TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A.K. VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/32052) Karar Tarihi: 15/12/2020 Başvuru Numarası : 2019/32052 Karar Tarihi : 15/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucular : 1. A.K. 2. F.A. 3. K.B. 4. S.Ç. Başvurucular Vekili : Av. Vedat ÖZKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, hukuk davasınd
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A.K. VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/32052) Karar Tarihi: 15/12/2020 Başvuru Numarası : 2019/32052 Karar Tarihi : 15/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucular : 1. A.K. 2. F.A. 3. K.B. 4. S.Ç. Başvurucular Vekili : Av. Vedat ÖZKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, hukuk davasında uzun yargılama nedeniyle adil yargıl anma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvurular muhtelif tarihlerde yapılmıştır. 3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ö n incelemesinde n sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Böl üm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. 2020/4215, 2020/2080 ve 2019/35191 numaralı başvuruların konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2019/32052 numaralı dosya ile birleşti rilmesine, incelemeni n 2019/32052 sayılı dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir . 6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru Numarası : 2019/32052 Karar Tarihi : 15/12/2020 37. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: 9. Başvurucu K.B. 19/6/2013 tarihinde açtığı davada 11/9/2019 ta rihinde istina f başvurusundan vazgeçmiştir. Başvuruculardan S.Ç.'nın 7/6/2013, F.A.'ın 31/3/2014, A.K'nın 13/7/2015 tarihinde açtıkları davaların yargılamaları devam etm ektedir. Başvurucular, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hak kının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 15/12/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda baş vuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yardım Talebi Yönünden11. Başvurucular, bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılay acak gelirleri olmadığını beyan ederek adli yardım talebinde bulunmuştur. 12. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçimini önemli ö lçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğ u anlaşıla n başvurucuların açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardım tal eplerinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucuların İddiaları 13. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede ya rgılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirmea. Kabul Edilebilirlik Yönünden 14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul Başvuru Numarası : 2019/32052 Karar Tarihi : 15/12/2020 4sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). 17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında yaklaşık 5 yıl 3 ay ile 7 yıl 6 ay arasında ki yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir. 18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 20. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her biri için maddi ve man evi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında K.B.'e net 13.000 TL, A.K.'ya net 13.000 TL, F.A.'a net 15.000 TL ve S.Ç.' ya net 20.000 TL manevi tazminatın ayrı ayrı ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin red dine karar verilmesi gerekir. 23. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucuların uğradıklarını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihl al arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucuların bu konuda herhangi bir belge sunma mış olması nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 24. 3.600 TL vekâlet ücretinin başvuruculara müştereken ödenmesi ne karar verilmesi gerekir. Başvuru Numarası : 2019/32052 Karar Tarihi : 15/12/2020 5V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Kamuya açık belgelerde başvurucuların kimliklerinin gizli tut ulması talebinin KABULÜNE, B. Adli yardım talebinde bulunan başvurucuların adli yardım tale plerinin KABULÜNE, C. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, D. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, E. K.B.'e net 13.000 TL, A.K.'ya net 13.000 TL, F.A.'a net 15.00 0 TL ve S.Ç.'ya net 20.000 TL manevi tazminatın AYRI AYRI ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğe r taleplerin REDDİNE, F. 3.600 TL vekâlet ücretinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİN E, G. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine v e Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, H. Kararın bir örneğinin bilgi için Adana 4. İş Mahkemesine (E.2 013/562, E.2013/532) ve Adana 6. İş Mahkemesine (E.2014/259, E.2015/572) GÖNDERİLMESİNE, İ. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 15/12 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEME Z