TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MEHMET TAKIMSU BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/63712) Karar Tarihi: 15/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; RecaiAKYEL Duygu KALUK ;U Mehmet TAKIMSU Av. Menderes TAKIMSU I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, gozalt1 ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmamas1, tutukluluga ili kin kararlann bag1ms1z v
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MEHMET TAKIMSU BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/63712) Karar Tarihi: 15/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; RecaiAKYEL Duygu KALUK ;U Mehmet TAKIMSU Av. Menderes TAKIMSU I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, gozalt1 ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmamas1, tutukluluga ili kin kararlann bag1ms1z ve tarafs1z olmayan sulh ceza hakimliklerince verilmesi, tutuklulugun makul sureyi a mas1, soru turma dosyasma eri imin kis1tlanmas1 , tutuklulugun devam1 kararlanna yonelik itirazlann incelenmemesi ve tutuklulugun devamma ili kin kararlann teblig edilmemesi nedenleriyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm; hukuka aykm olarak verilen kararlarla pasaportun iptal edilmesi ve mal varhgma el konulmas1 nedeniyle mulkiyet hakk1 ile seyahat hurriyetinin; soz konusu el koyma kararlannm teblig edilmemesi nedeniyle etkili ba vuru hakkmm; hukuka aykm arama kararlan nedeniyle adil yarg1lanma ve ozel hayata sayg1 hakkmm; gozalt1 surecindeki baz1 uygulamalar nedeniyle kotu muamele yasagmm; ceza infaz kurumunda gen;ekle tirilen aynmc1 uygulamalar nedeniyle e itlik ilkesinin; vekille goru lerin kay1t altma almmas1 nedeniyle savunma hakk1 ile adil yargilanma hakkmm; ihra9 listesinin ulusal duzeyde yaym yapan basm kurulu lan ile sosyal medya platformlannda payla 1lmas1 nedeniyle de masumiyet karinesinin ihlal edildigi iddialanna ili kindir . II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 13/12/2016 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 5. Ba vuru belgelerinin bir ornegi bilgi 19m Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk, gorii iinii bildirmi tir. 6. Ba vurucu, Bakanhgm gorii iine kar 1 siiresinde beyanda bulunmu tur. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler c;en;evesinde olaylar ozetle oyledir: A. Genel Bilgiler 8. Tiirkiye 15/7/2016 tarihinde askeri bir darbe te ebbiisiiyle kar 1 kar 1ya kalm1 , bu nedenle 21/7/2016 tarihinde iilke genelinde olaganiistii hal ilan edilmesine karar verilmi tir. Olaganiistii hal 19/7/2018 tarihinde son bulmu tur. Kamu makamlan ve yarg1 organlan -olgusal temellere dayanarak- bu te ebbiisiin arkasmda Tiirkiye'de c;ok uzun y1llard1r faaliyetlerine devam eden ve son y1llarda Fetullahc;1 Teror Orgiitii (FETO) ve/veya Paralel Devlet Y apdanmas1 (PDY) olarak isimlendirilen bir yap1lanmanm oldugunu degerlendirmi tir (Aydin Yavuzve digerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 12-25). 9. Darbe te ebbiisii s1rasmda ve sonrasmda iilke genelinde Cumhuriyet ba savc1hklan tarafmdan darbe giri imiyle baglantlh ya da dogrudan darbe giri imiyle baglantih olmasa bile FETO/PDY'nin kamu kurumlanndaki orgiitlenmesinin yam s1ra egitim, saghk, ticaret, sivil toplum ve medya gibi farkh alanlardaki yap1lanmasma yonelik soru turmalar yiiriitiilmii ve c;ok say1da ki i hakkmda gozalt1 ve tutuklama tedbirleri uygulanm1 t1r (Aydin Yavuz ve digerleri, 51, Mehmet Hasan Altan (2) [GK], B. No: 2016/23672, 11/01/2018, 12). B. Ba vurucunun Tutuklanmasma ili kin Siire 10. Cumhuriyet savc1s1 olarak gorev yapan ba vurucu hakkmda, Ceyhan Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan FETO/PDY iiyesi oldugu iddias1yla soru turma ba lat1lm1 t1r. 11. Ba vurucu 19/7/2016 tarihinde Ceyhan Cumhuriyet Ba savc1hgmda ifade vermi tir. Ba vurucu; ifadesinde -iiniversite donemi de dahil-hayatmm herhangi bir siirecinde orgiit evlerinde ya da yurtlannda kalmad1gm1, dershanelerine gitmedigini , sohbet ad1 altmda yapdan toplantllanna i tirak etmedigini, orgiit tarafmdan organize edilen yurt ic;i veya yurt d1 1 gezilere katilmad1g1m, Bank Asya arac1hg1 ile herhangi bir bankac1hk i lemi yapmad1gm1, kurban veya bag1 ad1 altmda orgiite herhangi bir yard1mda bulunmad1gm1, meslege giri siirecinde orgiitiin hic;bir katkismm olmad1g1m belirtmi tir. Ba vurucu; 2010 ydmda diinyaya gelen c;ocugunun tedavisine Ankara'da devam edilmesi nedeniyle Bakanhkta tetkik hakimligine ba lad1gm1, c;ocugunun tedavisinin yurt d1 mda goriilmesi gerektigini, bu nedenle talep ettigi ve artlan ta 1d1g1 halde kendisinden daha kidemsiz ve ingilizcesi yetersiz olan ki ilerin orgiitiin etkisiyle yurt d1 ma gonderildigini, tedavisi eksik kalan c;ocugunun 2011 y1h ic;inde vefat ettigini ve bu durumdan orgiitii sorumlu tuttugunu, yeniden c;ocuk sahibi olabilmek ic;in e inin de yurt d1 mda tedavi gormesi gerektigini, ancak 2013 y1hna kadar orgiitiin etkisiyle yurt d1 ma gonderilme taleplerinin reddedildigini ileri siirmii tiir. Ba vurucu aynca 17-25/12/2013 tarihlerinde Amerika'da egitimde oldugunu, 2010 ve 2014 tarihlerinde yapdan Hakimler ve Savc1lar Yiiksek Kurulu (HSYK) sec;imlerinde aktif olarak gorev almad1gm1, mii ahitlik yapmad1g1m, kamera c;ekimlerinde bulunmad1g1m, hic;bir adaym 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 se ;;im ;;ah masma kat1lmad1gm1, kizm1 gonderdigi okulun orgut ile iltisaki oldugunu bilmedigini, ilerleyen sure ;;te okula kayy1m atanmas1 vesilesi ile durumdan haberdar oldugunu ve k1zm1 ba ka bir okula kaydettirdigini, darbe giri imini televizyondan ogrendigini, kendisinin Kadiri tarikati uyesi oldugunu, ailesinin Kadiri tarikatmm Malatya-Ad1yaman kolunun 1970'ten bu yana temsilcisi oldugunu, uzerine yuklenen su ;;lamalan kabul etmedigini ifade etmi tir. 12. Ceyhan Cumhuriyet Ba savc1hg1 ba vurucuyu silahh teror orgutune uye olma su ;;undan tutuklanmas1 istemiyle Ceyhan Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. 13. Ba vurucunun sorgu sirasmdaki ifadesinde Savc1hkta verdigi ifadeyi tekrar ettigi, bahsi ge ;;en orgut ile alakasmm olmad1gm1 belirttigi anla ilm1 tir. 14. Ceyhan Sulh Ceza Hakimliginin 20/7/2016 tarihli karanyla tutuklama tedbiri uygulanm1 tir. Karann ilgili bolumu oyledir: "Apklanan nedenlerle ve Hakim/er ve Savczlar Yiiksek Kurulu 2. Dairesinin 16/712016 tarihli ve 2016/4 sayzlz kararz ile 3. Dairesinin 16/712016 tarihli ve 2016/9052 sayzlz kararz ile elde edilen deliller, somut Jiiphe oluJturan olgularzn olmasz, miisnet su9un niteligi, ongoriilen cezanzn miktarz, atzlz su9un 100/3-a-l l 'de sayzlan ve ka9ma Jiiphesi var oldugu kabul edilen katalog su9lardan oluJu, ongoriilen ceza miktarz ile tutuklama tedbiri karJzlaJtznldzgznda bu aJamada Anayasa 'nzn 13. maddesinde ifade olunan ol9iiliiliik ilkesine uygun olacagz diiJiiniilmesi, eylemin silahlz bir teror orgiidiiniin faaliyeti kapsamznda iJlenmiJ olmasz, ama9 ve yontem olarak temel hak ve ozgiirliiklerin sonlandzrmak gayesini giitmesi, bu hali ile vehamet arz etmesi, hali hazzrda anayasal diizeni degiJtirmeye yonelik eylemlerin sonlanmamzJ ve devam ediyor olmasz ile adli kontrol uygulanmasznzn bu aJamada yetersiz oluJu ile 2802 sayzlz Yasa 'nzn 94. maddesindeki su9 iistii koJullarznznda ger9ekleJtigi gozetilerek, 103/a maddesinde belirtilen ve tutuklama nedeni var sayzlan katalog su9lardan olmasz, ongoriilen ceza miktarznzn yiiksekligi nedeniyle ka9ma Jiiphelerinin bulunmasz, adli kontrol uygulanmasznzn yetersiz kalacagznzn anlaJzlmasz dikkate alznarak Jiipheliler Mehmet Takzmsu, ... 'zn iizerlerine atzlz silahlz teror orgiitiine iiye olmak su9undan 2802 sayzlz Hakim/er ve Savczlar Kanununun 94/1 maddesi yollamasz ile CMK 100 ve devamz maddeleri uyarznca ayrz ayrz TUTUKLANMALARINA, .. . [karar verildi.]" 15. Ba vurucu, tutukluluk halinin devam1 karanna itiraz etmi ; Osmaniye Sulh Ceza Hakimligi 24/8/2016 tarihinde itirazm reddine karar vermi tir. 16. Ba vurucu, ba vuru formunda; ayda bir yap1lmas1 gereken tutukluluk incelemelerinin yap1lmad1g1m, tahliye taleplerine de cevap verilmedigini belirtmi tir. Ba vurucunun 9/9/2016 tarihli dilek ;;esi ile tahliye talebinde bulundugu ancak talebi hakkmda herhangi bir karar verilmedigi, UY AP uzerinden yap1lan incelemede de ba vuru tarihine kadar yap1lan herhangi bir tutukluluk incelemesinin bulunmad1g1 anla 1lm1 tlf. 17. Ba vurucu 13/12/2016 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 18. Ceyhan Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan 30/8/2016 tarihli karar ile ba vurucu hakkmda aym mahiyetli soru turma yurutuldugu gerek ;;esiyle yetkisizlik karan verilerek dosyanm Ankara Cumhuriyet Ba savc1hgma gonderilmesine hukmedilmi tir. Ankara Cumhuriyet Ba savc1hg1 11/7/2017 tarihli karan ile hakim ve savcilann ki isel su ;;lan hakkmda soru turma ve kovu turma yapma yetkisinin ilgilinin gorev yaptig1 yerin 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 bagh oldugu bolge adliye mahkemesinin bulundugu yerdeki il Cumhuriyet ba savc1hg1 ve aym yer agir ceza mahkemesine ait oldugunu belirterek 11/1/2017 tarihli yetkisizlik karanyla dosyanm Gaziantep Cumhuriyet Ba savc1hgma gonderilmesine karar vermi tir. 19. Gaziantep Cumhuriyet Ba savc1hgmm 11/7/2017 tarihli iddianamesi ile ba vurucunun silahh teror orgutii yoneticiligi srn;unu i lediginden bahisle cezalandmlmas1 istemiyle hakkmda Gaziantep 9. Agir Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a91lm1 tlf. iddianamede, ba vurucuya isnat edilen su ; ile ilgili olarak u ekilde bir degerlendirme yap1lm1 tlf: " ... Orgiit iiyeligi; orgiitiin kurulu$ ama ;larznz faliyet ve eylemlerini benimseyerek, goniillii alarak orgiit hiyerar$iye dahil almayz tercih etmek suretiyle i$lenmektedir. Teror orgiitiine iiye alma suc;u ozel saikle i$lenen sue; aldugundan ki$inin bu yapzlanmanzn silahlz teror orgiitii aldugunu bilmesi ve teror orgiitiiniin amacznz da bilerek orgiit i ;ine girmesi gerekir. Bu bakzmdan eylemin orgiite i$lirak bilin ; ve iradesiyle almasz gerekir . ... Teror orgiitiine iiye alma suc;u $ahsi sue; alup ayrzca temadi eden bir sue; aldugundan kesintinin ger ;ekle$figi diger bir deyi$le, yakalamanzn ger ;ekle$figi zaman su ;un i$lenme tarihidir. Yargztayzn siireklilik kazanmz$ kararlarznda silahlz Orgiit iiyeligi kabul edilebilecek alan bazz hallere ornek vermek gerekirse; Orgiitle arganik bag i ;ine girip (hiyerar$ik yapzya dahil almak) faliyette bulunmak , Orgiite ait kamplarda siyasi veya silahlz egitim almak, kad adz kullanmak , yakalanmamak i ;in sahte isim ve pasapart kullanmak, orgiite ozge ;mi$ raparu vermek, orgiitiin faliyetleri dagrultusunda ders almak, orgiite elaman temin etmek vb. Eylem ve fiiller ornek gosterilebilir (CGK. 16. 05.2006/141-140, 9.CD. 16.02.2006 giin ve 2005/7021 . 2006/859K.)." 20. iddianamede, ba vurucunun gerek organik olarak gerekse orgutsel nitelikli eylemleri bakimmdan FETO/PDY hiyerar isi i9inde yer ald1g1 ileri surulmu tiir. Bu su9lamalara esas alman olgular oyle ozetlenebilir : -Ba vurucunun FETO/PDY ile iltisak ve irtibatmm oldugunun sabit gorulmesi nedeniyle HSYK'mn 24/8/2016 tarihli ve 426 say1h karanyla meslekten 91kanlm1 olmas1, -Ba vurucunun 9ocugunun FETO/PDY ile irtibatI ve iltisak1 tespit edilen ve bu kapsamda da ust kurulu u olan irkete kayy1m atanan Bur ; Okullannda 2015-2016 egitim ogretim y1lmda kaydmm bulunmas1, -Orgutun talimat1, yonlendirmesi ve destegi ile ba vurucunun yurt d1 1 dil egitimine gitmesi, -Ba vurucunun orgut uyesi oldugunu gosterir olay ve davram lanna dair tamk beyam delil olarak gosterilmi tir. Bu kapsamda FETO/PDY'nin yarg1 yap1lanmasma mensup oldugu gerek9esiyle hakkmda soru turma yurutiilen ve etkin pi manhk hukumleri 9er9evesinde upheli s1fat1yla ifadesi alman M.O. beyanmda; ba vurucunun Mardin/Savur'dan kendisinin halefi oldugunu, ba vurucu ile goru tiiklerini ve cemaat ;i oldugunu ifade etmi tir. 21. Gaziantep 9. Agir Ceza Mahkemesi 22/9/2017 tarihinde yetkisiz olduguna ve dosyanm yetkili Adana Agir Ceza Mahkemesine gonderilmek uzere Adana Cumhuriyet Ba savc1hgma tevdiine ve ba vurucunun tutukluluk halinin devamma karar vermi tir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 22. Y arg1lama Adana 2. Ag1r Ceza Mahkemesinde 2017 /341 say1h dosya -Uzerinden gorulmeye ba lanm1 , 12/12/2017 tarihinde yap1lan duru mada ba vurucunun tahliyesine karar verilmi tir. 23. Savc1hk, ba vurucunun meslekten 91kanld1g1, irtibat ve iltisakm1 bildigi halde klzm1 org-Ullin okuluna gonderdigi, yine org-Ullin yarg1 i9inde en g-U9lu oldugu donemlerde yurt d1 1 dil egitimine gonderildigi olgulan ile tamk beyanlanna istinaden ba vurucunun org-Ut ile arasmda organik bir bag bulundugu gerek9esiyle cezalandmlmasm1 talep etmi ; Mahkeme ise 10/5/2018 tarihinde ba vurucunun beraatine karar vermi tir. 24. Karam kar 1 Savc1hgm 15/5/2018 tarihli yaz1s1 ile istinaf yoluna ba vurulmu , Adana Bolge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 5/10/2018 tarihli ilam1 ile istinaf talebi reddedilmi ve karar 1/11/2018 tarihinde kesinle mi tir. C. iyile tirme ve Sosyal Faaliyetlerin Smirland1nlmasma ili kin Siire 25. Ceza infaz Kurumu idare ve Gozlem Kurulunun (idare ve Gozlem Kurulu) 9/8/2016 tarihli karanyla FETO/PDY soru turmalan kapsammda tutuklananlara vaiz goru meleri dahil herhangi bir egitim ve iyile tirme faaliyeti verilmemesine karar verilmi tir. Ba vurucunun soz konusu karara kar 1 yaptlg1 itiraz, Osmaniye infaz Hakimliginin (infaz Hakimligi) 3/11/2016 tarihli karanyla reddedilmi tir. Karann gerek9esinde, FETO/PDY soru turmalan kapsammda tutuklanan ki ilerin say1ca yuksek oldugu belirtilerek herhangi bir g-Uvenlik zafiyeti ya anmamas1 amac1yla soz konusu tedbirin ahnd1g1 vurgulanm1 tlr. Bu dogrultuda tutuklulann g-Uvenliginin saglanmas1 , org-Utsel faaliyetlerinin engellenebilmesi amac1yla FETO/PDY soru turmalanndan tutuklananlara egitim ve iyile tirme faaliyetlerinin verilmemesinin uygun oldugu eklinde degerlendirmelere yer verilmi tir. Kararda; idare ve Gozlem Kurulu Ba kanhgmm bu yonde yetkisinin bulundugu, yapilan i lemin usul ve yasaya uygun oldugu, takdir hakkmm a ilmas1 suretiyle kotuye kullamld1gma lair uygulama yapild1gma ili kin herhangi bir delil ve emare bulunmad1g1 ifade edilmi tir. 26. infaz Hakimligi kararma kar 1 yapilan itiraz, kararm usule ve mevzuata uygun oldugu gerek9esiyle Osmaniye 2. Ag1r Ceza Mahkemesinin 29/11/2016 tarihli karanyla reddedilmi tir. D. Telefonla Haberle me ve Kapah Gorii Hakkmm Smirland1nlmasma ili kin Siire 27. idare ve Gozlem Kurulu Ba kanhg1 1/8/2016 tarihinde 23/7/2016 tarihli ve 29779 say1h Resmi Gazete'de yay1mlanarak yiirurliige giren 667 say1h Olagan-Ustii Hal Kapsammda Alman Tedbirlere ili kin Kanun H-Ukm-Unde Karamame'nin (KHK) 6. maddesi uyarmca, teror su9larmdan tutuklu ve h-Uk-Umlu olarak bulunanlann telefon haklan ile ziyaret haklanndan on be giinde bir yararlandmlmalanna karar vermi tir. 28. Ba vurucunun bu karara itiraz ettigi yon-Unde dosya kapsammda herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktad1r. 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 IV. iLGiLi HUKUK 29. ilgili ulusal hukuk i9in bkz. Falma Maden, B. No: 2016/28719, 17/7/2018, 21, 22; Abdurrahim Ozkan, B. No: 2017/25586, 18/4/2018, 26; jbrahim Kaplan, B. No: 2017/30510, 18/7/2018, 15-30; jbrahim Kaplan (2), B. No: 2017/30723, 12/9/2018, 15-19; Bayram Sivri, B. No: 2017/34955, 3/7/2018, 18-26. V. iNCELEME VE GEREK ;E 30. Mahkemenin 15/11/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Ki i Hiirriyeti ve Giivenligi Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Yakalama ve Gozaltma Almanm Hukuka Aykin Olduguna ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 31. Ba vurucu; su9 i ledigine dair somut deliller ortaya konulmadan yakalamp gozaltma almd1gm1 belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. b. Degerlendirme 32. Bireysel ba vuru yoluyla Anayasa Mahkemesine ba vurabilmek i9in olagan kanun yollannm ttiketilmi olmas1 gerekir. Temel hak ve ozgtirltiklerin ihlal edildigi iddialannm oncelikle derece mahkemeleri ontinde ileri stirtilmesi, bu makamlar tarafmdan degerlendirilmesi ve bir 9oztime kavu turulmas1 esastu. Dolay1s1yla Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince dtizeltilmemesi halinde ba vurulabilecek ikincil nitelikte bir kanun yoludur (Ay e Zzraman ve Cennel Ye ilyurl, B. No: 2012/403, 26/3/2013, 16, 17). 33. Anayasa Mahkemesi, kanunda ongortilen gozalt1 stiresmm a ild1g1 veya yakalama ve gozaltma almmanm hukuka aykm oldugu iddialanna ili kin olarak bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla as1l dava sonu9lanmam1 da olsa -ilgili Yarg1tay i9tihatlanna atif yaparak- 4/12/2004 tarihli ve 5271 say1h Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesinde ongortilen tazminat davas1 a9ma imkanmm ttiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna varm1 tu (Hikmel Kopar ve digerleri [GK], B. No: 2014/14061, 8/4/2015, 64-72; Hidayel Karaca [GK], B. No: 2015/144, 14/7/2015, 53-64; Gunay Dag ve digerleri [GK], B. No: 2013/1631, 17/12/2015, 141-150; jbrahim Sonmez ve Nazmiye Kaya, B. No: 2013/3193, 15/10/2015, 34-47; Gulser Yzldzrzm (2) [GK], B. No: 2016/40170, 16/11/2017, 92-100). 34. Somut olayda yakalama ve gozalt1 stirecinden sonra tutuklanan ba vurucunun yakalama ve gozalt1 tedbirlerinin hukuki olmad1g1 iddialanyla ilgili olarak amlan kararlarda vanlan sonu9lardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 35. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm ba vuru yollarznzn lukelilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 2. Dogal Hakim, Tarafsiz ve Bag1ms1z Hakim ilkelerinin ihlal Edildigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 36. Ba vurucu; gorevde olan hakim ve savc1lann tutuklanma ve meslekten ihra9 edilme hususlannda baskl altmda olduklanm , bu kapsamda siyasi organlardan talimat almad1k9a tahliye karan veremediklerini ileri s-Urm-U tiir. b. Degerlendirme 37. Anayasa'mn 19. maddesinin -U9-Unc-U fikrasmda, su9lulugu hakkmda kuvvetli belirti bulunan ki ilerin hakim karanyla tutuklanabilecegi d-Uzenlenmi tir. Bir mahkemenin bag1ms1zhgmm belirlenmesinde; -Uyelerinin atanma ekli ve gorev s-Ureleri, hakimlik teminatl ve bag1ms1z olduklan yon-Undeki gor-Un-Umleri onem arz etmektedir. Mahkemenin tarafs1zhg1 ise uyu mazhgm 9oz-Um-Un-U etkileyecek bir on yarg1, tarafgirlik, menfaate sahip olunmamas1 ile taraflann leh ve aleyhlerinde bir d-U -Unceye sahip olunmamasm1 ifade eder. Tarafs1zhgm oznel ve nesnel olmak -Uzere iki boyutu bulunmakta olup bu kapsamda hakimin birey olarak mevcut davadaki ki isel tarafs1zhgmm yam s1ra, kurum olarak mahkemenin ki ide b1rakt1g1 izlenimin de dikkate ahnmas1 gerekmektedir (Hikmet Ko par ve digerleri, 109, 110). 38. Sulh ceza hakimliklerinde, HSYK tarafmdan kanuni d-Uzenlemeye dayamlarak yapilan atama -Uzerine ilgili hakimlerin gorev yaptlklan anla Ilmaktad1r. Bu kapsamda ger9ekligi ve niteligi kesin olarak tespit edilemeyen olgulardan, siyasi tart1 malarda ortaya konulan degerlendirme ve yorumlardan hareketle on yarg1h bir i lem ve tutum oldugu somut olarak gosterilmeksizin ilgili hakimlerin gorevlerini siyasal veya ki isel nedenlerle bag1ms1z ve tarafs1z olarak y-Ur-Utmediklerini kabul etmek m-Umk-Un degildir (Hikmet Kopar ve digerleri, 114). Dolay1s1yla bag1ms1z ve tarafs1z bir mahkemede yargilanma hakkma yonelik bir ihlal olmad1gmm a91k oldugu anla Ilmaktad1r. 39. A91klanan gerek9elerle ba vurunun diger kabul edilebilirlik ko ullan yon-Unden incelenmeksizin ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 3. Tutuklamanm Hukuki Olmad1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan ve Bakanbk Gorii ii 40. Ba vurucu; su9 -Uphesi ve bunu hakh kilan deliller olmamasma ragmen hakkmda tutuklama karan verildigini, delilleri karartma tehlikesi ve ka9ma -Uphesinin somut olayda mevcut olmad1gm1 belirterek Anayasa'nm 19. maddesinde tammlanan ki i h-Urriyeti ve g-Uvenligi hakkmm ihlal edildigini ileri s-Urm-U tiir. 41. Ba vurucu aynca gorevinden kaynaklanan g-Uvencelere riayet edilmeksizin tutukland1g1m, 24/2/1983 tarihli ve 2802 say1h Hakimler ve Savcilar Kanunu uyannca sadece ag1r ceza mahkemesinin gorevine giren su9-Ustii hali durumunda hakkmda dogrudan soru turma i lemlerinin uygulanabilecegini, somut olayda ise su9-Ustii halinin bulunmad1gm1, bunun yam s1ra Ankara Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan ba lat1lan soru turmamn bu mercinin gorevsiz olmas1 nedeniyle hukuka aykm oldugunu iddia etmi tir. Ba vurucu; darbe 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 te ebbusuyle veya orgutle bir ilgisinin bulunmad1gm1 ve olayda kendisi yonunden sm;ustu halinin mevcut olmad1gm1 belirtmi tir. 42. Bakanhk gorti yaz1smda; ba vurucunun 15/7/2016 tarihli darbe te ebbusunun hemen ardmdan ba latilan soru turma kapsammda tutuklanm1 oldugu, o tarihte ya anan sure ;, darbe te ebbusunun vahameti ve darbe giri iminin arkasmdaki FETO/PDY'nin yap1s1 dikkate almd1gmda yeni bir darbe giri iminin engellenmesi ve FETO/PDY mensuplanmn yurt d1 ma ka9malannm onlenmesi amac1yla bir an once etkili onlemlerin almmas1 gerekliliginin dogmu oldugu, ba vurucunun da bu kapsamda soru turmaya tabi tutuldugu, her ne kadar atih su9tan beraat karan verilmi ise de olaganustu hal ko ullannda ba vurucu hakkmda iddianamede yer alan gerek9elere istinaden soru turma a91lmasmm ve akabinde tutuklama karan verilmesinin tamamen dayanaks1z ve keyfi olmad1g1 gozonune almarak bir degerlendirme yap1lmas1 gerektigi belirtilmi tir. 43. Ba vurucu, Bakanhk gorti une kar 1 beyanmda, ba vuru formunda ileri surdugu iddialan yinelemi ; tutuklamanm hukuki olmad1gm1, sure ; i9inde tutuklama tedbiri de dahil olmak uzere hakkmda tesis edilen i lemlerin ol9tilu olmad1gm1, beraat karannm kesinle mesi nedeniyle ongortilen tazminat yolunun etkililiginin tart1 mah oldugunu ileri surmu ttir. b. Degerlendirme 44. Bireysel ba vuru yoluyla Anayasa Mahkemesine ba vurabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollanmn tuketilmi olmas1 gerekir (Ay e Zzraman ve Cennet Ye ilyurt, 16, 17). Ancak ttiketilmesi gereken ba vuru yollannm ula 1labilir olmas1 yanmda telafi kabiliyetini haiz ve ttiketildiginde ba vurucunun ikayetlerini gidermede makul ba an ans1 tammas1 gerekir. Dolay1s1yla mevzuatta bu yollara yer verilmesi tek ba ma yeterli olmay1p uygulamada da etkili oldugunun gosterilmesi ya da en azmdan etkili olmad1gmm kamtlanmam1 olmas1 gerekir (RamazanAras , B. No: 2012/239, 2/7/2013, 29). 45. 5271 say1h Kanun'un tazminat isteminin duzenlendigi 141. maddesinin (1) numarah fikrasmm ( e) bendinde yer alan, kanuna uygun olarak yakaland1ktan veya tutukland1ktan sonra haklannda kovu turmaya yer olmad1gma veya beraatlerine karar verilen ki ilerin maddi ve manevi her turlu zararlanm devletten isteyebileceklerine ili kin hukmun bu hususta bir ba vuru mekanizmas1 ongordugu anla 1lmaktad1r. Amlan bent uyannca, haklannda yakalama veya tutuklama tedbiri uygulanan ki ilerle ilgili olarak soru turmanm sonunda kovu turmaya yer olmad1gma karar verildigi ya da kovu turmanm sonunda beraate hukmedildigi durumlarda amlan tedbirlerin kanuna uygun olup olmad1gmdan bag1ms1z olarak tazminat imkam tanmm1 tlr. Nitekim boylesi durumlarda ki iler hakkmdaki yakalama veya tutuklama tedbirlerinin kanuna uygun olmasmm tazminat istemine engel te kil etmedigi amlan hukmun i9eriginden a91k9a anla ilmaktadir . 46. Diger taraftan aym fikranm (a) bendinde kanunlarda belirtilen ko ullar d1 mda yakalanan, tutuklanan veya tutuklulugunun devamma karar verilen ki ilerin maddi ve manevi her ttirlti zararlanm devletten isteyebilecekleri duzenlenmi tir. 4 7. Bu kapsamda haklanndaki soru turma sureci kovu turmaya yer olmad1g1 karanyla veya kovu turma sureci beraat karanyla sonu9lanan ki ilerin -5271 say1h Kanun'un 141. maddesinin (1) numarah fikrasmm (e) bendi uyannca- yakalama veya tutuklama tedbirlerinin kanuna uygun olup olmad1gmdan bag1ms1z olarak tazminat isteminde 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 bulunmalan mtimktin oldugu gibi -amlan fikranm (a) bendi uyannca- bu tedbirlerin kanuna aykm oldugu iddias1yla tazminat talep etme imkanlan da mevcuttur. 48. Anayasa Mahkemesi; tutuklamamn hukuki olmad1g1, tutuklulugun kanunda ongoriilen azami stireyi veya makul stireyi a tig1 iddialanyla ilgili olarak 5271 say1h Kanun'da ongoriilen tazminat davas1 a9ma yolunun bireysel ba vuru oncesinde ttiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu olduguna karar vermi tir (bir9ok karar arasmdan bkz. Hamit Kaya, B. No: 2012/338, 2/7/2013, 34-50; Erkam Abdurrahman Ak, B. No: 2014/8515, 28/9/2016, 48-62; jrjan Gerr;ek, B. No: 2014/6500, 29/9/2016, 33-45; Omer Kase, B. No: 2014/12036, 16/11/2016, 28-38). Anayasa Mahkemesi , tutukland1ktan sonra beraat eden veya haklannda kovu turmaya yer olmad1gma karar verilen ki iler yontinden de bu yolun bireysel ba vuru oncesinde tiiketilmesi gerektigini ifade etmi tir (Huseyin Hanr;er, B. No: 2013/8319, 7/1/2016, 37-41; Bilal Canpolat, B. No: 2014/983, 18/5/2016, 37-43; Kami! Erdogan, B. No: 2017/4023, 19/4/2018, 38-42). 49. Somut olayda, hakkmdaki tutuklama tedbirinin hukuki olmad1gm1 ileri stiren ba vurucu hakkmda 10/5/2018 tarihinde verilen beraat karan istinaf talebinin de reddedilmesi tizerine 1/11/2018 tarihinde kesinle mi tir. Buna gore ba vurucu, htikmtin kesinle tigi tarihten itibaren 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinin (1) numarah fikrasmm (a) ve (e) bentleri uyannca tazminat talebinde bulunma imkanma sahiptir. Buna gore 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolunun ba vurucunun durumuna uygun telafi kabiliyetini haiz, etkili bir hukuk yolu oldugu ve bu olagan ba vuru yolu tiiketilmeden yapilan bireysel ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mad1g1 sonucuna vanlm1 t1r. 50. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun bu boliimdeki iddialanna ili kin olarak yarg1sal ba vuru yollan tiiketilmeden bireysel ba vuru yap1ld1g1 anla 1ld1gmdan ba vurunun bu kismmm ba vuru yollanmn tuketilmemi olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 4. Tutuklulugun Makul Siireyi A tigma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 51. Ba vurucu; ablon gerek9eler kullamlarak tahliye taleplerinin reddedildigini, uzun stiredir devam eden tutuklulugun makul stireyi a tlg1m belirterek Anayasa'nm 19. maddesinde tammlanan ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. b. Degerlendirme 52. Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince dtizeltilmemesi halinde ba vurulabilecek ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel ba vuru yolunun ikincil olma niteligi geregi Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tiiketilmesi zorunludur (Awe Zzraman ve Cennet Ye ilyurt, 17). 53. Anayasa Mahkemesi, tutuklulugun kanunda ongoriilen azami stireyi veya makul stireyi a tlg1 iddias1yla yapilan bireysel ba vurular bakimmdan bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla ba vurucu tahliye edilmi ise as1l dava sonu9lanmam1 da olsa 10 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 -ilgili Yarg1tay i9tihatlanna at1f yaparak- 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde ongorillen tazminat davas1 a9ma imkanmm tiiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna varm1$tlf (Erkam Abdurrahman Ak, 48-62; jrJan Gen;ek, 33-45). 54. Somut olayda bireysel ba$vuruda bulunduktan sonra 12/12/2017 tarihinde tahliyesine karar verilen ba$vurucunun tutuklulugun makul stireyi a$tlgma ili$kin iddialan, 5271 say1h Kanun'un 141. maddesi kapsammda a9ilacak davada da incelenebilir. Bu madde kapsammda a91lacak dava sonucuna gore ba$vurucunun tutuklulugunun makul stireyi a$t1gmm tespiti halinde gorevli mahkemece ba$vurucu lehine tazminata da htikmedilebilecektir. Buna gore 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolu ba$vurucunun durumuna uygun telafi kabiliyetini haiz, etkili bir hukuk yoludur ve bu olagan ba$VUfll yolu tiiketilmeden yap1lan bireysel ba$vurunun incelenmesi bireysel ba$vurunun ikincil niteligi ile bagda$mamaktad1r. 55. A91klanan gerek9elerle ba$vurucunun tutuklulugun makul stireyi a$tigma ili$kin iddias1yla ilgili olarak yarg1sal ba$VUru yollan ttiketilmeden bireysel ba$VUru yap1ld1g1 anla$1ld1gmdan ba$vurunun bu kismmm ba vuru yollarznzn tiiketilmemi olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 5. Soru turma Dosyasma Eri imin Kis1tland1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 56. Ba$vurucu; soru$turma a$amasmda alman k1s1thhk karan nedeniyle tutukluluga etkili bir $ekilde itiraz edemedigini ileri stirmii$tiir. b. Degerlendirme 57. Anayasa Mahkemesi , soru$turma dosyalanna eri$ime yonelik olarak verilen k1s1tlama kararlannm tutuklu ki$ilerin ozgtirltiklerinden mahrum birak1lmalanna kar$I itirazda bulunma hakk1 tizerindeki etkisini bir9ok karannda incelemi$tir. Bu kararlarda, oncelikle yakalanan veya tutuklanan ki$iye yakalama ya da tutuklama sebeplerinin ve hakkmdaki iddialann bildirilmesi gerektigi ancak buradaki bildirim ytiktimltiltigtintin isnat edilen su9lamalara esas tiim bilgi ve delilleri kapsamad1g1 belirtilmi$; bu baglamda ba$vurucunun tutuklamaya konu su9lamalara ili$kin temel unsurlan bilip bilmedigi dikkate ahnm1$tlr (Giinay Dag ve digerleri, 168-176; Hidayet Karaca, 105-107; Siileyman Bagrzyanzk ve digerleri, 248-257). 58. Ba$vuru konusu olayda, Gaziantep 1. Sulh Ceza Hakimligince, 5271 say1h Kanun'un 153. maddesinin (2) numarah f1kras1 uyannca, ba$vurucu hakkmda ytiriltiilen soru$turma dosyasma ili$kin olarak dosyay1 incelemesinin veya belgelerden omek almasmm soru$turmanm amacm1 tehlikeye dii$iirebilecegi gerek9esiyle mtidafinin soru$turma dosyas1m inceleme yetkisinin kis1tlanmasma karar verilmi$tir. K1s1tlama karannm soru$turma a$amasmda kaldmhp kaldmlmad1g1 hususunda herhangi bir belge veya bilgi bulunmamakla birlikte Gaziantep 9. Agir Ceza Mahkemesince iddianamenin kabul edildigi 20/7/2017 tarihi itibanyla kis1thhk 5271 say1h Kanun'un 153. maddesinin (4) numarah f1kras1 uyannca kendiliginden sona ermi$ bulunmaktadir. 11 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 59. Ba$vurucuya yoneltilen sm;lama temelde FETO/PDY tiyeligidir. Ba$vurucunun kolluk gorevlilerince alman ifadesi incelendiginde kendisine isnat edilen sm;lamalara ili$kin olarak ba$vurucuya a91klamada bulunuldugu ve bu su9lamalara konu eylemlerle ilgili sorular yoneltildigi, ba$vurucunun da isnat edilen eylem ve su9lamalara kar$1 savunma yapt1g1, ba$vurucunun savunmasmda su9lamay1 kabul etmedigi gortilmektedir. 60. Diger taraftan Ceyhan 1. Sulh Ceza Hakimligince yap1lan sorgu suasmda ba$vurucuya, hakkmdaki soru$turma belgesinin ve Cumhuriyet Ba$savc1hgmm tutuklama talebine ili$kin yaz1smm okundugu ve bu s1rada ba$vurucunun mtidafiinin de hazu bulundugu anla$Ilm1$t1r. Ba$vurucu su9lamalardan ve su9lamalann dayanaklanna ili$kin bilgi ve belgelerden haberdar olduktan sonra mtidafiiyle birlikte hakim ontinde savunmasm1 sozlti olarak dile getirmi$, bu savunmasmda da kolluktaki anlatimlan dogrultusunda su9lamalan kabul etmemi$tir. Son olarak ba$vurucu tarafmdan verilen tutukluluga itiraz dilek9esinde, su9lamalara ili$kin detayh bir savunma yapild1g1 gortilmektedir. 61. Aynca ba$vurucunun 5271 say1h Kanun'un 153. maddesinin (3) numarah fikrasma aykm olarak kuralda belirtilen ifadelerini i9eren tutanaklar, bilirki$i raporlan ve hazu bulunmaya yetkili oldugu diger adli i$lemlere ili$kin tutanaklara eri$iminin kis1tland1g1 yontinde bir $ikayeti de bulunmamaktad1r. Dolay1s1yla ba$vurucunun ve mtidafiinin isnat edilen su9lamalara ve tutukluluga temel te$kil eden bilgilere eri$imlerinin oldugu anla$1lmaktadu . 62. Bu itibarla su9lamalara dayanak olan temel unsurlann ve tutmanm hukukiliginin degerlendirilmesi i9in esas olan bilgilerin ba$vurucuya veya mtidafilerine bildirilmi$ ve ba$vurucuya bunlara kar$I savunma ve itirazlanm ileri stirme imkam verilmi$ olmas1 dikkate almd1gmda kisa bir sure devam eden soru$turma a$amasmda uygulanm1$ olan kis1thhk karan nedeniyle ba$vurucunun tutukluluga kar$1 etkili bir $ekilde itirazda bulunamad1gmm kabulti mtimktin gortilmemi$tir. 63. A91klanan gerek9elerle ba$vurunun bu kismmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 6. Tutuklulugun Devam1 Kararlarma itirazlarm incelenmedigine ve Tutuklulugun Devam1 Kararlarmm Teblig Edilmedigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 64. Ba$vurucu 18/8/2016 tarihinde verilen tutukluluk halinin devam1 karanndan itibaren tutukluluk incelemelerinin yap1lmad1g1m, 30/8/2016 tarihinden itibaren yapmI$ oldugu tahliye taleplerinin de incelenmedigini, inceleme yapilmI$Sa dahi tarafma teblig edilmedigini ileri stirmii$ttir. b. Degerlendirme 65. Bireysel ba$VUfll yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine bireysel ba$vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm ttiketilmesi zorunludur (Ay e Zzraman ve Cennet Ye ilyurt, 16, 17). 66. Ancak ttiketilmesi gereken ba$VUru yollannm ula$ilabilir olmas1 yanmda telafi kabiliyetini haiz olmas1 ve ttiketildiginde ba$vurucunun $ikayetlerini gidermede makul ba$an 12 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 ans1 tammas1 gerekir. Dolay1s1yla mevzuatta bu yollara yer verilmesi tek ba ma yeterli olmay1p uygulamada da etkili oldugunun gosterilmesi ya da en azmdan etkili olmad1gmm kamtlanmam1 olmas1 gerekir (RamazanAras , B. No: 2012/239, 2/7/2013, 29). 67. Somut olayda ba vurucu, tahliye ve tazminat talebinde bulunmu tur. Ba vurucunun 12/12/2017 tarihinde tahliye edildigi tespit edilmi tir. Bu tespite bagh olarak ba vurucuya tazminat odenmesini saglayabilecek bir ba vuru yolunun mevcut olup olmad1gmm incelenmesi gerekmektedir. 68. 5271 say1h Kanun'un tazminat istemmm dtizenlendigi 141. maddesinin (1) numarah f1krasmm (k) bendine gore, yakalanan veya tutuklanan ki ilerin yakalama ve tutuklama i lemine kar 1 kanunda ongortilen ba vuru imkanlanndan yararlandmlmamas1 durumunda bu ki ilerin maddi ve manevi her ttirlti zararlannm tazminini isteyebilmesine imkan saglanmaktad1r. Somut olayda da ba vurucu; kanunda ongortilen ba vuru imkamndan yararlanamad1gm1, ba vuru imkamnm kis1tland1gm1, tutuklulugun devamma yapt1g1 itirazm incelenmedigini ileri stirmti llir. Somut olayda ba vurucunun durumuna benzer bir durumda bu htikmtin ba anyla uygulad1g1m gosteren emsal davalar bulunmamaktadir. Ancak boy le bir hukuk yolunun kesinlikle ba ans1z olacagm1 iddia edebilmeyi ortaya koyacak bir durum da soz konusu degildir. Nitekim Yarg1tay 12. Ceza Dairesinin 6/4/2016 tarihli ve E.2015/9116, K.2016/5826 say1h karannda, yakalama i lemine yapilan itirazm stirtincemede b1rakilmas1yla ilgili bir davada asil davanm sonm;lanmas1 beklenmeden 5271 say1h Kanun'un 141. maddesi htiktimlerine gore tazminat talep edilmesinin mtimktin oldugu belirtilmi tir. Dolay1s1yla ozel bir ama9la kabul edilen ve bu ttirden ikayetlere 9oztim getirmeye elveri li nitelik ta 1yan bir yasal dtizenlemeye i lerlik kazand1rmak ve yasal dtizenlemenin kapsamm1 belirlemek amac1yla derece mahkemelerine ba vurulmasmda yarar bulunmaktad1r. Bu madde kapsammda aplacak dava sonucuna gore gorevli mahkemece ba vurucu lehine tazminata da htikmedilebilecektir. Buna gore 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolu ttiketilmeden yap1lan bireysel ba vurunun incelenmesi bireysel ba vurunun ikincillik niteligi ile bagda mamaktad1r. 69. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ba vuru yollanmn tiiketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Miilkiyet Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 70. Ba$vurucu; hakkmda ytirtittilen ceza soru$turmas1 kapsammda mal varhgma hukuka aykm bir ekilde el konuldugunu, bu kapsamda verilen kararlann ise talebine ragmen kendisine teblig edilmeyerek etkili bir $ekilde itiraz edebilme imkanmm engellendigini belirtip etkili ba$vuru hakk1 ile mtilkiyet hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti$llir. 2. Degerlendirme 71. Anayasa'mn 40. ve Avrupa insan Haklan Sozle mesi'nin (Sozle me) 13. maddelerinde dtizenlenen etkili ba$VUfll hakkmm soyut olarak degerlendirilmesi mtimktin olmay1p mutlaka Anayasa ve Sozle$me kapsammda yer alan diger temel hak ve ozgtirltiklerle baglantih olarak ele almmas1 gerekir. Bu hak; bag1ms1z koruma i levine sahip olmay1p temel hak ve ozgtirltiklerin kullamlmasm1, korunmasm1 ve ba vuru yollannm gtivence altma 13 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 almmasm1 saglayan tamamlay1c1 nitelikte bir haktir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, 33, 34). Bu kapsamda ba vurucunun etkili ba vuru hakkmm ihlal edildigi iddiasmm miilkiyet hakk1 kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir. 72. Anayasa'nm 35. maddesinin birinci fikrasmda "Herkes, mulkiyet ve miras haklanna sahiptir." denilmek suretiyle miilkiyet hakk1 gtivenceye baglanm1 tlr. Anayasa'nm amlan maddesiyle gtivenceye baglanan mtilkiyet hakk1, ekonomik deger ifade eden ve parayla degerlendirilebilen her llirlli mal varhg1 hakkm1 kapsamaktadir (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). 73. Yarg1tay 12. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli ve E.2013/8830, K.2013/18335 say1h; 23/9/2013 tarihli ve E.2013/14435 K.2013/21106 say1h; 14/12/2015 tarihli ve E.2014/19906, K.2015/19237 say1h ilamlanndan da anla 1ld1g1 tizere 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde dtizenlenen yol, bir yandan ba vurucunun maruz kald1g1 el koyma i leminin hukuka aykmhgmm tespitini, diger yandan da ugrad1g1 zarann tazmini imkamm saglamaktadir. Bu nedenle 5271 say1h Kanun'un 141. maddesi ile ongorulen hukuk yolu ba vurucunun ikayetleri a91smdan eri ilebilir, elveri li bir 9oztim olanag1 ve makul ol ;tide bir ba an imkam sunmaktadir (Mehmet Ali Asian, B. No: 2013/2429, 30/3/2016, 28). 74. Somut olayda ba vurucu hakkmda FETO/PDY tiyeligi su9lamas1yla ytirutulen ceza soru turmas1 kapsammda ba vurucunun ta mir ve ta mmaz mal varhgma 29/7/2016 tarihinde tedbir konuldugu ve soz konusu tedbir i leminin Ankara 4. Sulh Ceza Hakimliginin 21/11/2016 tarihli karan ile kaldmld1g1 anla 1lm1 tir . Bu dogrultuda ba vurucunun mtilkiyet hakkmm ihlal edildigine ili kin iddialanm 5271 say1h Kanun'un 141. maddesi ile ongorulen hukuk yolunda ileri stirmeden bireysel ba vuruda bulundugu anla 1lm1 tir. 75. A91klanan gerek ;elerle ba vurucunun mal varhgma tedbir konulmasma ili kin ikayetinin diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ba vuru yollarznzn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. C. Yerle me ve Seyahat Hiirriyetinin ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 76. Ba vurucu, pasaportunun hukuka aykm bir ekilde iptal edildigini belirterek yerle me ve seyahat htirriyetinin ihlal edildigini ileri stirmti llir. 2. Degerlendirme 77. Anayasa'nm 148. maddesinin ti ;tincti f1kras1 ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yarg1lama Usulleri Hakkmda Kanun'un 45. maddesinin (2) numarah fikras1 htiktimlerine gore Anayasa Mahkemesine yap1lan bir bireysel ba vurunun esasmm incelenebilmesi i ;in kamu gticti tarafmdan mtidahale edildigi iddia edilen hakkm Anayasa'da gtivence altma almm1 olmasmm yam sira Sozle me ve Ttirkiye'nin taraf oldugu ek protokollerinin kapsamma da girmesi gerekir. Bir ba ka ifadeyle Anayasa ve Sozle me'nin ortak koruma alam d1 mda kalan bir hak ihlali iddiasm1 i9eren ba vurunun kabul edilebilir olduguna karar verilmesi mtimktin degildir ( Onurhan Solmaz, 18). 78. Anayasa'nm 23. maddesinde yer alan yerle me ve seyahat htirriyeti, Sozle me ile Sozle me'ye Ek Birinci Protokol'de Tanmm1 Bulunan Haklardan ve Ozgtirltiklerden 14 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 Ba ka Haklar ve Ozgtirltikler Tamyan 4 Numarah Protokol'tin 2. maddesinde ve "Serbest dola zm ozgiirliigii" kenar ba hg1 altmda dtizenlenmi tir. 79. Sozle me'ye Ek 4 No.lu Protokol'e tilkemiz taraf degildir. Bu nedenle amlan Protokol kapsammda kalan ve Anayasa'nm 23. maddesinde yer alan seyahat ozgtirltigtine yonelik ikayetle ilgili olarak bireysel ba vuruda bulunulamaz (Sebahat Tuncel, B. No: 2012/1051 , 20/2/2014, 53). 80. A91klanan gerek9elerle seyahat ozgtirltigtintin ihlali iddiasma ili kin ba vurunun bu kismmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin konu bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. D. Kotii Muamele Yasagmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Gozaltmda Baz1 Uygulamalar Nedeniyle Kotii Muamele Yasagmm ihlal Edildigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 81. Ba vurucu; gozaltmda tutuldugu stire9te bir9ok kere saghk kontroltine gotiiriildtigtinti , fotograflannm 9ekilerek basmda yer ald1g1m, gorev yaptig1 adliyede 24 saat uykusuz bekletildikten sonra sorguya almd1gm1 ileri stirmti tiir. b. Degerlendirme 82. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkeme sine ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tiiketilmesi zorunludur. Ba vurucunun bireysel ba vuru konusu ikayetini oncelikle ve stiresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usultine uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldugu bilgi ve delilleri zamanmda bu makamlara sunmas1, bu stire9te dava ve ba vurusunu takip etmek i9in gerekli ozeni gostermi olmas1 gerekir Usmail Bugra j fek, B. No: 2013/1177 , 26/3/2013, 17). 83. Bireyin bir devlet gorevlisi tarafmdan hukuka aykm ve Anayasa'nm 17. maddesini ihlal eder bi9imde bir muameleye tabi tutulduguna ili kin savunulabilir bir iddiasmm bulunmas1 halinde etkili bir soru turmanm yapilmas1 gerekmektedir. Bu soru turma, sorumlulann belirlenmesini ve cezalandmlmasm1 da saglamaya elveri li olmahdu (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 25). 84. Devletin sahip oldugu etkili soru turma yiiktimliiltigti kapsammda, i kence veya kotii muamele oldugunu gosteren yeterli kesin belirtiler mevcut oldugunda -ki ilere mtidahale ti9tincti ki ilerden gelmi olsa dahi- ikayet ya da ihbarda bulunulmad1gmda bile resen soru turma a91lmasmm saglanmas1 gerektigi a91ktir (Tahir Canan, 25). 85. Ba vuruya konu olayda ba vurucu , genel olarak kamu gorevlileri tarafmdan kotii muameleye maruz buak1ld1gm1 ileri stirmektedir. Ba vurucunun amlan iddialanm herhangi bir adli ve/veya idari merciye ilettigine dair bir bilgi ya da beige sunmad1g1 da gozetildiginde hukuk sisteminde mevcut ba vuru yollanm tiiketmeksizin bireysel ba vuruda bulundugu anla 1lmaktadu. 15 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 86. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun kotii muamele yasagmm ihlal edildigi iddiasma ili kin olarak idari ve/veya yarg1sal ba vuru yollan tiiketilmeden bireysel ba vuru yap1ld1g1 anla 1ld1gmdan ba vurunun bu k1smmm ba vuru yollanmn tiiketilmemi olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Ceza infaz Kurumunda Baz1 Uygulamalar Nedeniyle Kotii Muamele Y asagmm ihlal Edildigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 87. Ba vurucu; tutuklu bulundugu ceza infaz kurumunda iyile tirme ve sosyal faaliyetlerden faydalanma hakk1 kapsammda teror orgtitii tiyeliginden tutuklananlar ile diger htiktimlti ve tutuklular arasmda aynmc1hk yap1ld1g1m, iyile tirme ve sosyal faaliyetlerin -psikolog gorti ti hari9-tamamen yasakland1gm1, bu ekliyle aynmc1hk yap1larak masumiyet karinesinin ihlal edildigini ileri stirmti ttir. b. Degerlendirme 88. Anayasa'nm "Kanun oniinde e itlik" kenar ba hkh 10. maddesinin birinci, dordtincti ve be inci fikralan oyledir: "Herkes, di!, zrk, renk, cinsiyet, siyasf dil$ilnce, felsefi inane;, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayzrzm gozetilmeksizin kanun onunde e$ittir ... Hi ;bir ki$iye, aileye, zumreye veya szn,fa imtiyaz tanznamaz. Devlet organlarz ve idare makamlarz butun i$lemlerinde kanun onunde e$itlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadzrlar. " 89. Anayasa Mahkemesi , olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, 16). Ba vurucunun iddiasmm ozti, mahpuslann egitim ve iyile tirme faaliyetlerinden yararlandmlmas1yla ilgili olarak yap1lan engellemenin yalmzca teror orgtitii tiyeligi isnad1 ile tutuklu bulunan ki ilere yonelik oldugudur. Ba vurucunun bu yondeki iddiasmm Anayasa'nm 1 7. maddesinde gtivence altma alman kotii muamele yasag1 ve bu yasak ile baglantih olarak e itlik ilkesi kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir. 90. Anayasa Mahkemesi jbrahim Kaptan karannda, darbe giri imi sonras1 ceza infaz kurumlannda olu an olagantistii ko ullar kapsammda iyile tirme ve sosyal faaliyetlerden faydalanma hakkma yonelik olarak alman tedbirler incelenmi ; neticede bunlann kotii muamele olu turmad1g1 (jbrahim Kaptan, 50-65) ve bu tedbirler nedeniyle kotii muamele yasag1yla baglantih olarak aynmc1hk yasagmm da ihlal edilmedigi sonucuna ula m1 tu (jbrahim Kaptan, 67-82). Somut olaym ozel ko ullan, iyile tirme faaliyetlerinden yoksun b1rakmanm niteligi ve stiresi, amac1 ve soz konusu ki i tizerindeki etkisi gozontinde bulunduruldugunda amlan karardan aynlmay1 gerektiren bir yon bulunmamaktadu. 91. A91klanan gerek9elerle kotii muamele yasagmm ve kotii muamele baglantih aynmc1hk yasagmm ihlal edildigine ili kin iddialann ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 16 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 E. Haberle me Hiirriyeti ve Aile Hayatma Sayg1 Haklarmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Telefon ile Haberle me HakkI Yoniinden a. Ba vurucunun iddialan 92. Ba vurucu , tutuklu bulundugu ceza infaz kurumunda telefonla haberle me haklannm teror orgtitil tiyeliginden tutuklananlar ile diger htiktimlti ve tutuklulardan farkh olarak on be gtinde bir uyguland1gm1 , bu ekliyle aynmc1hk yapilarak masumiyet karinesinin ihlal edildigini ileri stirmti tilr. b. Degerlendirme 93. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, 16). Ba vurucunun iddiasmm ozti, telefon ile haberle me hakkma ili kin sm1rlamanm yalmzca teror orgtitil tiyeligi isnad1 ile tutuklu bulunan ki ilere yonelik oldugudur. Ba vurucunun bu yondeki iddiasmm Anayasa'nm 22. maddesinde gtivence altma alman haberle me htirriyeti ve bu hak ile baglantih olarak e itlik ilkesi kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir. 94. Anayasa Mahkemesi; Bayram Sivri (B. No: 2017/34955, 3/7/2018, 42) karannda belirli srn;lardan htikumlu ve tutuklu bulunanlar yontinden telefonla haberle me hakkmm idare ve Gozlem Kurulu karanyla smirlandmlmasmm haberle me htirriyetine ve aile hayatma sayg1 hakkma mtidahale olu turdugunu kabul etmi ancak e itlik ilkesinin ihlal edildigi iddiasmm ele almabilmesi i9in ba vurucu ile benzer durumdaki ki ilere farkh uygulama yapild1gmm ortaya konulmas1 gerektigini, haberle me hakkma getirilen k1s1tlamanm btitiin tutuklulara yonelik olmad1gm1, 667 say1h KHK'nm 6. maddesinin (1) numarah fikrasmda belirtilen belirli kategorideki su9lardan tutuklu bulunanlan kapsad1gm1, bu durumun olagantistti hal ko ullanndan kaynakland1gm1 ve kis1tlamanm 667 say1h KHK'da belirtilen su9lardan tutuklu bulunan herkese aym ekilde uyguland1g1m, ba vurucunun da kendisi ile aym su9tan tutuklu bulunan ki ilere farkh uygulama yap1ld1gma dair bir iddiasmm bulunmad1g1m belirterek e itlik ilkesi yontinden herhangi bir inceleme yap1lmasma gerek gormemi tir (Bayram Sivri, 43, 44). 95. Ba vuru konusu olayda Gozlem Kurulu, 667 say1h KHK'nm 6. maddesinin birinci fikrasmm (e) bendinde yer alan ve daha sonra 29/10/2016 tarihli ve 6749 say1h Kanun ile de onaylanan htikum dogrultusunda 12/4/1991 tarihli ve 3713 say1h Terorle Mticadele Kanunu kapsamma giren su9lardan tutuklu olanlann 28/8/2016 tarihinden itibaren ve olagantistti halin devam1 stiresince telefonla haberle me hakkmdan on be gtinde bir faydalandmlmasma karar vermi tir. 96. Ba vuru konusu olayda telefonla haberle me hakkmm kullamm s1khg1 bakimmdan ba vurucuya su9 temelinde bir kis1tlama yapilm1 tlr. Bu kis1tlamada esas alman hususun ceza infaz kurumunun disiplini ve gtivenligi oldugu anla ilmaktadir. Anayasa Mahkemesi, ba vurucunun haklan ile mtidahalenin ama9lan arasmda adil bir denge kurulup kurulmad1g1 incelenirken 15 Temmuz 2016 tarihinde ya anan darbe te ebbtistintin ulusal 17 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 varhg1 tehdit eden boyutu, darbe te ebbtisti sonrasmda teror su9lan kapsammda 90k say1da ki inin tutukland1g1 ve/veya mahkum oldugu ve tutuklularla htiktimltilerin gtivenligi ile muhafazasm1 saglamakla gorevli kamu gorevlilerinin say1smm da onemli ol9tide azalm1 oldugu hususlannm dikkate almmas1 gerektigini belirtmi tir (Bayram Sivri, 69). 97. Bunlarla birlikte ba vuru konusu smirland1rmamn olagantistti hal stiresiyle smirh oldugu ve gorti me stiresine ili kin herhangi bir kis1tlama getirilmedigi, aynca ba vurucunun telefonla haberle me hakkm1 kullanamad1gma dair bir iddia da ileri stirmedigi gozetildiginde ba vuruya konu mtidahalenin demokratik toplum dtizeninin gereklerine aykm oldugundan bahsedilemeyecegi sonucuna vanlm1 tlf (Bayram Sivri, 70, 71). 98. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun haberle me htirriyeti ile aile hayatma sayg1 hakkma yonelik bir ihlalin olmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu kismmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Kapah Gorii Hakk1 Yoniinden a. Ba vurucunun iddialan 99. Ba vurucu; tutuklu bulundugu ceza infaz kurumunda kapah gorti hakkmm teror orgtitti tiyeliginden tutuklananlar ile diger htiktimlti ve tutuklulardan farkh olarak on be gtinde bir uyguland1g1m , bu ekliyle aynmc1hk yap1larak masumiyet karinesinin ihlal edildigini ileri stirmti ttir. b. Degerlendirme 100. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, 16). Ba vurucunun iddiasmm ozti, kapah gorti hakk1 ile ilgili olarak yap1lan sm1rlamanm yalmzca teror orgtitti tiyeligi isnad1 ile tutuklu bulunan ki ilere yonelik oldugudur. Ba vurucunun bu yondeki iddiasmm Anayasa'nm 20. maddesinde gtivence altma alman ozel hayat ve aile hayatma sayg1 hakk1 ve bu hak ile baglantih olarak e itlik ilkesi kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir. 101. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm ttiketilmesi zorunludur. Ba vurucunun bireysel ba vuru konusu ikayetini oncelikle ve stiresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usultine uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldugu bilgi ve delilleri zamanmda bu makamlara sunmas1, bu stire9te dava ve ba vurusunu takip etmek i9in gerekli ozeni gostermi olmas1 gerekir (jsmail Bugra j /ek, 17). 102. Somut olayda ba vurucunun hukuk sisteminde mevcut idari ve yarg1sal yollan ttiketmeksizin bireysel ba vuruda bulundugu anla ilmaktad1r. 103. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ba vuru yollarznzn tiiketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 18 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 3. Arama/Elkoyma i Iemleri Yonilnden a. Ba vurucunun iddialan 104. Ba vurucu, soru turma stirecinde yap1lan arama ve elkoyma i lemleri nedeniyle de ozel hayata ve aile hayatma sayg1 hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti llir. b. Degerlendirme 105. 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinin (1) numarah fikrasmm (i) bendinde , srn; soru turmas1 veya kovu turmas1 s1rasmda hakkmdaki arama karan ol9tistiz bir ekilde ger9ekle tirilen ki ilere tazminat talebinde bulunabilme imkam tanmmaktadir. 106. Anayasa Mahkemesi, ceza soru turmas1 veya kovu turmas1 sirasmda soru turma mercilerince ya da yarg1 organlannca tiphelilerle ilgili olarak uygulanan arama tedbirinin hukuka aykm oldugu iddialanna ili kin olarak bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla asil soru turma /kovu turma sonu9lanmam1 da olsa -ilgili Yarg1tay i9tihatlanna atif yaparak- 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde ongortilen tazminat davas1 a9ma imkanmm ttiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna varm1 tlf (Alaaddin Akka oglu ve Akis Yaymczhk San. ve Tic. A.$., B. No: 2014/18247 , 20/12/2017, 18-30). 107. Somut olayda Ankara Cumhuriyet Ba savc1hgmm yaz1h talimatl uyannca ba vurucunun konutunda, i yerinde ve aracmda 16/7/2016 tarihinde arama yapilm1 tlf. Bu aramalann hukuka uygun olup olmad1g1 5271 say1h Kanun'un 141. maddesi kapsammda a9ilacak davada incelenebilir. Bu madde kapsammda a91lacak dava yoluyla soz konusu aramalann hukuka aykm oldugu tespit edildiginde ba vurucu lehine tazminata da htikmedilebilecektir. Buna gore 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolunun ba vurucunun durumuna uygun telafi kabiliyetini haiz, etkili bir hukuk yolu oldugu ve bu olagan ba vuru yolu ttiketilmeden yapilan bireysel ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincillik niteligi ile bagda mad1g1 sonucuna vanlm1 tlf. 108. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun konutunda ve i yerinde arama yapilmas1 dolay1s1yla ozel hayata sayg1 ve konut dokunulmazhg1 haklannm ihlal edildigi iddias1yla ilgili olarak yarg1sal ba vuru yollan ttiketilmeden bireysel ba vuru yap1ld1g1 anla 1ld1gmdan ba vurunun bu kismmm ba vuru yollanmn tiiketilmemi olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. F. Adil Y argdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Masumiyet Karinesinin ihlal Edildigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 109. Ba vurucu; HSYK'nm ihra9 karannm -ilgili karann almd1g1 toplantmm akabinde- ulusal dtizeyde yaym yapan televizyon kanallan ile sosyal medya platformlannda payla 1ld1gm1 , bu nedenle masumiyet karinesinin ihlal edildigini ileri stirmti llir. 19 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 b. Degerlendirme 110. Ba vurucu, ihra9 edilmesi i lemi ile birlikte yukanda bahsi ge9en ikayetlerini 13/10/2016 tarihinde Anayasa Mahkemesine farkh bir ba vuruda bulunmu ve Anayasa Mahkemesi 2016/36406 ba vuru numarah ve 24/7/2017 tarihli Komisyon karan ile ba vuru hakkmda ba vuru yollannm tiiketilmemesi nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi tir. 111. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm mukerrer ba,rvuru niteliginde olmas1 nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. 2. Arama/Elkoyma i Iemleri ve Miidafii ile Gorii lerin S1mrlandirdmas1 Nedeniyle Adil Yargdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 112. Ba vurucu; arama/elkoyma i lemlerinin usulune uygun olarak yap1lmad1gm1, mtidafii ile gizlilik i9inde gorti mesine izin verilmeyerek savunma hakk1 ile adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti tiir. b. Degerlendirme 113. 6216 say1h Kanun'un "Bireysel ba,rvuru hakkma sahip olanlar" kenar ba hkh 46. maddesinde kimlerin bireysel ba vuru yapabilecegi say1lm1 tlr. Amlan maddenin (1) numarah fikrasma gore bir ki inin Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunabilmesi i9in ti ; temel on ko ulun birlikte bulunmas1 gerekmektedir. Bu on ko ullar ba vurucunun kamu gtictintin eylem veya i leminden ya da ihmalinden dolay1 gtincel bir hakkmm ihlal edildigi iddiasmda bulunmas1, iddia edilen ihlalden ki inin ki isel olarak ve dogrudan etkilenmi olmas1 ve bunlann sonucunda ba vurucunun magdur oldugunu iddia etmesidir (Fetih Ahmet Ozer, B. No: 2013/6179, 20/3/2014, 24). 114. Bir ba vurunun kabul edilebilir olduguna karar verilebilmesi 19m ba vurucunun magdur oldugunu ileri stirmesi yeterli olmay1p iddia edilen ihlalden dogrudan etkilendigini, bir ba ka ifadeyle magduriyetini kamtlamas1 gerekir. Bu itibarla magdur oldugu zanm veya tiphesi magdurluk statiistintin kabulti i9in yeterli degildir (Ay,re Hulya Potur, B. No: 2013/8479, 6/2/2014, 24). 115. Diger yandan bir tipheli hakkmda ytirtitiilen ceza soru turmasmm kovu turmaya yer olmad1gma dair kararla sonu9lanmas1 veya a9ilm1 olan davanm ertelenmesi, dti tirtilmesi ya da samgm beraatine htikmedilmesi halinde -makul stirede yarg1lanma hakkma ili kin iddialara halel gelmemek art1yla- bu ki ilerin adil yargilanma hakkmm ihlali nedeniyle magdur olduklannm kabulu mtimktin degildir. Ancak bu durum, soru turma veya kovu turmalann yukanda belirtilen sonu9lannm adil yarg1lanma hakk1 d1 mdaki haklara etkisinin incelenmesine engel te kil etmez (Mustafa Kami! Uzuner ve Mustafa Kadir Gul, B. No: 2013/3371, 9/3/2016, 52). 116. Ba vuru konusu olayda, ba vurucu hakkmda a9ilan kamu davas1 beraat karanyla sonu9land1gmdan ba vurucunun adil yarg1lanma hakk1 baglammdaki iddialan yontinden magdur s1fat1 bulunmamaktadu. 20 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 117. A91klanan gerek9elerle ba$vurunun bu k1smmm ki i bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Y akalama ve gozaltma almanm hukuka aykm olduguna ili$kin iddianm ba vuru yollarmm tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Dogal hakim, tarafs1z ve bag1ms1z hakim ilkelerinin ihlal edildigine ili$kin iddianm a91k9a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 3. Tutuklamanm hukuki olmad1gma ili$kin iddiamn ba vuru yollarmm tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 4. Tutuklulugun makul stireyi a$t1gma ili$kin iddiamn ba vuru yollarmm tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 5. Soru$turma dosyasma eri$imin kis1tland1gma ili$kin iddianm ba vuru yollarznm tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 6. Tutuklulugun devam1 kararlanna itirazlann incelenmedigine ve tutuklulugun devam1 kararlannm teblig edilmedigine ili$kin iddianm ba vuru yollarzmn tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 7. Mtilkiyet hakkmm ihlal edildigine ili$kin iddianm ba vuru yollarzmn tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 8. Y erle$me ve seyahat htirriyetinin ihlal edildigine ili$kin iddianm konu bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 9. Gozaltmda baz1 uygulamalar nedeniyle kotti muamele yasagmm ihlal edildigine ili$kin iddianm ba vuru yollarmm tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 10. Ceza infaz kurumundaki baz1 uygulamalar nedeniyle kotti muamele yasagmm ihlal edildigine ili$kin iddianm a91k ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 11. Telefon ile haberle$me hakkmm ihlal edildigine ili$kin iddianm a91k9a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 12. Kapah g6rii$ hakkmm ihlal edildigine ili$kin iddianm ba vuru yollarmm tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 13. Arama/elkoyma i$lemleri nedeniyle ozel hayata ve aile hayatma sayg1 hakkmm ihlal edildigine ili$kin iddiamn ba vuru yollarmm tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 21 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/63712 : 15/11/2018 14. Arama/elkoyma i lemleri ile mtidafii ile gorti lerin sm1rlandmlmas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ki i bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , B. Masumiyet karinesinin ihlal edildigine ili kin iddianm mukerrer ba vuru olmasz nedeniyle REDDiNE, C. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu tizerinde BIRAKILMASINA 15/11/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Muammer TOP AL Dye R1dvan GULE ; Dye M.EminKUZ Dye RecaiAKYEL 22