10. Hukuk Dairesi 2024/10648 E. , 2024/10559 K. MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2024/243 E., 2024/372 K. KARAR : Ret Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıç tarihinin davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.…
**10. Hukuk Dairesi 2024/10648 E. , 2024/10559 K.** **"İçtihat Metni"** MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2024/243 E., 2024/372 K. KARAR : Ret Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıç tarihinin davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.08.1994 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı Cemdemir İnşaat vekili cevap dilekçesinde, müvekkil şirkete 01.08.1992 tarihinde işe giriş yaptığını dolayısıyla sigorta başlangıç tarihinin 01.08.1992 tarihi olarak tespitini ve sigortalılık hizmetlerinden faydalanmasını talep ettiği ancak müvekkil şirkette ... isimlik bir işçi çalışmadığını, herhangi bir çalışması olmadığını, davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı SGK vekilinin cevap dilekçesinde, haksız ve yersiz davanın öncelikli olarak zamanaşımı ve hakdüşürücü süre nedeniyle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 22.11.2016 tarihli ve 2014/303-2016/676 sayılı kararı ile "hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine" karar verilmiştir. IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davacı tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin 21.11.2019 tarih ve 2017/6489- 2019/8980 sayılı ilamında, "..; Mahkemece, çıraklık sözleşmesinin var olup olmadığı belirlenmeli, uzun vadeli sigorta kolları bakımından uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta primleri bordroları Kurumdan getirtilerek kayıtlı sigortalıların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak dinlenilmeli, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, ilgili taraflar arasında çıraklık ilişkisinin bulunup bulunmadığı, çalışmanın niteliği açıklıkla ortaya konulmalı, üretime dayalı çalışmanın varlığı ya da yokluğu, varlığı halinde süresi, tanıkların çıraklıktan neyi kast ettikleri meslek eğitimi veya üretime dayalı çalışmanın baskınlığı noktasında açıklığa kavuşturulmalı, hizmet akdiyle uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışma olgusunun varlığı durumunda bu kez 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinde yer alan tahsis koşulları irdelendikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır. Açıklanan bu maddi ve hukuki esaslar göz önünde bulundurulmaksızın, öncelikle giriş bildirgesinin kısa vadeli sigorta koluna tabi olup olmadığı belirlenmeli, kısa vadeli sigorta koluna ilişkinse sigortalılık başlangıcının uzun vadeli sigorta koluna ilişkin bir talep olduğu gözetilip, hak düşürücü süreden değil esastan değerlendirme yapılması gözetilmeli; çıraklık söz konusu olmayıp, çalışmanın üretime ve imalata yönelik olduğu sonucuna varıldığı taktirde ise giriş bildirgesinin varlığı karşısında hak düşürücü sürenin korunacağı gözetilip, esasa ilişkin irdeleme ile hüküm kurulması gereği gözetilmelidir. .." gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesince verilen 29.09.2023 tarihli ve 2020/57 E., 2023/633 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının, 34344.16 sicil numaralı davalı işyerinde 16.08.1994 tarihinde 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında hizmet akdine dayalı ve tüm sigorta kollarına tabi olarak çalıştığının, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin 24.01.1998 tarihi olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir. 2.Dairemizin 27.12.2023 tarihli 2023/12769 E.2023/13589 K. sayılı ilamında; "...Eldeki davada, bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davacının işe giriş bildirgesinin Bursa Çırak Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından verildiği, Eğitim Merkezine kaydedilmiş davacının ve işverenin taraf bulunduğu çıraklık sözleşmesi bulunduğu, pratik eğitimin davalı olarak gösterilen işyerinde yapıldığı, işi öğrenmek amacıyla yapılan faaliyetlerin üretime yönelik faaliyetler kapsamında değerlendirilemeyeceği dikkate alınmaksızın çırak olarak işe giriş bildirgesinin verildiği ilk günün tüm sigorta kollarından geçen bir hizmet süresi olarak değerlendirilmesi hatalıdır. Davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. ..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur. C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosya kapsamından: 24.01.1980 doğumlu olan davacının, davalı işyerine ilişkin dönem bordrosunda adı bulunmadığı, dosyada mübrez Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık Sözleşmesi ile davalı işyerinden 16 Ağustos 1994 tarihli çıraklık sözleşmesi bulunduğu, pratik eğitimin davalı olarak gösterilen işyerinde yapıldığı, işi öğrenmek amacıyla yapılan faaliyetlerin üretime yönelik faaliyetler kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla, bozma kararına uyularak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili davanın kabulünün gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir. C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 3 üncü maddesinin II/B bendi, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.