TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR M.Ç. BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/34600) Karar Tarihi: 6/2/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 20/3/2020 - 31074 Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 2GENEL KURUL KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Recep KÖMÜRCÜ Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Kadir ÖZKAYA R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR M.Ç. BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/34600) Karar Tarihi: 6/2/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 20/3/2020 - 31074 Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 2GENEL KURUL KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Recep KÖMÜRCÜ Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Kadir ÖZKAYA R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş Raportör : Engin GÜNDÜZ Başvurucu : M.Ç. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, evli olan mahpusun e şi ile mahrem görü şme talebinin reddi nedeniyle aile hayat ına sayg ı hakk ının; reddedilen hâkimin davaya bakmas ı nedeniyle ba ğıms ız ve tarafs ız mahkemede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 31/8/2017 ve 8/2/2019 tarihlerinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 35. 2019/4918 numaral ı başvuru dosyas ının kişi ve konu yönlerinden hukuki irtiba t nedeniyle 2017/34600 numaral ı başvuru dosyas ı ile birle ştirilmesine, incelemeni n 2017/34600 numaral ı başvuru dosyas ı üzerinden yap ılmas ına ve di ğer dosyan ın kapat ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. 8. Birinci Bölüm taraf ından 29/1/2020 tarihinde yap ılan toplant ıda, niteli ği itibar ıyla Genel Kurul taraf ından karara ba ğlanmas ı gerekli görüldü ğünden ba şvurunun Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 28. maddesinin (3) numaral ı fıkras ı uyar ınca Genel Kurula sevkine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle ş öyledir: 10. Silahl ı terör örgütü FETÖ/PDY üyesi olma şüphesiyle 21/7/2016 tarihinde tutuklanan ba şvurucu, tutuklulu ğunun 21/9/2016-10/6/2017 tarihleri aras ındaki dönemini Sincan 2 No.lu L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda geçirmi ştir. Başvurucu 10/6/2017 tarihinden itibaren de Antalya L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda bulunmaktad ır. 11. Başvurucu; Adana 2. A ğır Ceza Mahkemesinin 22/3/2018 tarihli karar ıyla silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan 7 y ıl 6 ay hapis cezas ıyla cezaland ırılm ış, karara karşı istinaf ba şvurusu Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 21/5/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Yarg ıtay 16. Ceza Dairesinin 28/11/2018 tarihli onama karar ıyla başvurucu hakk ındaki hüküm kesinle şmiştir. A. 2017/34600 Numaral ı Başvuruyla İlgili Süreç 12. Başvurucu, Sincan 2 No.lu L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna sundu ğu 6/1/2017 ve 23/1/2017 tarihli dilekçeleriyle ceza infaz kurumundaki ödül uygulamas ından yararland ırılarak eşiyle mahrem görü şme yapma talebinde bulunmu ştur. Yetkililerin talebine yaz ılı olarak cevap vermedi ğini ve terör suçundan şüpheli olanlara ödül verilmeyece ğini söylediklerini beyan eden ba şvurucu 17/2/2017 tarihli dilekçesi ile adi suçlardan tutuklu ve hükümlü olanlara tan ınan ödül uygulamas ından kendisinin yararland ırılmamas ının eşitliğe ayk ırı olduğu iddias ıyla Ankara Bat ı İnfaz Hâkimli ğine (Hâkimlik) şikâyet ba şvurusunda bulunmuştur. Başvurucu ayr ıca daha önce verdi ği bir karar nedeniyle Ankara Bat ı İnfaz Hâkimi M.D.den şikâyetçi oldu ğunu, aralar ında husumet olu ştuğundan adil karar vermeyece ğini ileri sürerek hâkimin reddi talebinde bulunmu ştur. 13. Hâkimlik 27/2/2017 tarihli karar ıyla hâkimin reddi talebi hakk ında karar verilmek üzere dosyan ın Ankara Bat ı 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine kara r vermiştir. Ağır Ceza Mahkemesi 22/3/2017 tarihli karar ıyla dosyada iddiaya ili şkin bir belgenin yer almad ığını belirterek soyut iddian ın ötesine geçmeyen talebin reddine kara r vermiş ve dosyay ı Hâkimliğe iade etmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 414. Hâkimlik 5/6/2017 tarihli karar ıyla şikâyetin reddine karar vermi ştir. Kararda; personel yetersizli ği, güvenlik riski ve kapasitenin a şılmas ı nedenleriyle Kas ım ay ı ödül toplant ısının yap ılmamas ı yönündeki 28/11/2016 tarihli Kurum karar ına değinildikten sonra yap ılan uygulaman ın kurallara uygun oldu ğu ve hukuka ayk ırılığın söz konusu olmad ığı belirtilmiştir. 15. Ankara Bat ı 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/7/2017 tarihli karar ıyla Hâkimlik karar ı yerinde görülerek ba şvurucu taraf ından yap ılan itiraz reddedilmi ş, nihai kara r 31/7/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 16. Başvurucu 31/8/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. B. 2019/4918 Numaral ı Başvuruyla İlgili Süreç 17. Başvurucu, Antalya L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda ( İnfaz Kurumu) bulunduğu 23/8/2017 tarihinde Antalya İnfaz Hâkimli ğine hitaben yazd ığı dilekçede İnfaz Kurumundaki ödül uygulamas ından yararland ırılarak eşiyle mahrem görü şme yapma talebinde bulunmu ştur. İnfaz Hâkimli ği 22/2/2018 tarihli karar ıyla talep hakk ında karar verilmesine yer olmad ığına ve talebin de ğerlendirilmek üzere İnfaz Kurumuna gönderilmesine karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde ödül talebinin öncelikle İnfaz Kurumu taraf ından değerlendirilmesi gerekti ği, başvurucunun talebi hakk ında tutuldu ğu Kurum taraf ından henüz bir karar al ınmad ığı belirtilmi ştir. 18. Antalya İnfaz Hâkimli ğinin karar ı üzerine konuyu de ğerlendiren İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Ba şkanl ığı (Kurul) 20/11/2018 tarihli karar ıyla başvurucunun talebini reddetmi ştir. Kararda, ba şvurucunun disiplin cezas ı bulunmamakla birlikte 30/3/2013 tarihli ve 28603 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren Hükümlü ve Tutuklular ın Ödüllendirilmesi Hakk ında Yönetmelik'in (Ödül Yönetmeli ği) 8. maddesinde say ılan ödüllendirilebilecek tutum ve davran ışlar ı sergilemedi ği, ayr ıca İnfaz Kurumunda kapasitenin üzerinde hükümlü ve tutuklu bar ındırıldığı, İnfaz Kurumunun fizikî yap ısı, personel say ısı, malî ve sosyal imkânlar ı ile mevcut doluluk durumunun dikkate al ındığı belirtilmiştir. Başvurucu 7/12/2018 tarihli dilekçesi ile kararda belirtilen hususlar ın gerçeği yans ıtmad ığını, baz ı hükümlü ve tutuklular ın ödül uygulamas ından yararland ırıldığını, ayr ımc ılık yasağına ayk ırı uygulama yap ıldığını ileri sürerek Kurul karar ına karşı Antalya 2. İnfaz Hâkimli ğine şikâyet başvurusunda bulunmu ştur. 19.İnfaz Hâkimli ği 19/12/2018 tarihli karar ıyla şikâyetin reddine karar vermi ştir. Kararda; ödüllendirmenin infaz ı devam etmekte olan hükümlülerin yeniden sosyalle şmesini sağlamak suretiyle hukuki ve toplumsal kurallara ba ğlı bireyler olmalar ını teşvik etmek amac ıyla Kurula tan ınm ış bir yetki ve görev niteli ğinde oldu ğu, bu hususta verilecek ödülün niteliği ve süresinin münhas ıran Kurulun takdirinde bulundu ğu, hükümlünün kazan ılm ış hakk ı olmad ığı, infaz hâkimli ğinin ödül karar ının hukuki denetimini yapmakla görevli olduğu, Ödül Yönetmeli ği'nin 5., 8., 9. ve 10. maddeleri gere ğince usulüne uygun oluşturularak toplanan Kurul taraf ından verildi ğinden başvuru konusu karar ın usul ve yasaya uygun oldu ğu belirtilmi ştir. 20.İnfaz Hâkimli ği karar ına yap ılan itiraz, Antalya 1. A ğır Ceza Mahkemesinin 9/1/2019 tarihli karar ıyla reddedilmi ş ve nihai karar 22/1/2019 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 521. Başvurucu 8/2/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 22. 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un " Ödüllendirme " kenar ba şlıklı 51. maddesi şöyledir: "(1) Hükümlüler, kurum içindeki veya d ışındaki genel durumlar ı, eğitim ve iyile ştirme faaliyetlerine etkin kat ılımlar ı, kurum düzenine kar şı tutumlar ı ve kendilerine verile n işlerdeki gayretleri dikkate al ınarak teşvik esasl ı ödüllerden yararland ırılabilirler. (2) Bu madde hükümleri, çocuk hükümlüler için de geçerlidir.(3) Hükümlülere verilebilecek ödüller şunlard ır: a) Kapal ı ceza infaz kurumlar ında bulunan evli hükümlüler, en geç üç ayda bir ke z olmak üzere, üç saatten yirmidört saate kadar e şleri ile kurum veya eklentilerinde ceza infaz kurumu personelinin yak ın nezareti olmaks ızın mahrem şekilde görü ştürülebilir. b) Çocuk hükümlülere, en geç iki ayda bir kez olmak üzere, üç saatten yirmidört saate kadar ana ve babas ıyla veya vasisiyle kurum ya da eklentilerinde ceza infaz kurumu personelinin yak ın nezareti olmaks ızın aile görü şmesi yapt ırılabilir. c) Haftal ık ziyaret süresi iki saate kadar uzat ılabilir. d) Kapal ı ziyaret yerine aç ık ziyaret yapt ırılabilir. e) Üst üste kullan ılmayan en fazla üç haftal ık ziyaret süresi toplu olara k kulland ırılabilir. f) Haftal ık telefonla görü şme süresi veya say ısı iki kat ına kadar art ırılabilir. g) Sosyal, kültürel veya sportif etkinliklerden öncelikli veya daha uzun süreli yararlanmalar ı sağlanabilir. h) Haftal ık harcama miktar ı yar ı oran ında art ırılabilir. ı) Tek kişilik odalarda televizyon bulundurma imkân ı verilebilir. j) Hediye verilebilir. k) Takdir belgesi veya tavsiye mektubu verilebilir.(4) Ödüllendirme sisteminin usul ve esaslar ı ile bu ödüllerden yararlanman ın kapsam ve şartlar ı, suç türleri dikkate al ınarak yönetmelikle belirlenir." 23. 6/4/2006 tarihli ve 26131 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren Ceza İnfaz Kurumlar ının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Tüzük'ün (Tüzük) "Ödüllendirme" kenar ba şlıklı 159. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 6"Kurum içindeki veya d ışındaki genel durumlar ı, iyileştirme etkinliklerine ilgileri v e uyumlar ı, kurum düzenine kar şı tutumlar ı, kendilerine verilen i şlerdeki gayretleri gibi beklenen davran ış ve tutumlar ı gösteren hükümlülere te şvik esasl ı ayr ıcal ıklar tan ınır." 24. Tüzük'ün "Ödüllendirilecek tutum ve davran ışlar" kenar başlıklı 160. maddes i şöyledir: "(1) Hükümlülerin ödüllendirilecek tutum ve davran ışlar ı şunlard ır: a) Kat ılmas ı gereken i ş, eğitim, öğretim ve benzeri faaliyetlerde devams ızlığı bulunmamak, b) Davran ışlar ı ile arkada şlar ı ve çevresine iyi örnek olmak, c) Kurum içi ve d ışındaki spor, sanat, kültür ve sosyal faaliyetlerde veya yar ışmalard a başarı göstermek, d) İyileştirme faaliyetlerinde gösterdi ği davran ışlarla bu çal ışmalara katk ı sağlamak, e) Kurumun araç, gereç ve donan ımlar ını koruma ve kullanmada örnek olmak, f) Sağlık ve güvenlik konular ında örnek tutum ve davran ışlar içerisinde olmak." 25. Ödül Yönetmeli ği'nin "Tan ımlar" kenar ba şlıklı 4. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Bu Yönetmelikte geçen; ... ç) Kurul: İdare ve Gözlem Kurulunu, ... ifade eder." 26. Ödül Yönetmeli ği'nin "Temel ilkeler" kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir: "(1) Bu Yönetmeli ğin uygulanmas ı ile ilgili olarak a şağıdaki ilkelere uyulur: a) Hükümlü ve tutuklular ın ödüllendirilmesi ile ula şılmak istenen temel amaç; bu kişilerin yeniden sosyalle şmesini sa ğlamak suretiyle insan haklar ına sayg ılı, hukukî ve toplumsal kurallara ba ğlı bireyler olmalar ını teşvik etmektir. b) Hükümlü ve tutuklulara; ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, felsefî inanç, millî veya sosyal köken ve siyasî görü şleri ile ekonomik güçleri ve di ğer toplumsal konumlar ı yönünden ayr ım yap ılamaz ve s ırf bu nedenlerle ayr ıcal ık tan ınamaz. c) Hükümlü ve tutuklulara ödül verilirken bunlar ın bir hak de ğil, teşvik esasl ı ayr ıcal ık olarak verilebilece ği göz ard ı edilemez. ç) Hükümlü ve tutuklulara; i şledikleri suçun türü, ko şullu sal ıverilme tarihi, ki şisel özellikleri ve ihtiyaçlar ı, bedensel ve psikolojik yap ısı, eğitim durumu ve mesle ği göz önünde bulundurularak en uygun ödül verilir ve bu karar ilgiliye bildirilir. d) Ödüllendirmede; kurumun fizikî yap ısı, personel say ısı, malî ve sosyal imkânlar ı ile mevcut doluluk durumu dikkate al ınır. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 7e) Hükümlü ve tutuklulara, gerekli şartlar ı taşımalar ı hâlinde ayn ı anda birden fazla ödül verilebilir. f) Ayn ı odada kalan veya ortak etkinliklere kat ılan hükümlü ve tutuklulara, gerekl i şartlar ı taşımalar ı hâlinde birlikte yararlanabilecekleri bir ödül verilebilir. g) Hükümlü ve tutuklular hakk ında disiplin soru şturmas ına başlan ılmas ı veya ödüllendirilen tutum ve davran ışlar ının ortadan kalkmas ı hâlinde ödüllendirme karar ı Kurul taraf ından derhâl geri al ınır ve bu karar ilgiliye tebli ğ edilir. ğ) Hükümlü ve tutuklular, kuruma kabul i şlemleri s ıras ında bu Yönetmelikte yer alan düzenlemeler hakk ında bilgilendirilir." 27. Ödül Yönetmeli ği'nin "Ödül türleri" kenar ba şlıklı 7. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Hükümlü ve tutuklulara; a) Kapal ı ceza infaz kurumlar ındaki evli hükümlü ve tutuklulara, kurum personelinin yak ın nezareti olmaks ızın eşleri ile mahrem görü şme, b) Haftal ık aç ık veya kapal ı ziyaret süresini uzatma, c) Kapal ı ziyaret yerine aç ık ziyaret yapma, ç) Üst üste kullan ılmayan ziyaret sürelerini toplu olarak kullanma, d) Haftal ık telefonla görü şme say ı veya süresini art ırma, e) Sosyal, kültürel veya sportif etkinliklerden öncelikli ve daha uzun süreli yararlanma,f) Haftal ık harcama miktar ını yar ı oran ında art ırma, g) Tek kişilik odada televizyon bulundurma, ğ) Hediye, h) Takdir belgesi, ı) Tavsiye mektubu, ödülü verilebilir." 28. Ödül Yönetmeli ği'nin "Ödüllendirilebilecek tutum ve davran ışlar" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir: "(1) Disiplin cezas ı almam ış veya kald ırılmış hükümlü ve tutuklulardan a şağıda say ılan tutum ve davran ışlar ın bir veya birkaç ını sergileyenler, di ğer davran ış türlerine d e açıkça ayk ırı davranmamalar ı hâlinde ödüllendirilebilir: a) Tutum ve davran ışlar ı ile diğer hükümlü ve tutuklulara iyi örnek olmak, Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 8b) İyileştirme faaliyetlerine geçerli mazeret d ışında sürekli ve etkin bir şekilde kat ılarak kişisel gelişim göstermek, c) İş, eğitim ve öğretim faaliyetlerine geçerli mazeret d ışında sürekli kat ılarak üstün başarı göstermek, ç) Kurumdaki ki şisel ve ortak kullan ım alanlar ı ile bu yerlerde bulunan e şyalar ın temizlik, düzen ve korunmas ına azami özen göstermek, d) Kurum içi ya da d ışındaki sosyal, kültürel veya sportif faaliyetlere sürekli ve etkin bir şekilde kat ılarak kişisel gelişim göstermek, e) Kurum i şleyişini sürdürmek için gerekli olan kurum iç hizmetlerinin yerin e getirilmesinde istekli olmak ve üstün gayret göstermek, f) Uyuşturucu, alkol veya sigara ba ğımlısı olup da bu ba ğımlılıktan kurtulmak için kurumca yürütülen e ğitim veya tedavi programlar ına kat ılarak bu konuda geli şim göstermek, g) Kurum asayi ş ve düzenini tehlikeye dü şürebilecek hukuka ayk ırı bir eylemin ortaya çıkar ılmas ını sağlamak." 29. Ödül Yönetmeli ği'nin "Ödüllendirmede yetkili merci" kenar ba şlıklı 9. maddesi şöyledir: "(1) Hükümlü ve tutuklular ın ödüllendirilmesi ile verilecek ödülün türüne, sayısına, süresine veya geri al ınmas ına Kurul taraf ından Ek-1 de yer alan form doldurulma k suretiyle karar verilir." 30. Ödül Yönetmeli ği'nin "Ödüllendirme usulü" kenar ba şlıklı 10. maddesinin ilgili kısm ı şöyledir: "(1) Kurul, resen veya kurumda görev yapan servislerin teklifi üzerine ilgililerin ödüllendirilmesine karar verebilir. (2) Kurul, ödül verilecek hükümlü ve tutuklular ı ayda en az bir kez yapaca ğı toplant ıda oy çokluğuyla kararla ştırır ve ödülün niteli ğine göre uygun şekilde ilgililere bildirir..." 31. Ödül Yönetmeli ği'nin "Eş görüşmesi ödülü" kenar başlıklı 11. maddesi şöyledir: "(1) Kapal ı ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklulara, en geç üç ayda bir kez olmak üzere, üç saatten yirmi dört saate kadar e şleriyle kurumun bu tür ziyaretler için ayr ılan bölümünde ve personelin yak ın nezareti olmaks ızın mahrem şekilde eş görüşmesi ödülü verilebilir." 32. Ödül Yönetmeli ği'nin "Eş görüşmesi ödülü ile ilgili genel hükümler" kenar başlıklı 12. maddesi şöyledir: "(1) Eş görüşmesi için kuruma gelen ziyaretçilerden; Türk vatanda şı olanlar ın Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaras ını içeren resimli bir kimlik belgesini, yabanc ı uyruklu olanlar ın ise pasaport veya yerine geçebilecek bir kimlik belgesi ile birlikte hükümlü veya tutuklu ile evli oldu ğunu ispatlayan Türkçe tercüme edilmi ş resmî onayl ı belgeyi göstermesi zorunludur. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 9(2) Kurul, her bir ödüllendirme karar ı ile bir kez e ş görüşmesi ödülü verebilir. (3) Cinsel sald ırı, cinsel istismar veya aile içi şiddet suçu i şlemiş hükümlü v e tutuklular ile e ş görüşmesi ödülü verilmesinin hükümlü, tutuklu veya e şi aç ısından riskl i görüldüğü diğer durumlarda kurumda bulunan veya ba şka kurumlardan temin edilen psiko-sosyal yard ım servisi personeli e şlerle öncelikle ayr ı ayr ı görüşür. Gerekli hâllerde eşlerle birlikte de görü şme yap ılabilir. Görü şme sonucunda haz ırlanacak de ğerlendirm e raporunun Kurul taraf ından dikkate al ınmas ı zorunludur. (4) Ayn ı kampüs veya kurumda bar ındırılan hükümlü veya tutuklu e şlerin bu ödülden yararlanmalar ı için her ikisi hakk ında da ayr ı ayr ı ödüllendirme karar ı verilmesi gerekir." B. Uluslararas ı Hukuk 33. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin (Sözle şme) "Özel ve aile hayat ına sayg ı hakk ı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir: "(1) Herkes özel ve aile hayat ına, konutuna ve yaz ışmas ına sayg ı gösterilmesi hakk ına sahiptir. (2) Bu hakk ın kullan ılmas ına bir kamu makam ının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmü ş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenli ği, ülkeni n ekonomik refah ı, düzenin korunmas ı, suç işlenmesinin önlenmesi, sa ğlığın veya ahlak ın veya başkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı için gerekli bir tedbir olmas ı durumunda söz konusu olabilir." 34. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine (A İHM) göre özel hayata sayg ı hakk ı, özel bir sosyal hayat sürdürmeyi, yani ki şinin sosyal kimli ğini geliştirme hakk ı anlam ında bir özel hayat ı güvence alt ına almaktad ır. Bu yönü ile birlikte de ğerlendirildi ğinde bahsi geçen hak, ilişki kurmak ve geli ştirmek üzere çevresinde bulunanlarla temas kurma hakk ını da içermektedir ( Özp ınar/Türkiye, B. No: 20999/04, 19/10/2010, 45; Oleksandr Volkov/Ukrayna , B. No: 21722/11, 9/1/2013, 165-167; Niemietz/Almanya, B. No: 13710/88, 16/12/1992, 29). 35. AİHM'e göre hükümlü ve tutuklular Sözle şme kapsam ında kalan temel hak ve hürriyetlerin tamam ına kural olarak sahiptir ( Hirst/Birle şik Krall ık (No. 2) , B. No: 74025/01, 6/10/2005, 69). Suçun mahiyeti hakl ı gösteriyorsa bir tutuklunun özel bir hapishane rejimine veya s ınırlay ıcı ziyaret düzenlemelerine tabi tutulmas ı onun Sözle şme'nin 8. maddesi kapsam ındaki hakk ına müdahale te şkil eder, ancak kendili ğinden bu hakk ın ihlali anlam ına gelmez ( Vlasov/Rusya , B. No: 78146/01, 12/6/2008, 123). 36. AİHM, ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin sa ğlanmas ı gibi güvenli ğin ve düzenin korunmas ına yönelik kabu l edilebilir gerekliliklerin olmas ı durumunda mahkûmlar ın haklar ına s ınırlama getirilebilece ğini kabul etmi ştir. Ancak bu durumda dahi hükümlü ve tutuklular ın haklar ına yönelik herhangi bir s ınırlama makul ve ölçülü olmal ıdır (Silver ve di ğerleri/Birle şik Krall ık, B. No: 5947/72, 25/3/1983, 99-105). 37. AİHM'e göre hükümlü ve tutuklular ın özel ve aile hayat ına sayg ı gösterilmesi hakk ı, ceza infaz kurumu idaresinin hükümlü ve tutuklular ın ailesi ve yak ınlar ıyla temas ını devam ettirecek önlemleri almas ını zorunlu k ılmaktad ır (Messina/İtalya (No. 2) , B. No: Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 1025498/94, 28/9/2000, 61; Ouinas/Fransa (k.k.), B. No: 13756/88, 12/3/1990; Kučera/Slovakya, B. No: 48666/99, 17/7/2007, 127). Bu hakka getirilen s ınırlamalar, suç ve düzensizli ğin önlenmesi için güvenlik nedeniyle uygulamaya konulmu ş olsa da hakl ı bir gerekçeye dayanmal ıdır (Gülmez/Türkiye, B. No: 16330/02, 20/5/2008, 46). 38. AİHM e göre tutulma, do ğası gereği özel hayat ve aile hayat ı üzerinde birtak ım sınırland ırmalara yol açsa da yak ın aile üyeleriyle etkili ili şki kurmas ına ceza infaz kurumunca imkân sa ğlanmas ı, mahpusun aile hayat ına sayg ı hakk ının önemli bir yönünü oluşturmaktad ır. Ancak mahpusun d ış dünya ile ba ğlant ı kurmas ını kontrol alt ına almaya yönelik birtak ım tedbirler al ınmas ı tek başına sözleşmeyi ihlal etmemektedir ( Aliev/Ukrayna , B. No: 41220/98, 29/4/2003, 187). A İHM 2003 y ılında verdi ği Aliev/Ukrayna karar ında, baz ı Avrupa ülkelerinde e şle mahrem görü şmenin kolayla ştırılmas ı suretiyle ceza infaz kurumu ko şullar ının iyileştirilmesi yönünde reform çal ışmalar ının yap ıldığını vurgulamakla birlikte mahrem görü şme talebinin reddedilmesinin an ılan tarihteki ko şullar bağlam ında Sözleşme nin 8. maddesinin ikinci f ıkras ı anlam ında ceza infaz kurumunun düzeninin sağlanmas ı ve suç işlenmesinin önlenmesi amaçlar ı çerçevesinde hakl ı görülebilece ğini kabul etmiştir (Aliev/Ukrayna, 188). A İHM an ılan karar ında bu gerekçeyle ba şvurucunun e şle mahrem görü şme talebinin reddedilmesinin ölçülü bir müdahale oldu ğu sonucuna ula şmıştır (Aliev/Ukrayna, 189). 39. AİHM'in 2013 y ılında verdi ği Varnas/Litvanya (B. No: 42615/06, 9/7/2013) ve 2015 y ılında verdi ği Costel Gaciu/Romanya (B. No: 39633/10, 23/6/2015) kararlar ında da mahrem ziyarete ili şkin olarak bu görü şünü devam ettirdi ği anlaşılmaktad ır. An ılan kararlarda A İHM, Sözle şme'ye taraf devletlerden yar ısından fazlas ının eşle mahrem ziyareti kabul etti ğini vurgulam ıştır. Fakat A İHM mahrem görü şmeyle ilgili bu evrime ra ğmen henüz Sözleşme'nin devletlere mahrem görü şmeyi düzenleme yükümlülü ğü yükledi ği biçiminde yorumlamad ığının alt ını çizmiştir. AİHM bu nedenle mahrem görü şmenin, devletlerin bireylerin ve toplumun geli şimini ve ihtiyaçlar ını gözetmek suretiyle Sözle şme'yle uyumu sağlamak gayesiyle ataca ğı ad ımlar ı belirlerken geni ş takdir marj ına sahip bulunduklar ı bir alan olduğunu belirtmektedir ( Varnas/Litvanya, 109; Costel Gaciu/Romanya, 50). 40. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevleri Kurallar ı Hakk ında REC (2006) 2 say ılı tavsiye karar ının hükümlü ve tutuklular ın d ış dünya ile ilişkilerine dair k ısm ı şöyledir: "D ış Dünya ile İlişki 24.1. Mahpuslar ın mümkün olabilen s ıklıkta mektup, telefon veya di ğer iletişim vas ıtalar ıyla aileleriyle, ba şka kişilerle ve d ışarıdaki kurulu şlar ın temsilcileriyle haberleşmelerine ve bu ki şilerin mahpuslar ı ziyaret etmelerine izin verilmelidir. 24.2 Devam etmekte olan bir ceza soru şturmas ı, emniyet, güvenlik ve düzeninin muhafaza edilmesi, suç i şlenmesinin önlenmesi ve suç ma ğdurunun korunmas ı için gerekli görülmesi halinde, haberle şme ve ziyaretlere k ısıtlamalar konabilir ve izlenebilir. Ancak adli bir merci taraf ından konulan özel k ısıtlamalar da dahil olmak üzere, bu tür k ısıtlamalar yine de kabul edilebilir asgari bir ileti şime izin vermelidir. 24.3. Ulusal hukuk, mahpuslarla ileti şim kurmas ı kısıtlanamayacak olan ulusal ve uluslararas ı kuruluşlar ı belirlemelidir. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 1124.4. Ziyaretler için yap ılan düzenlemeler, mahpuslara aile ili şkilerini mümkün olduğunca normal bir düzeyde sürdürmelerine ve geli ştirmelerine izin verecek bir tarzda olmal ıdır. 24.5. Cezaevi yetkilileri, d ış dünyayla yeterli bir ileti şim sürdürmelerinde mahpuslara yard ım etmelidirler ve bunun için onlara uygun destek ve yard ım sağlamal ıdırlar..." V.İNCELEME VE GEREKÇE 41. Mahkemenin 6/2/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 42. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak, geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Aile Hayat ına Sayg ı Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 43. Başvurucu, Kurulun ayda en az bir kez yapaca ğı toplant ıda ödül verilecek hükümlü ve tutuklular ı kararlaştırmas ı gerekirken bu konuda bir karar almad ığını, diğer hükümlü ve tutuklulara çe şitli ödüller verilmesine kar şın kendisinin ödül talebinin somut bir gerekçe olmaks ızın reddedildi ğini belirtmi ştir. Başvurucu ayr ıca derece mahkemesi kararlar ının gerekçe içermedi ğini, hakk ındaki karar ın aralar ında husumet bulunan hâki m taraf ından verildi ğini, bu nedenlerle adil yarg ılanma hakk ının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 44. Bakanl ık görüşünde; ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin sa ğlanmas ı gibi güvenli ğin ve düzenin korunmas ına yönelik kabul edilebilir gerekliliklerin olmas ı durumunda mahkûmlar ın haklar ına s ınırlama getirilebilece ğine dikkat çekilmi ştir. Ayr ıca eş ile görüşme yapt ırılmas ının bir ödül oldu ğu, hükümlü ve tutuklulara ödül verilirken bunlar ın bir hak de ğil teşvik esasl ı ayr ıcal ık olarak verilebilece ğinin gözard ı edilemeyece ği, somut ba şvuruda İnfaz Hâkimli ği ile Ağır Ceza Mahkemesinin talebi reddederken Kurul karar ının ve kullan ılan takdir yetkisinin usul ve yasaya uygun olup olmad ığını değerlendirdi ği, karardaki tespit ve sonuçlar ın mevzuatta yer alan hükümlerin uygulanmas ı niteliğinde olduğu, adaleti ve sa ğduyuyu hiçe sayan tarzda aç ık bir keyfilik içermedi ği ifade edilmi ştir. 45. Başvurucu Bakanl ığın görüşüne karşı beyan ında, mahrem görü ş uygulamas ının eşler aras ındaki ileti şim eksikli ğinden kaynaklanabilecek anla şmazl ıklar ın önüne geçmeyi ve ailenin korunmas ını amaçlad ığını, dolay ısıyla eş ve çocuklar yönünden de sonuç doğurduğunu, Kanun'un idareye keyfilikten uzak, objektif bir uygulama yapma görevi yüklediğini belirtmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 122. Değerlendirme 46. Anayasa'n ın ''Özel hayat ın gizliliği'' kenar ba şlıklı 20. maddesinin birinci fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes ... aile hayat ına sayg ı gösterilmesini isteme hakk ına sahiptir. ... aile hayat ının gizliliğine dokunulamaz." 47. Anayasa n ın "Ailenin korunmas ı ve çocuk haklar ı" kenar ba şlıklı 41. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Aile, Türk toplumunun temelidir ... Devlet, ailenin huzur ve refah ı ... için gerekli tedbirleri al ır, teşkilat ı kurar. Her çocuk, ... yüksek yarar ına aç ıkça ayk ırı olmad ıkça, ana ve babas ıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakk ına sahiptir... 48. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun esas olarak e ş ile mahrem görü şme ödülünden yararland ırılmay ı talep etti ği dikkate al ındığında başvurunun aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında ele al ınmas ı gerekmektedir. 49. Öte yandan e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğini ileri süren ba şvurucunun, kendisiyle benzer durumdaki ba şka kişilere yap ılan muamele ile kendisine yap ılan muamele aras ında bir farkl ılığın bulundu ğunu ve bu farkl ılığın meşru bir temeli olmaks ızın ırk, renk, cinsiyet, din, dil vb. ay ırımc ı bir nedene dayand ığını makul delillerle ortaya koymas ı gerekir. Somut olayda ba şvurucu, benzer olaylar ile kendi durumunun ayn ı olduğunu ortaya koyamad ığı gibi kendisine nas ıl bir ayr ımc ılık yap ıldığına ilişkin aç ıklay ıcı bir beyanda da bulunmam ıştır. Bu nedenle ba şvurucunun ayr ımc ılık yasağının ihlal edildi ğine ilişkin iddias ı ayr ıca incelenmemi ştir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 50. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Genel İlkeler 51. Aile hayat ına sayg ı hakk ı Anayasa n ın 20. maddesinin birinci f ıkras ında güvence alt ına al ınm ıştır. Madde gerekçesi de dikkate al ındığında resmî makamlar ın özel hayata ve aile hayat ına müdahale edememesi ile ki şinin ferdî ve aile hayat ını kendi anlad ığı gibi düzenleyip ya şayabilmesi gere ğine işaret edildi ği görülmekte olup söz konusu düzenleme, Sözle şme nin 8. maddesi çerçevesinde korunan aile hayat ına sayg ı hakk ının Anayasa daki kar şılığını oluşturmaktad ır. Ayr ıca Anayasa n ın 41. maddesinin -Anayasa n ın Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 13bütünselli ği ilkesi gere ği- özellikle aile hayat ına sayg ı hakk ına ilişkin pozitif yükümlülüklerin değerlendirilmesi ba ğlam ında dikkate al ınmas ı gerektiği aç ıktır (Murat At ılgan, B. No: 2013/9047, 7/5/2015, 22; Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013/5126, 2/7/2015, 36). 52. Anayasa'n ın 19. maddesi gere ğince hükümlü ve tutuklular ın özel ve aile hayat ının s ınırlanmas ı hukuka uygun olarak ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz ve doğal bir sonucudur. Öte yandan hükümlü ve tutuklular ın özel ve aile hayat ına sayg ı gösterilmesi hakk ı, ceza infaz kurumu idaresinin hükümlü ve tutuklular ın, aileleri ve yak ınlar ı ile temas ını devam ettirecek önlemleri almas ını zorunlu k ılmaktad ır. Nitekim Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevleri Kurallar ı Hakk ında REC (2006) 2 say ılı tavsiye karar ında da hükümlü ve tutuklular ın, aileleri ve ba şka kişiler ile d ışarıdaki kurulu şlar ın temsilcileri taraf ından ziyaret edilmelerine izin verilmesi gerektiği belirtilmi ştir (Mehmet Zahit Şahin, B. No: 2013/4708, 20/4/2016, 36). Söz konusu tavsiye karar ında, koşullar ın oluşmas ı ve gerekli görülmesi hâlinde ziyaretlere k ısıtlamala r konulabilece ği, ancak bu tür k ısıtlamalar ın kabul edilebilir asgari bir ileti şime imkân tan ıyacak nitelikte olmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. 53. Aile hayat ına sayg ı hakk ının korunmas ı çerçevesinde mahpuslar ın ceza infaz kurumunda tutulmalar ının kaç ınılmaz ve do ğal sonuçlar ının gözetilmesi gerekmektedir. Buna göre ceza infaz kurumunun güvenli ği ve düzeni ile mahpuslar ın aile hayat ına sayg ı hakk ının korunmas ı aras ında adil bir denge sa ğlanmal ıdır (Mehmet Koray Erya şa, B. No: 2013/6693, 16/4/2015, 89). 54. Ceza infaz kurumlar ının güvenli ği ve düzeninin sa ğlanmas ıyla s ınırlı olarak mahpuslar ın aile hayatlar ının korunmas ı için hangi tedbirlerin al ınacağı ve bu tedbirlerin nas ıl uygulanaca ğı konusunda kamu makamlar ının geniş bir takdir yetkisi bulunmaktad ır. Bu bağlamda mahpuslar ın aileleriyle aç ık ve kapal ı ziyaret, mektupla ve telefonla haberle şme gibi imkânlara yeterince sahip olup olmad ıklar ı önem taşımaktad ır. Aile hayat ına sayg ı hakk ı belirtilen asgari imkânlar d ışında hükümlü ve tutuklular ın ayr ıca eşleriyle mahrem görü şme yapmalar ına imkân sa ğlanmas ı şeklinde aç ık bir güvence sa ğlamamaktad ır. Devlet mahrem görüşme imkân ını düzenleyip düzenlememe konusunda geni ş takdir yetkisine sahiptir. 55. Bununla birlikte 5275 say ılı Kanun'un 51. maddesi ile mahpuslara belirli koşullar ın yerine getirilmesi kayd ıyla ve te şvik esas ına dayal ı olarak e şleriyle mahrem görüşme yapma imkân ının tan ındığı görülmektedir. Dolay ısıyla kanun koyucunun hüküml ü ve tutuklular ın aile hayat ına sayg ı hakk ının korunmas ı kapsam ında getirdi ği bu güvencenin yerine getirilmesinde yukar ıda değinilen adil dengenin sa ğlan ıp sağlanmad ığı belirlenmelidir. 56. Aile hayat ına sayg ı hakk ının korunmas ı müdahalenin kanun d ışı veya keyfî ya da makul olmayan şekilde uyguland ığına ilişkin savunma ve itirazlar ını sorumlu makamlar önünde etkin bir biçimde ortaya koyabilme olana ğının tan ınmas ı güvencesini de kapsamaktad ır. Aile hayat ına sayg ı hakk ının korunmas ının söz konusu oldu ğu durumlarda usule ilişkin güvencelerin somut olayda sa ğland ığından söz edilebilmesi için yarg ı makamlar ının kararlar ında konu ile ilgili ve yeterli gerekçe bulunmal ıdır. Bu zorunluluk idarenin kendisine tan ınan takdir yetkisini objektif olarak kullan ıp kullanmad ığının ve keyf î veya olaya uygun dü şmeyen bir de ğerlendirmede bulunup bulunmad ığının yarg ılama makamlar ınca özenli bir şekilde değerlendirilmesini gerektirmektedir. ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 57. 5275 say ılı Kanun'un 51. maddesinde mahpuslar için ödüllendirme sistemi düzenlenmi ştir. Buna göre mahpuslar, ceza infaz kurumu içinde veya d ışındaki genel Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 14durumlar ı, eğitim ve iyile ştirme faaliyetlerine kat ılımlar ı, ceza infaz kurumu düzenine kar şı tutumlar ı ile verilen i şlerdeki gayretleri de ğerlendirilmek suretiyle Kanun'da say ılan teşvik esasl ı ödüllerden yararlanabilmektedir. Ödüllendirme sisteminin usul ve esaslar ı ile bu ödüllerden yararlanman ın kapsam ve şartlar ı ise, suç türleri dikkate al ınarak Ödül Yönetmeli ği'nde belirlenmi ştir. 58. Ödül Yönetmeli ği'ndeki ilkelere göz at ılacak olursa öncelikle ödüllendirmenin bir hak de ğil teşvik esasl ı ayr ıcal ık olduğu, ödüllendirmede ceza infaz kurumunun fiziki yap ısı, personel say ısı, malî ve sosyal imkânlar ı ile mevcut doluluk durumunun dikkate alınacağı anlaşılmaktad ır. Öte yandan mahpusun ödüllendirilebilmesi için disiplin cezas ı almam ış veya cezas ının kald ırılm ış olmas ı, Ödül Yönetmeli ği'nin 8. maddesinde belirtilen tutum ve davran ışlar ın bir veya birkaç ını sergilemesi, di ğer davran ış türlerine de aç ıkça ayk ırı davranmamas ı gerekmektedir. 59. Kapsam dâhilindeki ödüllerden biri olan e şle mahrem görü şme, evli mahpuslar ın en geç üç ayda bir kez olmak üzere üç saatten yirmi dört saate kadar e şleri ile ceza infaz kurumu veya eklentilerinde personelin yak ın nezareti olmaks ızın mahrem şekilde görüşmesine imkân tan ıyan özel bir ziyaret türüdür. 60. 5275 say ılı Kanun'un 51. maddesi ödüllendirme konusunda karar alma yetkisini Kurula tan ımıştır. Kurulun ödüllendirme konusunda kendisine tan ınan takdir yetkisini kullan ırken mahpusun ki şisel özelliklerini, tutum ve davran ışlar ını, İnfaz Kurumunun imkânlar ını ve güvenli ğini de gözönünde bulunduraca ğı kuşkusuzdur. 61. Somut olayda ba şvurucunun ödül talebini iletti ği kamu makamlar ı, İnfaz Kurumunun kapasitesi, mevcudu, fizikî yap ısı ve personel say ısı gibi unsurlar ı dikkate alarak öncelikle ceza infaz kurumunun güvenli ği yönünden de ğerlendirme yapm ıştır. Kamu makamlar ı ayr ıca başvurucunun İnfaz Kurumundaki tutum ve davran ışlar ı ile kişisel hâllerini de dikkate alm ış, sonuçta mahrem görü şme ödülünün verilmesine ili şkin olumsuz kanaate varm ıştır. Öte yandan şikâyet yoluyla İnfaz Hâkimli ğine yap ılan başvuru üzerine başvurucunun öznel durumu ve mevzuattaki ödüllendirme ko şullar ı değerlendirilmek suretiyle ödül verilmemesi yolundaki Kurul kararlar ı hukuka uygun bulunmu ştur. Bu durumda ödüllendirme konusunda geni ş takdir yetkisine sahip olan kamu makamlar ınca verilen kararlara dayanak yap ılan gerekçenin keyfîlik içerdi ği, konuyla ilgili ve yeterli olmad ığı söylenemez. 62. Mahrem görü şmenin mahpuslar ın aile hayatlar ını sürdürmeleri bak ımından her hâl ve koşulda tan ınmas ı gereken, mahpuslar için aile hayat ına sayg ı hakk ının olmazsa olmaz bir unsuru olmad ığı AİHM taraf ından da kabul edilmi ştir. Bununla birlikte mahrem görü şme, ödül mahiyetinde ve belli ko şullara tabi olan bir imkân olarak düzenlenmi ştir. Somut olayda başvurucunun bu imkândan yararlanma talebinin olay ın koşullar ına göre makul ve kabu l edilebilir nedenlere dayal ı olarak reddedildi ği anlaşılmaktad ır. Ayr ıca başvurucunun aç ık ve kapal ı ziyaret, mektup ve telefonla haberle şme gibi aile ba ğlar ını canl ı tutan di ğer imkânlardan yararlanamad ığı yönünde iddialar ının bulunmad ığının da alt ı çizilmelidir. Bu durumda, mahrem görü şme yapma talebi uygun görülmeyen ba şvurucunun aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edilmedi ği sonucuna ula şılm ıştır. 63. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 20 . maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 15C. Bağıms ız ve Tarafs ız Mahkemede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 64. Başvurucu; hâkimin reddine yönelik talebinin gerekçeli oldu ğunu, şikâyetiyle ilgili savc ılık belge numaras ını belirtmesine ra ğmen talebinin reddedildi ğini, davas ına husumet nedeniyle tarafs ız olamayaca ğı aç ık olan hâkimin bakmas ının adil yarg ılanma hakk ını ihlal ettiğini iddia etmi ştir. 65. Sözle şme'nin 6. maddesinde aç ıkça, adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olarak davan ın tarafs ız bir mahkemede görülmesini isteme hakk ından söz edilmi ştir. Anayasa n ın 36. maddesinde mahkemelerin tarafs ızlığından aç ıkça bahsedilmemekle beraber, Anayasa Mahkemesi içtihad ı uyar ınca, bu hak da adil yarg ılanma hakk ının z ımni bir unsurudu r (AYM, E.2002/170, K.2004/54, 5/5/2004). Ayr ıca, mahkemelerin tarafs ızlığı ve bağıms ızlığının birbirini tamamlayan iki unsur oldu ğu nazara al ındığında Anayasa n ın bütünselli ği ilkesi gere ği Anayasa'n ın 138., 139. ve 140. maddelerinin de tarafs ız bir mahkemede yarg ılanma hakk ının değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulmas ı gerektiği açıktır (AYM, E.2005/55, K.2006/4, 5/1/2006; E.1992/39, K.1993/19, 29/4/1993). 66. Genel olarak tarafs ızlık, davan ın çözümünü etkileyecek bir ön yarg ı, tarafgirlik ve menfaatin bulunmamas ını ve davan ın taraflar ı karşısında ve onlar ın leh ve aleyhlerinde bir düşünce veya menfaate sahip olunmamas ını ifade eder ( Tahir Gökatalay , B. No: 2013/1780, 20/3/2014, 61). 67. Somut olayda ba şvurucu, hâkimi daha önce hakk ında verdi ği kararlar nedeniyle şikâyet etti ğini ve aralar ında husumet olu ştuğunu ileri sürmü ş ise de reddedilen hâkimin yarg ılama sürecinde kendisine yönelik ön yarg ılı ve tarafl ı bir tutumunun, ki şisel bir kanaat veya menfaatinin, bu ba ğlamda kişisel bir tarafl ılığının bulundu ğunu ortaya koyan bir delili n başvurucu taraf ından sunulmad ığı anlaşılm ıştır. 68. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının, diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Başvurucunun kamuya aç ık belgelerde kimli ğinin gizli tutulmas ına ilişkin talebin KABULÜNE, C. 1. Aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Bağıms ız ve tarafs ız mahkemede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, D. Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının İHLAL ED İLMEDİĞİNE, Başvuru Numaras ı: 2017/34600 Karar Tarihi : 6/2/2020 16E. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyete neden olaca ğından başvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 6/2/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Ba şkanvekili Ba şkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Recep KÖMÜRCÜ Üye Üye Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM Üye Üye Üye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL Üye Üye Üye M. Emin KUZ Kadir ÖZKAYA R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş