TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SUAT OĞUZ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/286) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2020/286 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mücahit AYDIN Başvurucu : Suat OĞUZ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, mektubun sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ği iddias ına i
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SUAT OĞUZ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/286) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2020/286 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mücahit AYDIN Başvurucu : Suat OĞUZ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, mektubun sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Devletin birli ğini ve ülke bütünlü ğünü bozma suçundan tutuklu olan başvurucunun Ankara Barosu Cezaevi Komisyonuna hitaben yazd ığı ve ceza infaz kurumunun bir k ısım uygulamalar ına ilişkin iddialar ını ve yak ınmalar ını dile getirdi ği mektup ceza infaz kurumu disiplin kurulunca sak ıncal ı olduğu gerekçesiyle al ıkonulmuştur. Karar ın gerekçesinde mevzuat hükümlerine yer verilmi ş, mektupta ki şi veya kurulu şlar ı paniğe yöneltecek yalan ve yanl ış bilgilere ve kurulu şlar ı suçlay ıcı ve zan alt ında b ırakan sak ıncal ı ifadelere yer verildi ği belirtilmi ştir. 3. Başvurucu, göndermek istedi ği mektubun soyut gerekçelerle al ıkonulmas ının hukuka ayk ırı olduğunu belirterek infaz hâkimli ğine şikâyette bulunmu ştur. Hâkimlik, mektubun al ıkonulmas ına ilişkin mevzuat ı tekrar ederek karar ın keyfî olmad ığını belirtmiş ve şikâyetin reddine karar vermi ştir. Söz konusu karara yap ılan itiraz a ğır ceza mahkemesince karar ın usul ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle reddedilmi ş ve hüküm kesinle şmiştir. 4. Başvurucu, nihai hükmü 21/11/2019 tarihinde ö ğrendikten sonra 19/12/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 5. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 6. Ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2020/286 Karar Tarihi : 12/4/2023 37. Başvurucu, tek ileti şim arac ının mektup oldu ğunu belirtmi ş ve birtak ım hak ihlallerine ili şkin yak ınmalar ını dile getirdi ği mektubun soyut gerekçelerle al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Bakanl ık görüşünde söz konusu mektubun sak ıncal ı olabilecek ifadeler içerdi ği gerekçesiyle al ıkonulduğu, inceleme yap ılırken somut olay ın kendine özgü ko şullar ının dikkate al ınmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. 8. Başvuru, haberle şme hürriyeti kapsam ında incelenmi ştir. 9. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 10. Somut olayda ba şvurucunun haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğı olan 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un 68. maddesinin kanunilik ölçütünü kar şılad ığı ve müdahalenin kamu düzeninin sa ğlanmas ı meşru amac ıyla gerçekle ştirildiği değerlendirilmi ştir. Bu belirlemeden sonra müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmad ığı değerlendirilmelidir. 11. Mahpuslar ın mektuplar ının denetlenmesi ve al ıkonulmas ı suretiyle haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalelerin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunlu ğu ve ölçülülüğünün denetiminde gözetilmesi gereken genel ilkelere Anayasa Mahkemesince birçok kararda ayr ıntılı olarak yer verilmi ştir (Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015, 37-68; Muhittin Pirinççio ğlu (3) , B. No: 2017/34566, 10/3/2020, 44-57; Cihat Ayik ve Hacı Ali Baştürk, B. No: 2017/31506, 10/3/2020, 44-57). Bu ba ğlamda kamu makamlar ı ile derece mahkemelerinin haberle şme hürriyetine yönelik müdahalenin zorunlu bir ihtiyac a karşılık geldiğini ve orant ılı olduğunu ilgili ve yeterli gerekçelerle ortaya koyma yükümlülükleri bulunmaktad ır. 12. Bu ilkeler ışığında değerlendirildi ğinde, disiplin kurulu ve derece mahkemelerinin kararlar ında mektubun al ıkonulmas ına dair mektupla ili şkili, somut bilgilere dayal ı ve yeterli gerekçenin bulunmad ığı ve mektubun sak ıncal ı görülen k ısımlar ının çizilerek gönderilmesinin mümkün olup olmad ığı yönünde bir tart ışman ın yap ılmad ığı anlaşılmaktad ır. Disiplin kurulu ve derece mahkemeleri kararlar ında kişi veya kurulu şlar ı paniğe yöneltecek yalan ve yanl ış bilgileri içerdi ği kanaatiyle al ıkonulan mektupta hangi ifadelerin yalan yanl ış olduğuna ve bunlar ın ne surette pani ğe neden olabilece ğine ilişkin somut bir de ğerlendirmeye yer verilmedi ği görülmü ştür. Bu nedenle müdahalenin demokrati k bir toplumda gerekli olmad ığı kanaatine var ılm ıştır. 13. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberleşme hürriyetinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 14. Başvurucu, ihlalin tespitine ve yeniden yarg ılama yap ılmas ına karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 15. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın Başvuru Numaras ı: 2020/286 Karar Tarihi : 12/4/2023 4gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). IV. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ı nan haberle şme hürriyetini n İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin haberle şme hürriyetinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Şanl ıurfa İnfaz Hâkimli ğine (E.2019/3473, K.2019/3635) GÖNDER İLMESİNE, E. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Şanl ıurfa 1. A ğır Ceza Mahkemesi (2019/1351 D.İş) ile Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 12/4/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.