TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ÖZGÜR ARIKAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/29295) Karar Tarihi: 29/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Özgür ARIKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; avukat olan ba şvurucunun hakk ında yürütülen bir soru şturmad a dosyaya sundu ğu dilekçede soru ştu
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ÖZGÜR ARIKAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/29295) Karar Tarihi: 29/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Özgür ARIKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; avukat olan ba şvurucunun hakk ında yürütülen bir soru şturmad a dosyaya sundu ğu dilekçede soru şturmay ı yürüten Cumhuriyet savc ısına yönelik sözleri nedeniyle cezaland ırılmas ının ifade özgürlü ğünü, yarg ılaman ın uzun sürmesinin ise makul sürede yarg ılanma hakk ını ihlal ettiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 28/9/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 39. Avukat olan ba şvurucu, Nev şehir'in Derinkuyu ilçesinde ikamet etmektedir. 10. Başvurucunun hem karde şi hem de müvekkili olan Y.A. hakk ında borcu sebebiyle ba şlatılan icra takibi neticesinde haciz karar ı al ınm ıştır. 6/2/2013 tarihinde haciz işlemini yapmak üzere Y.A.n ın ikametgâh ına giden alacakl ı vekili ve icra müdürü ile başvurucu ve Y.A. aras ında sözlü bir tart ışma yaşanm ıştır. Haciz mahallinde ya şanan olaylarla ilgili olarak alacakl ı vekili ve icra müdürünün şikâyeti üzerine ba şvurucu ve karde şi Y.A. hakk ında kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret ve görevi yapt ırmamak için direnme suçlar ından soru şturma işlemlerine ba şlanm ıştır. 11. Avukat olmas ı nedeniyle hakk ındaki soru şturma evrak ı tefrik edilen ba şvurucu, kardeşi Y.A. hakk ında an ılan suçlardan aç ılan kamu davas ında Y.A.y ı temsil etti ği sırada dosyada tan ık olarak ifade veren M.Y.nin Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığında Cumhuriyet savc ısı E.C. huzurunda verdi ği 18/2/2013 tarihli ifadesi ile Kayseri 2. Asliye Ceza Mahkemesinde 20/5/2013 tarihli ifadesinin farkl ı olduğunu fark etmi ştir. 12. M.Y.nin 18/2/2013 tarihli Cumhuriyet savc ısı huzurunda verdi ği ifadesi şu şekildedir: "Ben Kayseri 12. Bölge DS İ avukat ı olarak görev yapmaktay ım. Kayseri 3. İcra Müdürlüğünün 2012/8805 esas say ılı talimat ına istinaden borçlu [Y.A.n ın] adresinde haciz ve muhafaza i şlemi için alacakl ı DSİ genel müdürlü ğü ad ına Av. [A.T.], Av. [N.H.], ben, Derinkuyu İcra Müdürü [M.A.] eşliğinde ve Derinkuyu ilçe merkezinde ticari taksicili k yapan şoför [M.K.] refakate al ınarak borçluya ait mernis adresi de olan haciz tutana ğında yaz ılı adrese gittik. Evin avlusunun d ış kap ısı kilitliydi, bir süre sonra borçlu [Y.A.] , diğer borçlu [B.A.] ve Özgür Ar ıkan hep birlikte kap ı önüne ç ıktılar. İcra müdürü kendilerin e geliş sebebini ve borç durumunu izah etmek isterken daha buna müsaade etmeye fırsat bırakmadan Özgür Ar ıkan [A.T.ye] hitaben el i şareti yaparak 'sen buraya gel, çabuk bana kimliğini göster, yetki belgeni göster' söyleminde bulundu, ayr ıca üçü birlikte icra müdürün e karşı 'elinde bir mahkeme karar ı var m ı, yoksa buradan git' şeklinde söz sarf ettiler. [A.T.] haciz için geldiklerini söyledi. Buna ra ğmen sözlü sata şmaya devam ettiler. İcra müdürüne hitaben defolup gitmelerini söylediler. Ayr ıca [A.T.ye] hitaben seninle görü şeceğiz, senin Allah belan ı versin tarz ında hakaret ve tehditte bulundular. Haciz mahallinden uzakla şmak durumunda kald ık. İcra müdürünü eve almayarak hacze engel oldular. Olayla ilgili görgü m ve bilgim bundan ibarettir." 13. M.Y.nin 20/5/2013 tarihli Kayseri 2. Asliye Ceza Mahkemesindeki beyan ı şu şekildedir: "Ben DS İ'de şoförüm. Olay tarihinde görevli olarak Av. [A.T.yi] Derinkuyu'ya götürdüm. Oradan icra memurunu al ıp Til köyüne gittik. Arabada Av. [N.] de vard ı, soy ismini bilmiyorum. 15 dakika kadar bekledik evden iki ki şi ç ıktı [A.T] ile tart ıştılar. Ne söylediklerini hat ırlam ıyorum. Daha sonra evden kar şı taraftaki ismini bilmedi ğim kişinin anne ve babas ı çıktı. Annesi [A.T.ye] ' bu yan ınıza kalmayacak Allah belan ızı versin ' dedi. Daha sonra ben de [A.T.yi] al ıp Derinkuyu'ya döndüm. Talimat ekindeki eski anlat ım doğru değildir, ben öyle bir şey söylemedim. Ayr ıca DSİ'nin avukat ı değilim şoförüyüm." 14. Diğer taraftan ba şvurucu hakk ında, soru şturma evrak ı tefrik edilerek Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 2013/1 say ılı Bakanl ık muhabere dosyas ı üzerinden avukatlar ın soruşturulmas ına ilişkin prosedür izlenmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 415. Cumhuriyet savc ısı E.C. 29/7/2013 tarihli yaz ıyla, Adalet Bakanl ığı Ceza İşleri Genel Müdürlü ğünün başvurucu hakk ında soru şturma yap ılabilmesi için izin verdi ğini belirterek ba şvurucudan yaz ılı savunma talebinde bulunmu ştur. 16. Bu talep üzerine ba şvurucu taraf ından haz ırlanan 23/8/2013 havale tarihli savunma dilekçesinin ilgili k ısm ı şu şekildedir: "Av. Özgür Ar ıkan' ın hukuki bilgi ve tecrübesiyle ba ş edemeyince akl ına esen her türlü iftiray ı Av. Özgür Ar ıkan ve ailesinin üzerine atan, yalan tan ıklık yaparak ihalelerimizi feshettiren, hak ararken üzerimize sald ırıp insan onur ve haysiyetini rencide edici hakaret ve hareketlerde bulunan, sahte belgelerle kuyumuzun kapat ılmas ına vesile olan, 8 senedi r tarlalar ımızı sulatt ırmayan, görüntü kayd ı ve duruşma tutana ğı gibi en somut delillerimiz i dahi görmezden gelip sürekli olarak aleyhimizde kararlar veren, bu kararlar ı aleyhimizd e delil olarak kullan ıp bizi zevkine yarg ılatt ıran, işine gelen mahkeme kararlar ını cebri icra yoluyla uygulatt ıran, işine gelmeyen mahkeme kararlar ını ise uygulamaktan imtina eden, borcu ödenmi ş dosya üzerinden haciz yap ılamayaca ğını bilen, buna ra ğmen s ırf kendilerin e hak arayan insanlar ı zarara u ğratmak ve rencide etmek gayesiyle yasa d ışı haciz yapmaya gelen DS İ Genel Müdürlü ğü, DSİ Kayseri 12. Bölge Müdürlü ğü, Adalet Bakanl ığı, Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığı, Derinkuyu Cumhuriyet savc ısı [E.C.] , Derinkuyu eski icra müdürü [M.A.] ve Av. [A.T] gibi kişi ve kurumlar ı muhatap alm ıyorum ve bu tip ki şi ve kurumlar ın iftira ve i şlemlerine kar şı hiçbir savunma vermiyorum. Zaten sizler savunmadan falan ne anlars ınız? Savunma versem hemen bir soru şturma daha ba şlat ır ve beni ivedilikl e yarg ılatt ırırsınız. Nas ılsa kalem sizde ka ğıt sizde, yetki de sizde. Yaz babam yaz. Ar ıkanlar şunu yapt ı Ar ıkanlar bunu yapt ı. Yapar m ı? Yapar. Yapmamas ı için bir sebep var m ı? Yok . Yaz o zaman. Şunu yapt ıklar ı, bunu dedikleri, onu ittikleri, öbürünü bilmem ne yapt ıklar ı. Siz benden savunma falan istemeyin. Savunma istemekten daha önemli i şleriniz vard ır sizin. Suç uydurun, delil uydurun, aman ha ifadelerde çeli şki olmas ın, öbürününkini kopyalay ın ötekininkine yap ıştırın, iftira at ın, yarg ılatt ırın, vatanda şın ekmek kap ısını kapat ın, vatandaşın cebini bo şalt ın, insanlar ın hayat ını mahvedin, i şinize geleni görün, i şinize gelmeyeni görmeyin. Biz ç ıkar yarg ılan ırız. Ne olacak sanki? Mahkemelere de abone oldu k sayenizde. Arkada ş hayat ımızdan ç ıkın art ık anlam ıyor musunuz? Siz ve sizin gibiler yüzünden mesle ğimi bile icra edemiyorum. Uzak durun bizden. Rahat b ırak ın beni ve ailemi. Bıktık art ık siz ve sizin gibilerden. Bizi b ırak ın da siz gidin a şağıda arz edilen hususla r çerçevesinde önce kendinizi ve kendi adamlar ınızı soruşturup yarg ılatt ırın. Fezlekeyi ondan sonra düzenlersiniz. Acele etmeyin." Mesela [M.Y] isimli şahs ın tan ık ifadesine ili şkin Derinkuyu Cumhuriyet Başsavc ılığının 18/2/2013 tarih ve 2013/62 soru şturma say ılı (Ek-1) ifade tutana ğı ile Kayseri 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 20/5/2013 tarih ve 2013/235 Talimat say ılı (EK-2) duruşma tutana ğını şöyle bir kar şılaştırın. Eminim siz de Derinkuyu Cumhuriyet savc ısı [E.C.] ile Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığı zab ıt katiplerinden [R.S.nin] müvekkillerim v e şahs ım aleyhinde sahte tan ık ifade tutana ğı tanzim ettikleri ve görevlerini kötüy e kulland ıklar ı şüphesi edineceksiniz. Soru şturma ba şlat ın. Nas ıl oluyormu ş niye oluyormu ş bu işler biz de ö ğrenelim. ..." 17. Savunma dilekçesinde yer alan ifadeler nedeniyle Derinkuyu Cumhuriyet savc ısı E.C. 30/9/2013 tarihli bir tutanak düzenleyerek ba şvurucu hakk ında soruşturma işlemini ba şlatm ıştır. Ayn ı dosyada şikâyetçi olarak verdi ği 27/11/2013 tarihli ifadesinde E.C.; başvurucunun savunma dilekçesinde yer alan ifadelerin hakaret içerdi ğini, görevi Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 5nedeniyle kendisine sarf edilen bu sözlerin şeref ve itibar ını rencide edebilecek mahiyette olduğunu ileri sürerek ba şvurucudan şikâyetçi oldu ğunu beyan etmi ştir. 18. Başvurucunun ça ğrı kâğıdının 2/12/2013 tarihinde kendisine tebli ğine rağmen ifade vermek istemedi ği hususu iddianamede belirtilerek ba şvurucu hakk ında 21/1/2014 tarihinde kamu görevlisine görevinden dolay ı hakaret suçundan kamu davas ı aç ılm ıştır. 19. Derinkuyu Sulh Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 12/3/2014 tarihinde başvurucunun kamu görevlisine görevinden dolay ı hakaret suçundan 6.000 TL adli par a cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. Mahkeme, karar ının gerekçesinde ba şvurucunun savunma dilekçesindeki ifadelerin bir k ısm ına yer verdikten sonra söz konusu ifadelerin eleştiri s ınırlar ını aşan, şikâyetçinin şeref ve sayg ınlığını rencide edici sözler oldu ğu değerlendirmesinde bulunmu ştur. Mahkemenin gerekçesi şu şekildedir: "San ık hakk ında kamu görevlisine görevinden dolay ı hakaret etti ğinden dolay ı cezaland ırılmas ı talep edilmi ş olup; san ığın Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığına vermi ş olduğu 23/08/2013 tarihli dilekçede geçen ifadelerin içeri ği incelendi ğinde '...üzerimiz e sald ırıp insan onur ve haysiyetini rencide edici hareket ve hareketlerde bulunan Derinkuyu Cumhuriyet savc ısı [E.C.] gibi kişi ve kurumlar ı muhatap alm ıyorum bu tip ki şi ve kurumlar ın iftira ve i şlemlerine kar şı hiçbir savunma vermiyorum, zaten sizler savunmadan ne anlars ınız, savunma versem hemen bir soru şturma daha ba şlat ır ve beni ivedilikl e yarg ılat ırsınız, suç uydurun, delil uydurun, aman ha ifadelerde çeli şki olmas ın öbürününkini kopyalay ın, diğerine yap ıştırın, iftira at ın, yarg ılatt ırın, vatanda şın ekmek kap ısını kapat ın, vatandaşın cebini bo şalt ın, iftira at ın, yarg ılatt ırın, vatanda şın ekmek kap ısını kapat ın, vatandaşın cebini bo şalt ın ,insanlar ın hayat ını mahvedin, i şinize geleni görün, i şinize geleni görmeyin, b ıktık art ık siz ve siz gibilerden...' şeklindeki ifadelerin ele ştiri s ınırını aşan ifadeler olup, Derinkuyu Adliyesinde Cumhuriyet savc ısı olarak görev yapan mü ştekiye karşı görevinden dolay ı TCK'n ın 125/1 maddesinde tan ımlanm ış olan kişilerin onur, şeref ve sayg ınlığını rencide eder nitelikte oldu ğunun kabulü ile san ık hakk ında mahkumiyet hükmü kurularak a şağıdaki şekilde hüküm tesis edilmi ştir." 20. Karar ı temyiz eden ba şvurucu, temyiz dilekçesinde; Mahkemenin ele ştiri sınırlar ının aşıldığına dair tespitinin subjektif oldu ğunu, bu belirlemeyi yaparken herhangi bir kriter kullanmad ığını ifade etmi ş, kulland ığı sözler nedeniyle de ğil dosyan ın müştekisinin Cumhuriyet savc ısı olmas ı nedeniyle mahkûm edildi ğini ileri sürmü ştür. Temyiz üzerine karar ı inceleyen Yarg ıtay 18. Ceza Dairesi hükmü 23/5/2018 tarihinde onam ıştır. Nihai karar başvurucuya 5/9/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 21. Başvurucu 28/9/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 22. 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nun "Hakaret" kenar başlıklı 125. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bir kimseye onur, şeref ve sayg ınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve sayg ınlığına sald ıran kişi, üç aydan iki y ıla kadar hapis veya adlî para cezas ı ile cezaland ırılır. Mağdurun g ıyab ında hakaretin cezaland ırılabilmesi için fiilin en az üç ki şiyle ihtilat ederek i şlenmesi gerekir." Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 623. 5237 say ılı Kanun'un "İddia ve savunma dokunulmazl ığı" kenar ba şlıklı 128. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Yarg ı mercileri veya idari makamlar nezdinde yap ılan yaz ılı veya sözlü ba şvuru, iddia ve savunmalar kapsam ında, kişilerle ilgili olarak somut isnadlarda ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunulmas ı halinde, ceza verilmez. Ancak, bunun için isnat v e değerlendirmelerin, gerçek ve somut vak ıalara dayanmas ı ve uyuşmazl ıkla bağlant ılı olmas ı gerekir." B. Uluslararas ı Hukuk 24.İlgili uluslararas ı hukuk kurallar ının yer ald ığı karar için Keleş Öztürk, B. No: 2014/15001, 27/12/2017, 25-30. V.İNCELEME VE GEREKÇE 25. Mahkemenin 29/6/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A.İfade Özgürlü ğünün İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 26. Başvurucu; şikâyete konu savunma dilekçesinde, kendisi hakk ında yürütülen soruşturmada ayn ı tan ığa ait savc ılık ve mahkeme beyanlar ı aras ındaki bariz çeli şkileri somut delillerle ortaya koyarak sahtecilik iddias ında bulundu ğunu ifade etmi ştir. Başvurucu; aleyhinde verilen ifadeler aras ında çelişki oluşmamas ını sağlamak ve tutarl ı bir olay örgüsü oluşturabilmek için dosyada bulunan şikâyetçi ifadesinin kopyalan ıp tan ık ifadesine yap ıştırıldığına dair iddias ının eleştiri s ınırlar ını aşmayan, somut olgulara dayanan, ifade özgürlüğü kapsam ında kalan dü şünce aç ıklamalar ı olduğunu ileri sürmü ştür. Başvurucu, savunma dilekçesinde yer alan ifadelerden ötürü hakaret suçundan cezaland ırılmas ı nedeniyle ifade özgürlü ğü, kişi özgürlüğü ve güvenli ği hakk ı, maddi ve manevi varl ığının korunmas ı hakk ı, mülkiyet hakk ı ile adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 27. Bakanl ık görüşünde; ba şvurucunun savunma dilekçesinde kulland ığı sözler dolay ısıyla cezaland ırılmas ının başvurucunun ifade özgürlü ğüne bir müdahale olup olmad ığı, çat ışan iki değer aras ında (ifade özgürlü ğü ile şeref ve itibar hakk ı) adil bir denge kurulup kurulmad ığı dikkate al ınarak değerlendirilmesi gerekti ği ifade edilmi ştir. 28. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında daha önceki iddialar ını yinelemiştir. 2. Değerlendirme 29. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Bu ba ğlamda ba şvurucunun tüm iddialar ı, Anayasa'n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğü kapsam ında incelenecektir. Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 730. Anayasa n ın iddian ın değerlendirilmesinde esas al ınacak Düşünceyi aç ıklama ve yayma hürriyeti kenar başlıklı 26. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes, dü şünce ve kanaatlerini söz, yaz ı, resim veya ba şka yollarla tek ba şına vey a toplu olarak aç ıklama ve yayma hakk ına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamlar ın müdahalesi olmaks ızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestli ğini de kapsar... Bu hürriyetlerin kullan ılmas ı, ... başkalar ının şöhret veya haklar ının,... veya yarg ılama görevinin gere ğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlar ıyla s ınırlanabilir. ." a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 31. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Müdahalenin Varl ığı 32. Başvurucunun kendisi hakk ında yürütülen bir soru şturmada verdi ği savunma dilekçesinde kulland ığı ifadeler nedeniyle 6.000 TL adli para cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar verilmi ştir. Söz konusu mahkeme karar ı ile başvurucunun ifade özgürlü ğüne yönelik bir müdahale yap ılm ıştır. ii. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 33. Yukar ıda an ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullara uygun olmad ığı müddetçe Anayasa n ın 26. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Anayasa n ın 13. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Temel hak ve hürriyetler, ... yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu s ınırlamalar, ... demokrati k toplum düzeninin ... gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. 34. Bu sebeple müdahalenin Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun dü şen, kanunlar taraf ından öngörülme, Anayasa n ın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşullar ını sağlay ıp sağlamad ığının belirlenmesi gerekir. (1) Kanunilik 35. 5237 say ılı Kanun'un 125. maddesinin kanunla s ınırlama ölçütünü kar şılad ığı sonucuna var ılm ıştır. (2) Meşru Amaç 36. Başvurucunun adli para cezas ı ile cezaland ırılmas ına ilişkin karar ın başkalar ının şöhret veya haklar ının korunmas ına yönelik önlemlerin bir parças ı olduğu ve meşru bir amaç taşıdığı sonucuna var ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 8(3) Müdahalenin Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun Olmas ı 37.İfade özgürlü ğüne yap ılan bir müdahale, zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılam ıyorsa ya da zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılamakla birlikte orant ılı değilse demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun bir müdahale olarak de ğerlendirilemez. 38. Müdahaleyi olu şturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığının kabul edilebilmesi için amaca ula şmaya elveri şli olmas ı, başvurulabilecek en son çare ve alınabilecek en hafif önlem olarak kendisini göstermesi gerekmektedir. Amaca ula şmaya yard ımc ı olmayan veya ula şılmak istenen amaca nazaran bariz bir biçimde a ğır olan bir müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığı söylenemeyecektir (baz ı farkl ılıklarla birlikte bkz. Bekir Co şkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 51; Mehmet Ali Ayd ın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 68; Tansel Çöla şan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 51). Orant ılılık ise bireyin hakk ı ile kamunun menfaatleri veya müdahalenin amac ı başkalar ının haklar ını korumak ise di ğer bireylerin hak ve menfaatleri aras ında adil bir dengenin kurulmas ına işaret etmektedir. Kamu gücünü kullanan organlar ın düşüncelerin aç ıklanmas ına ve yay ılmas ına müdahale ederken ifade özgürlü ğünün kullan ılmas ından kaynaklanan yarardan daha a ğır basan korunmas ı gereken bir menfaatin ve ki şiye yüklenen külfeti dengeleyici mekanizmalar ın varl ığını somut olgulara dayanarak göstermeleri gerekir (baz ı farkl ılıklarla birlikte bkz. Bekir Coşkun, 57; Tansel Çöla şan, 46, 49, 50 ; Hakan Yi ğit, B. No: 2015/3378, 5/7/2017, 59, 68) . (a) İfade Özgürlü ğü ve Başkalar ının Şöhret veya Haklar ının Korunmas ı 39.İfade özgürlü ğü kişinin haber ve bilgilere, ba şkalar ının fikirlerine serbestçe ulaşabilmesi, dü şünce ve kanaatlerinden dolay ı kınanamamas ı ve bunlar ı tek başına veya başkalar ıyla birlikte çe şitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, başkalar ına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlam ına gelir. Bu itibarla dü şünceyi aç ıklama ve yayma özgürlü ğü demokrasinin i şleyişi için yaşamsal önemdedir ( Bekir Co şkun, 33-35; Mehmet Ali Ayd ın, 42, 43; Tansel Çöla şan, 35-38). 40. Anayasa n ın 26. maddesinin ikinci f ıkras ına göre ifade özgürlü ğünün sınırland ırılma nedenlerinden ve bu ba ğlamda ifade özgürlü ğünü kullananlar ın uymas ı gereken görev ve sorumluluklardan biri de ba şkalar ının şöhret veya haklar ının korunmas ıdır. Bireyin şeref ve itibar ı, kişisel kimli ğinin ve manevi bütünlü ğünün bir parças ını oluşturur ve Anayasa n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ının korumas ından faydalan ır (İlhan Cihaner (2), B. No: 2013/5574, 30/6/2014, 44). 41. Üçüncü ki şilerin şeref ve itibara müdahalesi, birçok ihtimalin yan ında adli makamlara verilen dilekçeler veya mahkemeler önünde sarf edilen sözlerle de olabilir. Bir kişi adli makamlara verilen dilekçelerde ve bir yarg ılama çerçevesinde ele ştirilmiş olsa dahi o kişinin şeref ve itibar ı manevi bütünlü ğünün bir parças ı olarak de ğerlendirilmelidir ( Cem Mermut, B. No: 2013/7861, 16/4/2015, 37). Devlet, bireyin şeref ve itibar ına keyfî olarak müdahale etmemek ve üçüncü ki şilerin sald ırılar ını önlemekle yükümlüdür ( Nilgün Halloran, B. No: 2012/1184, 16/7/2014, 41; Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, 33; Bekir Coşkun, 45; Önder Bal ıkçı, B. No: 2014/6009, 15/2/2017, 44). Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 9(b)İfade Özgürlü ğünü İlgilendiren Yönüyle İddia ve Savunma Dokunulmazl ığı 42.İddia ve savunma dokunulmazl ığı, Anayasa'n ın 36. maddesi çerçevesinde güvence alt ına al ınm ıştır. An ılan maddenin birinci f ıkras ında herkesin me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunmalar ını sunma ve adil yarg ılanma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ştir (Güher Ergun ve diğerleri , B. No: 2012/13, 2/7/2013, 38). Adil yarg ılanmaya ili şkin hak ve ilkeler hem medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyu şmazl ıklar ın hem de bir suç isnad ının esas ının karara bağlanmas ı esnas ında geçerlidir ( Adnan Oktar , B. No: 2012/917, 16/4/2013, 21). 43. Anayasal güvenceye sahip iddia ve savunma dokunulmazl ığı 5237 say ılı Kanun'da da yer almaktad ır. An ılan Kanun'un 128. maddesinde yarg ı mercileri veya idari makamlar nezdinde yap ılan yaz ılı veya sözlü ba şvurularda muhakeme süjelerinin ki şilerle ilgili olumsuz beyanlar ı -belli s ınırlar içinde olmak kayd ıyla- hukuka uygunluk nedeni olarak öngörülmü ştür (bkz. 23). 44. Söz konusu madde ile her ne kadar dokunulmazl ığın kullan ımına şekil, yer ve ölçülülük yönünden s ınırlama getirilmi ş olsa da maddi gerçeklerin iddia ile savunman ın çarp ışmas ı sonucu ortaya ç ıkacağı dikkate al ındığında bu s ınırlamalar ın mümkün oldu ğunca dar yorumlanmas ı gerekmektedir ( Kenan Gül, B. No: 2015/17892, 19/2/2019, 45; Şeyma Fenercioğlu, B. No: 2015/12747, 7/11/2019, 40). 45. Kanun'un 128. maddesine göre isnat ve de ğerlendirmeler, gerçek ve somut vak ıalara dayand ığı ve uyuşmazl ıkla bağlant ılı olduğu müddetçe ölçülü kabul edilebilir. Bununla birlikte yarg ılama esnas ında kullan ılan ifadelerin ve ele ştiri hakk ının makul olmayan ölçüde s ınırland ırılmas ının hem Anayasa'n ın 26. maddesi hem de 36. maddesi altında güvence alt ına al ınan haklar ın gereğince yerine getirilmesini engelleyece ği unutulmamal ıdır. Yarg ının işleyişine halel getirmemek ad ına davan ın taraflar ı ve profesyonel olarak iddia ve savunma görevini icra eden avukatlar bu görev nedeniyle herhangi bir müeyyide veya ceza tehdidi alt ında kalmamal ıdırlar ( Kenan Gül , 46; Şeyma Fenercio ğlu, 41). 46. Anayasa Mahkemesine göre de iddia ve savunma hakk ının her türlü etkiden uzak olarak kullan ılmas ı esast ır. Anayasa Mahkemesi; bir davada taraflar ın yarg ı mercileri önünde iddia ve savunmalar ını kayg ıya kap ılmadan, serbestçe yapmalar ı gerektiğini, iddia ve savunma s ınırı içinde kalan hakaretin suç te şkil etmemesinin olayda hakaret kast ının bulunmamas ına değil adaletin tam olarak yerine getirilmesi sebebine dayand ığını belirtmiştir. Anayasa Mahkemesine göre bu serbestlik davan ın ayd ınlığa kavuşmas ına, diğer bir deyi şle hakk ın meydana ç ıkmas ına yol açma amac ına hizmet etmelidir (AYM, E.1963/163, K.1965/36, 8/6/1965; E.1979/38, K.1980/11, 29/1/1980; Kenan Gül , 47; Şeyma Fenercioğlu, 42). (c) Çat ışan Haklar Aras ında Dengeleme 47. Anayasa Mahkemesinin bir görevi de bireylerin fikirlerini ifade özgürlü ğü yoluyla ifade etme haklar ı ile Anayasa'n ın 26. maddesinin ikinci f ıkras ında belirtilen me şru amaçlar aras ında adil bir dengenin sa ğlan ıp sağlanamad ığını denetlemektir. Me şru amaçlar ın bir olayda varl ığının hakk ı ortadan kald ırmad ığı vurgulanmal ıdır. (Bekir Coşkun, 44, 47, 48; Hakan Yi ğit, 58, 61, 66). Bu kapsamda somut olayda önemli olan devletin bireylerin maddi ve manevi varl ığının korunmas ı ile ilgili pozitif yükümlülükleri çerçevesinde şeref ve Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 10itibar ın korunmas ı hakk ı ile diğer taraf ın Anayasa da güvence alt ına al ınm ış olan iddia ve savunma dokunulmazl ığı ile ifade özgürlü ğünden yararlanma hakk ı aras ında olay ın şartlar ı içinde adil bir denge kurmas ıdır. 48. Çat ışan haklar aras ında dengeleme yap ılabilmesi için mevcut olaya uygulanabilecek olan kriterlerden baz ılar ı şöyledir: i.İddia ve savunma dokunulmazl ığının kullan ılmas ını hakl ı gösterecek emarelerin varl ığı ii.İddia ve savunma dokunulmazl ığının s ırf üçüncü ki şilere zarar vermek amac ıyla kullan ılıp kullan ılmad ığı iii.İddia ve savunma dokunulmazl ığının kamu görevlilerine kar şı görevlerini n yerine getirilmesiyle ilgili konularda kullan ılıp kullan ılmad ığı iv. Hedef al ınan kişiye yönelik isnatlar ın taraflar aras ındaki uyu şmazl ık konusuyla -oldukça zay ıf veya dolayl ı da olsa- ilgisinin bulunup bulunmad ığı ve uyuşmazl ığın çözümüne katk ısının olup olmad ığı v. İlgili kişinin önceki davran ışlar ı ile sarf edilen ifadeler ve bunlar ın hede f alınan kişinin yaşam ına etkileri 49. Anayasa Mahkemesi ba şvurunun ko şullar ına göre baz ılar ı yukar ıda say ılan kriterlerin gerekti ği gibi değerlendirilip de ğerlendirilmedi ğini denetler ( Nilgün Halloran , 41; Ergün Poyraz (2) [GK], B. No: 2013/8503, 27/10/2015, 56; Kadir Sağdıç [GK], B. No: 2013/6617, 8/4/2015, 58-66; İlhan Cihaner (2) , 66-73; Kenan Gül , 56). Anayasa Mahkemesi, eldeki ba şvuruya ili şkin karar ını olay ın bütün şartlar ını gözeterek ve ba şvuru konusu sözlerin söylendi ği bağlam ı dikkate alarak verecektir. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi ifade özgürlü ğüne yap ılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmad ığını, bu çerçevede zorunlu bir ihtiyac ı karşılay ıp karşılamad ığını ve izlenen me şru amaçlarla orant ılı olup olmad ığını belirleyecektir. (d)İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 50. Başvuru konusu olayda avukat olan ba şvurucu, kendisi hakk ında yürütülen bir soruşturma dosyas ına sundu ğu yaz ılı savunmas ında kulland ığı ifadeler nedeniyle soruşturmay ı yürüten Cumhuriyet savc ısı E.C.ye (mü şteki) karşı hakaret suçunu i şlediği gerekçesiyle adli para cezas ı ile cezaland ırılm ıştır. 51. Somut ba şvuruda incelenmesi gereken hususlardan ilki ba şvurucunun savunm a dokunulmazl ığı kapsam ında kald ığını iddia etti ği ifadeleri hakl ı gösterecek emarelerin varl ığı konusudur. Ba şvurucu, evine haciz yapmak amac ıyla gelen alacakl ı avukat ı ve icra müdürüne karşı hakaret ve görevi yapt ırmamak için direnme suçlar ından yarg ılanan karde şinin avukatl ığını yapmaktad ır. Başvurucu dava dosyas ında yer alan tan ık M.Y.nin savc ılıkta ve mahkemede verdi ği ifadelerin birbirinden tamamen farkl ı olduğunu görmü ş hatta haciz mahallinde şoför olarak bulunan tan ık M.Y.nin savc ılık ifadesinde alacakl ı avukat ı olarak yaz ıldığını fark etmi ştir. Nitekim tan ık M.Y. de duru şmadaki ifadesinde Savc ılık İfade Tutanağı'nı tamamen reddetmi ştir (bkz. 13). Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 11 52. Başvurucu, savc ılık ifadesinde tan ık M.Y.nin görevi ile ilgili an ılan hatan ın yap ılmas ı ve dosyada şikâyetçi olarak yer alan alacakl ı vekilinin savc ılık ifadesi ile tan ık M.Y.nin savc ılık ifadesinin neredeyse ayn ı olmas ına dikkat çekmi ş ve savunma dilekçesinde bu konuyla ilgili tepkisini dile getirmi ştir. Başvurucu, şikâyetçi alacakl ı vekilinin anlat ımının esas al ınıp bu ifade üzerinden tan ık M.Y.nin beyan ı al ınarak kendi aleyhine olacak şekilde olay örgüsünün tutarl ı hâle getirilmeye çal ışıldığını düşünmektedir. Ba şvurucu savunma dilekçesine ifade tutanaklar ını da ekleyerek iddialar ını bir k ısım delillerle somutla ştırm ıştır. 53. Başvuru konusu olaya konu tan ığın beyanlar ının başvurucunun iddia etti ği gibi uydurulup uydurulmad ığını tart ışmak Anayasa Mahkemesinin görevi de ğildir. Bununl a birlikte ba şvurucu, iddialar ını tamamen soyut bir şekilde ileri sürmemi ş; baz ı delillere dayanarak bu konuda soru şturma başlatılmas ını talep etmi ştir. Bu ba ğlamda başvurucunun iddialar ının tümüyle sebepsiz ve keyfî oldu ğu ve uyuşmazl ığın çözümüne katk ı sunmad ığı da kabul edilemez. 54. Başvurucunun savunma dilekçesindeki üslubun sert ve i ğneleyici oldu ğu görülmekteyse de bu durumun bizzat mü şteki taraf ından yürütülen yarg ısal bir faaliyetteki özensizlikten kaynakland ığı, eleştirilere kendi davran ışlar ıyla sebebiyet verdi ği gözard ı edilmemelidir. Özel ve mesleki ya şam ı aç ısından olumsuz sonuçlara neden olabilecek bir suçlamayla kar şılaşmış olan başvurucu, olas ı bir mahkûmiyet gerekçesine dayanak olabilecek bir tan ık ifadesinin gerçekli ği konusunda şüphe duymakta ve haks ızlığa uğrad ığını düşünmektedir. Bu nedenle aleyhinde olan ifadeleri çürütebilmek amac ıyla birtak ım iddia ve eleştirilerde bulunmas ı anlay ışla karşılanmal ıdır. 55. Kald ı ki başvurucu s ırf müşteki Cumhuriyet savc ısına zarar vermek amac ıyla hareket etmemi ş, yürütmekte oldu ğu yarg ısal faaliyete yönelik ele ştirilerde bulunmu ştur. Başvurucunun kulland ığı sözlerin alayc ı, rahats ız edici ya da muhatab ını incitici oldu ğu kabul edilebilir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi kamusal yetki kullanan görevlilerin gördükleri i şlev nedeniyle daha fazla ele ştiriye katlanmak durumunda olduklar ını ve bunlara yönelik ele ştirinin s ın ırlar ının çok daha geni ş olduğunu her zaman vurgulam ıştır. Zira kam u kurumlar ının eylem ve i şlemleri o ülkede ya da bölgede ya şayan tüm insanlar ı etkileyebilecek potansiyele sahiptir (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Ali Suat Ertosun (7) , B. No: 2014/1416, 15/10/2015, 36; Zübeyde Füsun Üstel ve di ğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019, 128, 129; Nilgün Halloran , 45; İlhan Cihaner (2) , 82). 56. Buna kar şın ilk derece mahkemesi, ba şvurucu taraf ından müşteki hakk ında kullan ılan ifadelerin ba ğlam ı, aç ıkland ığı yer, savunma dokunulmazl ığı kapsam ında kal ıp kalmad ığı, uyuşmazl ığa katk ı sunup sunmad ığı ve müştekinin ya şam ı üzerindeki etkileri de dahil olmak üzere hiçbir hususu tart ışmadan genel olarak ifadelerin ele ştiri s ınırlar ını aştığı ve müştekinin şeref ve sayg ınlığını rencide edici nitelikte oldu ğu sonucuna varm ıştır. Mahkeme, davaya konu ifadelerin dile getirilme şekli ve nedenini, söylenen sözlerin arka plan ı olup olmad ığını gözetmeksizin bir de ğerlendirme yapm ıştır (benzer de ğerlendirmeler için bkz. Nilgün Halloran , 52; Önder Bal ıkçı, 45). Mahkeme, ba şvurucunun ifade özgürlüğü ile mü ştekinin şeref ve itibar ın korunmas ı hakk ı aras ında bir denge kurmaya çal ışmam ış; yaln ızca soyut bir de ğerlendirmeyle söz konusu ifadelerin mü ştekinin şeref ve sayg ınlığını rencide edici nitelikte oldu ğunu kabul etmi ştir. 57. Sonuç olarak olaylara bir bütün olarak yakla şan Anayasa Mahkemesi başvurucunun ifade özgürlü ğüne yap ılan müdahalenin zorunlu bir ihtiyac ı karşılamamas ı nedeniyle demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun bir müdahale olarak değerlendirilemeyece ği kanaatine ula şmıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 1258. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 26. maddesinde güvence altına al ınan ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 59. Başvurucu, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 60. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 61. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 62. Başvuru konusu olayda ba şvurucu kendisi hakk ında soruşturman ın başlad ığından ifadesinin al ınmas ı amac ıyla gönderilen ça ğrı kâğıdının tebliğ edildiği 2/12/2013 tarihinde haberdar olmu ş; Yarg ıtay 18. Ceza Dairesinin 23/5/2018 tarihinde verdi ği nihai karar ile yarg ılama süreci sona ermi ştir. Dolay ısıyla iki dereceli bir yarg ılama sisteminde yakla şık 4 yıl 5 ay süren yarg ılaman ın yarg ılama sürecinin bütünü dikkate al ındığında başvurucunun haklar ını ihlal edecek bir gecikmeye yol açmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 63. Aç ıklanan gerekçelerle makul sürede yarg ılanma hakk ına yönelik bir ihlal olmad ığının aç ık olduğu anlaşıldığından başvurunun bu k ısm ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 64. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 1365. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama ve 6.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 66. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 67. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 68.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca, ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 69. Başvurucunun savunma dilekçesinde yer alan ifadeler nedeniyle Mahkeme taraf ından adli para cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar verilmesine ili şkin karar ın gerekçesinin ilgili ve yeterli olmad ığı, bu nedenle ba şvurucunun ifade özgürlü ğünün ihlal edildiği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla somut ba şvuruda ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 70. Bu durumda ifade özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Derinkuyu Sulh Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. Başvuru Numaras ı: 2018/29295 Karar Tarihi : 29/6/2021 1471. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin ba şvurucunun u ğrad ığı zararlar ın giderilmesi bak ımından yetersiz kalaca ğı aç ıktır. Dolay ısıyla eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlar ıyla ortadan kald ırılabilmesi için ifade özgürlü ğü hakk ının ihlali nedeniyle yaln ızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 6.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 72. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harçtan oluşan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1.İfade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ili şkin iddian ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğünün İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin ifade özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Derinkuyu Sulh Ceza Mahkemesine (E.2014/17, K.2014/45) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucuya net 6.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, E. 294,70 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 29/6/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI