TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ESTETİK YAYINCILIK A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/37601) Karar Tarihi: 18/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/37601 Karar Tarihi : 18/6/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Gülsüm Gizem GÜRSOY Başvurucu : Estetik Yay ıncılık A.Ş. Vekili : Av. Ceren YAKI ŞIR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucu şirket taraf ından ç ıkar ılan gaze
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ESTETİK YAYINCILIK A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/37601) Karar Tarihi: 18/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/37601 Karar Tarihi : 18/6/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Gülsüm Gizem GÜRSOY Başvurucu : Estetik Yay ıncılık A.Ş. Vekili : Av. Ceren YAKI ŞIR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucu şirket taraf ından ç ıkar ılan gazetenin resmî ilan ve reklam yay ımlama şartlar ını kazanamamas ına ilişkin karar ın ifade ve bas ın özgürlüklerini ihlal etti ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 15/11/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu, olaylar ın meydana geldi ği tarihte Aç ık Mert Korkusuz isimli gazetenin yay ıncısıdır. Daval ı ise Bas ın İlan Kurumudur (B İK). BİK 9/1/1961 tarihli ve 195 say ılı Bas ın İlan Kurumu Te şkiline Dair Kanun ile kurulmu ş, kamu tüzel ki şiliğini haiz bir idaredir. Olaylar ın geçtiği tarihte Ba şbakanl ığa bağlı olan -daha sonra Cumhurba şkanl ığına bağlanacak olan- B İK'in internet sitesinde resmî ilanlar ın dağıtımında adaletsiz davran ıldığı Başvuru Numaras ı: 2017/37601 Karar Tarihi : 18/6/2020 3gerekçesiyle hükûmet ile gazeteleri kar şı karşıya getiren uygulamalara son vermek amac ıyla kurulduğu belirtilmi ştir. 195 say ılı Kanun'un 2. maddesinde Kurumun görevlerinden birinin "resmî ilânlar ın mevkûtelerde yay ınlanmas ında arac ı olmak" olduğu belirtilmi ştir. 8. Başvurucu, sahibi oldu ğu Aç ık Mert Korkusuz gazetesinde (gazete) resmî ilan ve reklam yay ımlama hakk ı verilmesi talebiyle B İK'e başvurmuştur. BİK Genel Müdürlü ğü 12/10/2015 tarihli karar ıyla gerekli şartlar ı taşımad ığı gerekçesiyle ba şvurucunun talebini reddetmiştir. 9. Başvurucu, B İK karar ının iptali talepli dava açm ıştır. İstanbul 10. İdare Mahkemesi 7/3/2017 tarihli karar ıyla, başvurucuya ait gazetenin mevzuatta yer alan tüm şartlara sahip olmad ığı gerekçesiyle resmî ilan ve reklam yay ımlama hakk ının bulunmad ığı kanaatine vararak davan ın reddine karar vermi ştir. 10.İstinaf üzerine karar, Bölge İdare Mahkemesinin 26/9/2017 tarihli karar ıyla onanarak kesinle şmiştir. 11. Nihai karar ba şvurucuya 16/10/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 12. Başvurucu 15/11/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 13. 9/1/1961 tarihli ve 195 say ılı Kanun'un Genel kurulun ve hükümetin yetkileri kenar başlıklı 30. maddesi şöyledir: Bir ilân ın resmî ilân say ılıp say ılmayacağına Genel Müdürlük veya valilikle r taraf ından tereddüt edilen veya ilgililerle bunlar aras ında ihtilâf bulunan hallerde Kurum Yönetim Kurulunun karar ına uyulur. Yönetim Kurulu lüzum görür veya Vali, Genel Müdürlük veya ilgili talep ederse , prensip karar ı verilmesi için, i ş Genel Kurula intikal ettirilir. Genel Kurulun bu suretle veya kendili ğinden bu konuda ittihaz edece ği prensi p kararlar ı kesin olup; Resmî Gazete de yay ınlan ır. V.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Mahkemenin 18/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 15. Başvurucu; i. Hem B İK hem derece mahkemelerinin Aç ık Mert Korkusuz Spor gazetesinin Aç ık Mert Korkusuz gazetesinin eki olmas ına rağmen iki gazetenin bir bütün oldu ğu yönünde yorumunun hatal ı olduğunu, mahkemeye sunduklar ı hukuki mütalaan ın hiç değerlendirilmedi ğini, eksik incelemeyle hüküm tesis edildi ğini, bu nedenle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini, Başvuru Numaras ı: 2017/37601 Karar Tarihi : 18/6/2020 4ii. BİK'in başvurucunun muhalif bir gazete olmas ı nedeniyle talebi reddetti ğini, bu nedenle e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğini, iii. Verilen karar ın mali kaynak yaratmamak amac ıyla verildi ğini, bu nedenle bas ın özgürlü ğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 1. Genel İlkeler 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 47. maddesinin (3) numaral ı, 48. maddesinin (1) ve (2) numaral ı fıkralar ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 59. maddesinin (2), (3) ve (4) numaral ı fıkralar ı uyar ınca Anayasa Mahkemesine ba şvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakk ındaki iddialar ını ve dayan ılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal edildi ğine dair aç ıklamalarda bulunarak hukuki iddialar ını kan ıtlamak başvurucuy a düşer. Zikredilen kurallara göre ba şvurucunun, kamu gücünün i şlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildi ğini ileri sürdü ğü hak ve özgürlük ile dayan ılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayan ılan deliller ile ihlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem veya kararlar ın asl ı ya da örne ğini başvuru dilekçesine eklemesi şartt ır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden oldu ğu iddia edilen i şlem, eylem ya da ihmaline dair olaylar ın tarih s ıras ına göre özeti yap ılmal ı; bireysel ba şvuru kapsam ındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ği ve buna ili şkin gerekçeler ve deliller aç ıklanmal ıdır (Veli Özdemir , B. No: 2013/276, 9/1/2014, 19, 20; Ünal Yiğit, B. No: 2013/1075, 30/6/2014, 18, 19; Sabah Y ıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, 19). 17. Yukar ıda belirtilen ko şullar yerine getirilmedi ği takdirde Anayasa Mahkemesi, başvuruyu aç ıkça dayanaktan yoksun oldu ğu gerekçesiyle kabul edilemez bulabilir. İddialar ın dayanaktan yoksun olmad ığı konusunda Anayasa Mahkemesinin ikna edilmesi, ba şvurucu taraf ından ortaya konulan somut bilgi ve belgelerin niteli ğine bağlıdır. Başvurucunun başlang ıçta, başvuru hakk ında kabul edilemezlik karar ı verilmesini önlemek için ba şvuru formu ve eklerinde iddialar ını destekleyici belgeleri sunmas ı ve gerekli aç ıklamalar ı yapmas ı zorunludur ( Veli Özdemir , 23; Ünal Yiğit, 22). 18. Anayasa Mahkemesine yap ılan bireysel ba şvurularda, başvurucular ın başvurular ını titizlikle haz ırlama ve takip etme yükümlülükleri vard ır. Mahkeme, başvurucunun soyut şekilde birtak ım Anayasa hükümlerine at ıfta bulunmas ının iddialar ın ispatland ığı anlam ına gelmeyece ğini birçok kez vurgulam ıştır. Bundan ba şka Anayasa Mahkemesi; ba şvurucunun ba şvuru formunu özenle doldurmak, ihlal iddias ının dayana ğı olan tüm olaylar ı göstermek, ba şvuruyu ayd ınlatacak ve hükmün esas ını etkileyecek argümanlar ı destekleyici tüm belgeleri ba şvuru dilekçesine eklemek yükümlülü ğü olduğunu ve bir bilgi veya belge elde edilememi şse bunun da nedenlerini aç ıklamak yükümlülü ğü olduğunu belirtmi ştir (şeref ve itibar ın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ının kan ıtlanamad ığına ilişkin bir karar için bkz. Ünal Yiğit, 25, 26; ifade özgürlü ğünün ihlal edildiği iddias ının kan ıtlanamad ığına ilişkin bir karar için bkz. Sabah Y ıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, 22-26 ). 2.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 19. Somut olayda B İK, başvurucunun resmî ilan ve reklam yay ımlama şartlar ını kazanamad ığına karar vermi ştir. Bu karara kar şı itiraz ı inceleyen derece mahkemesi, B İK Başvuru Numaras ı: 2017/37601 Karar Tarihi : 18/6/2020 5taraf ından verilen karar ın BİK Genel Kurulu ilkelerine uygun oldu ğunu belirterek davay ı reddetmiştir. 20. Başvurucu ba şvuru formunda, B İK taraf ından verilen "reklam ve ilan yayınlama talebinin reddine" ilişkin karara kar şı açt ığı davan ın reddedilmesi nedeniyle maddi anlamda hak mahrumiyetine u ğrad ığını belirtmiştir. Bunun yan ı sıra başvurucu, yay ıncısı olduğu Aç ık Mert Korkusuz Spor gazetesinin, yine yay ıncısı olduğu Aç ık Mert Korkusuz gazetesinin eki olmas ına karşın, mahkemece tarafl ı bir yorum yap ılarak iki gazetenin bir bütün oldu ğu kanaatine ula şılmas ının hukuka ayk ırı olduğunu savunmu ştur. Başka bir ifadeyle ba şvurucu, muhalif bir gazete olduklar ını, bu sebeple B İK ve devam ında derece mahkemeleri taraf ından verilen kararlar ın bas ın özgürlü ğünü ihlal etti ğini yaln ızca ve soyut olarak ileri sürmü ştür. 21. Başvuru konusu karar ının gerekçesi 195 say ılı Kanun'un 2. maddesine dayanmaktad ır. Bu kapsamda ba şvurucu, ilgili Kanun hükmüne dayan ılarak verilen ve gerekçelendirilen karar ın bas ın özgürlü ğünü nas ıl ihlal etti ğini gösterebilmi ş değildir. Başvurucu; B İK ve derece mahkemelerince verilen kararlar ın hatal ı ve tarafl ı olduğunu soyut olarak belirtmi ş, bu kararlar ın Anayasa'n ın 28. maddesini ne şekilde ihlal etti ği hususund a delillerini sunmam ış, Anayasa Mahkemesini ikna edici aç ıklamalarda bulunmam ış, ihlal iddias ına dayanak olu şturabilecek gerekçeler gösterememi ştir. Bundan ba şka başvurucu, muhalif bir gazete oldu ğunu soyut olarak ileri sürmesine ra ğmen muhalif tutumunun verilen karar üzerindeki etkisini delillendirebilmi ş değildir. Başvurucu ne kendisi ile ayn ı durumd a olan başka gazetelere farkl ı muamele edildi ğini ne de verilen karar ın aç ıkça mevzuata ayk ırı ve keyfî oldu ğunu gösterebilmi ştir. 22. Sonuç olarak ba şvurucu, ihlal iddias ına ilişkin delillerini sunma ve bireysel başvuru kapsam ındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülü ğünü yerine getirmemi ş; bu bağlamda ileri sürdüğü ihlal iddialar ını temellendirememi ştir (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Sabah Y ıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , 25). 23. Önemle belirtilmelidir ki bireysel ba şvuru incelemesinde Anayasa Mahkemesinin görevi ba şvurucunun ba şvuru formunda ileri sürdü ğü gerekçelerle s ınırlı bir incelemeyi kapsamaktad ır. Başvurucunun bireysel ba şvuru formunda ma ğduriyetini gösteren açıklamalar ı yapmamas ı ve/veya ma ğduriyetine dayanak olarak ileri sürdü ğü hususlar ı delillendirmemesi durumunda Anayasa Mahkemesi ba şvurucu yerine geçerek delil toplam a ve ihlal iddialar ını gerekçelendirme görev ve yükümlülü ğüne sahip de ğildir ( Mustafa Akayd ın, B. No: 2015/14800, 8/1/2020, 27). 24. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A.İfade ve bas ın özgürlüklerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2017/37601 Karar Tarihi : 18/6/2020 6B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 18/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ