Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-62 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 08-37/498-179 Karar Tarihi : 5.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : M. Sı raç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Hale SAĞLAM C. BAŞVURUDA BULUNAN : Akgeri Dönüşüm Kağıt Ambalaj Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Organize Sanayi Bölgesi 26. Cd. No:6 Eskişehir 20 D. HAKKINDA
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-62 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 08-37/498-179 Karar Tarihi : 5.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : M. Sı raç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Hale SAĞLAM C. BAŞVURUDA BULUNAN : Akgeri Dönüşüm Kağıt Ambalaj Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Organize Sanayi Bölgesi 26. Cd. No:6 Eskişehir 20 D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : - Odunpazarı Belediyesi Yenidoğan Mh. Çamkoru Sk. No:2 Odunpazarı Eskişehir - Benli Geri Dönüşüm Hırdav at Makina Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Organize Sanayi Bö lgesi 9 . Cd. No:12 Eskişehir - Özçetin Kağıtçılık (Naci ÖZÇETİN) Gazipaşa Mh. Muttalip Cd. Sarıcakaya Asfaltı No:12 Muttalip/Eskişehir 30 E. DOSYA KONUSU : Odunpazarı Belediyesi nden aldıkları yetki ile hareket eden rakip durumundaki Benl i Geri Dönüşüm Hırdavat Makina Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Benli Geri Dönüşüm ) ve Özçetin Kağıtçılık (Naci ÖZÇETİN) (Özçetin Kağıtçılık ) ın birlikte hareket ederek şikayetçi teşebbüsün pazara girmesine engel oldukları, fiyatları birlikte belirledikleri ve pazarı paylaştıkları iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından çıkarılan Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nin 26. 40 maddesinde getirilen ambalaj ve atıkların oluşturuldukları yerde toplanılma sı şartının, kendilerini sadece kurulu bulunduğu belediye sınırları içindeki atıklar ile sınırlandırdığı, sanayinin daha yoğun olduğu bölge olan Odunpazarı bölgesinden mal alımı yapma larını engellediği, bu durumun da rakip 08-37/498 -179 2teşebbüsler ile rekabet etme lerini zorlaştırdığı iddia edilmiştir. Daha sonra, şikayetçi yazılı olarak, ilgili Belediye den konuya ilişkin izin başvurularına olumsuz yanıt aldıklarını bildirmiştir. Takiben, şikayete ek olarak , rakip konumundaki Benli Geri Dönüşüm ile Özçetin Kağıtçılık ın ambalaj atıklarını topladıkları müşterilerine ortak fiyat teklif et meleri ve atıkları kendilerine vermeye zorla malarına ilişkin bir belge sunulmuştur. 50 G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.2.2008 tarih, 1176 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 8.4.2008 tarih, 200 8-4-62/İİ-08-HS sayılı İlk İnceleme Raporu, 17.4.2008 tarih, 08 -29 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmad ığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 08-29/- 346-M sayı ile karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 27.5.2008 tarih , 2008 -4-62/ÖA-08-MH sayılı Önaraştırma Raporu 30.5.2008 tarih, REK.0.08.00.00 -110/137 sayılı Başkanlık 60 Önergesi ile 08-37 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da ; - Ak Geri Dönüşüm Kağıt Ambalaj Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Ak Geri Dönüşüm ) nin Odunpazarı Belediyesi nden faali yet izni alamaması nedeniyle bu Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösterememesinin, Çevre ve Orman Bakanlığı nın Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile ambalaj ve ambalaj atıklarının toplatılmasına ilişkin yetki ve sorumluluğunu bel ediyelere devretmesinden dolayı, 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendiril emeyeceği , ancak atık ve ambalajların toplanma ve ayrıştırılma hizmetleri pazarı nda daha 70 rekabetçi pazar koşullarının oluşumunun temini açısından, Çevre ve Orman Bakanlığı na, eko nomik olarak yüksek atık değerine sahip belediyelerde, bu değerlerle orantılı olacak sayıda lisanslı firmanın çalışmasına kolaylık sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılması yönünde görüş bildirilmesinin yararlı olacağı, - Benli Geri Dönüşüm ile Özçetin Ka ğıtçılık firmalarının 1 .2.2008 tarihinden itibaren başlamış olan ortak fiyat te klifleri 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilse de, tarafların ortak fiyat teklifi uygulamasına Danıştay ın ambalaj atıklarının bedelsiz toplanm asına ilişkin Yönetmelik te geçen bedelsiz ifadesinin yürütmesi ni durdurmasını takiben , 80 Belediye ve Bakanlıktan bir fiyat önerisi gelmemesi üzerine başladıkları ve bu uygulamaya Danıştay ın nihai kararına ve Bakanlığın açıklamasına kadar devam edecekleri ni duyur dukları ; ayrıca Odunpazarı Belediyesi yetkililerinin, Benli Geri Dönüşüm ile Özçetin Kağıtçılık firmalarına, söz konusu atık yönetimi planının yürütülmesi aşamasında yapılan haftalık toplantılarda, ilgili Yönetmeliğin verdiği yetki doğrultusunda co ğrafi pazarın paylaşımı gibi konularda yönlendirmede bulun dukları ve bu durumun tarafların ilgili pazarda ortak fiyat teklifinde bulunmalarını kolaylaştır dığı anlaşıldığından , tarafların söz konusu ortak fiyat teklifi uygulamalarının önaraştırma tarihi iti barıyla yaklaşık 3 08-37/498 -179 3aylık bir süreci kapsaması dolayısıyla pazardaki rekabetçi yapıda ancak kısıtlı 90 bir zararın ortaya çıkmasının muhtemel olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, bununla birlikte, yukarıda bah sedilen ortak fiyat teklifi uygulamalarının mezkur Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle, uygulamaya son verilmesi gerektiğinin, aksi takdirde Kanun kapsamında taraflar hakkında soruşturma açılabileceğinin taraflara bildirilmesi gerektiği , görüş lerine yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar 100 I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Atıkların toplanması ve geri dönüştürülmesi faaliyeti iki aşamadan oluşmaktadır. Bunlardan ilki atık ve ambalajların toplanması ve toplanılan bu madde lerin hammaddelerine göre ayrıştırılması; ikincisi ise ayrıştırılan bu atık ve ambalajlardan yenilerinin üretilmesi için geri dönüştürülmeleri aşamasıdır. Atıkları toplamanın ve bu atıkların geri dönüştürülmesinin farklı yatırımlar ve izinler gerektirdiği bilinmekle beraber, teşebbüsün k ârlı görmesi durumunda bir faaliyet alanını bırakıp diğerine geçmesi ya da her iki faaliyeti aynı anda gerçekleşmesi mümkündür. Bununla birlikte, geri dönüşüm ün daha yüksek yatırım ve know -how gerektirmesi ve hizmetlerin nit elik olarak farklı olması 110 dolayısıyla, ilgili ürün pazarı her iki hizmet için ayrı tanımla nmıştır. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı atık ve ambalajların toplanma ve ayrıştırılma hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Atık ve ambalajların topla nması ve geri dönüşüm faaliyetinde bulunan teşebbüslerin büyük çoğunluğu sanayinin geliştiği şehirlerde faaliyet göstermekte olup bu teşebbüsler kendi il sınırları içerisinde toplama faaliyetinde bulunmaktadırlar. Nitekim Ambalaj ve Amba laj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği bir belediye sınırları içerisinde ambalaj atığı toplamasını o belediyeden izin alma şartına bağlamıştır. Bununla birlikte söz konusu yönetmelik maddesi olmasaydı 120 bile atık toplama faaliyetinin kâr marjının yüksek olmama sı dolayısıyla başka bir ilden ambalaj toplama işinin yürütülmesi rasyonel değildir. Bu çerçevede her il ayrı bir coğrafi pazar olarak değerlendirilerek , dosya konusu bakımından ilgili coğrafi pazar Eskişehir ili olarak tespit edilmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller I.2.1. 4054 Sayılı Kanun un 4. Maddesinin İhlali İddialarına İlişkin Olarak Elde Edilen Bilgi ve Bulgular 130 I.2.1.1. Belirlenen Fiyata İlişkin Yazı 08-37/498 -179 4İlk inceleme raporunun ekinde de yer alan ve yerinde inceleme sırasında birkaç ayrı t eşebbüste varlığı tespit edilen , şikayet edilen teşebbüslerin atık sahibi şirketlere göndermiş oldukları faks metninde ; Devam eden bu hukuki süreç neticesinde bağlı olduğunuz belediye olan Odunpazarı Belediyesi ile anlaşması bulunan ve Odunpazarı Beledi yesi mücavir alan sınırları içerisinde kalan 65.000 konut ve 1 Üniversite, tüm resmi kurum ve kuruluşlar ve okullarda devam eden kaynakta ayrı toplama çalışmalarını sürdüren, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından TAT lisansları ile yetkilendirilmiş ve O dunpazarı Belediyesi adına bu atıkları toplama yetkisi bulunan Özçetin Kağıtçılık ve Benli Geri Dönüşüm, 140 sisteme katılan fabrikalara Bedelsiz kelimesine getirilen yürütmeyi durdurma kararı nedeni ile, malzeme cinsine göre sistemin devam etmesi için verileb ilecek en uygun bedelleri hesaplamıştır. Devam eden hukuki sürecin sonucunda Yönetmelik değişikliğe uğrayacak ya da aynı haliyle devam edecektir. Bakanlık tarafından belirlenecek sistemin açıklanmasına kadar devam edecek olan süreçte 01.02.2008 tarihinden itibaren toplanan atıklar aşağıda belirtilen bedeller karşılığında alınacaktır. ifadesi yer a lmıştır. Yazının devamında ise, Toplama sistemi eski sistemle devam edecektir. Odunpazarı Belediyesi anlaşması olan ve Belediye sınırları içerisinde bu atıkları toplamaya yetkili iki firma bulunmaktadır. Bu firmalar Benli Geri Dönüşüm ve Özçetin Kâğıtçılıktır. 150 Bu firmalar dışında diğer firmalara atıkların verilmesi ya da satılması Yönetmelik gereği yasal değildir. Yukarıda belirtilen fiyatlar sabit olup firmalara özel ücretlendirme yapılması söz konusu değildir. Devam eden hukuki süreç neticelendiğinde belirlenecek si steme göre hareket edilecektir. denilmektedir. I.2.1. 2. Naci ÖZÇ ETİN ve Ömer BENLI Arasındaki Elektronik Posta Yazışmaları Özçetin Kağıtçılık ile Be nli Geri Dönüşüm arasında e-posta üzerinden yapılan yazışmalardan teşebbüslerin yakın ilişki içinde olduğu, birlikte fiyat verdikleri, Özçetin firmasının kağıtları, Benli nin ise diğerlerini topladığı görülmektedir. 26.2.2008 tarihinde saat 12:46 da Ömer BENLİ tarafından Naci ÖZÇET İN e 160 gönderilen e-posta mesajda teşebbüs yetkilisinden kağıt, naylon, çuval fiyatlarını aynı , diğer fiyatları ya düşük ya da aynı olarak hazırlayıp kapalı zarf ile göndermesi istenmiştir. 14 .1.2008 tarihinde ÖZÇETİ N den BENLİ ye gönderilen bir başka elektronik posta mesajında ise son bir haftanın ambalaj atığı toplama verileri konusunda anılan şahısların birbirlerini bilgilendirdikleri görülmüştür . I.2.1.3. Çevre ve Orman Bakanlığı Yetkilileri ile Yap ılan Görüşme Raportörlerin , ilgili Bakan lık yetkili si ile yaptıkları görüşmede elde edilen bilgilere göre, Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nde, 2007 yılı Haziran ayında yapılan değişiklik ile getirilen ambalaj atıklarını bedelsiz verme 170 yükümlülüğü, ambalaj atığı topl ayan firmalar ve ambalaj atığı üreticisi konumundaki teşebbüsler arasında anlaşmazlığa yol açmıştır. Şöyle ki, ambalaj atığı toplayıcısı konumundaki lisanslı teşebbüsler ambalaj maliyetinin üreticiler tarafından son ürünün fiyatına yansıtıldığını, dolayısı yla son ürünü alan tüketicinin fiyatın içinde ambalaj maliyetini de ödediğini , dolayısıyla ambalaj 08-37/498 -179 5artık bir kamu malı sayılacağı ndan, üreticilerin bunu bedelsiz vermesi gerektiğini savunmaktadırlar. Bu görüşün Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından da desteklendiği Bakanlık yetkili si ile yapılan görüşmede öğrenilmiştir. Zira Yönetmeliğin nihai amacını çevreye salınan atıklarının miktarını azaltmak oluşturmaktadır ve ambalaj atığını bedel karşılığı veren sanayicinin atığı 180 azaltmak konusunda yeterli motivasyonu olmayacaktır. Öte yandan üretici konumundaki teşebbüsler atıkların tamamının bedelsiz toplanması işine karşı çıkmaktadırlar. Buna gerekçe olarak da atıkların niteliğinin farklı olmasını göstermektedirler. Üreticiler atıkları ambalaj atığı ve üretim atığı şeklinde ikiye ayırmakta dırlar. Buna göre, satış yerlerinde doldurulmak üzere tasarlanan ve bu şekilde kullanılan ürünler ve satış yerlerinde satılan ya da doldurulması tasarlanan ve bu şekilde kul lanılan tek kullanımlık ürünler, ambalaj görevi görmeleri ş artıyla ambalaj olarak kabul edilmektedir. Üretim atığı ise, üretim sırasında çıkan bir aksaklık sonucunda satılamaz duruma gelen ürünler olarak tanımla nmaktadır . Örneğin cam ürünleri 190 üreten bir teşebbüsün üretim sırasında oluşan kırık cam ürünleri üretim atığı şeklinde değerlendirilmektedir. Üreticilere göre, b u ürünler piyasaya çıkmadığından maliyetleri ve sahipliği halen üretici üzerindedir ve bedelsiz verilmeleri söz konusu olmamalıdır. Buna dayanarak bir grup üreticinin Yönetmelikteki bedelsiz ifadesin in iptali için Danıştay a dava açtığı, 2008 yılı Ocak ayından itibaren bedelsiz ifade sinin yürütmesinin durdurulduğu yetkililerinden öğrenilmiştir. Bakanlık yetkili si, 2008 yılı Ocak ayından itibaren bedelsiz ifadesinin yürütmesinin durdurulması sonrasınd a kendilerine uygulamanın nasıl devam edebileceği yönünde yerel idarelerden ve ilgili pazardaki teşebbüslerden sorular 200 geldiğini, ancak kendilerinin daha önce bedelsiz toplanan atıkların bedelli toplanmaya başlanmasından sonra herhangi bir fiyat önerisinde bulunmadıklarını, bu konuyu tamamen teşebbüslerin inisiyatifine bıraktıklarını ifade etmiş tir. Yetkili ilçelerde bu konuda bir tür tekelleşme yapısının ortaya çıkmasından bilgi sahibi olduklarını belirterek, atıkların geri toplanması hizmetinin Belediyele rin ilgili yönetmelik kapsamında yürütmekle yükümlü olduklarını, bu hizmetin en iyi şekilde nasıl yürütüleceğinin ve denetleneceğinin belediyelerin inisiyatifinde olduğunu, Bakanlığın bu konudaki en önemli beklentisinin özellikle toplanması maliyetli olan ve konutlardan elde edilen atıkların düzenli olarak toplanmasının 210 belediyelerce sağlanması olduğu nu ifade e tmiştir. Son olarak , yetkili tarafından fiyat konusunda herhangi bir regülasyona gidilmesinin Bakanlık açısından son derece zor bir uygulama olacağı, zira belediyelerden tespit edilecek fiyatlara sürekli itirazların geleceğinin düşünüldüğü , fiyat konusunun teşebbüslere bırakılmas ının uygun olacağı belirtilmiştir. 08-37/498 -179 6 220 I.3. Değerlendirme Dosya mevcudu bilgilere göre, şikayet konusu iddialar aşağıdaki şekilde özetlenebilir: - Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından çıkarılan Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nin 26. maddesinde getirilen ambalaj ve atıkların oluşturuldukları yerde toplanılması şartının, Ak Geri Dönüşüm ü sadece kurulu bulund uğu belediye sınırları içindeki atıklar ile sınırlandırdığı, sanayinin daha yoğun olduğu bölge olan Odunpazarı bölgesinden mal alımı yapmasını 230 engellediği, bu durumun da rakip teşebbüsler ile rekabet etmesini zorlaştırdığı, - Ak Geri Dönüşüm ün Odunpazarı Belediyesi nden faaliyet izni almak için başvurduğu, ancak Belediye tarafından halihazırda iki firmanın faaliyet göstermesi ve yeterli oldukları gerekçesiyle, başvurusunun kabul edilmediği, - Benli Geri Dönüşüm ile Özçetin Kağıtçılık ın; ambalaj atıklar ını topladıkları müşterilerine ortak fiyat teklif ettikleri ve atıkları kendilerine vermeye zorladıkları, ayrıca atıkları aralarında kategorize ederek paylaştıkları. Bu çerçevede şikayet konularına ilişkin olarak önaraştırma sürecinde edinilen bilgi ve belgeler 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesinin; Belirli bir mal veya hizmet piyasasından doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da 240 kısıtlama amacını taş ıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır şeklindeki birinci fıkrası ve özelikle de anılan maddenin Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi ve Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü şeklindeki sırasıyla (a) ve (b) bentlerinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde değerlendiril miştir. - Ak Geri Dönüşüm ün Odunpazarı Belediyesi nden faaliyet izni alamaması 250 nedeniyle bu belediye sınırları içerisinde faaliyet göster ememesi id diası Ak Geri Dönüşüm İşletme yetkilisi, Odunpazarı Belediyesi ne faaliyet izni almak istedik ama iki teşebbüs yeterli denilerek reddedildik. Odunpazarı Belediyesinin bizle sözleşme yapmayı reddetmesinin makul bir nedeni yoktur. Üstelik üyeliğimiz, Beledi ye için ekstra bir maliyet doğurmayacağı gibi, pazardaki rekabeti artıracaktır. Bu nedenle o pazara giremiyoruz. demiş tir. Konuyla ilgili olarak, Raportör lerin, Odunpazarı Belediyesi Temizlik İşleri Müdür ü ve Belediye Başkan Yardımcısı ile yap tıkları görüşmede düzenlenen Tutanağa göre , yetkililer , Belediye nin Yönetmelik ten aldığı yetkiye dayanarak , belediye sınırları içinde iki teşebbüs eliyle toplama işini yürüt tüğünü; bu iki 260 teşebbüs ün belediye adına konutlardan, marketlerden ve sanayi bölgelerinden atıkları toplamakla yükümlü olduğunu; mahalleler ve organize sanayi bölgesi nin 08-37/498 -179 7teşebbüsler arasında paylaştırıl dığını ve atıklar ın sistematik bir şekilde toplan dığını ifade etmişlerdir. Yetkililer ayrıca sözlü olarak, bu hizmeti yürütürken çok sayıda lisans lı firmayla çalışmanın oldukça güç olacağını, zira bu teşebbüslerin denetlenmesi görevi nin de kendilerine ait olduğunu , Eskişehir dışında Ankara gibi birçok şehirde il çe belediyelerinin yalnızca bir atık toplama şirketiyle sözleşme yaptıklarını belirtmişle rdir. Uygulamada birçok belediyenin yalnızca bir atık toplama şirketiyle sö zleşme yaptığı Bakanlık yetkilisi tarafından doğrulanmıştır. 270 Önceki bölümlerde aktarıldığı üzere, Çevre ve Orman Bakanlığı , çıkardığı Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yöne tmeliği ile ambalaj ve ambalaj atıklarının toplatılmasına ilişkin yetki ve sorumluluğunu belediyelere devretmiştir. Bununla birlikte, belediyeler maliyeti yüksek ambalaj ve atıkların toplanması işini lisanslı teşebbüslere ya da yetkilendirilmiş kuruluşlar a yaptırabilmektedirler. Ancak, belediyelerin ambalaj atığını kaynağında ayrı olarak toplanmasına ilişkin sorumlukları devam etmektedir. Buna yönelik olarak belediyeler, kendi bölgelerindeki ambalaj atıklarının düzenli ve koordineli bir şekilde toplanması nı sağlamak için atık yönetimi planı hazırlayıp Çevre ve Orman Bakanlığı na sunmaktadırlar. Ayrıca, belediyeler kendi sınırlarındaki 280 Toplama Ayırma Tesisi (TAT) lisanslı teşebbüsler ile düzenli olarak toplantılar yapıp çalışmalarını kontrol etmektedirler. Dolayısıyla Ak Geri Dönüşüm ün Odunpazarı Belediyesi nden faaliyet izni alamaması nedeniyle bu belediye sınırları içerisinde faaliyet gösterememesi hususunun , Çevre ve Orman Bakanlığı nın Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile ambalaj ve ambalaj atıklarının toplatılmasına ilişkin yetki ve sorumluluğunu belediyelere devretmesin in bir sonucu olduğu , 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendiril emeyeceği kanaatine varılmıştır. Ancak, atık ve ambalajların toplanma ve ayrıştırılma hizmetleri paz arı nda daha rekabetçi pazar koşullarının oluşumunun temini açısından, Çevre ve Orman 290 Bakanlığı na, ekonomik olarak yüksek atık değerine sahip belediyelerde, bu değerle orantılı olacak sayıda lisanslı firmanın çalışmasına kolaylık sağlayacak yasal düzenlem elerin yapılması yönünde görüş bildirilmesinin yararlı olacağı değerlendirilmektedir. - Benli Geri Dönüşüm ile Özçetin Kağıtçılık ın ambalaj atığı sahibi firmalara ortak fiyat teklifi sun dukları, atıkları kendilerine vermeye zorladıkları ve atıkları aralar ında kategorize ederek paylaştıkları yönündeki iddialar Odunpazarı Belediyesi ile sözleşmeli ve lisanslı olarak çalışan bu iki teşebbüs hakkındaki şikayetlerin, 2008 yılı Ocak ayından itibaren, Çevre ve Orman Bakanlığı nın Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının K ontrolü Yönetmeliği ndeki 300 bedelsiz ifadesinin yürütmesinin durdurulması sonrasında, yoğunluk kazandığı anlaşılmaktadır. Tarafların ortak kaşeli faks metinleri ile elektronik posta yazışmalarından ve atık sahibi şirketlerin beyanlarından anlaşı ldığı üzere, Benli Geri Dö nüşüm ve Özçetin Kağıtçılık 1.2.2008 tarihinden itibaren, ortak fiyat belirleme uygulamasına geçmişlerdir. Söz konusu eylemin, 4054 sayılı Kanun un 4 . 08-37/498 -179 8maddesi kapsamında ihlal teşki l ettiği açıktır. Benli Geri Dönüşüm , bu iddaya şu şekilde ce vap vermiştir: Danıştay ın ambalaj atıklarını bedelsiz toplanmasına karşı verdiği yürütmeyi 310 durdurma kararı geçici bir boşluk oluşturmuştur. 2007 Haziran ayından itibaren revize olan Ambalaj yönetmeliği gereği ücret ödemeden topladığımız bu atıklara, 200 8 Ocak ayında verilen yürütmeyi durdurma kararı yüzünden, ücret ödemek zorunda kaldık. Bu belirsizlik ortamında, daha önceden yönetmelik gereği bedelsiz toplanan atıkların, nasıl bir ücret düzenlemesi ile toplanacağı hakkında ilgili Bakanlık ya da Belediye den bir yönlendirme ve bilgilendirme yapılmadığı için, Özçetin firmasıyla yakın maliyetlerimizden dolayı benzer fiyat teklifleri çıkmış olabilir. Bedelsiz toplama aşamasından sonra söz konusu Danıştay kararı gereği atıkların bedelli toplanmaya başlanması, bizim Belediye ile sözleşmemiz gereği sunduğumuz hizmeti aksatamaz. Bu görevi süresi 320 boyunca devam ettirmek zorundayız. Bu durum geçicidir ve Danıştay ın nihai kararında Çevre ve Orman Bakanlığı lehine tekrar bedelsiz toplanması yönünde karar vermesi hali nde bedelsiz toplanacaktır. Şayet, Danıştay nihai kararında bedelsiz toplama konusunu tümden iptal ederse, serbest piyasa koşullarına göre her firma ambalaj atıkları için kendi maliyetine göre teklif verebilecektir. Benli Geri Dö nüşüm firmasının vermiş ol duğu ifadeden anlaşılacağı üzere, taraflar Danıştay ın kararı sonrası hukuki bir boşluk doğduğunu ve nihai karara kadar benzer fiyatlar sunmuş olabileceklerini, ancak Bakanlık ve Belediye den kendilerine herhangi bir fiyat önerisi gelmediğini ileri sürmekt edirler. Bakanlık ve Belediye yetkilileri ile yapılan görüşmelerde tarafların ifadeleriyle 330 uyuşan bilgiler edinilmiştir. Bakanlık yetkili si 2008 yılı Ocak ayından sonra bedelsiz atık toplama uygulamasının durdurulmasından sonra, kendilerine teşebbüslerd en fiyat ve uygulamanın nasıl olacağı konusunda sorular geldiğini, ancak Bakanlığın herhangi bir fiyat düzenlemesine gitmediğini belirtmiş tir. Aynı şekilde Odunpazarı Belediyesi yetkilileri de herhangi bir fiyat empozesinde bulunmadıklarını, ancak coğrafi pazarı paylaştırdıklarını söylemişlerdir. Belediye yetkilileri, coğrafi pazarı n paylaştır ılmasının nedeninin konutlardan atık toplayan lisanslı ve sözleşmeli firmaların katlandıkları maliyeti, firmaların atıklarından elde ettikleri gelirle karşılamalarının olduğu şeklinde açıklamışlardır. Ayrıca, tutanağa geçmeyen ifadelerinde, yetkililer iki firmanın maliyetlerinin benzer 340 olmasından dolayı yakın fiyat önermelerinin doğal olduğunu ifade etmişlerdir. Öte yandan, Benli Geri Dö nüşüm , atıkları tarafların aralar ında kategorize ederek paylaştıkları yönündeki iddialara, uzmanlı k alanı olduğu için kağı dı Özçetin Kağıtçılık ın , palet, cam, plastik gibi kendi iş alanlarına giren ürünleri kendilerinin topladıkları; Özçetin Kağıtçılık ile zaman zaman aynı ted arikçi firmadan atık toplayabildikleri şeklinde cevap vermiştir. Atık sahibi firmalarla yapılan görüşmede söz konusu atık paylaşımı konusunda herhangi bir iddiaya rastlanmamıştır. Dolayısıyla bu konunun 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesine gerek olmadığı neticesine varılmıştır. 350 08-37/498 -179 9 Hakkında önaraştırma yapılan teşebbüslerin a tıkları kendilerine vermeye zorlamaları konusundaki iddialar ise kaynağını söz konusu faks metnindeki açıklamalardan almaktadır. Faks metninde ise bu konuda taraflar Belediye ile sözleşm eli ve lisanslı olarak ambalaj atıklarını topla dıklarını , başka firmaların bu konuda yetkili olmadı ğını belirtmektedirler. Bu husus, ilgili Yönetmelik ile uygunluk içerdiği için 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesine gerek bulunmamaktadır. J. SONUÇ 360 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Ak Geri Dönüşüm Kağıt Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. nin Odunpazarı Belediyesi nden faaliyet izni alamaması nedeniyle bu Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösterememesinin, Çevre ve Orman Bak anlığının Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile ambalaj ve ambalaj atıklarının toplatılmasına ilişkin yetki ve sorumluluğunu belediyelere devretmesinden dolayı, 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesine gerek olmadığına, ancak a tık ve ambalajların toplanma ve ayrıştırılma hizmetleri pazarı nda daha rekabetçi pazar koşullarının oluşumunu teminen Çevre ve Orman Bakanlığına görüş yazısı gönderilmesine, 370 2. Benli Geri Dönüşüm Hırdavat Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özçetin Kağıtçılı k firmalarının 1 .2.2008 tarihinden itibaren başlamış olan ortak fiyat teklifleri 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilse de, tarafların ortak fiyat teklifi uygulamasına ilişkin olarak; - Adı geçen teşebbüslerin, Danıştay ın ambalaj atıklarının bedelsiz toplanmasına ilişkin Yönetmelik te geçen bedelsiz ifadesinin yürütmesini durdurmasını takiben gerek Belediyeden gerekse Bakanlıktan bir fiyat önerisi gelmemesi üzerine başladıkları ve bu uygulamaya Danıştay ın nihai kararına ve Bakanlığın açıklamasına kadar devam edeceklerini duyurdukları, ayrıca Odunpazarı Belediyesi yetkililerinin, Benli Geri Dönüşüm Hırdavat Mak. San. ve 380 Tic. Ltd. Şti. ile Özçetin Kağıtçılık firmalarına, söz konusu atık yönetimi planının yürütülmesi aşaması nda yapılan haftalık toplantılarda, ilgili Yönetmeliğin verdiği yetki doğrultusunda coğrafi pazarın paylaşımı gibi konularda yönlendirmede bulundukları ve bu durumun tarafların ilgili pazarda ortak fiyat teklifinde bulunmalarını kolaylaştırdığı anlaşıldığı ndan, - Tarafların söz konusu ortak fiyat teklifi uygulamalarının 1 Şubat 2008 tarihinden itibaren başlamış olması ve önaraştırma tarihi itibarıyla yaklaşık 3 aylık bir süreci kapsaması dolayısıyla pazardaki rekabetçi yapıda ancak kısıtlı bir zararın ortay a çıkmasının muhtemel olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun kapsamında bu aşamada soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına, 390 - Bununla birlikte, yukarıda bahsedilen ortak fiyat teklifi uygulamalarının 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil etme si nedeniyle, 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, söz konusu uygulamaya son 08-37/498 -179 10verilmesi yönünde görüş yazısı gönderilmesine, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde taraflar hakkında soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Kanun u n 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 08-37/498 -179 11 Rekabet Kurulu nun 5.6.2008 tarih ve 08-37/498-179 sayılı Kararı na KARŞI OY GEREKÇESİ Odunp azarı Belediyesi nden aldıkları yetki ile hareket eden rakip durumundaki Benli Geri Dönüşüm ile Özçetin Kağıtçılık ın birlikte hareket ederek şikayetçi teşebbüsün pazara girmesine engel oldukları, fiyatları diledikleri gibi belirledikleri ve pazarı paylaşt ıkları iddiası üzerine yapılan önaraştırma sonucu alınan karara karşıyız. Şöyle ki; Kurul Kararında ; Ak Geri Dönüşüm Kağıt Ambalaj Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin Odunpazarı Belediyesi nden faaliyet izni alamaması nedeniyle bu Belediye sınırları içerisin de faaliyet gösterememesinin, Çevre ve Orman Bakanlığı nın Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile ambalaj ve ambalaj atıklarının toplatılmasına ilişkin yetki ve sorumluluğunu belediyelere devretmesinden dolayı, 4054 Sayılı Kanun kapsamın da değerlendirilmesine gerek olmadığına, ancak atık ve ambalajların toplanma ve ayrıştırılma hizmetleri pazarı nda daha rekabetçi pazar koşullarının oluşumunun temini açısından, Çevre ve Orman Bakanlığı na, ekonomik olarak yüksek atık değerine sahip beled iyelerde, bu değerlerle orantılı olacak sayıda lisanslı firmanın çalışmasına kolaylık sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılması yönünde görüş bildirilmesinin yararlı olacağı kanaatine varılmıştır. Benli ve Özçetin firmaları, atık sahibi şirketlere gönder miş oldukları ve firma kaşelerini gösteren faks metninden anlaşılacağı üzere, daha önce bedelsiz topladıkları ambalaj atıklarını, Danıştay ın söz konusu kararı üzerine, 1.2.2008 tarihinden itibaren belirledikleri ücret üzerinden toplayacaklarını duyurmakt adırlar. Gerek tarafların ortak kaşeli faks metinlerinden ve e -posta yazışmalarından, gerekse atık sahibi şirketlerin beyanlarından anlaşılacağı üzere, Benli ve Özçetin firmaları 1 Şubat 2008 tarihinden itibaren, ortak fiyat belirleme uygulamasına geçmişle rdir. Söz konusu eylemin, 4054 sayılı Kanun un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar Başlıklı 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil ettiği açıktır. 08-37/498 -179 12Tarafların söz konusu ortak fiyat uygulamalarının 1 Şubat 2008 tarihinden itibaren başlamış o lması ve önaraştırma tarihi itibariyle yaklaşık 3 aylık bir süreci kapsaması dolayısıyla pazardaki rekabetçi yapıda ancak kısıtlı bir zararın ortaya çıkması, soruşturma açılmamasının gerekçesi olamaz . Olsa olsa ihlalin subuta ermesi durumunda 4054 Sayılı K anun un 16. maddesi uyarınca verilecek cezada indirim nedeni olabilir. Benli Geri Dönüşüm ve Özçetin Kağıtçılık firmaları 1 Şubat 2008 tarihinden itibaren, ortak fiyat belirleme uygulamasına geçmişlerdir. Söz konusu eylemin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil etmesi nedeniyle soruşturma açılması gerekirken, görüş yazısı gönderilmesi yönünde alınan karara muhalifiz. Süreyya ÇAKIN M. Sıraç ASLAN Kurul Üyesi Kurul Üyesi