TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ RIZA DOLU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35534) Karar Tarihi: 16/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Çağlar ÖNCEL Başvurucu : Ali R ıza DOLU Vekili : Av. Tevfik İÇEL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, t ıbbi ihmal sonucu zarara u ğran ılmas ı nedeniyle ki şinin maddi ve manevi varl ığını korum
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ RIZA DOLU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35534) Karar Tarihi: 16/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Çağlar ÖNCEL Başvurucu : Ali R ıza DOLU Vekili : Av. Tevfik İÇEL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, t ıbbi ihmal sonucu zarara u ğran ılmas ı nedeniyle ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ve yarg ılaman ın makul sürede sonuçland ırılmamas ı nedeniyle de adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 29/11/2018 tarihinde yap ılm ış tır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığı'na gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 8. Başvurucu 18/3/2011 tarihinde nazal septum deviasyonu (burunda kemik eğriliği) ve nazal polipozis (burunda iyi huylu tümör) tan ısı ile İstanbul Üniversitesi Çapa T ıp Fakültesi Hastanesinde (Hastane) ameliyat edilmi ştir. Bu ameliyat sonras ında sağ gözünde şaşılık oluştuğunun belirlenmesi üzerine on iki gün yat ılı tedavi görmü ş, farkl ı hastanelere başvurmuş ancak alt ı kez ameliyat edilmesine ra ğmen başvurucudaki şaşılığın kal ıcı hâle geldiğinin belirlenmesi üzerine tedaviye son verilmi ştir. 9. Başvurucu 19/3/2012 tarihinde İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesinde İstanbul Üniversitesi Rektörlü ğü (İdare) ve ameliyat karar ını veren hekim Y.G. aleyhinde dava açarak maddi ve manevi zararlar ının tazminini talep etmi ştir. Yarg ılama s ıras ında daval ı İdare hakk ındaki dava tefrik edilmi ş ve 2/7/2012 tarihinde davan ın idari yarg ı merciinde açılmas ı gerektiğinden bahisle usulden ret karar ı verilmiştir. Doktor Y.G. hakk ındaki dav a sonucunda ise bu ki şinin başvurucunun ameliyat ına yaln ızca gözlemci olarak kat ılmas ı nedeniyle husumetin idareye yöneltilmesi gerekti ği belirtilerek 24/4/2013 tarihinde davan ın reddine karar verilmi ştir. 10. Başvurucu 27/12/2012 tarihinde İstanbul 9. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) tam yarg ı davas ı açarak İdareden 1.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat talep etmiştir. Dava dilekçesinde, İdarenin hatal ı tıbbi müdahalesi sonucunda görme kayb ı yaşadığı, işinden ç ıkar ıldığı ve tek ba şına yürüyemez hâle geldi ği belirtilmi ştir. İdare vekilinin cevap dilekçesinde, ba şvurucunun maddi tazminat talebine dayanak delilleri sunmad ığı, ayr ıca somut olayda İdarenin hizmet kusurundan söz edilemeyece ği belirtilmi ştir. 11. Mahkeme, yarg ılama s ıras ında Adli T ıp Kurumu Ba şkanl ığı İkinci İhtisas Kurulundan (ATK) bilirki şi raporu alm ıştır. 29/11/2017 tarihli raporda; endoskopik sinüs cerrahisi ameliyatlar ından sonra görme kayb ı şikâyetlerinde tam düzelme olmayabilece ği, bu bulgular ın herhangi bir t ıbbi ihmalden kaynaklanmad ığı ve t ıbbi komplikasyon olarak nitelendirildi ği belirtilmi ştir. Başvurucu taraf ından bu rapora itiraz edilerek t ıbbi müdahale öncesinde bu i şlemin olas ı sonuçlar ı hakk ında yeterince bilgilendirilmedi ği, raporun eksik bilgilere dayal ı olduğu ileri sürülmü ştür. 12. Mahkeme 27/2/2018 tarihli karar ı ile davan ın reddine karar vermi ştir. Karar gerekçesinde; burnundaki rahats ızlık nedeniyle operasyon yap ılan başvurucunun bu operasyona ba ğlı olarak gözünde görme kusuru meydana geldi ği hususunda mahkemede kanaat olu ştuğu ancak görme kayb ı ile sonuçlanan t ıbbi müdahalenin a ğır bir kusur içermemesi nedeniyle tazminat istemlerinin reddedildi ği belirtilmi ştir. Başvurucu taraf ından istinaf yoluna müracaat edilerek Mahkemenin yetersiz bilirki şi raporu ile haks ız bir kara r verdiği belirtilmi ştir. 13.İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi (Daire) 26/9/2018 tarihli karar ı ile başvurucunun istinaf ba şvurusunun maddi tazminata yönelik k ısm ının reddine, manevi tazminata yönelik k ısm ının kabulü ile ba şvurucuya 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde; ATK raporunda İdareye yüklenebilecek bir kusur bulunmad ığı ve yaşanılan görme kayb ının komplikasyon oldu ğu belirtilmi ş ise de başvurucunun t ıbbi müdahalenin olas ı sonuçlar ı hakk ında yeterli şekilde bilgilendirilmemesi nedeniyle İdare aleyhinde manevi tazminata hükmedilmesi gerekti ği belirtilmi ştir. 14. Nihai karar, ba şvurucuya 30/10/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 15. Başvurucu 29/11/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 IV.İLGİLİ HUKUK 16.İlgili hukuk için bkz. Fındık K ılıçaslan , B. No: 2015/97, 11/10/2018, 19-27; Cihan Beyribey , B. No: 2014/19450, 26/12/2018, 23-28; Fesih Aydar, B. No: 2015/4259, 10/1/2019, 24-30. V.İNCELEME VE GEREKÇE 17. Anayasa Mahkemesinin 16/11/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 18. Başvurucu, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden19. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdi ği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 21. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılama süresinin makul olup olmad ı ğı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 22. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında somut olaydaki 6 y ıl 6 ay 7 günlük yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 23. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 B. Kişinin Maddi ve Manevi Varl ığını Koruma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 24. Başvurucu, İdarenin kusuru sonucunda sa ğ gözünde görme kayb ı oluşmas ına karşın maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin haks ız olduğunu, ayr ıca 50.000 TL olarak belirlenen manevi zarar miktar ının yeterli olmad ığını ileri sürerek ki şinin maddi ve manevi varl ığının korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme 25. Anayasa n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak " Kişinin dokunulmazl ığı, maddi ve manevi varl ığı" kenar ba şlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, ya şama, maddî ve manevî varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahiptir. " 26. Anayasa'n ın 56. maddesinin üçüncü f ıkras ı şöyledir: "Devlet, herkesin hayat ını, beden ve ruh sa ğlığı içinde sürdürmesini sa ğlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi art ırarak, işbirliğini gerçekle ştirmek amac ıyla sağlık kuruluşlar ını tek elden planlay ıp hizmet vermesini düzenler. " 27. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 28. Anayasa n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahip oldu ğu belirtilmekte olup söz konusu düzenleme, Sözle şme nin 8. maddesi çerçevesinde özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ında güvence alt ına al ınan fiziksel ve zihinsel bütünlü ğün korunmas ı hakk ına karşılık gelmektedir. 29. Anayasa Mahkemesi daha önceki kararlar ında, kas ıt söz konusu olmaks ızın hekim kusuru nedeniyle vücut bütünlü ğünün zarar gördü ğü şeklindeki t ıbbi ihmale dai r şikâyetleri Anayasa'n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında düzenlenen ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında incelemi ştir (Melahat Sönmez, B. No: 2013/7528, 9/9/2015; Ahmet Sevim, B. No: 2013/474, 9/9/2015; Hilmi Düzgüner, B. No: 2014/9690, 11/5/2017). 30. An ılan kararlar do ğrultusunda somut olayda ba şvurucunun t ıbbi ihmale dayal ı tüm şikâyetlerinin Anayasa'n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında düzenlenen ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekmektedir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden31. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 b. Esas Yönünden i. Genel İlkeler 32. Anayasa'n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahip oldu ğu belirtilmektedir. Bu kapsamda an ılan Anayasa hükmü ile ki şinin maddi ve manevi varl ığının bütünlü ğü gerek kamusal yetkilerle donat ılm ış kişilerin gerekse özel ki şilerin müdahalelerine kar şı güvence alt ına al ınm ıştır (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 40). 33. Anayasa n ın 17. maddesinin amac ı, esas olarak bireylerin maddi ve manevi varl ığına karşı devlet taraf ından yap ılabilecek keyfî müdahalelerin önlenmesidir. Bunun yan ı sıra devletin t ıbbi müdahaleler nedeniyle ki şilerin maddi ve manevi varl ığını etkili olarak koruma, maddi ve manevi varl ığına sayg ı gösterme şeklinde pozitif yükümlülü ğü de bulunmaktad ır (Ahmet Acartürk , B. No: 2013/2084, 15/10/2015 , 49). Nitekim Anayasa n ın 56. maddesinde de belirtildi ği üzere pozitif yükümlülük, sa ğlık alan ında yürütülen faaliyetleri de kapsamaktad ır (İlker Başer ve diğerleri , B. No: 2013/1943, 9/9/2015, 44). 34. Devlet, bireylerin ya şam hakk ı ile maddi ve manevi varl ıklar ını koruma hakk ı kapsam ında -ister kamu isterse özel sa ğlık kuruluşlar ı taraf ından yerine getirilsin- sa ğlık hizmetlerini hastalar ın yaşamlar ı ile maddi ve manevi varl ıklar ının korunmas ına yönelik gerekli tedbirlerin al ınabilmesini sa ğlayacak şekilde düzenlemek zorundad ır (Ahmet Acartürk , 51). 35.İlke olarak t ıbbi ihmallere ili şkin şikâyetler konusunda temel ba şvuru yolu, hukuki sorumlulu ğu tespit ad ına takip edilecek olan hukuk veya idari tazminat davas ı yoludur (Nail Artuç , B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 38). 36. Maddi ve manevi varl ığı koruma hakk ı kapsam ında hukuki sorumlulu ğu ortaya koymak ad ına adli ve idari yarg ıda aç ılacak tazminat davalar ının makul derecede dikkatli ve özenli inceleme şart ını yerine getirmesi gerekmektedir. Derece mahkemelerinin bu tür olaylara ili şkin yürüttükleri yarg ılamalarda Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği seviyede derinlik ve özenle bir inceleme yap ıp yapmad ıklar ının ya da ne ölçüde yapt ıklar ının da Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira derece mahkemeleri taraf ından bu konuda gösterilecek hassasiyet, yürürlükteki yarg ı sisteminin daha sonra ortaya çıkabilecek benzer hak ihlallerinin önlenmesinde sahip oldu ğu önemli rolün zarar görmesine engel olacakt ır (Yasin Ç ıldır, B. No: 2013/8147, 14/4/2016, 57; Tevfik Gayretli, B. No: 2014/18266, 25/1/2018, 32). 37. Diğer taraftan belirtmek gerekir ki olaylar ın oluşumuna ili şkin delillerin değerlendirilmesi öncelikle idari ve yarg ısal makamlar ın ödevidir. Ayn ı şekilde ba şvuru dosyas ında bulunan t ıbbi bilgi ve belgelerden hareketle bilirki şilerin vard ığı sonuçlar ın doğruluğu hakk ında fikir yürütmek Anayasa Mahkemesinin görevi de ğildir ( Mehme t Çolakoğlu, B. No: 2014/15355, 21/2/2018, 47). Ancak ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında yerine getirmek zorunda oldu ğu usul yükümlülüklerinin somut olayda yerine getirilip getirilmedi ğinin nesnel bir şekilde de ğerlendirilmesi için ilgili anayasal kurallar ba ğlam ında derece mahkemelerinin kendilerine tan ınm ış takdir yetkileri çerçevesinde hareket edip etmediklerinin denetlenmesi gerekir. Bu ba ğlamda müdahaleyi hakl ı göstermek için öne sürülen gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmad ığı incelenmelidir (Murat At ılgan, B. No: 2013/9047, 7/5/2015 44). Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 38. Bu ba ğlamda derece mahkemelerinin gerekçeleri, taraflar ın kanun yolun a başvuru imkân ını etkili şekilde kullanabilmesini sa ğlayacak surette ayr ıntılı olarak ortaya konulmal ı; ulaşılan sonuçlar yeterli aç ıklıktaki bilimsel görü ş ve raporlar gibi somut, nesnel verilere dayand ırılmal ıdır (Murat At ılgan, 45). 39. T ıbbi müdahaleden önce ki şinin gerekti ği şekilde bilgilendirilerek r ızas ının alınmamas ı, kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlaline sebep olabilir. İstisnai hâller d ışında t ıbbi müdahale ancak ilgili ki şi bilgilendirilip r ızas ı al ındıktan sonra yap ılabilir. Hastalar ın durumun fark ında olarak karar verebilmelerini sa ğlamak için uygulanmas ı düşünülen tedavi ve bununla ba ğlant ılı riskler hakk ında kendilerine bilgi verilmiş olunmal ıdır. Bunun yan ı sıra yap ılan bilgilendirme ile t ıbbi müdahale aras ında hastan ın sağlıklı bir kanaate varmas ını sağlayacak kadar uygun bir zaman aral ığı bırak ılm ış olmal ıdır (Ahmet Acartürk , 56). ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 40. Anayasa Mahkemesi, Anayasa'n ın yukar ıda değinilen 17. maddesi kapsam ında devlete dü şen pozitif yükümlülüklerin somut olay ba ğlam ında yerine getirilip getirilmedi ğini denetlemek durumundad ır (Tevfik Gayretli, 36). Bu sebeple ba şvuruya konu olay, devleti n kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına ilişkin pozitif yükümlülü ğü kapsam ında incelenmi ştir. 41. Somut olayda Mahkeme taraf ından ATK raporundaki tespitler uyar ınca başvurucunun sa ğ gözünde görme kayb ı şeklinde olu şan neticenin t ıbbi komplikasyon nitelendiğinde oldu ğu belirtilerek maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir. Buna kar şın istinaf incelemesinde ba şvurucunun t ıbbi işlem öncesinde bilgilendirilmedi ği iddias ının değerlendirilmesi sonucunda, ba şvurucuya 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verildi ği, dolay ısıyla başvuru konusu olayda, derece mahkemeleri taraf ından kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma yükümlülü ğüne ilişkin baz ı şikâyetle r açısından ihlalin tespit edildi ği aç ıktır. 42. Başvurucu taraf ından Dairenin belirledi ği manevi tazminat miktar ının yeterli olmad ığı ileri sürülmü ş ise de derece mahkemelerinin kararlar ında bariz bir takdir hatas ı veya keyfîlik tespit edilmedi ğinden Anayasa Mahkemesinin manevi tazminat miktar ının belirlenmesi konusunda an ılan mahkemelerin takdir yetkisine müdahalesi söz konusu olamaz (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 45; Sad ık Koçak ve di ğerleri , B. No: 2013/841, 23/1/2014, 87). 43. Bununla birlikte ba şvurucu, Mahkemenin eksik ve hatal ı bilirkişi raporuna göre karar vererek maddi tazminat taleplerini reddetti ğini iddia etmi ştir. Hükme esas al ınan ATK raporunda, taraflar ın iddialar ına ve ba şvurucu hakk ında düzenlenen t ıbbi belgelerdeki bulgulara yer verilerek ameliyattan sonra kar şılaşılan durumun komplikasyon oldu ğu ve idarenin eyleminin t ıp kurallar ına uygun bulundu ğu yönünde görü ş bildirilmi ştir. Derece mahkemesince yap ılan yarg ılamada t ıbbi ihmal iddialar ının araştırılmas ı ve durumun aç ıklığa kavuşturulmas ı için al ınan uzman bilirki şi raporlar ında yeterli, somut bulgu ve tespitlere yer verilerek ba şvurucunun iddialar ının ayr ıntılı bir biçimde tart ışıldığı ve kar şıland ığı görülmektedir. Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 44. Öte yandan yarg ılama sürecinde bir avukat taraf ından temsil edilen başvurucunun kararlara kar şı kanuni yollara ba şvurabildiği ve bu surette me şru ç ıkarlar ının korunmas ı için söz konusu davaya gerekli oldu ğu ölçüde etkili kat ılımının sağland ığı, dav a dosyas ını inceleyip ayr ıca bilgi ve belge sunabildi ği, toplanan delillerden haberdar edildi ği anlaşılm ıştır. 45. Sonuç olarak ba şvurucunun ileri sürdü ğü iddialar hakk ında al ınan bilirki şi raporlar ına dayan ılarak verilen derece mahkemesi karar ı, konuyla ilgili ve yeterli bir gerekçe içermektedir. Bu durumda uyu şmazl ığın çözümü için esasl ı olan iddialar ın derece mahkemelerince Anayasa'n ın 17. maddesinin gerektirdi ği özen ve derinlikte incelendi ği anlaşılmaktad ır. Somut olay bak ımından kamu makamlar ının pozitif yükümlülüklerinin yerine getirilmedi ği söylenemeyece ğinden kişinin maddi ve manevi varl ığının korunmas ı hakk ının ihlal edilmedi ği sonucuna var ılm ıştır. 46. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan kişinin maddi ve manevi varl ığının korunmas ı hakk ının ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 47. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 48. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesi, maddi tazminat ve 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 49. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 50.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında başvurucuya net 16.000 TL manevi tazminat ödenmesine, tazminata ili şkin diğer taleplerin reddine karar verilmesi gerekir. 51. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için ba şvurucunun uğrad ığını iddia etti ği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/35534 Karar Tarihi : 16/11/2021 52. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. 1. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, 2. Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının İHLAL ED İLMEDİĞİNE, C. Başvurucuya net 16.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İstanbul 9. İdare Mahkemesine (E.2012/2445, K.2018/344) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 16/11/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI