Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR FETHİ KAYALAR BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/14092) Karar Tarihi: 28/1/2021 Başvuru Numarası : 2019/14092 Karar Tarihi : 28/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Fethi KAYALAR Vekili : Av. Bekir Şamil POTUR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal zara rının tazmini talebiyle açılan tam yargı davasında hakkaniyete aykırı karar v erilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ve mülkiyet hakkı nın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 22/4/2019 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. Başvuru Numarası : 2019/14092 Karar Tarihi : 28/1/2021 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: 8. Başvurucunun 27/10/2011 tarihinde idare mahkemesinde açtığı d avanın yargılaması 18/12/2019 tarihinde tamamlanmıştır. Başvurucu, bir devlet üniversitesinde okutman olarak görev yapmakta iken meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır. Başvurucunun meslekten çıkarma cezasının iptali istemiyle açıla n davada, Danıştay Onikinci Dairesinin 29/9/2010 tarihli ve E.2008/3523, K.2010/4606 sayılı kararı ile anılan disiplin cezasının iptaline karar verilmiştir. 9. Başvurucu tarafından söz konusu disiplin cezası nedeniyle boş ta kaldığı ve alamadığını ileri sürdüğü 24/2/2000 ile 20/11/2000 tarihleri ar asındaki maaşlarının tazmini talebiyle idareye yaptığı 28/6/2011 tarihli başvuru zımnen redd edilmiştir. 10. Başvurucunun işlemin iptaliyle alamadığını ileri sürdüğü maa şlarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açtığı da va Erzurum 1. İdare Mahkemesinin 26/4/2012 tarihli kararıyla; dava konusu işlemin i ptali ile 24/02/2000 tarihinden 20/11/2000 tarihine kadar yoksun kaldığı maaş haklar ının hesaplanarak 28/6/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte idarece başvurucuya ödenmesine kara r verilmiştir. Temyiz incelemesinde Danıştay Sekizinci Dairesinin 4/12/2018 tarihli kararıyla hükmü onamıştır. Karar düzeltme talebi de aynı dairenin 18/12/2 019 tarihli kararıyla reddedilmiştir. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 11. Mahkemenin 28/1/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucunun İddiaları12. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargı lanma hakkının ve diğer anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirmea. Kabul Edilebilirlik Yönünden 13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayac ak şekilde- yargılamanın Başvuru Numarası : 2019/14092 Karar Tarihi : 28/1/2021 4sona erdiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayas a Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın k armaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki t utumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliğ i gibi hususlar dikkate alını r (Selahattin Aky ıl, 41). 16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında 8 yıl 1 aylık yargılama süresinin makul olm adığı sonucuna varmak gerekir. 17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. B. Diğer İhlal İddiaları 18. Başvurucu; maaş alacağına sadece faiz uygulandığını, derece mahkemelerince maaşın güncellenmesine hükmedilmediğini, delillerin değerlendir ilmesi ve hukuk kurallarının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar v erilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkı, mülkiyet hakkı ile eşitlik ilkesinin ihlal ed ildiğini ileri sürmüştür. Başvurucunun belirtilen şikâyetleri yönünden açık bir ihlalin b ulunmadığı değerlendirildiğinden başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşu lları yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucu, ihlalin tespitine karar verilmesi talebinde bulun muştur. 21. Somut olayda, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğ i sonucuna varılmıştır. Başvuru Numarası : 2019/14092 Karar Tarihi : 28/1/2021 522. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.964,60 TL yargılama giderinin başvur ucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. 364,60 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3 .964,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE, D. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, E. Kararın bir örneğinin bilgi için Erzurum 1. İdare Mahkemesine (E.2011/1785, K.2012/573) GÖNDERİLMESİNE, F. Kararın bir örneğinin bilgi için Danıştay Sekizinci Dairesine GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 28/1/ 2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar