TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR OĞUZ DEM İRKAYA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/15033) Karar Tarihi: 18/5/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 12/8/2021-31566 Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Oğuz DEMİRKAYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir internet gazetesinde kulland ığı ifadeler nedeniyle hapis c
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR OĞUZ DEM İRKAYA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/15033) Karar Tarihi: 18/5/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 12/8/2021-31566 Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Oğuz DEMİRKAYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir internet gazetesinde kulland ığı ifadeler nedeniyle hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ının başvurucunun ifade özgürlü ğünü ihlal etti ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 15/5/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 9. 1970 do ğumlu olan ba şvurucu, olaylar ın yaşand ığı tarihte Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hafik Kamer Örnek Meslek Yüksekokulunda yöneticilik yapmaktad ır. Yirmi üç Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 3yıllık kamu hizmeti bulunan ba şvurucu ayn ı zamanda İnternet Gazeteciler Derne ği Yönetim Kurulu ba şkanl ığı görevini yürütmektedir. Mü şteki ise ayn ı üniversitede rektör ileti şim dan ışman ı olarak görev yapmaktad ır. 10. Başvurucu, www.egemengazetesi.com isimli web sitesinde yer alan baz ı haberlerin alt ında müştekiyi hedef ald ığı iddia edilen üç payla şımda bulunmu ştur. 11. Başvurucu, "İşte İGD'nin Yeni Yönetim Kurulu" başlıklı haberin alt ında müştekinin soyad ı ile bağlant ı kurarak " Şu Parlak Kitaps ız M.'u getirin bana, M.'un dosyas ı patl ıyor faili belirsiz", "Y ılmaz, Eğitim Birsen'in Üçüncü İstişare Toplant ısına Kat ıldı" başlıklı haberin alt ında "M.'un f ırıldaklar ı ald ı başını yürüdü"; "Üniversiteliler Köy Çocuklar ı İçin Kalem Toplad ı" başlıklı haberin alt ında ise "M. her haber sana kapak olsun " şeklinde payla şımlarda bulunmu ştur. 12. Müşteki 4/4/2014 tarihinde, ba şvurucunun hakaret suçundan cezaland ırılmas ı istemiyle şikâyette bulunmu ştur. Sivas Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 18/7/2014 tarihli iddianame ile başvurucunun hakaret suçundan cezaland ırılmas ını talep etmi ştir. 13. Yarg ılamay ı yapan Sivas 2. Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 24/11/2014 tarihinde ba şvurucunun hakaret suçundan 1 y ıl 2 ay 17 gün hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "...yap ılan yarg ılama, san ığın inkar ına rağmen kullan ımındaki bilgisayar ın sorumlulu ğu kendisine ait olmakla ve mü ştekiye do ğrudan kendisinin duydu ğu k ızgınlıkla suçlamaya konu içerikleri yazd ığı, aralar ındaki ilişki nedeniyle 3. şahs ın sorumlu olmas ının söz konusu olmayaca ğı, savunmalar ın suçtan kurtulma çabas ı olduğu, içeriklerin incitici bile olsa ele ştiri s ınırlar ı içinde kalma kriterine uymay ıp doğrudan estetik ve sanat de ğeri olmaks ızın kaba ve hakaret içerikli mü ştekiyi küçük dü şürmeye matuf oldu ğu aç ıkça anlaşılmış, Cumhuriyet savc ısı mütalas ı ve tüm dosya kapsam ındaki delillerin birlikte değerlendirilmesiyle hüküm f ıkras ında kabul edildi ği şekilde suçlamaya konu eylemlerin sabit oldu ğuna dair kesin sonuç ve vicdani kanaate ula şılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmi ştir." 14. Karar ı temyiz eden ba şvurucu temyiz dilekçesinde; mü ştekinin soy isminin mizah yapmaya müsait oldu ğunu, şikâyete konu ifadeleri rencide etmek amac ıyla kullanmad ığını beyan etmi ştir. Temyiz üzerine karar ı inceleyen Yarg ıtay 18. Ceza Dairesi hükmü onam ıştır. Başvurucu nihai karar ı 17/4/2018 tarihinde ö ğrenmiştir. 15. Başvurucu 15/5/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 16. 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nun "Hakaret" kenar başlıklı 125. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Bir kimseye onur, şeref ve sayg ınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ... veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve sayg ınlığına sald ıran kişi, üç aydan iki y ıla kadar hapis veya adlî para cezas ı ile cezaland ırılır... (2) Fiilin, ma ğduru muhatap alan sesli, yaz ılı veya görüntülü bir iletiyle i şlenmesi halinde, yukar ıdaki f ıkrada belirtilen cezaya hükmolunur." Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 4B. Uluslararas ı Hukuk 17.İlgili uluslararas ı hukuk için bkz. Koray Çal ışkan, B. No: 2014/4548, 5/12/2017, 17-23; Kemal K ılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017, 29-37. V.İNCELEME VE GEREKÇE 18. Mahkemenin 18/5/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 19. Başvurucu; okuyucunun ilgisini çekmek amac ıyla internet gazetesinde yer alan haberlerin alt ında mizahi payla şımlar yapt ığını, hakaret içerikli herhangi bir ifadenin bulunmad ığını, söz konusu payla şımlar nedeniyle hürriyeti ba ğlay ıcı cezaya hükmedilerek kamu görevinden yasaklanmas ının ifade özgürlü ğünü, adil yarg ılanma hakk ını, özel hayata ve aile hayat ına sayg ı ile mülkiyet haklar ını ihlal ettiğini ileri sürmü ştür. 20. Bakanl ık görü şünde; ba şvurucunun kulland ığı ifadeler nedeniyle cezaland ırılmas ının başvurucunun ifade özgürlü ğüne bir müdahale olup olmad ığı, çat ışan iki değer aras ında (ifade özgürlü ğü ile şeref ve itibar hakk ı) adil bir denge kurulup kurulmad ığı dikkate al ınarak değerlendirilmesi gerekti ği ifade edilmi ştir. B. Değerlendirme 21. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının bir bütün olarak ifade özgürlüğü kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 22. Anayasa n ın Düşünceyi aç ıklama ve yayma hürriyeti kenar ba şlıklı 26. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes, dü şünce ve kanaatlerini söz, yaz ı, resim veya ba şka yollarla tek ba şına veya toplu olarak aç ıklama ve yayma hakk ına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamlar ın müdahales i olmaks ızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestli ğini de kapsar... Bu hürriyetlerin kullan ılmas ı,... başkalar ının şöhret veya haklar ının,... korunmas ı ... amaçlar ıyla s ınırlanabilir " 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 23. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Müdahalenin Varl ığı 24. Başvurucu hakk ında, bir internet gazetesinde yapt ığı paylaşımlar nedeniyle hapis cezas ına hükmedilmi ştir. Söz konusu mahkeme karar ı ile başvurucunun ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahale yap ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 5b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 25. Anayasa n ın 13. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Temel hak ve hürriyetler,... yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu s ınırlamalar,... demokrati k toplum düzeninin... gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. 26. Yukar ıda an ılan müdahalenin Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun dü şen, kanunlar taraf ından öngörülme, Anayasa n ın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşullar ını sağlay ıp sağlamad ığının belirlenmesi gerekir. i. Kanunilik 27. 5237 say ılı Kanun'un 125. maddesinin kanunla s ınırlama ölçütünü kar şılad ığı sonucuna var ılm ıştır. ii. Meşru Amaç 28. Müdahalenin başkalar ının şöhret veya haklar ının korunmas ına yönelik önlemlerin bir parças ı olduğu ve meşru bir amaç ta şıdığı sonucuna var ılm ışt ır. iii. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 29. Anayasa Mahkemesi demokratik toplum düzeninin gerekleri ifadesinden ne anlaşılmas ı gerektiğini daha önce pek çok kez aç ıklam ıştır. Buna göre temel hak ve özgürlükleri s ınırlayan tedbir, toplumsal bir ihtiyac ı karşılamal ı ve başvurulabilecek en son çare niteli ğinde olmal ıdır. Bu koşullar ı taşımayan bir tedbir, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun bir tedbir olarak de ğerlendirilemez ( Bekir Co şkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 51; Tansel Çöla şan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 51). 30. Öte yandan temel hak ve özgürlüklere yönelik herhangi bir s ınırlaman ın -demokratik toplum düzeni için gerekli nitelikte olmakla birlikte- temel haklara en az müdahaleye olanak veren ölçülü bir s ınırlama niteli ğinde olup olmad ığının da incelenmesi gerekir (AYM, E.2007/4, K.2007/81, 18/10/2007; Kamuran Re şit Bekir [GK], B. No: 2013/3614, 8/4/2015, 63; Bekir Coşkun, 53, 54; ölçülülük ilkesine ili şkin aç ıklamalar için ayr ıca bkz. Tansel Çöla şan, 54, 55). 31. Başvurucunun ihlal edildi ğini iddia etti ği ifade özgürlü ğü kişinin haber ve bilgilere, ba şkalar ının fikirlerine serbestçe ula şabilmesi, dü şünce ve kanaatlerinden dolay ı kınanmamas ı ve bunlar ı tek başına veya ba şkalar ıyla birlikte çe şitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, ba şkalar ına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlam ına gelir. Dü şünceyi aç ıklama ve yayma özgürlü ğü demokrasinin i şleyişi için ya şamsal önemdedir ( Bekir Coşkun, 33-35; Tansel Çöla şan, 35-38). 32. Bununla birlikte ifade özgürlü ğü, s ıkı bir şekilde yorumlanmas ı gereken istisnalara tabidir ve herhangi bir k ısıtlama ihtiyac ı ikna edici bir şekilde tesis edilmelidir. Anayasa n ın 26. maddesinin ikinci f ıkras ına göre ifade özgürlü ğünün s ınırland ırılma nedenlerinden ve bu ba ğlamda ifade özgürlü ğünü kullananlar ın uymas ı gereken görev ve sorumluluklardan biri de ba şkalar ının şöhret veya haklar ının korunmas ıdır. Bireyin şeref ve itibar ı, kişisel kimliğinin ve manevi bütünlü ğünün bir parças ını oluşturur ve Anayasa n ın 17. Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 6maddesinin birinci f ıkras ının korumas ından faydalan ır (İlhan Cihaner (2), B. No: 2013/5574, 30/6/2014, 44) Devlet, bireyin şeref ve itibar ına keyfî olarak müdahale etmemek ve üçüncü kişilerin sald ırılar ını önlemekle yükümlüdür ( Nilgün Halloran, B. No: 2012/1184, 16/7/2014, 41; Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, 33; Bekir Co şkun, 45; Önder Balıkçı, B. No: 2014/6009, 15/2/2017 , 44). 33. Anayasa Mahkemesi önceki kararlar ında bu iki hak aras ında adil bir dengenin gözetilip gözetilmedi ğini değerlendirmi ştir (Nilgün Halloran, 27; İlhan Cihaner (2), 49). Bu, soyut bir de ğerlendirme de ğildir. Çat ışan haklar aras ında dengeleme yap ılabilmesi için başvurucunun kulland ığı ifadelerin türünün, kamusal tart ışmalara katk ı sunma kapasitesinin, ifadelere yönelik k ısıtlamalar ın niteliğinin ve kapsam ının, ifadelerin kimin taraf ından dile getirildiğinin, kime yöneldi ğinin, taraflar ın ünlülük derecelerinin, ilgili ki şilerin önceki davran ışlar ının ve kamuoyu ile di ğer kişilerin kullan ılan ifadeler kar şısında sahip olduklar ı haklar ın ağırlığının değerlendirilmesi gerekir ( Nilgün Halloran, 44; Ergün Poyraz (2) [GK], B. No: 2013/8503, 27/10/2015 , 56; Kadir Sağdıç [GK], B. No: 2013/6617, 8/4/2015, 58-66; İlhan Cihaner (2), 66-73). 34. Söz konusu de ğerlendirmelerde derece mahkemelerinin belirli bir takdir yetkisi bulunmaktad ır. Ancak bu takdir pay ı, Anayasa Mahkemesinin denetimindedir. Dolay ısıyla Anayasa Mahkemesi, bir kısıtlaman ın ifade özgürlü ğü ile bağdaşıp bağdaşmad ığı hususuna karar vermede yetki sahibi olan iç hukuktaki son mercidir ( Sinan Baran, B. No: 2015/11494, 11/6/2018, 37). 35. Anayasa Mahkemesinin görevi, bu denetimi yerine getirirken derece mahkemelerinin yerini almak de ğil söz konusu yarg ı mercilerinin takdir yetkilerini kullanarak verdikleri kararlar ın Anayasa'n ın 26. maddesi aç ısından do ğruluğunu denetlemektir ( Zübeyde Füsun Üstel ve di ğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019, 76). Anayasa Mahkemesi somut olay ın koşullar ında başvurucunun yapt ığı paylaşım nedeniyle hürriyeti ba ğlay ıcı cezaya mahkûm edilmesinin zorunlu bir ihtiyaca kar şılık gelip gelmediğini, gerçekle şmesi amaçlanan me şru amaçla orant ılı olup olmad ığını, bunu hakl ı göstermek için ortaya konan gerekçelerin ilgili ve yeterli görünüp görünmedi ğini davan ın bütününe bakarak de ğerlendirecektir (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Kema l Kılıçdaroğlu, 58; Bekir Co şkun, 56; Tansel Çöla şan, 56; Zübeyde Füsun Üstel ve diğerleri, 120; Sinan Baran , 38). 36. Somut olayda yap ılan payla şımlar ın muhatab ının şeref ve itibar hakk ını ihlal ettiğinin ortaya konulmas ı hâlinde ba şvurucunun ifade özgürlü ğüne yap ılan müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığı kabul edilebilir. O hâlde çözümlenmesi gereken mesele, derece mahkemelerinin ba şvurucunun dü şünce aç ıklamalar ının müştekinin şeref ve itibar ını zedelediğini ikna edici bir biçimde ortaya koyup koymad ığı olacakt ır. 37. Başvuru konusu olayda Mahkeme; ba şvurucu ile mü şteki aras ında bir husume t bulunup bulunmad ığını, buna paralel olarak ba şvuruya konu ifadelerin dile getirilme nedenini, söylenen sözlerin arka plan ı olup olmad ığını tart ışmam ıştır. Başvurucunun söz konusu payla şımlar ı müştekinin daha öncesindeki birtak ım davran ışlar ı nedeniyle mi yoksa tamamen keyfî olarak m ı yapt ığı aç ıklığa kavuşturulmam ıştır. 38. Kendisiyle ayn ı üniversite bünyesinde görev alan mü ştekiyi hedef alarak yapt ığı kabul edilen payla şımlarda yer alan ifadeleri ba şvurucunun hangi anlamda kulland ığı ve hangi ifadelerin ne şekilde muhatab ını rencide etti ği de Mahkeme taraf ından Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 7değerlendirilmemi ştir. Mahkeme yaln ızca başvurucunun payla şımında geçen ifadelerin eleştiri s ınırlar ını aşan, kaba ifadeler oldu ğu değerlendirmesinde bulunup hakaret suçunu oluşturduğu sonucuna varm ış ve başvurucuyu mahkûm etmi ştir. Mahkeme, tarafla r aras ındaki olaylar ın ve yap ılan payla şımlar ın bütününe bakarak ba şvurucunun ifade özgürlüğü ile mü ştekinin şeref ve itibar ın korunmas ı hakk ı aras ında bir denge kurmaya çal ışmam ış; yaln ızca soyut bir de ğerlendirmeyle yetinerek söz konusu ifadelerin hakaret suçunu olu şturduğunu kabul etmi ştir. 39. Başvurucunun hürriyeti ba ğlay ıcı bir ceza ile cezaland ırılmas ının hangi sebeplerle somut davan ın koşullar ında zorlay ıcı bir ihtiyaca kar şılık geldiği ikna edici bir şekilde aç ıklanabilmi ş değildir. Kullan ılan ifadelerin niçin hakaret oldu ğu aç ıklanmam ış ve Mahkemenin ifadesiyle kaba olduğu kabul edilebilecek sözler için hukuk sisteminde daha hafif çok say ıda müdahale olana ğı varken ba şvurucunun oldukça a ğır bir ceza olan 1 y ıl 2 ay 17 gün hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ı ve üstelik cezan ın kanuni sonucu olarak kamu görevinden yasaklanmas ı, ulaşılmaya çal ışılan müştekinin itibar ını korumak amac ı ile önemli ölçüde orant ısız bir müdahale olmu ştur. 40. Sonuç olarak yukar ıdaki aç ıklamalarla birlikte de ğerlendirildi ğinde başvurucunun hürriyeti ba ğlay ıcı bir ceza ile mahkûmiyetinin zorunlu bir ihtiyac ı karşılad ığı ve amaca ula şmak bak ımından orant ılı olduğu ortaya konulamam ıştır. Derece mahkemelerinin ileri sürdü ğü gerekçeler ba şvurucunun ifade özgürlü ğü hakk ına yap ılan müdahale için ilgili ve yeterli olarak kabul edilemez. 41. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlüğünün ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 42. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 43. Başvurucu, ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama ile 1.500.000 TL maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 44. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 845. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 46.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 47. Başvurucunun bir internet gazetesinde yapm ış olduğu paylaşımlar nedeniyle Mahkeme taraf ından hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar verilmesine ili şkin karar ın gerekçesinin ilgili ve yeterli olmad ığı, bu nedenle ba şvurucunun ifade özgürlü ğünün ihlal edildiği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla somut ba şvuruda ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 48. Bu durumda ifade özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Sivas 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 49. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin ba şvurucunun u ğrad ığı zararlar ın giderilmesi bak ımından yetersiz kalaca ğı aç ıktır. Dolay ısıyla eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlar ıyla ortadan kald ırılabilmesi için ifade özgürlü ğü hakk ının ihlali nedeniyle yaln ızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 50. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için ba şvurucunun uğrad ığını iddia etti ği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/15033 Karar Tarihi : 18/5/2021 951. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A.İfade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğünün İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin ifade özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Sivas 2. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2014/419, K.2014/635) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 294,70 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin BA ŞVURUCUYA ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 18/5/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI