TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR KULBETTiN TEKiN VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/126) Karar Tarihi: 15/11/2018 : 2016/126 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 15/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: RecaiAKYEL Heysem KOCAC::iNAR Kulbettin TEKiN ve digerleri (bkz. ekli tablo) I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vurular, yarg1lamanm makul stirede tamamlanmamas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkm
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR KULBETTiN TEKiN VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/126) Karar Tarihi: 15/11/2018 : 2016/126 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 15/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: RecaiAKYEL Heysem KOCAC::iNAR Kulbettin TEKiN ve digerleri (bkz. ekli tablo) I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vurular, yarg1lamanm makul stirede tamamlanmamas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ekli tabloda sualanan ba vurulara ait ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra ba vurular Komisyonlara sunulmu tur. 3. Komisyonlarca makul stirede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine yonelik ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 4. Ba vuruculann bir kism1, bireysel ba vuru har9 ve masraflanm kar ilama imkanlannm bulunmad1g1m belirterek adli yard1m talebinde bulunmu tur. 5. Konulannm aym olmas1 nedeniyle ekli tabloda numaralan belirtilen ba vuru dosyalannm 2016/126 numarah bireysel ba vuru dosyas1 ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya tizerinden yapilmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 7. Ba vurucular, haklanndaki yarg1lamalann uzun stirmesi nedeniyle makul stirede yarg1lanma haklannm ihlal edildigi iddias1yla 9e itli tarihlerde Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunmu lardu. 8. Bireysel ba vurular sonrasmda 31/7/2018 tarihli ve 30495 say1h Resmi Gazete'de yay1mlanarak ytirtirltige giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 say1h Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say1h Avrupa insan Haklan Mahkemesine Yap1lm1 Baz1 Ba vurulann Tazminat Odenmek Suretiyle C::oztimtine Dair Kanun'a ge9ici madde eklenmi tir. 2 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2016/126 : 15/11/2018 9. 6384 say1h Kanun'a eklenen ge9ici maddeye gore yarg1lamalann uzun surmesi, yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi $ikayetiyle Anayasa Mahkemesine yapilan ve bu maddenin yururluge girdigi tarih itibanyla Anayasa Mahkemesi onunde derdest olan bireysel ba$vurulann ba$vuru yollannm tuketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karannm tebliginden itibaren ii ; ay i9inde yap1lacak muracaat uzerine Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonu Ba$kanhg1 (Tazminat Komisyonu) tarafmdan incelenmesi ongorulmii$llir. IV. iNCELEME VE GEREK(:E 10. Mahkemenin 15/11/2018 tarihinde yap ml$ oldugu toplant1da ba$VUru incelenip geregi dii$iinuldu: V. DEGERLENDiRME A. Adli Yard1m Talepleri Yonilnden 11. Adli yard1m talebinde bulunan ba$vuruculann ba$VUfll giderlerini kar$ilayabilecek ol9ude mal varhklannm bulunmad1g1 ve taleplerinin dayanaktan yoksun olmad1g1 anla$1lm1$ olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca adli yard1m taleplerinin kabulu ile yarg1lama giderlerini odemekten ge9ici olarak muaf tutulmalanna karar verilmesi gerekir. B. Makul Siirede Yargdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucularm iddialan 12. Ba$vurucular , bireysel ba$VUru konusu yargilamalann uzun surmesi nedeniyle makul surede yargilanma haklannm ihlal edildigini ileri surmii$ler; ihlalin ortadan kaldmlmas1 ve tazminat taleplerinde bulunmu$lardu. 2. Degerlendirme 13. Ferat Yiiksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karannda Anayasa Mahkemesi yarg1lamalann makul surede sonu9landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edildigi ya da hi ; icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle$tirilen bireysel ba$vurulara ili$kin olarak Tazminat Komisyonuna ba$vuru imkanmm getirilmesine ili$kin yolu ula$1labilir olma, ba$an $ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesinin bulunup bulunmad1g1 yonlerinden inceleyerek bu yolun etkililigini tartI$ID1$tlr. 14. Ferat Yiiksel karannda ozetle amlan ba$vuru yolunun ki$ileri mali kulfet altma sokmamas1 ve ba$vuruda kolayhk saglamas1 nedenleriyle ula$1labilir oldugu, duzenleni$ $ekli itibanyla ihlal iddialanna makul bir ba$an $ans1 sunma kapasitesinden mahrum olmad1g1 ve tazminat odenmesine imkan tammas1 ve/veya bu mumkun olmad1gmda ba$ka turlu telafi olanaklan sunmas1 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim saglama imkanma sahip oldugu hususunda degerlendirmelerde bulunulmu$tur (Ferat Yiiksel, 27-34). Bu gerek9eler dogrultusunda Anayasa Mahkemesi , ilk bak1$ta ula$1labilir olan ve ihlal iddialanyla ilgili ba$an $ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesi oldugu gorulen Tazminat Komisyonuna ba$VUfll yolu lliketilmeden yap1lan ba$vurunun incelenmesinin bireysel 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/126 : 15/11/2018 ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mayacag1 sonucuna vararak ba vuru yollanmn tiiketilmemi olmas1 nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi tir (Ferat Yuksel, 35, 36). 15. Mevcut ba vurularda soz konusu karardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 16. A91klanan gerek9elerle ba vurulann diger kabul edilebilirlik ko ullan yonlinden incelenmeksizin ba vuru yollannzn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. A ag1da numaralan belirtilen ba vurulann ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Kanun'un 339. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca adli yard1m talebi kabul edilen ba vuruculann yarg1lama giderlerini odemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA, C. Diger ba vurucular tarafmdan yap1lan yarg1lama giderlerinin ba vurucular iizerinde BIRAKILMASINA, D. Ba vuruculann ilgili idari veya yarg1sal mercilere ba vuru yapmalan hususunda MUHTARiYETLERiNE 15/11/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM -Oye Muammer TOP AL -Oye M.EminKUZ -Oye R1dvan GULE ; -Oye Recai AKYEL 4