Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ ÖZMEN İNŞAAT TAAH. TUR. GIDA MADENC İLİK SAN. VE T İC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/18746) Karar Tarihi: 22/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/18746 Karar Tarihi : 22/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Ali Özmen İnşaat Taah. Tur. G ıda Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Mehmet EY İ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucunun idari para cezas ı tutanağında başvurulmas ı gerekli yarg ı mercii olarak gösterilen idare mahkemesinde dava açmas ına rağmen yanl ış yarg ı kolund a dava açt ığından bahisle davan ın reddedilerek vekâlet ücreti ödemek zorunda b ırak ılmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 22/3/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/18746 Karar Tarihi : 22/7/2020 38. Başvurucu, Tav şanl ı'da inşaat işiyle iştigal eden bir şirkettir. Ba şvurucunun yap ımını sürdürdü ğü inşaatta iş kazas ı meydana geldi ği ileri sürülmü ştür. 9. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK/Kurum) Kütahya İl Müdürlü ğü Tavşanl ı Sosyal Güvenlik Merkezi taraf ından 20/6/2012 tarihli ve 6331 say ılı İş Sağlığı ve Güvenli ği Kanunu'nun 26. maddesi uyar ınca gerekli bildirimin yap ılmad ığı gerekçesiyle 23/5/2016 tarihinde 4.932 TL idari para cezas ı tesis edilmi ştir. İdari Para Cezas ı Tutanağı başvurucuya 30/5/2016 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 10. Kurumun i ş kazas ı ve meslek hastal ığı bildiriminin süresi içinde yap ılmamas ı konulu ve mezkûr para cezas ının ödenmesi talebini içeren 23/5/2016 tarihli yaz ısında ayr ıca başvurucunun idari para cezas ına karşı başvuru yolu olarak on be ş gün içinde Müdürlü ğe itiraz edebilece ği, itiraz ın reddedilmesi hâlinde de itiraz ın reddine dair karar ın tebliğinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açabilece ği belirtilmi ştir. 11. Başvurucu, hakk ında tesis edilen para cezas ı verilmesine ili şkin idari i şleme karşı 6/5/2016 tarihinde Tav şanl ı Sosyal Güvenlik Merkezine itirazda bulunmu ştur. Başvurucu itiraz dilekçesinde i ş kazas ına uğrayan A.H.nin şirketlerinin çal ışanı olmay ıp iş kazas ı geçirmesinin mümkün olmad ığını iddia etmi ştir. Tavşanl ı Ünite İtiraz Komisyonu 20/6/2016 tarihli karar ıyla, işlemlerin Kurum Denetmenli ğince tanzim olunan 4/4/2016 tarihli rapora istinaden yap ıldığı gerekçesiyle reddine karar vermi ştir. İtiraz ın reddine ili şkin komisyon karar ı da başvurucuya 12/7/2016 tarihinde tebli ğ edilmiştir. İlgili kararda da tebli ğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açabilece ği belirtilmi ştir. 12. Başvurucu, SGK'n ın para cezas ı verilmesine ili şkin işlemi ile bu i şleme karşı yapt ığı itiraz ın reddine ili şkin Ünite İtiraz Komisyonunun ret i şleminin iptali talebiyle 11/8/2016 tarihinde Eski şehir 1. İdare Mahkemesinde dava açm ıştır. Başvurucu dav a dilekçesinde Şirket yetkililerinin ifadelerine ba şvurulmadan düzenlenen rapora istinaden cezan ın kesildiğini, rapor ve dayana ğı belgelerin davac ı Şirkete tebli ğ edilmedi ğini, yaln ızca kaza geçiren şahs ın beyan ına dayan ılarak cezan ın kesildiğini ileri sürmü ştür. 13. Eskişehir 1. İdare Mahkemesi 24/8/2016 tarihli karar ıyla, Hâkimler ve Savc ılar Yüksek Kurulunun (HSYK) 20/4/2016 tarihli karar ına göre Kütahya'n ın idare ve vergi mahkemesi yönünden Eski şehir İdare ve Vergi Mahkemesi yarg ı alan ından ç ıkar ılarak bağlı bulunduğu bölge idare mahkemesi yarg ı alan ı içinde bulunan en yak ın idare ve vergi mahkemesi olan Manisa İdare ve Vergi Mahkemesi yarg ı alan ına bağlanmas ı öngörüldü ğü gerekçesine istinaden davan ın yetki yönünden reddine ve dava dosyas ının yetkili Manisa İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermi ştir. 14. Manisa 2. İdare Mahkemesi de 19/10/2016 tarihli karar ıyla, HSYK'n ın 6/9/2016 tarihli karar ına göre 1/10/2016 tarihinden itibaren Kütahya İdare Mahkemesinin faaliyete geçirilmesine karar verildi ğinden atama i şlemiyle ilgili bu davan ın görüm ve çözümünün söz konusu idari i şlemi tesis eden daval ı idarenin bulundu ğu yer olan Kütahya İdare Mahkemesine ait oldu ğu gerekçesine istinaden davan ın yetki yönünden reddine ve dava dosyas ının yetkili Kütahya İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermi ştir. 15. Kütahya İdare Mahkemesi ise 23/1/2017 tarihli kesin karar ıyla, 30/3/2015 tarihli ve 5326 say ılı Kabahatler Kanunu'nun 6/12/2006 tarihli ve 5560 say ılı Kanun'la değişik 3. maddesinde belirtildi ği üzere idari yapt ırım kararlar ına karşı bu Kanun'un kanun Başvuru Numaras ı: 2017/18746 Karar Tarihi : 22/7/2020 4yoluna ili şkin hükümlerinin di ğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamas ı hâlinde uygulanacak olmas ı nedeniyle görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 say ılı Kanun dikkate al ınacağından idari para cezas ına karşı aç ılan davan ın adli yarg ının görevine girdi ği gerekçesiyle davan ın görev yönünden reddine karar vermi ştir. Kararda ayr ıca Avukatl ık Asgari Ücret Tarifesi uyar ınca 990 TL vekâlet ücretinin davac ıdan al ınarak daval ı idareye verilmesi ve 129,55 TL yarg ılama giderinin ba şvurucu üzerinde b ırak ılmas ı hükümlerine de yer verilmi ştir. 16. Mahkeme karar ı başvurucuya 22/2/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 17. Başvurucu 22/3/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 18. Mahkemenin 22/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 19. Başvurucu, idarece taraf ına gönderilen İdari Para Cezas ı Tutanağı'nda başvurulmas ı gerekli yarg ı mercii olarak gösterilen idare mahkemesinde dava açmas ına rağmen yanl ış yarg ı kolunda dava açt ığından bahisle davan ın reddedilerek vekâlet ücreti ödemek zorunda b ırak ılmas ından yak ınmaktad ır. Başvurucuya göre idari para cezas ını tesis eden idarenin ba şvurulmas ı gerekli yarg ı mercileri konusunda kendisini yan ıltmas ı sonucu görevsiz mahkemede dava açm ış olmas ında kendisine herhangi bir kusur izafe edilemeyecektir. Ba şvurucu sonuç olarak asl ında görevli olmayan yarg ı merciini müracaat yeri olarak göstermek suretiyle görevli olmayan yarg ı yerinde dava aç ılmas ına sebep olan taraf idare iken yine idare lehine vekâlet ücretine hükmedildi ğini belirterek mülkiyet hakk ının, kanuni hâkim güvencesinin ve hak arama hürriyetinin ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 20. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 21. Başvurucunun ileri sürdü ğü ihlal iddialar ının niteliği nazara al ınarak başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerinden olan anayasal ve ki şisel önemden yoksun olma kriteri yönünden incelenmesi gerekir. 22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında anayasal aç ıdan önem taşımayan ve ba şvurucunun önemli bir zarara u ğramad ığı başvurular ın esastan incelenmeksizin reddedilebilece ği hüküm alt ına al ınm ıştır. 23. Anılan hükümle anayasal ve ki şisel önemden yoksun ba şvurular ın esastan incelenmemesine imkân tan ıyan ek bir kabul edilebilirlik kriteri getirilmi ştir. Dolay ısıyla diğer tüm kabul edilebilirlik kriterlerini ta şısa hatta esas hakk ında incelemeye geçildi ğinde Başvuru Numaras ı: 2017/18746 Karar Tarihi : 22/7/2020 5ihlal karar ı verilebilecek özelikte olsa bile 6216 say ılı Kanun da belirtilen nitelikteki bir başvuru kabul edilemez bulunabilecektir ( K.V. [GK] , B. No: 2014/2293, 1/12/2016, 55). 24. Kanun da anayasal ve ki şisel önemden yoksun ba şvurular ın kabul edilemez bulunabilmesi için iki ko şul öngörülmü ştür. Anayasal önem olarak adland ırılabilecek olan birinci ko şul başvurunun Anayasa n ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi aç ısından önem ta şımamas ı, kişisel önem olarak adland ırılabilecek olan ikinci ko şul ise başvurucunun önemli bir zarara u ğramamas ıdır (K.V. 57). 25. Anayasa hükümlerinin yorumlanmas ı aç ısından önem ta şıma unsurunun başta Anayasa Mahkemesinin bireysel ba şvuru yoluyla daha önce yorumlamad ığı meseleleri kapsad ığında kuşku bulunmamaktad ır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, bir meseleyle ilgili olarak daha önce Anayasa n ın ilgili hükümlerini yorumlam ış olsa bile de ğişen durumlar ı dikkate alarak yeniden yorumlama ihtiyac ı duyabilir. Bu durumda da o meseleye ilişkin başvurunun anayasal öneminin bulundu ğunu kabul etmek gerekir ( K.V., 63). 26. Anayasa hükümlerinin uygulanmas ı aç ısından başvurunun önem ta şıdığının söylenebilmesi için kamu makamlar ı ve derece mahkemelerinin belli bir meseleye ili şkin uygulamalar ının Anayasa Mahkemesi yorumlar ından farkl ı olmas ı ve bu farkl ılığın da önemli olmas ı gerekir ( K.V., 64). 27. Kişisel önemin bulunmamas ı koşulu ise -ba şvurucunun içinde bulundu ğu koşullar da dâhil olmak üzere- her olay ın kendine özgü ko şullar ı dikkate al ınarak ve objekti f verilerden hareket edilerek Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilir ( K.V., 66, 67). 28. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen iddialara ili şkin birçok ba şvuruda masumiye t karinesinin kapsam ve içeri ğini belirlemi ştir. Bu kapsamda somut ba şvuruda dile getirilen şikâyetlere benzer şekildeki ihlal iddialar ına ilişkin başvurularda ( Taner Koyuncu, B. No: 2015/11678, 24/5/2018, 30-33; Mehmet Güzelo ğlu, B. No: 2014/3134, 7/6/2017, 38-41; Mehmet Şirin Ak ın, B. No: 2015/17644, 3/7/2018, 33-36) ilgili Anayasa kurallar ının yorumland ığı anlaşılmaktad ır. 29. Buna göre Anayasa Mahkemesinin s ıklıkla uygulanm ış aç ık bir içtihad ının bulunduğu mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin başvurunun genel bir soruna i şaret etmediği gibi Anayasa'n ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve sınırlar ının belirlenmesi aç ısından da önem ta şıdığının ortaya konulamad ığı sonucuna var ılm ıştır. 30. Başvurucu, Mahkemece somut olayda aleyhine hükmedilen vekâlet ücreti miktar ının 990 TL oldu ğunu ifade etmektedir. An ılan miktar ın inşaat işiyle iştigal eden bir şirkete sahip olan mali durumuna ciddi anlamda zarar verdi ği ve kendisi için ne denli önemli olduğu hususunda ba şvurucunun herhangi bir aç ıklamas ının olmad ığı da gözetildi ğinde başvuru konusu miktar ın başvurucu aç ısından önemli bir zarar olu şturduğu kanaatine ulaşılamam ıştır. 31. Sonuç olarak somut olayda ba şvuru Anayasa'n ın yorumlanmas ı ve uygulanmas ı açısından önem ta şımad ığı gibi başvurucunun da önemli bir zarara u ğramad ığı sonucuna var ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/18746 Karar Tarihi : 22/7/2020 632. Aç ıklanan gerekçelerle anayasal ve ki şisel önemden yoksun olduğu anlaşılan başvurunun di ğer kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun anayasal ve ki şisel önemden yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 22/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar