Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-113 (Muafiyet) Karar Sayısı : 09-33/733-171 Karar Tarihi : 15.7.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı 10 KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR , Gülçin DERE C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Türkiye Garanti Bankası A.Ş. D. TARAFLAR : - Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Levent Nisp
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-113 (Muafiyet) Karar Sayısı : 09-33/733-171 Karar Tarihi : 15.7.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı 10 KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR , Gülçin DERE C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Türkiye Garanti Bankası A.Ş. D. TARAFLAR : - Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Levent Nispetiye M ah. Aytar C ad. No : 2, 34340 20 Beşiktaş/İstanbul - Migros Ticaret A.Ş. Turgut Özal Cd. No : 12 34758 Ataşehir/ İstanbul E. DOSYA KONUSU: Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (Garanti) ve Migros Ticaret A.Ş. (Migros) arasında 3.4.2009 tarihinde imzalanan Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi ve bu Sözleşmenin ayrılmaz bir parçasını teşkil eden Niyet Sözleşmesi ne menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 2.6.2009 tarih ve 3848 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 9.7.2009 tarih ve 2009-4-113/MM-09-KT sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 10.7.2009 tarih ve REK.0.08.00.00 - 130/228 sayılı Başkanlık önerges i ile 09 -33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesine aykırı hükümler i nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeye n bildirim konusu Sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebl iğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı görüşüne yer verilmiştir. 40 09-33/733 -171 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. Ürün Pazarı 50 Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazar ları, bankalar ya da tüketici finansmanı şirketleri tara fından pazarlanan, ileriki bir tarihte ödeme ya da taksitle alışveriş ve tüketici finansmanı olanağı sağlayan ve belirli işyerlerinde geçerli olan tüketici finansmanına yönelik kredi kartları pazarı hızlı tüketim malları perakendeciliği pazarı olarak tes pit edilmiştir. H.1.2. Coğrafi Pazar Kredi kartları ile alışveriş imkânı sunan üye işyerlerinin tüm Türkiye de neredeyse homojen bir yapıda dağıl ması, Migros un işlettiği Tansaş, Şok, Migros, 5M, Makro Center isimli marketlerin de yine aynı şekilde Türki ye genelinde faaliyet 60 göstermesi ve bunlarla bağlantılı olarak ödül kazanma -kullanma imkânlarının Türkiye içerisinde veya Türkiye başlangıçlı olarak sunul ması dikkate alındığında , ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tespit edilmiştir. H.2. Yapılan Tespi tler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. Bildirime Konu Sözleşme Bildirim Formu nda yer verilen bilgilere göre, inceleme konusu Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi ve bu Sözleşme nin ayrılmaz bir parçasını teşkil eden Niyet Sözleşmesi ile bankacılık sektöründ e faaliyet gösteren Garanti ve perakendecilik 70 alanında faaliyet gösteren Migros, bir yandan Migros mağazalarında uygulanan mağaza sadakat kartı uygulaması niteliğindeki Migros Club Kart özelliklerini, diğer taraftan da Garanti tarafından uygulanmakta ola n Bonus Kredi Kartı özelliklerini taşıyan ve taraflarca h âlihazırda uygulanmakta olan kart programlarını Money Kredi Kartı Programı adı altında birleştirerek yeni bir sadakat programı uygulaması başlatmayı amaçlamaktadır. Sözleşmelerin imzalanması ile birlikte taraflar; diğer tarafın gerçekleştirmekte olduğu ana faaliyetlerine hiç bir şekilde müdahale etmeksizin, yeni bir marka yaratmayı, mevcut müşterilerinin sadakatini artırmayı, yeni müşteriler edinmeyi, yeni müşterilere ilişkin sadakat oluşturmayı v e satışlarını artırmayı 80 amaçlamışlardır. Söz konusu işbirliği programı, Migros veya Garanti müşterilerinin talep etmeleri durumunda Garanti den temin edecekleri Money markasını taşıyan kredi kartını kullanarak, marketlerde (Migros tarafından işletilen/işle tilecek olan Tansaş, Migros, Şok, 5M ve Macrocenter mağazaları ile www. kangurum.com.tr içerisinde yer alan Migros Sanal Market in yanı sıra , Migros un Sözleşme süresince sahip olacağı/işleteceği diğer market ve süper marketler) yapmış oldukları harcamalar karşılığında Money in yanı sıra sürpriz indirimler, marketler dışında yapmış oldukları harcamalarda ise Bonus kazanacakları bir düzenlemeyi öngörmektedir. 09-33/733 -171 3 Kazanılan Money ler sadece Marketlerde kullanılabilirken, Bonuslar hem 90 marketlerde hem de Garanti ni n ve Garanti nin lisans verdiği diğer Üye İşyeri Anlaşması Yapan Bankaların Bonus Kredi Kartı Programı kapsamında anlaşma yaptığı diğer üye işyerlerinde kullanılabilecektir. Bununla birlikte Migros, kendisi tarafından uygulanmakta olan Migros Club Kart uygulamasını, Garanti ise Bonus Kredi Kartı Program uygulamasını, anılan programlara ilişkin Sözleşmelerle getirilen bir düzenlemeye tabi olmaksızın, kendi belirledikleri/belirleyecekleri uygulama kuralları çerçevesinde serbestçe sürdürmeye devam edebilecek lerdir. Taraflar, Sözleşme kapsamındaki işbirliği programını, başta Migros Club Kart sahipleri olmak üzere market müşterilerine duyurmak, sunmak ve program 100 süresince cazip kılmak ve Money kredi k artı sayısının artırılmasını sağlamak için azami çabayı sarf edeceklerdir . Money e ilişkin kampanya duyurusunda Migros ; tüm m arketlerde kampanyaya ilişkin görselleri, görünürlüğün yüksek olduğu yerlerd e bulunduracaktır. Migros; tüm m arket kasalarında; Money e ilişkin kampanya ve tanıtım materyallerini ücretsiz olar ak sergileyecektir. Migros tarafından ekspres kasalara contactless cihazları kurulacak olup ekipman maliyeti Banka tarafından karşılanacaktır. Migros; Migros Club Kart larına yapacağı her türlü promosyon, kampanya ve pazarlama aktivitesini birebir Mone y e de uygulayacaktır. Banka da Bonus kredi kartlarına yapacağı her türlü promosyon, kampanya ve pazarlama aktivitesini 110 birebir Money e de uygulayacaktır. Bonus programına dâhil bir kart olması öngörülen Money in, Standart, Gold ve Platinum olmak üzere 3 t ürde düzenlenmesi, yeni bir marka ve kart görseline sahip olması, temassız kart özelliğine sahip olması, kart üzerinde Bonus sadakat programının yer alması, Migros formatlarında minimum Migros Club Kart özelliklerine sahip olması (ancak Migros un dâhil old uğu diğer sadakat programlarındaki koşullardan yararlandırma yükümlülüğü bulunmayacaktır), ayrıca Migros formatlarına özel bir ödül programının kullanılması ve Bonus Kredi Kartı Üye İşyerlerinde taksitli işlem yapabilme ve Bonus kazanma, kullanma özellikle rine sahip olması öngörülmektedir. 120 İşbirliği anlaşması ile yeni çıkarılacak Money k redi kartının avantajları sayesinde Migros marketlerine daha çok müşteri çekilmesi ve hem mevcut hem de yeni müşterilerin harcamalarından bu özel kartın alacağı payın arttır ılması amaçlanmaktadır. Bu şekilde her iki taraf da kendi rakiplerine karşı bir rekabet üstünlüğü elde etmeyi hedeflemektedir. H.2.2 . Değerlendirme H.2.2.1. Sözleşme Hükümlerinin İncelenmesi Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi nin Migros Club Kart Uygulamas ının Migros Tarafından Sürdürülmesi başlıklı 3.1. maddesinde; Migros, halihazırda devam 130 eden Migros Club Kart uygulamasını kendi takdirine bağlı olarak sürdürecektir. Ancak Migros, bu hakkını kullanırken, Money Kredi Kartının satışı ve kullanımını 09-33/733 -171 4 cazip olmaktan çıkartmayacak, Money Kredi Kartına ve bu işbirliğinin tümüne zarar verecek sonuçlar doğuracak şekilde hareket etmeyecektir. Migros Club Kart uygulaması kapsamında Migros tarafından verilen avantajlara dair esaslı değişikliklerle ilgili olarak Migr os, Banka ya önceden bilgi verecektir. Migros; Migros Club Kart larına yapacağı her türlü promosyon, kampanya ve pazarlama aktivitesini birebir Money Kredi Kart ına da uygulayacaktır. Banka da Bonus Kredi Kartlarına yapacağı her türlü promosyon, kampanya v e pazarlama aktivitesini birebir Money Kredi Kart ına da uygulayacaktır. 140 Migros, Money Kredi Kartının Marketlerde her zaman en avantajlı kredi kartı ve kredi kartı programı olarak yer almasını sağlayacaktır. şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Buna göre , Migros veya Garanti müşterileri Money markasını taşıyan kredi kartını kullanarak, Marketlerde yapmış oldukları harcamalar karşılığında Money in yanı sıra sürpriz indirimler, Marketler dışında yapmış oldukları harcamalarda ise Bonus kazanacaklar, kazanıla n Money ler sadece marketlerde kullanılabilirken, Bonuslar hem marketlerde hem de Garanti nin ve Garanti nin lisans verdiği diğer Üye İşyeri Anlaşması Yapan Bankaların Bonus Kredi Kartı Programı kapsamında anlaşma yaptığı diğer üye işyerlerinde kullanılabi lecektir. 150 Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi nde, Data; başvuru formu/talep formu ile Money Kredi Kartı talebi alınmış ve/veya Banka ile Migros a paylaşım ve işleme konularında yetki ve muvafakat vermiş müşterilerin bilgisi olarak tanımlanmış olup, Gizlil ik ve Üye Bilgilerinin Korunması başlıklı 9. Bölümünde gizli bilgiler, Migros ve Banka nın birbirlerine ilettikleri Sözleşme hükümleri, kart hamillerine/müşterilere ait isim, adres, irtibat bilgileri, kazanılan ve kullanılan ödüller de dâhil olmak üzere b unlara ilişkin bilgiler olarak tanımlanmıştır. Gizli Bilginin Korunması başlıklı 9.2. maddesinde; İşbu Sözleşmede belirtilen haller hariç olmak üzere, Migros ve Banka işbu Sözleşme kapsamında belirtilen Gizli Bilgileri (Banka nın iştiraklerinden Money Kredi Kartı operasyonunu sağlayan 160 GÖSAŞ, Garanti Bilişim Teknolojisi ve Tic. T.A.Ş., ve Migros un işt iraki Sanal Merkez T.A.Ş. ile tarafların kendi çalışanları, ifa yardımcıları ve hizmet sağlayıcıları (gönderi, çağrı merkezi, veritabanı vb. hizmetleri firmaları) hariç olmak üzere) herhangi bir üçüncü kişiye açıklamayacak, kullanmayacak, satmayacak, devre tmeyecek, yayınlamayacak, göstermeyecek ya da bir başka şekilde üçüncü kişilere açık bulundurmayacaktır. düzenlemesine yer verilmiştir. Diğer taraftan, Niyet Sözleşmesi nde Migros Club Datası na ilişkin hükümler düzenlenmiş olup, Migros Club Datası nın, Migros un Ana Sözleşmenin imzası öncesindeki ve sonrasındaki Migros Club Kart sahibi olan/olacak olan ve Migros tarafından Bankaya iletilen Migros müşterilerine ait bilgileri ifade ettiği, bu 170 data nın Garanti ile ortak işbirliği kapsamında çıkarılacak M oney Kredi Kartı kapsamında kullanılacağı ve bu kapsam dışında Banka nın Migros Club Datası nı kullanamayacağı hükme bağlanmıştır. Niyet Sözleşmesi nin 3.5 maddesinde; Migros Sadakat Programlarına ilişkin hükümler başlığı altında ise; Migros, Ana Sözle şme yürürlük tarihi öncesinde 3. şahıslar ile imzalamış olduğu sözleşmeler uyarınca yürütmekte olduğu sadakat programlarına dair işbirliklerini yenilemeyecek, uzatmayacak ve süresinde sona erdirecektir. Bu süre her 09-33/733 -171 5 halükarda, 31.12.2009 tarihini geçmeyecek tir. düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca, aynı Sözleşme nin Son Hüküm (4.1) başlığı altında, Migros un; Sözleşme süresince, Ana Sözleşmede tanımı yapılan Data yı, başkaca banka, 180 Kart Çıkaran Kuruluş veya Sadakat Programı Yöneticisi dâhil olmak üzere, kanunen yetkili kılınan merciler dışında başkaca üçüncü bir kişiye vermeyeceğine yönelik düzenlemeye yer verilmiştir. İşbirliği Sözleşmesi, bazı rekabet yasaklarını da içermektedir. Bu yasaklara ilişkin düzenlemeler aşağıda sıralanmaktadır: Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi nin Money Kredi Kartının Banka Tarafından Çıkartılması başlıklı 3. maddesinin; - 3 numaralı alt başlığında; Banka, Marka nın adına tescilini takiben 15 gün içerisinde devir işlemlerini başlatmayı ve söz konusu markaları bila bedel Migros a devretmeyi kabul ve taahhüt eder Migros; kendisinin Markaya ilişkin 190 her tür kullanım ve diğer kanuni hakları saklı kalmak kaydıyla, Bankaya Marka İnhisari Lisans Sözleşmesi ile Marka için bila bedel inhisari kullanım hakkı tanımayı taahhüt eder Taraflar işbu Sözleşme ile Bankaya, Marka nın kullanımı amacı ile Migros un Markaya ilişkin her tür kullanım ve diğer kanuni hakları saklı kalmak kaydıyla, Bankaya Marka İnhisari Lisans Sözleşmesi ile Marka için bila bedel inhisari kullanım hakkı tanımıştır . - 4 numaralı alt başlığında; Banka, işbu Sözleşme geçerli olduğu sürece Markayı başka bir Perakendeciye, Migros ise, Banka nın Money Kredi Kartı Programını kesintisiz olarak sürdürmesi koşuluyla, Sözleşme geçerli olduğu sürece Markayı başka bir banka, Kart Çıkaran Kuruluş ve Finansal Kuruluş ile Sadakat Programı 200 Yöneticisi Kuruluşa kullandırmamayı kabul ve beyan eder. Migros; Sözleşme süresince Money Kredi Kartına sağlanan benzer nitelikteki avantajların kazandırılmasına yönelik olarak başkaca banka, K art Çıkaran Kuruluş ve Finansal Kuruluşlarla ve sadakat programı yönetici kuruluşları ile sadakat programı uygulamasına girmemeyi kabul ve taahhüt eder. Ancak; Migros un, tüzel kişi müşterilerine veya onların temsilcilerine yönelik olarak, bir başka banka, Kart Çıkaran Kuruluş, Finansal Kuruluş ile Sadakat Programı Yöneticisi Kuruluş ile, Markayı kullandırmaksızın co -branded kredi kartı çıkartılmasına ilişkin sözleşme imzalaması bu hükme aykırılık teşkil etmeyecektir Banka işbu Sözleşme Süresince, Money Kre di Kartına sağlanan benzer 210 nitelikteki avantajların kazandırılmasına yönelik olarak gıda marketi işletmecileri ile Money Kredi Kartına benzer nitelikte bir co -branded kart çıkartmamayı kabul ve beyan eder. Banka nın, tüzel kişi müşterilerine veya onların t emsilcilerine yönelik olarak bir başka gıda marketi işletmecisi ile Markayı kullandırmaksızın co - branded kredi kartı çıkartmak üzere sözleşme imzalaması bu hükme aykırılık teşkil etmeyecektir. şeklindeki düzenleme ile taraflara rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bununla birlikte, Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi nin 5.2 maddesinde, Sözleşme, ilk Money Kredi Kartının basım tari hinden itibaren 3 yıl süre ile ( Sözleşme Süresi ) 220 09-33/733 -171 6 geçerli olacaktır. Sözleşme Süresi nin sona ermesinden 6 ay ön cesine kadar karşılıklı mutabakatla iki yıl daha uzatılabilecek olup, bu süre içerisinde uzatılmadığı takdirde Sözleşme Süresi sonunda kendiliğinden sona erecektir. Sözleşme nin işbu Sözleşme hükümlerine uygun olarak herhangi bir şekilde sona ermesi ile de rhal ve Sözleşme nin sona ermesi ile aynı anda hüküm ifade etmek üzere; Banka, Money Kredi Kartı ve Money markası uzantısında sürdürdüğü diğer her tür etkinlik uygulamasını ve Migros la olan işbirliği kapsamında Money Kredi Kartın mağazalarda sağlanan avan tajlarını sona erdirecek, yeni Money Kredi Kartı vermeyecek ve mevcut Money Kredi Kartlarını yenilemeyecektir hükmüne yer verilmiş olup, taraflar için öngörülen rekabet etmeme 230 yükümlülüğünün sözleşme süresi ile sınırlandırıldığı ve sözleşme süresinin de beş yılı aşmadığı görülmektedir. H.2.2 .2. Menfi Tespit Değerlendirmesi 4054 sayılı Kanun un uygulaması bakımından teşebbüs niteliğini haiz Garanti ile Migros dikey anlaşma niteliğinde olan bir Sözleşme ile tanımlanan ilgili pazarlarda etki doğuracak bir p roje geliştirmektedir. Kredi Kart İşbirliği Sözleşmesi nin yukarıda yer verilen 3.3, 3.4, 3.6 ile Niyet Sözleşmesi nin 3.5 ve 4.1 numaralı maddeleri , taraflara , sözleşme nin diğer tarafının rakipleri ile anlaşma yapmama şartı getiren düze nlemeler içermekte dir. 240 Bu neviden hükümler i ile teşebbüsler arası rekabeti sınırlayıcı anlaşma niteliğinde olan Sözleşme ye, 4054 sayılı Kanun un 4., 6. ve 7. maddelerine aykırı olmadığına dair bir menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir. H.2.2 .3. Grup Muafiyeti Değ erlendirmesi 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği, mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı konulu dikey anlaşmaları kapsamakla birlikte, rakip teşebbüsler arasında yapılan dikey anlaşmalara uygulanamamaktadır. Rakip teşebbüsler ise Tebliğ in tanım maddesinde, aynı ürün pazarında faaliyette bulunan veya bulunma potansiyeline sahip sağlayıcılar 250 olarak tanımlanmıştır. İnceleme konusu işlemin tarafları olan Garanti ve Migros iki ayrı sektörde -genel olarak bankacılık hiz metleri ve organize perakendecilik - faaliyet gösteren ve karşılıklı olarak bu iki sektöre giriş ihtimali bulunmayan teşebbüslerdir. İşlemin niteliği de dikkate alındığında, dikey bir anlaşma olarak sınıflandırılması ve 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında kabul edilmesinin yerinde olacağı ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede öncelikle tarafların pazar paylarının -Tebliğ ile öngörülen ve muafiyetin uygulanma sınırını çizen - %40 oranını aşmadığının tespiti gerekmektedir. Migros un organize perakende sektörü pazarında 2008 yılı itibar ıyla pazar payı 260 %( ) dir. Bildirime konu işlemin diğer tarafı olan Garanti nin 2007 yılı itibarı yla pazar payları kart cirosu bakımından %( ); kart sayısı bakımından %( ); pos sayısı bakımından % ( ) ve pos cirosu bakımından ise %( ) olarak gerçekleşmiştir. 09-33/733 -171 7 Dolayısıyla tarafların ın % 40 lık pazar payı eşiğinin altında kaldıkları anlaşılan inceleme konusu işlemin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmesi uygun olaca ktır: Kredi Kart ı İşbirliği Sözleşmesi nin yukarıda yer verilen 3.3, 3 .4, 3.6 maddeleri ile Niyet Sözleşmesi nin 3.5 ve 4.1 numaralı maddeleri taraflara sözleşme konusu faaliyetle ilgili olarak sözleşme süresi boyunca (en fazla 5 yıl) karşılıklı rekabet 270 etmeme yükümlülüğüne yer verilmiştir. 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesi nde, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü 5 yıla kadar grup muafiyeti kapsamına alınmıştır. Buna göre, bildirimi yapılan Sözleşmelerin diğer hükümlerinin ilgili Tebliğ ile uyumlu olduğu da dikkate alındığında, inceleme konusu işlemin 2002/2 sayılı Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. T ürkiye Garanti Bankası A.Ş. ve Migros Ticaret A.Ş. arasında 3.4.2009 280 tarihinde imzalanan "Kredi Kartı İşbirliği Sö zleşmesi" ve bu Sözle şme'nin ayrılmaz bir parçasını teşkil eden "Niyet Sözle şmesi"ne, 4054 sayı lı Kanun'un 4. maddesine aykırı hükümler içermesi nedeniyle , aynı Kanun'un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, 2. Bununla birlikte, sö z konusu sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.