Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-30 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 07 -29/273 -100 Karar Tarihi : 29.3 .2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER II. Başkan : Tuncay SONGÖR 10 Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr . Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Ali DEMİRÖZ, Hakan BİLİR, Adnan AKGÜN C. BAŞVURUDA : -Serbest Telek omünikasyon İşletmecileri Derne ği BULUNANAN G.M.K. Bulvarı, Şehit Daniş Tunalıgil Sok. No:2/34 06570 M
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-30 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 07 -29/273 -100 Karar Tarihi : 29.3 .2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER II. Başkan : Tuncay SONGÖR 10 Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr . Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Ali DEMİRÖZ, Hakan BİLİR, Adnan AKGÜN C. BAŞVURUDA : -Serbest Telek omünikasyon İşletmecileri Derne ği BULUNANAN G.M.K. Bulvarı, Şehit Daniş Tunalıgil Sok. No:2/34 06570 Maltepe/Ankara D. HAKKINDA İLK İNCELEM E 20 YAPILAN : - Türk Telekomünikasyon A.Ş. Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara E. DOSYA KONUSU : Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin basın açıklamasında yer alan ifadele re ilişkin inceleme talebi . F. İDDİALARIN ÖZETİ: İlgili başvuruda, Türk Telekomünikasyon A.Ş. (Türk Telekom) tarafından 5 .2.2007 tarihinde yayınlanan basın bülteninde Sabit ücretler ve şehiriçi görüşme maliyetleri şehirlerarası ve milletlerarası ücretlerd en elde edilen gelirle sübvanse ediliyordu ifadelerinin yer aldığı belirtilerek, söz konusu ifadenin Avrupa Birliği Yeni Düzenleyici Çerçevesi, Avrupa Birliği Komisyonu nun Deutsche Telekom Kararı, 30 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu ve 4054 sayılı Rekab etin Korunması Hakkındaki Kanun un 6. maddesi kapsamında i ncelenmesi talep edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.2.2007 tarih ve 1167 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 23 .3.2007 tarih ve 2007 -2-30/İİ-07 sayılı İlk İnceleme Raporu , 23.3.2007 tarih, REK.0.0 6.00.00 -110/104 sayılı Başkanlık önergesi ile 0 7-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, Türk Telekom un, rekabete açık alanlarda elde ettiği gelir ile rekabete açık olmay an bir pazardaki faaliyetlerin i desteklediği yönündeki iddiaların , anacak kötüye kullanma niteliği taşımayan bir çapraz sübvansiyon uygulaması olarak değerlendirilebileceği dolayısıyla şikayet konusu olay 40 bakımından 4054 sayılı Kanun bağlamında bir önaraşt ırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşlerine yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Çapraz sübvansiyon uygulaması , birden çok alanda iş yapan bir firmanın iş yaptığı alanlardan birinde maliyetinin altında sattığı bir ürünü n ya da hizmetin zararını iş yaptığı başka bir alandan elde ettiği aşırı karla karşılaması olarak tanımlanabilir. Bu anlamda 07-29/273 -100 2 zaman zaman teşebbüsler tekel ya da hakim durumda oldukları pazarlarda elde ettikleri gelirler ile rekabetçi piyasalardaki fiyatlar ını destekleyerek (sübvanse ederek) pazar paylarını artırmayı hatta diğer teşebbüsleri piyasanın dışına itmeyi amaçlayabilmektedirler . 50 Kamu politikası açısından düzenlemeye tabi sektörlerde çapraz sübvansiyon, regülasyona tabi işletmecinin bir piyasada eld e ettiği gelir ile diğer piyasadaki faaliyetlerini desteklemesi olarak kabul edilebilir. Bu anlamda söz kon usu kaynak aktarımı, özellikle rekabete açık olmayan alanlardan elde edilen gelirin rekabete açık alanlardaki faaliyetlerin desteklenmesi için kullan ılması durumunda rekabeti sınırlayıcı olabilmektedir. Ses iletimi alanında tekel ayrıcalığına sahip olmakla beraber diğer telekomünikasyon hizmetlerinde de rekabete açık piyasalarda hizmet sunmakta olan yerleşik işletmeci, rekabete açık faaliyetlerinden el de ettiği kar ile tekel hizmetlerini desteklediği sürece toplum refahı üzerinde tahribat yaratmamakta; sadece kendi karından vazgeçmektedir. 60 Ancak tersi nin geçerli olduğu durumda , yani yerleşik işletmeci ayrıcalığına sahip olduğu hizmet türünden elde ettiği karları ile rekabete dayalı sektörlerde sunduğu hi zmetlerin maliyetini desteklemesi durumunda ; söz konusu işletmeci bir taraftan rekabete aykırı davranarak hakim durumunu kötüy e kullanmış olacak, diğer taraftan da toplum refahına olumsuz etkide bulunacaktır . Bu anlamda, Türk Telekom un rekabete açık olmayan alanlardan elde ettiği geliri rekabete açık alanlardaki maliyetin altında satış gibi rekabetçi olmayan uygulamalarını deste klemek amacıyla kullanması 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında kötüye kullanma anlamında bir çapraz sübvansiyon olarak kabul edilebilecekken, tam tersi bir durumda, şikayet konusu olayda olduğu gibi rekabete açık alanlarda elde edilen gelirin 70 (şehir lerarası ve milletlerarası görüşmeler) rekabete açık olmayan bir pazardaki (şehiriçi görüşmeler) faaliyetlerin desteklenmesi amacıyla kullanılması kötüye kullanma eylemi niteliği taşımayan bir çapraz sübvansiyon uygulaması olarak karşımıza çıkmaktadır. Diğer yandan konuyla ilgili olarak alınan Telekomünikasyon Kurumu görüşünde aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir: tarihsel olarak dünyada, çeşitli nedenlerle, ulusal kamu telekom tekelleri abonelerine düşük sabit ücret ve düşük yerel arama ücretleri uygul amış buna karşın ulusal aramalar ile uluslararas ı arama ücretlerini aşırı fiyatlandırmıştır. Ancak , bu fiyatlandırma yapısının telekomünikasyon sektöründe talep ve arz yapısını çarp ıtarak toplumsal refah kaybına yol açtığı anlaşılmıştır. Tarifelerin yenide n dengelenmesi, çeşitli sebeplerle geçmişte 80 hizmetlerin maliyetlerini yansıtmaktan hayli uzaklaşmış fiyatların, yeniden maliyetlerini yansıtır hale gelme sürecidir. Tarifelerin yeniden dengelenmesi ile telekomünikasyon piyasasındaki tahsis etkinliğinin art tırılarak optimum kaynak tahsisinin sağlanması ve toplumsal refahın arttırılması amaçlanmaktadır. 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun 29 uncu maddesine göre işletmeciler telekomünikasyon hizmetlerinin yürütülmesinde ve/veya altyapı işlet ilmesi karşılığ ında alacakları ücretleri ilgili mevzuat , sahip oldukları yetki belgesi ve Kurum düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde serbestçe belirlemektedirler. 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun 30 uncu maddesi (b) bendinde Kurum düzenlemelerinde tarifelerin yeniden dengelenmesinin esas olduğu ifade edilmekte olup, Kurumumuz yaptığı düzenlemelerde 90 bu hedefle birlikte tüketicilerin korunması, sektörün ve rekabetin gelişiminin teşvik 07-29/273 -100 3 edilmesi gibi hususları da gözetmektedir. Bu amaçla ülkemiz telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmecilerin sundukları telekomünikasyon hizmetlerinin karşılığında kullanıcılardan talep edecekleri ücretleri düzenlemek için 406 ve 2813 sayılı Kanunların ilgili maddeleri dayanak alınarak hazırlanan Tarife Yönetmeliği 28.08. 2001 tarih ve 24507 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak, tarifelerin yeniden dengelenmesi sürecinin tamamlanması belli bir zaman alacaktır. Kurumumuz, bu hukuki çerçeve içerisinde faaliyete geçtiği günden bu güne kadar Tür k Telekom un tarifelerini dengelemesini teşvik etmiştir. Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda , şikayet konusu olay bakımından 4054 100 sayılı Kanun bağlamında bir önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığı görülmüştür. J. SON UÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, başvuru konusu iddialara yönelik olarak, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına , şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.