TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MECAiL OZEL BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/480) Karar Tarihi: 21/2/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/480 : 21/2/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 M. EminKUZ R1dvan GULE ; Yild1z SEFERiNOGLU Hliseyin KAY A Mecail OZEL Av. Gamze Y AL ;iN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, kolluk gorevlileri tarafmdan dilek9e hakkmm gereg1 gibi kullandmlmamas1 nedeniyle ifade htirriyetinin; g
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MECAiL OZEL BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/480) Karar Tarihi: 21/2/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/480 : 21/2/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 M. EminKUZ R1dvan GULE ; Yild1z SEFERiNOGLU Hliseyin KAY A Mecail OZEL Av. Gamze Y AL ;iN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, kolluk gorevlileri tarafmdan dilek9e hakkmm gereg1 gibi kullandmlmamas1 nedeniyle ifade htirriyetinin; gozaltmda darp ve ytiksek sesle mtizik dinlemeye maruz buakilma ile bu konuda yapilan yargilamanm etkili olmay1p makul stirede tamamlanmamas1 nedenleriyle de kotti muamele yasagmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 9/1/2015 tarihinde yapilm1 tu . 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9er9evesinde olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucu 22/12/1960 dogumlu olup Diyarbaku'da ikamet etmektedir. 7. Ba vurucu ve beraberindeki bir grup ki i, toplu dilek9e vermek amac1yla 16/8/2004 tarihinde Diyarbaku Valiligine (Valilik) gitmi tir. Burada ba vurucu ve kolluk gorevlileri arasmda birtakim olaylar ya anm1 tu . 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/480 : 21/2/2019 8. Ba vurucunun iddiasma gore dilek9e verdiklerine dair beige istemeleri uzerine Valilik gorevlisi tarafmdan hazulanan teslim tutanag1 kolluk gorevlilerince y1rt1lm1 , yeniden beige tanzim edilmesini istemeleri uzerine ba vurucu ve yanmdakiler kolluk gorevlilerinin sert muamelesiyle gozaltma almm1 tu . Ba vurucu , gozaltmda kald1g1 esnada saat 23.00 ile 03.00 arasmda kolluk gorevlilerince kendilerine radyodan yuksek sesle muzik dinletilerek uyumalanna mani olundugunu, bu hususta kolluk gorevlilerini uyard1klannda ise hakarete maruz kald1klanm ve emniyet mudur yard1mc1s1 tarafmdan tehdit edildigini iddia etmi tir. 9. Kolluk tarafmdan olaya ili kin olarak duzenlenen tutanaklara gore ise ba vurucunun da i9inde bulundugu bir grubun 16/8/2014 tarihinde Valilige dogru izinsiz yuruyu e ge9mesi, sesli uyanya teror orgutu lehine slogan atarak kar 1hk vermesi, yasak i9erikli doviz a9mas1 nedeniyle gruba mudahale edilmi tir. 10. Ba vurucu iddialanyla ilgili olarak 20/8/2014 tarihinde Diyarbaku Cumhuriyet Ba savc1hgma (Cumhuriyet Ba savc1hg1) su9 duyurusunda bulunmu ve ilgili tum kolluk personelinden ikayet9i olmu tur. Cumhuriyet Ba savc1hgmca aym tarihte adli soru turma ba lat1lm1 , 21/12/2004 tarihinde ise on yedi kolluk gorevlisi hakkmda yeterli delil elde edilemedigi gerek9esiyle kovu turmaya yer olmad1gma dair ek karar verilmi tir . Cumhuriyet Ba savc1hg1 iki kolluk gorevlisi hakkmda ise -ba vurucu ve yanmdakilere gece 23.00 ile 03.00 arasmda yuksek sesle muzik dinlettigi gerek9esiyle- 21/12/2004 tarihinde efrada sui muamelede bulunmak su9undan iddianame tanzim etmi tir. 11. Ba vurucu , on yedi kolluk gorevlisi hakkmda verilen karara itiraz etm1 tu. itirazm akibetine ili kin olarak ba vuru formu ve ekinde bir bilgi ya da belgeye yer verilmemi tir. UY AP arac1hg1yla yap1lan kontrolde de bir sonuca ula 1lamam1 tu. 12. Diyarbaku 3. Asliye Ceza Mahkemesince, iki kolluk gorevlisi hakkmdaki davada 13/11/2007 tarihinde gorevsizlik karan verilmi tir. Bu karardan sonra kovu turmay1 yuruten Diyarbaku 3. Agu Ceza Mahkemesince de 16/1/2008 tarihinde kar 1 gorevsizlik karan verilmi , Yarg1tay 5. Ceza Dairesinin 18/12/2008 tarihli ilam1 ile gorevli mahkemenin Diyarbaku 3. Agu Ceza Mahkemesi (Mahkeme) olduguna kararverilmi tir. 13. Mahkeme tarafmdan yap1lan yarg1lama sonucunda kolluk gorevlileri hakkmda 5/11/2009 tarihinde beraat karan verilmi tir. Ba vurucu bu karan temyiz etmi tir. Yarg1tay 8. Ceza Dairesinin (Daire) 8/5/2012 tarihli ilam1 ile soz konusu karar bozulmu tur. Bozma karanna uyularak yap1lan yarg1lama sonucunda Mahkeme tarafmdan 9/10/2012 tarihinde tekrar beraat karan verilmi tir. Tekrar temyiz edilen bu karar, Dairenin 6/2/2014 tarihli karan ile onanarak kesinle mi tir. 14. Dairenin onad1g1 karara ili kin olarak Mahkeme tarafmdan kolluk gorevlileri hakkmda 11/3/2014 tarihinde kesinle me erhleri duzenlenmi tir. 15. Ba vurucu , ba vuru formunda nihai karann 11/12/2014 tarihinde teblig edildigini belirtmi tir. Ancak buna ili kin olarak sunulan belgenin teblig belgesi degil ;agn kagzdz oldugu ve uzerindeki posta kodundan teblig bilgilerine eri ilemedigi gorulmu tur. Soz konusu evrakm UYAP ortammda a9zk tebligat olarak 3/12/2014 tarihinde olu turuldugu anla 1lm1 tu. 16. Ba vurucu 9/1/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/480 : 21/2/2019 IV. iNCELEME VE GEREK ;E 17. Mahkemenin 21/2/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. ifade Ozgiirliigiiniin ihlal Edildigine ili kin iddia 18. Ba vurucu, dilek9e hakkm1 kullanmak suretiyle kamu otoriteleri nezdinde fikir beyan etmek istemesine ragmen buna miini olunarak ifade ozgtirltigtintin ihlal edildigini ileri stirmti ttir. 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un ge9ici 1. maddesinin (8) numarah fikras1 oyledir: "Mahkeme , 23/9/2012 tarihinden sonra kesinle$en nihai i$lem ve kararlar aleyhine yapzlacak bireysel ba$vurularz inceler. " 20. Amlan htiktim geregince Anayasa Mahkemesi 23/9/2012 tarihinden sonra kesinle en nihai i lem ve kararlar aleyhine yapilacak bireysel ba vurulan inceler. Dolay1s1yla Mahkemenin zaman bak1mmdan yetkisi ancak bu tarihten sonra kesinle en nihai i lem ve kararlar aleyhine yapilan bireysel ba vurularla smirhd1r. Kamu dtizenine ili kin bu dtizenleme kar 1smda amlan tarihten once kesinle mi nihai i lem ve kararlan da i9erecek ekilde yetki kapsammm geni letilmesi mtimktin degildir (G.S., B. No: 2012/832, 12/2/2013, 14). 21. Nihai i lem veya kararlann amlan tarihten once kesinle tiginin tespiti hiilinde ilgili ikiiyetler bakimmdan ba vurunun kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. Anayasa Mahkemesinin yarg1 yetkisine ili kin bu tespitinin bireysel ba vuru incelemesinin her a amasmda yap1labilmesi mtimktindtir (Korean Pulatsu, B. No: 2012/726, 2/7/2013, 32). 22. Somut olayda ba vurucu 16/8/2004 tarihinde katilm1 oldugu Valilige toplu dilek9e verme i lemine kolluk gorevlileri tarafmdan mtidahale edilmesi nedeniyle ifade ozgtirltigtintin ihlal edildigini ileri stirmti ttir. Dolay1s1yla ba vuruya konu ihlal iddialannm Anayasa Mahkemesinin zaman bakimmdan yetkisinin ba lad1g1 23/9/2012 tarihinden once ger9ekle tigi anla 1lmaktad1r. 23. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm, diger kabul edilebilirlik artlan yontinden incelenmeksizin zaman bakzmzndan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Kotii Muamele Y asagmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 24. Ba vurucu, kolluk gorevlileri tarafmdan iddet kullamlarak gozaltma almd1gm1, gozaltmda uyumasma mani olunmak maksad1yla gece saatlerinde ytiksek sesle mtizik dinletilmesi sebebiyle kotti muamele yasagmm; bir btittin olarak yarg1lamanm etkili olmamas1 sebebiyle de etkili ba vuru hakkmm ihlal edildigini iddia etmi tir. Ba vurucu 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/480 : 21/2/2019 aynca, bu olaya ili kin yarg1lamanm makul bir surede tamamlanmad1gm1 belirterek adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmu tiir. 2. Degerlendirme 25. Anayasa'nm 17. maddesinin u9uncu f1kras1 oyledir: "Kimseye i kence ve eziyet yapzlamaz; kimse insan haysiyetiyle bagda mayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz." 26. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurunun Anayasa'nm 17. maddesinin u9uncu fikrasmda guvence altma alman kotii muamele yasag1 kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir. Ba vurucunun etkili ba vuru hakk1 ve adil yargilanma hakk1 baglammda ileri surdugu iddialannm ise kotii muamele yasagmm usul boyutu kapsammda kald1g1 anla 1ld1gmdan bu haklar a91smdan aynca bir inceleme yap1lmasma gerek duyulmam1 tu. 27. Bireysel ba vurunun sure ko uluna baglanmas1yla ba vuruculara bireysel ba vuruda bulunmak i9in imkan tanmmasmm yanmda hukuki belirlilik de saglanmaktad1r. Dolay1s1yla dava a9ma ya da kanun yollanna ba vuru i9in belli surelerin ongortilmesi -bu sureler dava a9may1 imkans1z k1lacak ol9ude k1sa olmad1k9a- hukuki belirlilik ilkesinin bir geregidir ve mahkemeye eri im hakkma aykm degildir (Remzi Durmaz, B. No: 2013/1718, 2/10/2013, 27). 28. Bireysel ba vurulann 6216 say1h Kanun'un 47. maddesinin (5) numarah f1kras1 ile Anayasa Mahkemesi i9ruzugu'nun 64. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca ba vuru yollannm tiiketildigi tarihten, ba vuru yolu ongortilmemi ise ihlalin ogrenildigi tarihten itibaren otuz gun i9inde yapilmas1 gerekmektedir. Amlan duzenlemelerde ba vuru yolu ongortilen durumlarda bireysel ba vuru suresinin ba lang1cma ili kin olarak ba vuru yollannzn tuketildigi tarihten soz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba vuru yapilamayacag1 dikkate almarak bu ibarenin nihai karann gerekr;esinin ogrenilebildigi tarih olarak anla 1lmas1 gerekir. Bu ogrenme, somut olaym ozelliklerine gore farkh ekillerde ger9ekle ebilir. 29. Bireysel ba vuru suresi bak1mmdan nihai kararzn gerekr;esinin tebligi ogrenme ekillerinden biridir (Mehmet Ali Kurtuldu, B. No: 2013/5504, 28/5/2014, 27). Ancak ogrenme, gerek9eli karann tebligi ile smuh olarak ger9ekle mez; ba ka ekillerde de ogrenme soz konusu olabilir. Bu kapsamda nihai kararm gerek9esinin dosyadan suret alznmasz gibi hallerde ogrenilmesi de mumkundur. Ba vuruculann nihai karann gerek9esini ogrendiklerini beyan ettikleri tarih de bireysel ba vuru suresinin ba lang1c1 olarak ele almabilir (jlyas Turedi, B. No: 2013/1267, 13/6/2013, 21, 22). 30. Diger yandan nihai karann gerek9esi ogrenilmemi olmakla birlikte sonucunun ogrenildigi durumlar da soz konusu olabilir. Boyle bir durumda sonucu ogrenilen nihai karann gerek9esine derece mahkemesinden kesin olarak eri ilebilmesi mumkun ise bireysel ba vuru suresinin sonucun ogrenildigi tarihten itibaren ba latilmas1 gerekir (Aydzn Selr;uk, B. No: 2014/3194, 20/11/2014, 23; Ozgur ;apkzn, B. No: 2014/2546, 30/12/2014, 22; Hali! Asian, B. No: 2014/3038, 10/12/2014, 38). 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/480 : 21/2/2019 31. Nihai karann gerek ;;esinin ogrenilemedigi veya nihai karann sonucunun ogrenilip gerek ;;esinin kesin olarak ogrenilme irnkanmm elde edilemedigi hallerde ba vuru siiresinin hangi tarihten ba layacagmm belirlenmesi gerekir. Aksi halde smirs1z bir ba vuru siiresi soz konusu olabilecektir. Bu kapsamda yap1lacak degerlendirmede siirenin ba lang1 ;; tarihinin, ba vuruculann ozen yiikiimliikleri ile mahkemeye eri im haklannm a m sm1rlanmamas1 hususlannm birlikte dikkate almmas1 gerekir. 32. Ba vuruculann bireysel ba vuruda bulunmak amac1yla dava ve ba vurulanm takip etmek i ;;in gerekli ozeni gosterme yiikiimliiliigii vardir. Bu yiikiimliiliik kapsammda ilk derece mahkemesine fiilen ula an nihai karann gerek ;;esini ogrenme konusunda gerekli ozeni gosterme sorumlulugu ba vuruculara aittir. Diger bir ifadeyle ba vurucular veya vekillerinin ilk derece mahkemesine ula an karann bir omegini almak i ;;in ozenli davrand1klanm kamtlamalan gerekir (Fatma Gokot, B. No: 2013/5697, 21/4/2016, 50). 33. Yarg1tay ceza daireleri tarafmdan verilen kararlann taraflara tebligine ili kin bir diizenleme mevzuatta bulunmamaktad1r. Ceza yarg1lamasmda nihai karann teblig edilmedigi durumlarda karann derece mahkemesine ula masmdan ve boylece gerek ;;esinin eri ilebilir olmasmdan sonra ozen yiikiimliiliigii kapsammda makul bir sure i ;;inde bireysel ba vuru yapmak isteyen ilgililerden karara eri meleri ve karar gerek ;;esini ogrenmeleri beklenir. Bu kapsamda eri ilebilir olan nihai karann en ge ;; ii ;; ay i ;;inde ilgilileri tarafmdan bilindigi ve gerek ;;esinin ogrenildigi kabul edilmelidir. Aksi tespit edilmedigi siirece bireysel ba vuru i ;;in 6216 say1h Kanun'da ongoriilen otuz giinliik ba vuru siiresi bu tarihten itibaren ba layacaktir (A.C. ve digerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 30; Fatma Gokot, 51). 34. Somut olayda Mahkemenin 9/10/2012 tarihli karan, Dairenin 6/2/2014 tarihli ilam1yla onanarak aym tarihte kesinle mi tir. UY AP'tan yap1lan ara tlrmada Yarg1tay ilammm en ge ;; kesinle tirme erhinin ger ;;ekle tirildigi, 11/3/2014 tarihinde ilk derece mahkemesine ula tig1 goriilmii tiir. Diger bir ifadeyle ba vurucunun nihai karann i ;;erigine eri me imkamm en ge ;; 11/3/2014 tarihinde elde ettigi anla 1lm1 t1r. 35. Nihai karann i ;;erigine eri me irnkanmm elde edildigi 11/3/2014 tarihinden itibaren ozen yiikiimliigii kapsammda karann i ;;eriginin ogrenildigi kabul edilen ii ;; ayhk siirenin sonundan itibaren en ge ;; otuz giinliik bireysel ba vuru siiresi sonunda 11/7/2014 tarihine kadar ba vurucu tarafmdan bireysel ba vuruda bulunulmas1 gerekirken ba vuru siiresi ge ;;tikten sonra 9/1/2015 tarihinde bireysel ba vuru yap1lm1 tlr. Ote yandan amlan i ;;tihat uyannca bireysel ba vuru yap1lmas1 i ;;in aranan siirenin ge ;;mesinden sonra ba vurucu tarafmdan Mahkeme kaleminden alman tebligat (bkz. 15) belirtilen siireyi tekrar canlandiramayacaktir. 36. A ;;1klanan gerek ;;elerle ba vurunun bu kismmm, diger kabul edilebilirlik ko ullan yoniinden incelenmeksizin sure a zmz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. V. HUKUM A ;;1klanan gerek ;;elerle; A. 1. ifade ozgiirliigiiniin ihlal edildigine ili kin iddianm zaman bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/480 : 21/2/2019 2. Kotli muamele yasagmm ihlal edildigine ili kin iddianm sure a$1m1 nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 21/2/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye R1dvan GULE ;:: Dye Dye Recep KOMURCU M. EminKUZ Dye Y1ld1z SEFERiNOGLU 7