TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MAHMUT OGUZ BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/13516) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/13516 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: Zehra GA YRETLi MahmutOGUZ Av. Aykut OZDEMiR I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, ceza davasmda esash talep ve goru lerin degerlendirilmemesi nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MAHMUT OGUZ BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/13516) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/13516 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: Zehra GA YRETLi MahmutOGUZ Av. Aykut OZDEMiR I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, ceza davasmda esash talep ve goru lerin degerlendirilmemesi nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir . II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 19/8/2014 tarihinde yapilm1 tlf. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Bolum Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. 6. Ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi i9in Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir . Bakanhk , ba vuru hakkmda goru bildirmeyecegini ifade etmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 8. 1981 dogumlu olan ba vurucu, olay tarihinde Ankara'da ikamet etmektedir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/13516 : 11/12/2018 9. Ba vurucu pek 90k ulkede faaliyet gosteren Hizb-ut Tahrir isimli orgtittin tiyesi oldugu gerek9esiyle Ankara 11. Agu Ceza Mahkemesinin 27/9/2011 tarihli karanyla 6 y1l 6 ay hapis cezas1 ile cezalandmlm1 tlr. Karar gerek9esinin ilgili k1s1mlan oyledir: 11 ... 1953 yzlznda Takuyiddin EN-NEBHANj isimli $ahzs tarafindan Urdun'de kurulan Hizb-ut Tahrir teror orgutuniln ilmmet ;ilik anlayz$l kapsamznda bir halifenin etrafinda hilafet devleti kurmayz planladzgz, halen Ata Ebu Re$te isimli orgilt ba$znzn organizasyonunda Urdun, Suriye, Lubnan, Sudan, Kuveyt, Kudus, Malezya ve Ozbekistan gibi Musluman ulkelerinin yanzszra batz ulkelerinde orgutlendigi, orgiltiln kulturlenme, halk ile butunle$me ve halkz orgutledikten sonra $eri esaslara gore islam devletini kurma $eklinde il ; a$amalz yontem belirledigi, 1997 yzlzndan bu yana vilayet olarak nitelendirdikleri Tilrkiye'de yapzlanma faaliyetlerini vilayet sorumlusu /mutemedi/emiri onderliginde ust yapz, eyalet komitesi/vilayet encumeni , bolge sorumlularz, nakipler, mahalliyeciler , musrifler ve darisler $eklinde alt kadrosu ile hiyerar$ik bir yapzda olduklarz, orgutun 11Koklu Degi$im11 isimli yayzn organz ile propaganda faaliyetlerini Takuyiddin EN-NEBHANfnin kitaplarz, Koklu Degi$im Dergileri, internet sitelerinde yapml$ olduklarz yayznlar ve Bolge Sorumlularz , Nakipler vasztaszyla sempatizanlara toplantzlar yapmak suretiyle gerc;ekle$tirdikleri, Tilrkiye'nin degi$ik illerinde orgilt mensuplarz tarafindan haftanzn belirli gunlerinde ve ayda bir kez merkezden gelen sorumlunun ba$kanlzgznda degerlendirme ama ;lz toplantz yaptzklarz ve toplantzlarda hiyerar$ik yapz i ;erisinde orgut elemanlarznzn ilstlerine faaliyet raporu sunduklarz anla$zlmz$, Orgute yapzlan operasyonlar sonucunda , orgute ait hucre evlerde birden fazla silah ve agzr silah ele ge ;mi$ olup orgut mensuplarznzn her ne kadar vehamet arzedici silahlz bir eyleme katzlmadzklarz gorulmil$Se de ele ge ;en silahlarzn niteligi ve adedi, orgutiln ama ; VE faaliyetleri goz onilne alzndzgznda, Yargztay (9.) Ceza Dairesinin milstekdr kararlarz dogrultusunda Hizb-ut Tahrir orgiltil, 5237 Sayzlz TCK.nun 314/2. maddesinde yer bulan silahlz teror orgiltil olarak kabul edilmi$tir . Tum bu apklamalar l$Zgznda, Sanzk Mahmut Oguz'un yapzlan ev aramasznda ; Aylzk ;zkan 11Koklu Degi$im11 Dergisinin 2004-2005-2006- 2007-2008 yzllarzna ait ;ok sayzda dergiler, ilzerinde 11js/ami hilafet Nizamznzn Ser'i esaslarz II yazzlz Koklu Degi$im dergileri, yine 11jstiklal 11, 11Ribat 11, 11Misak II yazzlz dergiler, 136 adet CD ve DVD arasznda ve ilzerinde 11jslami Ummete Szcak Bir ;agrz II Hizb-ut tahrir Turkiye Vilayeti antedi bulunan 2 adet CD i ;eriginde js/am, i ;erikli belgesel formatznda hazzrlanml$ propaganda gorilntulerinin ele ge ;irildigi Sanzklar Mahmut Oguz, ... 'zn tespit edilen telefon goril$me i ;erikleri incelendiginde, Hakkznda Ergenekon teror Orgutil kapsamznda soru$turma yurutulerek bu dosyadan ayrzlan ... ile birlikte haftalzk ve aylzk toplantzlar duzenledikleri, bu toplantzlara kimligi tespit edilemeyen Kazzm isimli ki$inin de katzldzgz, bu toplantzlarda sanzk Mahmut Oguz'un diger sanzklara Koklu Degi$im isimli dergileri verdigi ve toplantzlarda Koklu Degi$im isimli dergileri,Hizb-ut tahrir isimli kitaplarz okuduklarz , Hilafetin kaldzrzlmasz ve Ra$idi Hilafe; Devletinin yeniden kurulmasz ile ilgili CD leri toplu olarak izledikleri, bu toplantzlarz szraszyla i ;lerinden birinin evinde ger ;eklqtirdikleri, toplanacaklarz tarih ve yerin ilk olarak sanzklardan Mahmut Oguz'un diger sanzklardan herhangi birine ula$masz VE goril$mesi ile belirlendigi, Mahmut Oguz'un goril$tilgil ki$inin diger sanzklara ula$araA toplantzyz organize ettigi, sanzklardan herhangi birinin mazereti nedeniyle katzlamamasz durumunda toplantznzn herkesin uygun olacagz ve katzlabilecegi bir tarihe ertelendigi, sanzklar ... ve ... 'zn yapml$ olduklarz bir telefon g6ril$mesinde organize ettikleri toplantz ile ilgili olarak halka yapmaktan bahsettikleri, yine sanzk .. . ile ... 'zn yapacaklarz toplantzdan celse diye bahsettikleri, sanzklardan ... ve ... 'in ... ile birlikte Filistin 'e cihada gitmeye karar 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/13516 : 11/12/2018 verip bu yonde hazzrlzk yaptzklarz boylece sanzklar Mahmut Oguz, ... zn orgiite eleman kazandzrma, orgiite taban oluJturma 9abalarz dogrultusunda propaganda ama9lz sohbetler yapmak, bildiri ve CD.fer dagztmak, orgiitsel dokiimanlar diizenlemek, orgiitiin kurucusunun eserlerini bulundurmak Jeklindeki eylemlerinin orgiitle organik bag oluJturacak Jekilde, siireklilik, 9eJitlilik ve yogunluk gosterdigi, bu Jekildeki eylemlerinin teror orgiitii boyutuna ulaJtzgz kanaatine varzlarak mahkememizce eylemlerine uyan 3 713 Sayzlz yasa 7 I 1 maddesi yollamaszyla 5237 Sayzlz TCK.nun 314/2. maddesi geregince cezalandzrzlmalarzna karar verilmesi gerektigi anlaJzlmzJtzr. 10. Amlan karar, Yarg1tay 9. Ceza Dairesince 2/6/2014 tarihinde dtizeltilerek onanm1 tir. Ba vurucu, onama karanndan 1/8/2014 tarihinde haberdar oldugunu belirtmi tir. 11. Ba vurucu 19/8/2014 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 12. Emniyet Genel Mtidtirltigtintin Hizb-ut Tahrir orgtitiine ili kin raporu ve bu orgtitle ilgili mahkeme kararlan i9in Yzlmaz ;elik ([GK], B. No: 2014/13117, 19/7/2018, 23-29) karanna bakilabilir. IV. iLGiLi HUKUK 13. ilgili hukuk kaynaklan i9in Yzlmaz ;elik (aym kararda bkz. 30, 31) karanna bak1 labi lir. V. iNCELEME VE GEREK(:E 14. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Ba vurucunun iddialan 15. Ba vurucu; i. Derece mahkemelerindeki yarg1lama boyunca Hizb-ut Tahrir orgtittintin bir teror orgtitii ve kendisinin de teror orgtitii tiyesi olmad1gm1 ispatlamaya 9ah tigm1 ancak bu kapsamda sundugu delillerin gerek9eli kararda degerlendirilmedigini, ii. Teror su9lanyla ilgili mevzuatta yap1lan degi ikligin kendi durumuna olan etkisinin yarg1lama stirecinde degerlendirilmedigini, iii. ilk derece mahkemesinin kendi yaptird1g1 ara tirma sonucunda ald1g1 Emniyet Genel Mtidtirltigti raporunda herhangi bir teror orgtitii ile baglantismm bulunmad1g1 eklindeki tespiti yok sayd1g1m, iv. ilk derece mahkemesinin Hizb-ut Tahrir orgtitiintin bir teror orgtitii olmad1gma dair muhtelif yarg1 kararlan ve mtitalaaya ni9in itibar etmedigini, yasal olarak halen piyasada bulunan dergi ve kitaplann ne ekilde su9 olu turdugunu da gerek9eli karannda a91klamad1gm1 belirtmi ve bu nedenlerle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti tiir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/13516 : 11/12/2018 16. Ba vurucu; aynca evinde bulunan yaz1h ve gorsel materyallerin bir kamt olmad1gm1 , ancak ilk derece mahkemesinin evinde bulunan materyallerden yola 91karak mahkumiyet karan verdigini , bu nedenle ifade ozgtirltigtintin de ihlal edildigini iddia etmi tir. B. Degerlendirme 17. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurucunun ikayetlerinin bir btittin olarak adil yarg1lanma hakk1 kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir (Yzlmaz ;elik, 36). 18. Anayasa'nm "Hak arama hiirriyeti" kenar ba hkh 36. maddesinin birinci fikras1 oyledir: "Herkes, me ru vaszta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargz mercileri oniinde davacz veya davalz olarak iddia ve savunma ile adil yargzlanma hakkzna sahiptir. " 1. Kabul Edilebilirlik Yonilnden 19. A91k9a dayanaktan yoksun olmad1g1 ve kabul edilemezligine karar verilmesini gerektirecek ba ka bir neden de bulunmad1g1 anla 1lan adil yargilanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm kabul edilebilir olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yonilnden 20. Anayasa Mahkemesi aym mahiyetteki ikayetleri Yzlmaz ;elik (aym kararda bkz. 45-62) karannda incelemi tir. Anayasa Mahkemesi , derece mahkemelerinin kararlannda Hizb-ut Tahrir'in bir teror orgtitti olarak kabul edilmesine ili kin olarak yeterli bir degerlendirme yapilmad1gm1 ve derece mahkemelerinin baz1 ablon ctimlelerin tekran gortintimtinde olan kararlanm hangi temele dayandird1klanm yeterince a91k olarak belirtmediklerini tespit etmi tir. Anayasa Mahkemesi ilave olarak derece mahkemelerinin ve Yarg1taym Hizb-ut Tahrir orgtittintin bir teror orgtitti olup olmad1gma yonelik hi ; degilse bir kere degerlendirmede bulunmas1 , gerek9elerini ba vurucunun temel iddialan ile mahkemelerin resen tespit edecekleri ve yarg1lamanm dogasmm gerektirdigi sorulara cevap verebilecek nitelikte hazirlamas1 gerekirken bunu yapmad1klan sonucuna ula m1 tlf. Mahkeme bu gerek9eyle Anayasa'nm 36. maddesinde gtivence altma alman adil yargilanma hakk1 kapsammda gerek9eli karar hakkmm ihlal edildigine karar vermi tir. 21. ilk derece mahkemesinin , ba vurucunun mahkumiyetine ili kin karannm gerek9esi ile Yarg1tay ilam1 incelendiginde Hizb-ut Tahrir'in bir teror orgtitti olarak kabul edilmesine ili kin olarak yeterli bir degerlendirme yap1lmad1g1, gerek9elerin ba vurucunun temel iddialanm kar 1lamad1g1 , mevcut ba vuruda da amlan Yzlmaz ;elik karanndan aynlmay1 gerektiren bir yon bulunmad1g1 sonucuna ula 1lm1 tlr. Bu nedenle ba vurucunun Anayasa'nm 36. maddesinde gtivence altma alman adil yarg1lanma hakk1 kapsammda gerek9eli karar hakkmm ihlal edildigine karar verilmesi gerekir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/13516 : 11/12/2018 3. 6216 Say1h Kanun'un 50. Maddesi Yonilnden 22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri HakkmdaKanun'un 50. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralarqoyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba$vurucunun hakkznzn ihlal edildigine ya da edilmedigine karar verilir. jhf al kararz verilmesi halinde ihlalin ve sonU ;larznzn ortadan kaldmlmasz i ;in yapzlmasz gerekenlere hiikmedilir ... (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararzndan kaynaklanml$Sa, ihlali ve sonur;larznz ortadan kaldzrmak i ;in yeniden yargzlama yapmak iizere dosya ilgili mahkemeye gonderilir. Yeniden yargzlama yapzlmasznda hukuki yarar bulunmayan hallerde ba$vurucu lehine tazminata hiikmedilebilir veya gene! mahkemelerde dava ar;zlmasz yolu gosterilebilir. Yeniden yargzlama yapmakla yiikiimlii mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararznda ar;zkladzgz ihlali ve sonur;larznz ortadan kaldzracak $ekilde miimkiinse dosya iizerinden karar verir." 23. Ba vurucu, yargilamanm yenilenmesine karar verilmesi talebinde bulunmu tur. 24. Ba vurucunun Anayasa'nm 36. maddesinde diizenlenen adil yargilanma hakk1 kapsammda gerek ;eli karar hakkmm ihlal edildigi sonucuna vanlm1 tu. Dolay1s1yla somut ba vuruda ihlalin mahkeme karanndan kaynakland1g1 anla ilmaktadu. 25. Bu durumda Yzlmaz 9elik karannda da belirtildigi iizere (aym kararda 69) gerek9eli karar hakkmm ihlalinin sonu9lannm ortadan kaldmlmas1 i9in yeniden yarg1lama yapilmasmda hukuki yarar bulunmaktad1r. Buna gore yap1lacak yeniden yarg1lama ise 6216 say1h Kanun'un 50. maddesinin (2) numarah fikrasma gore ihlalin ve sonu9lannm ortadan kaldmlmasma yoneliktir. Bu kapsamda derece mahkemelerince yap1lmas1 gereken i , oncelikle ihlale yol a9an mahkeme karannm ortadan kaldmlmasmdan ve ihlal sonucuna uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karann bir omeginin yeniden yarg1lama yap1lmak iizere Ankara 11. Agu Ceza Mahkemesine gonderilmesine karar verilmesi gerekir. 26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206, 10 TL har9tan ve 1.980 TL vekalet iicretinden olu an top lam 2.186, 10 TL yarg1lama giderinin ba vurucuya odenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Gerek9eli karar hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm KABUL EDiLEBiLiR OLDUGUNA, B. Anayasa'nm 36. maddesinde giivence altma alman adil yarg1lanma hakk1 kapsammdaki gerek9eli karar hakkmm iHLAL EDiLDiGiNE, C. Karann bir omeginin gerek9eli karar hakk1 ihlalinin sonu9lannm ortadan kaldmlmas1 i9in yeniden yarg1lama yap1lmak iizere Ankara 11. Agu Ceza Mahkemesine (E.2009/171, K.2011/210) GONDERiLMESiNE, 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/13516 : 11/12/2018 D. 206,10 TL han;tan ve 1.980 TL vekalet ucretinden olu an toplam 2.186,10 TL yarg1lama giderinin BASVURUCUY A ODENMESiNE, E. Odemenin, karann tebligini takiben ba vurucunun Hazine ve Maliye Bakanhgma ba vuru tarihinden itibaren dort ay i ;;inde yapilmasma , odemede gecikme olmas1 halinde bu surenin sona erdigi tarihten odeme tarihine kadar ge ;;en sure i ;;in yasal F AiZ UYGULANMASINA , F. Karann bir omegmm Adalet Bakanhgma GONDERiLMESiNE 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye M.EminKUZ Dye Celal Mumtaz AKINCI Dye R1dvan GDLE :: Dye Muammer TOP AL 7