Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Say ısı : 2011 -4-277 (Özelle ştirme Nihai Bildirim) Karar Sayısı : 11-61/1629 -568 Karar Tarihi : 14.12.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyele r : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK 10 B.RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Devlet Hava Meydanla rı İşletmesi Genel M
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Say ısı : 2011 -4-277 (Özelle ştirme Nihai Bildirim) Karar Sayısı : 11-61/1629 -568 Karar Tarihi : 14.12.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyele r : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK 10 B.RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Devlet Hava Meydanla rı İşletmesi Genel Müdürlüğü D. DOSYA KONUSU: İşletimi ve mülkiyeti Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne (DHMİ) ait olan İzmir Adnan Menderes Havalimanı Mevcut Dış Hatlar Terminal Binası ve mütemmimleri ile C İP ve İç Hatlar Terminal Binası ve mütemmimlerinin , 5335 sayılı "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun "un 33. maddesi uyarınca , kiralanmak suretiyle işletme hakkının TAV Havalimanları Holding A.Ş. (TAV) ye devredilmesi işlemine izin verilme si talebi . 20 E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.08.2011 tarih ve 6162 sayı ile giren DHMİ'ni n ön bildiriminde , dosya konusu işlem e ilişkin ihale şartnamesi hakkında , 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçi n Rekabet Kurumu'na yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ çerçevesinde Rekabet Kurulu nun görüşü talep edilmiştir. 23.09.2011 tarih ve 5589 sayılı mesleki daire görüşü ile 29.09.2011 tarih ve 6792 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden DHMİ'nin görüşü dikkate alınarak, 13.10.2011 tarih ve 11 -52/1307 -M sayılı karar ile konuya ilişkin Rekabet Kurulu Görüşü oluşturulmuş ve anılan İdare'ye bildirilmiştir. Takiben , DHMİ 'nin, Kurum kayıtlarına 30.11.2011 tarih ve 8193 sayı ile giren , ihalede en yüksek 30 teklifi veren TAV a ilişkin izin başvurusu üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi nin, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ve 1998/4 sayılı Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 12.12.2011 tarih ve 2011 -4-277/ ÖN -11-187.SY sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 14.12.2011 tarih ve REK.0.18.00.00 -120.01.05/616 sayılı Başkanlık Ö nergesi ile 11-61 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da , 4054 sayılı Kanun kapsamında izne tabi olduğu belirlenen bildirim konusu işlem e, aynı Kanun un 7. maddesi kapsamında hâkim durum yaratıl ması veya bir hâkim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağından , izin verilmesi nin uygun olacağı görüş üne yer verilmiştir. 40 G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar Dosya mevcudu bilgiler dikkate alınarak , ilgili ürün pazar ı havalimanı /havaalanı terminal işletmeciliği hizmet pazarı ; ilgili coğrafi pazar ise İzmir ili olarak belirlenm iştir. 11-61/1629 -568 2G.2. Devre Konu Birim : İzmir Adnan Menderes Havalimanı 1987 yılında hizmete açılan İzmir Adnan Menderes Havalimanı , şehir merkezine 18 km uzaklıkta dır. Toplam 8.230.945 m² lik alan da kurulu bulunan havalimanında 28.500 m² iç hatlar ve 107.699 m² dış hatlar olmak üzere , toplam 136.199 m² büyüklüğünde , 9.000.000 yolcu/yıl kapasiteli 2 yolcu terminali mevcuttur. G.3. Devralması Muhtemel Taraf : TAV Havalimanları Holding A.Ş. 50 TAV, diğer TAV grubu şirketleriyle birlikte yurtiçinde ve yurtdışında havalimanı yapım, işletim ve iyileştirme faaliyetleri yürütmektedir. G.4. Değerlendirme G.4.1. İşlemin Niteliği ve 1998/4 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ö nbildirimi yapılan , DHMİ ye ait İzmir Adnan Menderes Havalimanı Mevc ut İç Hatlar Terminali, CIP ve m ütemmimleri nin, kira sözleşmesinin imzalanarak , İdare nin teşkil ettiği heye t/heyetlerce devir teslimin yapıldığı tar ihten 31.12.2032 tarihine kadar, Mevcut Dış Hatlar Terminal Binası ve m ütemmimleri nin 10.01.2015 tarihinden , 31.12.2032 tarihine kadar kiralanması suretiyle işletilmesinin , imtiyaz devri niteliğini haiz ve mer i mev zuat çerçevesinde de özelleştirme olması sebebiyle, 1998/4 sayılı Tebliğ in 2. 60 maddesi kapsamında yer aldığı tespit edilmiştir. Öte yandan, 1998/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesine g öre, Kuruma ön bildirimde bulunulması zorunlu olan özelleştirme yolu ile dev ralma işlemleri Kurul iznine tabidir. Bu çerçevede, 13.10.2011 tarih ve 11-52/1307 -M sayılı Kurul kararında ön bildirime tabi olduğu sonucuna varılan başvuru konusu işlemin Kurul iznine tabi olduğu anlaşılm ıştır. G.4.2. İşlemin 2010/4 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi Bildirime konu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ in 6. maddesi uyarınca, devralanın işlem neticesinde hâkim duruma gelme veya mevcut hâkim durumunu güçlendirme imkânının olup olmadığı yönüyle incelenmiş tir. İşlem taraflarının faaliyetlerinin yatay olarak çakıştığı , etkilenen pazar havalimanı /havaalanı 70 terminal işletmeciliği hizmet leri dir. İşlemin devralan tarafı olan TAV iştirakleri aracılığıyla , gerek bildirime konu İzmir Adnan Menderes Havalimanı Mevcut Dış Hatlar Terminali, İstanbul Atatürk Havalimanı ve Ankara Esenboğa gibi yurtiçi , gerekse yurtdışı havalimanlarında terminal işletmeciliği yapmaktadır. İzmir Adnan Menderes Havalimanı, iç hat ağırlıklı bir havalimanı olup , turizme ve belirli bir sezo na odaklı yapı sergilemediği için yakın bölgelerdeki diğer havalimanlarından gerek hinterlant , gerekse talebi belirleyen faktörler açısından ayrışmakta ve İzmir ili coğrafi bölgesindeki tek havalimanı olma özelliğini taşımaktadır. Bildirim konusu işlem, özelleştirme öncesi tekel olarak yürütülen terminal işletmeciliği faaliyetlerinin bir özel sektör teşebbüsüne devredilmesinden ibaret olup; ilgili coğrafi pazar dikkate alındığında , özelleştirme işlemi 80 sonrasında pazar yapısında oyuncu sayısı ve yoğunlaşm a oranı açısından bir değişiklik olmaya cağı görülmektedir. Taraflar arasında imzalanacak Kiralama Sözleşmesi nden, TAV ın, işletmede , tamamen DHMİ nin gözetim ve denetimi altında yönetim, sorumluluk ve yetki üstlenebileceği; iç ve dış hat yolcu servis üc retinin tarife tespitini n İdare tarafından yapılacağı; Sözleşme de kiracıya tahsis edileceği belirtilen diğer gelirlere ilişkin ücret tarifeleri için , İdare nin uluslararası havalimanlarında uyguladığı ücret tarifesinin esas alınacağı ve tarifede yer almay an kalemler için kiracının kendi oluşturacağı tarifenin de İdare nin onayına bağlı olacağı anlaşılmaktadır. 11-61/1629 -568 3Dolayısıyla , özelleştirme sonrasındaki yapıda , TAV idari otorite olan DHMİ nin sıkı gözetimi altında faaliyet gösterece ktir. 90 Öte yandan, bildirimde , devralma işlemi sonrasında iç ve dış hatlarda yaratılacak kapasitenin istihdam açısından bölgeye katkısının olacağı, TAV ın hâlihazırda işlettiği İzmir Adnan Menderes Havalimanı Mevcut Dış Hatlar Terminali ile işlem sonucunda devralınacak İç Hatlar Term inali faaliyetlerinin birlikte yürütülmesinin etkinlik doğuracağı, buna benzer etkilerin İstanbul Atatürk ve Ankara Esenboğa havalimanlarında görüldüğü ve transfer yolcu sayısında büyüme kaydedildiği açıklanmıştır. Kamu tekelindeki mal ve hizmet üretimin e ilişkin ekonomik faaliyetlerin özelleştirme yoluyla devredilmesi işlemlerinde, oyuncu değişikliği yaşanmakla birlikte , mevcut yapı (tekel ) korunmaktadır. Söz konusu stratejilerin arkasındaki unsur, daha çok devletin oyuncu olarak pazarda yer almak isteme mesi ve/veya mal ve hizmet üretimin in özel sektör tarafından daha 100 etkin bir şekilde yerine getirileceği düşüncesidir. Bu tür özelleştirme işlemler i sonrasında , pazar da rekabet ortamı oluşturulamamakta; ancak özelleştirmeye konu unsurun ihale yöntemi yoluyl a devredilmesi halinde satışa yönelik rekabet ortamı yaratılmaktadır. Dolayısıyla , söz konusu işlemlerde önemli olan, ihale nin mümkün olduğu kadar rekabetçi geçmesini sağlamaktır. Bu bilgiler doğrultusunda, bildirime konu işlem sonrasında, pazardaki rekab et koşulları açısından olumsuz bir değişim yaşanmayacağı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. İşletimi ve mülkiyeti DHMİ'ye ait olan İzmir Adnan Menderes Havalimanı Mevcut Dış Hatlar Terminal Binası, Mütem mimleri ile CİP ve İç Hatlar Terminal Binası ile Mütemmimlerinin 110 kiralanmak suretiyle işletme hakkının TAV Havalimanları Holding A.Ş. ye devredilmesi işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçe rlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, 2. Adı geçen teklif sahibi tarafından gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesinde sakınca olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 120