Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -1-201 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 10-65/1375 - 513 Karar Tarihi : 14.10.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA 10 B. RAPORTÖRLER : Mehmet Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA İNCELEME YAPILANLAR : Eti Elektrometalür ji A.Ş. Burdur Yolu Üzeri
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -1-201 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 10-65/1375 - 513 Karar Tarihi : 14.10.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA 10 B. RAPORTÖRLER : Mehmet Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA İNCELEME YAPILANLAR : Eti Elektrometalür ji A.Ş. Burdur Yolu Üzeri Kepezaltı /Antalya E. DOSYA KONUSU : Eti Elektrometalürji A.Ş. (Eti) 'nin, Türkiye Demiryolları Makine San. A.Ş. (Tüdemsaş) tarafından açılan karpit alım ihalelerine sadece bir firma üzerinden katıldığı ve diğer firmalara teklif vermeyerek bunların söz konusu ihaleye katılımını engellediği iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru da özetle; Eti nin Türkiye de ka rpit üreten tek 20 teşebbüs olduğu; ş ikâyetçinin normal zaman larda Eti den karpit alabildiği; a ncak Eti nin Tüdemsaş tarafından açılan karpit alım ihalesine sadece bir firma üzerinden katıldığı ve diğer firmalara teklif vermediği, dolayısıyla şikâyetçinin de aralarında bulunduğu diğer firmaların söz konusu ihalelere katılımını engellediği iddia edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.07.2010 tarih ve 5479 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 19.08.2010 tarih ve 2010 -1-201/İİ -10-356-MSÜ sayılı İlk İnceleme Raporu, 26.08.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belir lenmesi amacıyla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına ve 10-56/1086 -M sayılı sayı ile karar verilmiştir. 30 İlgili karar uyarınca düzenlenen 05.10.2010 tarih ve 2010 -1-201/ÖA -10-356-MSÜ sayılı Önara ştırma Raporu 08.10.2010 tarih ve REK.0.05.00.00 -110/39 2 sayılı Başkanlık önergesi ile 10 -65 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; konu hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer ve rilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı, Karpit pazarı , ilgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak belirlenmiştir. 40 I.2. Tespit ler ve De ğerlendirme Başvuru , temel olarak, Eti nin Tüde msaş tarafından açılan karpit alım ihalelerinde şikâyetçiye teklif vermediği ve bu ihalelere katılımını engellediği iddiasını içermektedir. Bu çerçevede , iddia konusu eylem in, 4054 sayılı Kanun un hâkim durumun kötüye kullanılması na ilişkin 6. maddesi kaps amında mal vermeyi ya da sözleşme yapmayı reddetme olup olmadığı incelenmiştir. 10-65/1375 - 513 2Herhangi bir teşebbüsün istediği teşebbüs ile sözleşme ilişkisi içine girebilmesi, öncelikle, sözleşme yapma özgürlüğü kapsamında değerlendirilmelidir. Böylesi bir eyleminin kö tüye kullanma olarak değerlendirilebilmesi için ürün veya hizmetin reddetme eylemi ile karşılaşan teşebbüs açısından kaçınılmaz olması (hayati önem 50 taşıması), mal vermeyi reddetmenin objektif olarak haklı gerekçelere dayanmaması ve bu eylemin rekabeti sını rlayıcı etkisinin olması gibi unsurların varlığı aranmaktadır. Dosya özelinde şikâyet edilen Eti, Türkiye de karpit üreten tek teşebbüs konumundadır. Ancak, söz konusu pazarda ithalat yapılmasının önünde de herhangi bir engel bulunmamaktadır. Nitekim dosya mevcudu bilgilerden, Eti nin Türkiye karpit pazarındaki payının yaklaşık olarak, 2007 yılı için % ..., 2008 yılı için %... , 2009 yılı için % ... ve 2010 yılının ilk altı ayı için % ... olarak gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Pazarın kalan kısmını yurt dışından yapılan ithalat oluşturmaktadır. Söz konusu değerler Eti nin hâlihazırda pazar payının oldukça yüksek olduğuna işaret etmekle birlikte, ithalatın payının yıllar itibarıyla artış eği liminde olması, pazarda hâkim 60 durumda olup olmadığı ile ilgili kati bir neticeye varmayı da imkânsız hale getirmektedir. Bu itibarla şikâyet konusu iddia Eti nin hâkim durumda olduğu varsayımı altında yapılm ıştır. Her şeyden önce belirtmek gerekir ki, yuka rıda yer verilen rakamlar , Eti hâkim durumda olsaydı dahi karpit alıcıları bakımından güçlü bir alternatifin mevcut olduğunu göstermektedir. Ancak şikâyetçi , görevli raportörle yaptığı görüşme de, yıllardır Eti ile ticari ilişki içerisinde olduğunu, Türkiye de Eti dışında karpit sağlayıcısı bulunmadığını ve karpit ithalatı yapıldığından haberdar olmadığını ifade etmiştir. Mevcut bilgilerden, ş ikâyetçi yönünden, Tüdemsaş ın açtığı ihalelere girmek için Eti tarafından üretilen karpitin hayati önem taşımadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, normal 70 zamanlarda Eti den rahatlıkla karpit aldığını ifade eden şikâyetçinin söz konusu ihalelere girmesinin başlı başına bir ihtiyaç veya zaruret olduğunu gösterecek herhangi bir bilgi de dosya da mevcut değildir. Diğer yandan Et i nin konuya ilişkin yazısında, kamu karpit ihalelerine katılmak için kendilerinden yazılı teklif isteyen her kuruma aynı fiyat teklifinin verildiği, sözlü fiyat teklifi taleplerinin ise karpiti Eti den alarak ihaleye katılacak teşebbüslerin ihale fiyatlar ını belirlemeye yönelik olabileceği endişesiyle reddedildiği ifade edilmektedir. Son olarak mal vermeyi reddetmenin rekabeti sınırlayıcı bir etkisinin olup olmadığı değerlendirilm iştir. Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, Tüdemsaş ın 2008 ve 2010 yılları nda sonuca bağlanabilmiş 2 adet karpit ihalesi açmış olduğu anlaşılmıştır. 80 Eti nin konuya ilişkin yazısında 2008 yılındaki ihalede ton, 2010 yılındaki ihalede ise ton karpit için iki ayrı teşebbüse teklif verildiği ifade edilmektedir. Aynı yıllarda Eti nin Türkiye karpit satış miktarı 2008 yılı için , 2010 yılının ilk 6 ayı için ton olarak gerçekleşmiştir. Buna göre Tüdemsaş ihalelerinin Eti nin tüm satış miktarı içindeki payı %2-3 aralığındadır. Esasen, şikâyetçinin Eti den tedarik ettiği karpiti y ine karpit pazarının bir parçasında değerlendirmek istediği görülmektedir. Bir başka deyişle şikâyetçi bakımından karpit, karpit ile ilintili başkaca bir mal veya hizmetin üretilmesi veya sunulması için değil, doğrudan bir diğer teşebbüse satılabilmesi içi n talep edilmektedir. Dolayısıyla, en uç örnekte Eti Türkiye deki tek sağlayıcı olsaydı dahi, bu tür ihalelere veya karpit 90 pazarındaki herhangi bir satış faaliyetine yönelik olarak diğer teşebbüslerle anlaşma yapmaya zorlanmasının rekabet hukuku yönünden m akul bir açıklaması yoktur. Aksi yönde bir değerlendirme, dosyaya özgü başkaca hususlar bulunmadıkça, hâkim durumdaki bir teşebbüsün ticari faaliyetini yürütürken, her aşamada başkaca teşebbüslerin ticari faaliyetini desteklemek zorunda olduğu anlamına gel ecektir. 10-65/1375 - 513 3J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 100