TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR İ.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/20904) Karar Tarihi: 15/4/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 9/6/2021-31506 Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 2GENEL KURUL KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Muammer TOPAL M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş Basri B
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR İ.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/20904) Karar Tarihi: 15/4/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 9/6/2021-31506 Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 2GENEL KURUL KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Muammer TOPAL M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş Basri BAĞCI İrfan FİDAN Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : İ.K. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, baro levhas ına yaz ılma işlemine ili şkin iptal davas ında hukuk kurallar ının öngörülemez biçimde yorumlanmas ı nedeniyle hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 17/6/2019 tarihinde yap ılm ıştı r. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 35. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. 8. Birinci Bölüm taraf ından 31/12/2020 tarihinde yap ılan toplant ıda, niteli ği itibar ıyla Genel Kurul taraf ından karara ba ğlanmas ı gerekli görüldü ğünden ba şvurunun Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 28. maddesinin (3) numaral ı fıkras ı uyar ınca Genel Kurula sevkine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 10. Başvurucu 1982 do ğumlu olup İzmir'de ikamet etmektedir. A. Genel Bilgiler ve Ola ğanüstü Hâl İlan ı ve Bu Süreçte Uygulanan Tedbirler 11. Başvuruya konu olaylara ili şkin genel bilgiler ile ola ğanüstü hâl ilan ı ve bu süreçte uygulanan tedbirler için bkz. M.B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, 11-19. B. Başvurucunun Kamu Görevinden İhrac ına İlişkin Süreç 12. Başvurucu 2004 y ılında Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur. 2005 y ılında idari yarg ı hâkim aday ı olarak memuriyete atanm ış, 2006 y ılında da idari yarg ı hâkimi olarak göreve ba şlam ıştır. Başvurucu son olarak İzmir İdare Mahkemesinde hâkim olarak görev yapmakta iken Hâkimler ve Savc ılar Yüksek Kurulu (HSYK) Genel Kurulunun 29/11/2016 tarihli karar ıyla Fetullahç ı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yap ılanmas ı (FETÖ/PDY) ile ba ğlant ısı bulunduğu gerekçesiyle 23/7/2016 tarihli ve 29779 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan 667 say ılı Olağanüstü Hal Kapsam ında Al ınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 say ılı KHK) 3. maddesine dayan ılarak meslekten ihraç edilmi ştir. C. Başvurucunun Baro Levhas ına Yaz ılma Talebine İlişkin Süreç 13. Kamu görevinden ç ıkar ılmas ının ard ından başvurucu, baro levhas ına avukat olarak yaz ılma talebiyle 2017 y ılının Haziran ay ında İzmir Barosuna (Baro) ba şvurmuştur. Başvurucunun talebi Baro Yönetim Kurulunun 4/7/2017 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Başvurucunun Baro karar ına karşı Türkiye Barolar Birli ğine (TBB) yapt ığı itiraz, TBB Yönetim Kurulunun 22/8/2018 tarihli karar ıyla kabul edilmi ş ve başvurucunun baro levhas ına avukat olarak yaz ılma talebi hakk ında karar verilmek üzere dosyan ın Baroy a gönderilmesine karar verilmi ştir. 14. Söz konusu karar, Bakanl ık taraf ından uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere TBB'ye geri gönderilmi ştir. Geri gönderme karar ının gerekçesinde, başvurucunun 667 say ılı KHK gere ğince HSYK karar ıyla kamu görevinden ç ıkar ılmas ı Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 4sebebiyle kamu hizmeti niteli ğinde bulunan avukatl ık mesleğini icra etmesinin mümkün bulunmad ığı ifade edilmi ştir. Ayr ıca başvurucu hakk ında FETÖ/PDY'ye üye olma suçundan İzmir Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca ceza soru şturmas ı yürütüldü ğü ve HSYK'da disiplin dosyas ı bulunduğu belirtilmi ştir. 15. TBB Yönetim Kurulu 8/12/2017 tarihli karar ı ile önceki karar ında ısrar ederek başvurucunun baro levhas ına yaz ılmas ına karar vermi ştir. Israr karar ının gerekçesinde, başvurucu ile ilgili olarak FETÖ/PDY üyeli ği suçlamas ıyla yürütülen soru şturman ın henüz tamamlanmad ığı ifade edilmi ş; bu nedenle 19/3/1969 tarihli ve 1136 say ılı Avukatl ık Kanunu'nun 5. maddesinin birinci f ıkras ının (a) bendinin uygulanmayaca ğı vurgulanm ıştır. 16. Bu karardan sonra ba şvurucunun baro levhas ına kayd ı gerçekleştirilmiştir. 17. Bakanl ık, başvurucunun baro levhas ına yeniden yaz ılmas ına ilişkin TBB karar ının kesinleşmesi üzerine 12/1/2018 tarihinde Ankara 11. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) TBB'ye kar şı iptal davas ı açm ıştır. Yürütmenin durdurulmas ı talebini de içeren dava dilekçesinde; 1136 say ılı Kanun'un 5. maddesinin birinci f ıkras ının (a) bendinde belirtilen cezalara mahkûm olman ın avukatl ığa engel hâllerden say ıldığı, üçüncü f ıkras ında ise bu cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovu şturma alt ında bulunulmas ı hâlinde avukatl ığa al ınma isteği hakk ındaki karar ın bu kovu şturman ın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilece ği belirtilmi ştir. Avukatl ık mesleğinin niteli ği de dikkate al ındığında FETÖ/PDY kapsam ında ihraç edilenler hakk ındaki soru şturma ve kovu şturma sonuçlanana kadar bu ki şilerin baro levhas ına kaydedilmemesi gerekti ği savunulmu ştur. 18. İdare Mahkemesi 17/5/2018 tarihinde ba şvurucunun davada TBB yan ında müdahil olma talebini kabul etmi ştir. Ayn ı tarihli (17/5/2018) karar ıyla -koşullar ının oluştuğu gerekçesiyle- TBB taraf ından tesis edilen i şlemin yürütmesinin durdurulmas ına kara r vermiştir. Söz konusu karara kar şı yap ılan itiraz Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin (Bölge İdare Mahkemesi) 21/6/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 19.İdare Mahkemesi 28/9/2018 tarihli karar ıyla dava konusu i şlemin iptaline karar vermiştir. Karar ın gerekçesinde, 1136 say ılı Kanun'un 1. maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate al ındığında avukatl ık mesleğinin kamu hizmeti yönünün a ğır bast ığı ifade edilmi ştir. 667 say ılı KHK'n ın 4. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında, ayn ı KHK'n ın 3. maddesi uyar ınca kamu görevinden ç ıkar ılan yarg ı mensuplar ı ile bu meslekten say ılanlar ın bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri, bu unvan, s ıfat ve meslek adlar ına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamayacaklar ı yönündeki düzenleme hat ırlat ılm ıştır. Başvurucuy a isnat edilen fiilin niteli ği, baro levhas ına yaz ılmas ı durumunda yürütülecek kamu hizmetinin önemi ve özelli ğine dikkat çekilerek ceza soru şturmas ı sonucunun beklenmesinin yerinde olacağı sonucuna var ıldığı belirtilmi ştir. 20. Söz konusu karara kar şı TBB ve ba şvurucu taraf ından istinaf başvurus u yap ılm ıştır. TBB taraf ından sunulan istinaf dilekçesinde; İdare Mahkemesinin iptal gerekçesini ba şvurucu hakk ında bulunan ceza soru şturmas ına dayand ırdığını, 1136 say ılı Kanun'da avukatl ık mesle ğine kabul edilme talebinin bekletilmesinin ancak ceza kovuşturmas ı bulunmas ı durumunda mümkün olabilece ği vurgulanm ıştır. Başvurucu sunduğu dilekçede ise hakk ında ceza soru şturmas ının bulunmas ının ve kamu görevinden ihraç edilmesinin baro levhas ına kaydedilmesine engel olmad ığını belirtmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 521.İstinaf başvurusu, Bölge İdare Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli karar ıyla kesin olmak üzere oybirli ğiyle reddedilmi ştir. Karar ın gerekçesinde İdare Mahkemesi karar ının usul ve hukuka uygun oldu ğu, kald ırılmas ını gerektiren bir nedenin bulunmad ığı belirtilmiştir. 22. Nihai karar 16/5/2019 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. Başvurucu 17/6/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. D. Başvurucu Hakk ındaki Ceza Yarg ılamas ına İlişkin Süreç 23. Başvurucu, silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan İzmir 16. A ğır Ceza Mahkemesinde (Ceza Mahkemesi) yarg ılanm ıştır. Ceza Mahkemesi 29/5/2019 tarihinde başvurucu hakk ında 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesinin (4) numaral ı fıkras ının ilk cümlesi ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 say ılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin (4) numaral ı fıkras ının (a) bendi gere ğince ceza verilmesine yer olmad ığına karar vermi ştir. Karar gerekçesinde; ba şvurucunun hakk ında yürütülen ceza soruşturmas ı kapsam ında evinde arama yap ıldığını öğrenmesi üzerine Manisa İl Emniyet Müdürlüğüne gelerek teslim oldu ğu, etkin pi şmanl ık göstererek örgütün yap ısı ve faaliyetleri ile muhatap oldu ğu örgüt üyeleri hakk ında konumuna uygun olarak samimi ve faydal ı bilgiler verdiği belirtilmi ştir. 24. Başvurucunun Ceza Mahkemesi karar ına karşı yapt ığı istinaf ba şvurusu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 16/3/2021 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 25.İstinaf karar ı başvurucu taraf ından temyiz edilmi ş olup dava bireysel başvurunun incelendi ği tarih itibar ıyla derdesttir. IV.İLGİLİ HUKUK 26.İlgili hukuk için bkz. M.B., 34-56. 27. 5271 say ılı Kanun'un "Tan ımlar" kenar ba şlıklı 2. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "a) Şüpheli: Soru şturma evresinde, suç şüphesi alt ında bulunan ki şiyi, b) San ık: Kovuşturman ın başlamas ından itibaren hükmün kesinle şmesine kadar, suç şüphesi alt ında bulunan ki şiyi, ... e) Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin ö ğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi, f) Kovuşturma: İddianamenin kabulüyle ba şlay ıp, hükmün kesinle şmesine kadar geçen evreyi, ... İfade eder." Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 628. 5271 say ılı Kanun'un "Kovuşturmaya yer olmad ığına dair karar" kenar başlıklı 172. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Cumhuriyet savc ısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davas ının aç ılmas ı için yeterli şüphe olu şturacak delil elde edilememesi veya kovu şturma olana ğının bulunmamas ı hâllerinde kovu şturmaya yer olmad ığına karar verir..." 29. 5271 say ılı Kanun'un "Kamu davas ını açma görevi" kenar ba şlıklı 170. maddesinin (1) ve (2) numaral ı fıkralar ı şöyledir: " Kamu davas ını açma görevi, Cumhuriyet savc ısı taraf ından yerine getirilir. Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun i şlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savc ısı, bir iddianame düzenler. ..." V.İNCELEME VE GEREKÇE 30. Mahkemenin 15/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddias ı ve Bakanl ık Görüşü 31. Başvurucu; i. Avukatl ık mesleğini icra edebilmek için ilgili mevzuatta aranan tüm şartlar ı taşıdığını ve ruhsat ba şvurusu s ıras ında hakk ında ceza soru şturmas ının dahi bulunmad ığını belirterek 1136 say ılı Kanun'un 5. maddesinde yer alan düzenlemenin sadece kovu şturma aşamas ı için geçerli olmas ına rağmen soruşturma aşamas ı için de uygulanmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının, ii. Avukatl ık mesleğinin kamu hizmeti niteli ğinde istihdam edilme olarak değerlendirilmemesi gerekti ği hâlde aksi yöndeki tespitin 667 say ılı KHK gere ğince avukatl ık mesleğini icra etmesine engel olmas ı nedeniyle kamu hizmetine girme hakk ının, iii. Baz ı meslek gruplar ındaki benzer durumdaki ki şilere mesleklerini icra edebilme imkân ı verilmesine ra ğmen avukatlar ın mesleklerini icra edememeleri nedeniyle e şitlik ilkesinin, iv. Ceza yarg ılamas ı sonucunda hakk ında ceza verilmesine yer olmad ığı karar ı verilmiş olmas ına rağmen aleyhe neticelenen İdare Mahkemesi karar ı sebebiyle ayr ımc ılık yasağının, v. Derece mahkemesi kararlar ında, ileri sürdü ğü iddialar ın tart ışılmamas ı ve kararlarda yeterli gerekçe bulunmamas ı sebebiyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 732. Bakanl ık görüşünde, 1136 say ılı Kanun'un avukatl ığa engel hâllerin düzenlendi ği 5. maddesi kapsam ında haklar ında aç ılan ceza davas ında etkin pi şmanl ık hükümlerinin uygulanmas ı sonucunda hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına ve ceza verilmesine yer olmad ığına karar verilenler hakk ında bölge idare mahkemesi kararlar ının istikrar kazand ığı belirtilmi ştir. Söz konusu kararlarda anayasal düzene ve düzenin i şleyişine karşı suçlardan hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına ve ceza verilmesine yer olmad ığına karar verilmesinin avukatl ık mesleğine kabule engel te şkil etmedi ğinin ifade edildiği vurgulanm ıştır. Bakanl ığın konuya ili şkin görüş ve uygulamas ının 21/12/2020 tarihinden itibaren de ğiştirilerek bölge idare mahkemesi kararlar ı doğrultusunda i şlemlerin tesis edilmeye ba şland ığı ifade edilmi ştir. Başvurucu hakk ında silahl ı terör örgütüne (FETÖ/PDY) üye olma suçundan yap ılan ceza yarg ılamas ı sonucunda etkin pi şmanl ık hükümlerinden yararland ırılarak ceza verilmesine yer olmad ığına karar verildi ğine ancak istinaf kanun yoluna ba şvurulmuş olmas ı nedeniyle karar ın henüz kesinle şmediğine dikkat çekilmiştir. Karar ın içtihat do ğrultusunda kesinle şmesi durumunda ba şvurucunun yeniden baro levhas ına yaz ılma talebinde bulunabilmesinin mümkün oldu ğu belirtilmi ştir. Bakanl ık söz konusu bu durumun gözönünde tutularak somut ba şvuruda ola ğan başvuru yollar ının tüketilmedi ğine karar verilmesi gerekti ğini ifade etmi ştir. 33. Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında başvurucu, ba şvuru formundaki beyanlar ını tekrar etmekle birlikte Anayasa Mahkemesinin benzer konuda ihlal kararlar ının bulundu ğunu belirtmiş; eğitim ald ığı alanla ilgili çal ışmas ının engellenmesi sebebiyle özel hayata sayg ı hakk ının da ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 1.İncelemenin Kapsam ı Yönünden 34. Başvurucu taraf ından başvuru formunda belirtilmemesine ra ğmen Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında, eğitim ald ığı alanla ilgili çal ışmas ının engellenmesi sebebiyle özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ği ileri sürülmü ştür. 35. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı f ıkras ı ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir ( Yasin Yaman , B. No: 2012/1075, 12/2/2013, 18, 19). Bireysel başvurunun kabul edilebilirlik ko şullar ından olan ba şvuru süresine riayet edilmesi şart ı, bireysel ba şvuru incelemesinin her a şamas ında resen nazara al ınmas ı gereken bir ba şvuru koşuludur ( Taner Kurban , B. No: 2013/1582, 7/11/2013, 19). 36. Başvurucunun -ba şvuru formunda öz itibar ıyla dile getirmi ş olmas ı kayd ıyla- şikâyetlerini sonradan verece ği dilekçelerle detayland ırmas ının önünde bir engel bulunmamaktad ır. Bununla birlikte somut olayda ba şvurucu, ba şvuru formunda maddi hak ile ilgili şikâyetini öz itibar ıyla dahi olsa ileri sürmemi ştir. Bu aç ıdan otuz günlük ba şvuru süresinden sonra verilen dilekçede ilk kez ileri sürülen şikâyetlerin dikkate al ınmas ı ve incelenmesi mümkün de ğildir ( Sinan Oğan, B. No: 2017/32685, 2/6/2020, 28). 37. Belirtilen ilkeler gere ğince başvurucunun özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildiği iddias ı bireysel ba şvuru süresinden sonra ileri sürülmesi nedeniyle incelenmeyecektir. Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 82. Uygulanabilirlik Yönünden 38. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, M.B. başvurusuna ili şkin karar ında Anayasa'n ın 36. maddesinin baro levhas ına kaydedilmeye ili şkin uyu şmazl ıklarda uygulanabilir oldu ğu sonucuna varm ıştır (ayn ı kararda bkz. 64-78). 3. Kabul Edilebilirlik Yönünden39. Anayasa n ın iddian ın incelenmesinde dayan ılacak olan "Hak arama hürriyeti " kenar başlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir." 40. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, 16). Ba şvurucunun baro levhas ına yaz ılmas ına ilişkin karar İdare Mahkemesi taraf ından iptal edilmi ştir. Anayasa Mahkemesi taraf ından baro levhas ına yaz ılma karar ının iptal edilmesine ili şkin M.B. başvurusu, Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı kapsam ında incelenmi ş olup somut başvurudaki iddialar ın da bu kapsamda incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 41. Bakanl ık görüşünde, başvurucu hakk ındaki ceza yarg ılamas ının devam etti ği belirtilerek ba şvurucunun ola ğan başvuru yollar ını tüketmedi ği ve yarg ılama sonucunda verilen karara göre yeniden baro levhas ına kaydedilme talebinde bulunabilmesinin mümkü n olduğu belirtilmi şse de hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı yönünden yap ılan değerlendirmenin derece mahkemelerinin gerekçesi kapsam ında yap ılacağı belirtilmelidir. Başvuruya konu somut olayda İdare Mahkemesi taraf ından avukatl ık mesleğinin niteli ğine ve önemine de ğinildikten sonra ba şvurucunun kamu hizmeti say ılan avukatl ık mesleğinde istihdam edilemeyece ği ve başvurucu hakk ındaki ceza soru şturmas ının beklenmesi gerekti ği gerekçeleriyle baro levhas ına yaz ılma işleminin iptal edildi ği görülmü ştür. Bireysel başvuruya ili şkin şikâyetler bu kapsamda incelenece ğinden başvuru yollar ının tüketildi ğine karar verilmesi gerekti ği değerlendirilmektedir. 42. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 4. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 43. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı, maddi adaleti de ğil şeklî adaleti temin etmeye yönelik güvenceler içermektedir. Bu bak ımdan adil yarg ılanma hakk ı davan ın taraflardan biri lehine sonuçlanmas ını garanti etmemektedir. Adil yarg ılanma hakk ı temel olarak yarg ılama sürecinin ve usulünün hakkaniyete uygun olarak yürütülmesini teminat alt ına almaktad ır (M.B. , 80). 44. Anayasa'n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 9kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ık konusunda var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konus u olamaz ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir (konuya ilişkin birçok karar aras ından bkz. Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013). 45. Ancak temel hak ve özgürlüklere müdahalenin söz konusu oldu ğu durumlarda derece mahkemelerinin takdir ve de ğerlendirmelerinin Anayasa'daki güvencelere etkisini nihai olarak de ğerlendirecek merci Anayasa Mahkemesidir. Bu itibarla Anayasa'da öngörülen güvenceler dikkate al ınarak bireysel ba şvuru kapsam ındaki temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmedi ğine ilişkin herhangi bir inceleme kanun yolunda gözetilmesi gereken hususun incelenmesi olarak nitelendirilemez ( Şahin Alpay (2) [GK], B. No: 2018/3007, 15/3/2018, 53). 46. Adil yarg ılanma hakk ı, hukuk kural ının davan ın başvurucu lehine sonuçlanmas ını temin eden yorumunun esas al ınmas ını güvence alt ına almamaktad ır. Uyuşmazl ığa uygulanacak hukuk kurallar ının yorumlanmas ı -yukar ıda belirtildi ği gibi- derece mahkemelerinin takdirindedir. Bununla birlikte derece mahkemelerinin hukuk kurallar ını yorumlarken Anayasa'n ın 2. maddesinde düzenlenen ve Cumhuriyet'in nitelikleri aras ında say ılan hukuk devleti ilkesini gözönünde bulundurmalar ı gerekir. Esasen hukuk devleti ilkesi Anayasa'n ın tüm maddelerinin yorumlanmas ında dikkate al ınmas ı zorunlu olan bir ilkedir. Bu ba ğlamda Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının kapsam ve içeri ğinin yorumlanmas ında da hukuk devletinin gerekleri gözetilmelidi r (M.B. , 84) 47. Bu noktada hukuk devletinin gereklerinden birini de hukuk güvenli ği ilkesi oluşturmaktad ır (AYM, E.2008/50, K.2010/84, 24/6/2010 ve E.2012/65, K.2012/128, 20/9/2012). Ki şilerin hukuki güvenli ğini sağlamay ı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi; hukuk normlar ının öngörülebilir olmas ını, bireylerin tüm eylem ve i şlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaç ınmas ını gerekli k ılar. Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem ki şiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve ku şkuya yer vermeyecek şekilde aç ık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmas ını, ayr ıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalar ına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013). 48. Başvurucular ın medeni haklar ıyla ilgili uyu şmazl ıklarda uygulanan hukuk kurallar ının aç ıkça keyfî veya hakk ın tesliminden kaç ınacak (adaleti hiçe sayacak) biçimde yorumlanmas ı usule ili şkin güvenceleri anlams ız hâle getirece ğinden adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğinden söz edilebilir. Zira bu hâlde, derece mahkemesinin yorumunun başvurucu taraf ından öngörülmesi mümkün olmay ıp hukuk kurallar ının öngörülemez biçimde yorumlanmas ı hukuk devleti ilkesini örseler. Özellikle hak ve özgürlükleri k ısıtlay ıcı hükümlerin geni ş yoruma tabi tutulmas ı keyfîliğe ve bireylerin kendilerini hukuk kar şısında güvensiz hissetmelerine yol açar ( M.B. , 86). 49. Anayasa Mahkemesi Kenan Özteri ş (B. No: 2012/989, 19/12/2013) karar ında, Askerî Yüksek İdare Mahkemesinin (AY İM) yorumunun 1/3/1926 tarihli ve 765 say ılı mülga Türk Ceza Kanunu'nun 95. maddesinin aç ık hükmüne ayk ırılık teşkil ettiğini belirterek olayda ba şvurucu hakk ında verilen mahkûmiyetin tecil edilmesinin sonuçlar ı ile ilgili aç ık bir kanun hükmü bulundu ğu ve bu hükme verilecek ola ğan anlam belli oldu ğu hâlde AY İM Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 10İkinci Dairesinin aç ık olan kanun hükmüne ola ğanın d ışında farkl ı bir anlam verip buna göre uygulama yapt ığı, böylece karar ın öngörülemez nitelikte olup bariz takdir hatas ı içerdiği gerekçesiyle Anayasa'n ın 36. maddesinin ihlal edildi ği sonucuna varm ıştır. 50. Benzer şekilde Anayasa Mahkemesi Mehmet Geçgel (B. No: 2014/4187, 18/4/2019) karar ında, başvurucu hakk ında hükmedilen cezan ın 21/12/2000 tarihli ve 4616 say ılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolay ı Şartla Sal ıverilmeye, Dava ve Cezalar ın Ertelenmesine Dair Kanun kapsam ında ertelenmi ş olmas ı nedeniyle hakk ında ceza hukuku ilkelerine göre mahkûmiyet hükmü bulunmamas ına rağmen idare mahkemesinin ortada gerçek bir mahkûmiyet varm ış gibi değerlendirme yaparak ba şvurucunun tazminat talebini reddetti ği karar ının bariz takdir hatas ı içerdiği kanaatine ula şmış ve başvurucunun hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna varm ıştır. b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 51.İdare Mahkemesinin gerekçesinde, öncelikle avukatl ık mesleğinin kamu hizmeti niteliğinde bir meslek oldu ğu vurgulanm ış; 667 say ılı KHK gere ğince kamu görevinden ihraç edilen ba şvurucunun bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyece ği belirtilmi ştir. Gerekçede ayr ıca yürütülecek kamu hizmetinin önemi ve özelli ği dikkate al ınarak başvurucu hakk ında devam eden ceza soru şturmas ı sonucunun beklenmesinin yerinde olaca ğı ifade edilmiştir. 52. Bu durumda İdare Mahkemesinin gerekçesini iki farkl ı olguya dayand ırdığı görüldüğünden her iki gerekçe yönünden ayr ı ayr ı inceleme yap ılmas ı gerekmektedir. i. Kamu Görevinden İhraç Edilen Ba şvurucunun Avukatl ık Mesle ğinde İstihdam Edilemeyece ğine İlişkin Gerekçe Yönünden 53. Anayasa Mahkemesi, eldeki ba şvuruda uygulanacak ilkeleri ba şvuruya benzer olgu ve iddialar ı içeren M.B. karar ında belirlemi ştir. Kamu görevinden ihraç edilen başvurucunun baro levhas ına yaz ılma işleminin mahkeme karar ı ile iptal edilmesine ili şkin başvuruda hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmi ştir. İptal ile sonuçlanan mahkeme karar ında 667 say ılı KHK'da düzenlenen "Birinci f ıkra uyar ınca görevine son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez..." hükmünden yola çıkılarak avukatl ık mesleğinin maddi anlamda bir kamu hizmeti oldu ğu değerlendirilmek suretiyle ba şvurucunun avukatl ık mesleğine kabul şartlar ını taşımad ığı hükmüne var ıldığı belirtilmiştir (M.B. , 92-96). 54. Söz konusu ba şvuruya ili şkin kararda, derece mahkemelerince yap ılan yarg ılaman ın adil yarg ılanma ilkelerini ihlal edip etmedi ğinin değerlendirilmesinde incelenmesi gereken meselenin derece mahkemesinin vard ığı bu sonucun ilgili mevzuat ın hakk ın tesliminden kaç ınacak ölçüde öngörülemez bir biçimde yorumlanmas ına dayan ıp dayanmad ığının tespit edilmesi gerekti ği ifade edilmi ştir. Kamu hizmeti kavram ını yorumlaman ın ve bu ba ğlamda an ılan hükmün avukatl ığı da kapsay ıp kapsamad ığını değerlendirmenin öncelikli olarak derece mahkemelerine ait bir yetki oldu ğu vurgulanm ış, bununla birlikte derece mahkemelerinin yorumunun aç ıkça öngörülemez oldu ğunun vey a hakk ın teslimini aç ıkça reddedecek şekilde hatal ı bulundu ğunun tespiti durumunda usule ilişkin güvencelerin de anlams ız hâle gelece ği gerekçesiyle söz konusu durumun etkilerini incelemenin Anayasa Mahkemesinin görevinde oldu ğu belirtilmi ştir (M.B. , 97). Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 1155. An ılan başvuruda 667 say ılı KHK gere ğince görevlerine son verilenlerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyece ğine ilişkin kuraldaki istihdam kavram ının bağıml ı çal ışmay ı gerektirdi ği, söz konusu kuraldan devlete ba ğlı olarak çal ışmay ı gerektirmeyen avukatl ık mesle ğini de kapsad ığı hususunun aç ıkça anla şılamad ığı vurgulanm ıştır. Ayr ıca serbest çal ışan avukatlar ile devlet aras ında devlet memurununkine benzer bir güven ili şkisi araman ın Anayasa ile olu şturulan demokratik hukuk düzeninde anlaml ı olmad ığının alt ı çizilmiştir (M.B. , 101). 56. Hak ve özgürlükleri s ınırland ıran hükümlerin kamu makamlar ınca geni ş yorumlanmas ı, bireyler aç ısından öngörülemez sonuçlar do ğurabileceğinden hukuk devletine ayk ırılık teşkil etmenin yan ında adil yarg ılanma hakk ını da zedeler. Adil yarg ılanma hakk ı, uyuşmazl ıklarda uygulanacak hukuk kurallar ının öngörülebilir olmas ını zorunlu k ılmaktad ır. Türk anayasal sisteminde hak ve özgürlükleri k ısıtlay ıcı düzenleme yapma yetkisi yasama organ ına aittir. Hak ve özgürlü ğü k ısıtlay ıcı bir kanunun kapsam ını genişletici yorum ve uygulamalar, kanun koyucunun getirmedi ği bir s ınırland ırman ın idari ve yarg ısal makamlarca ihdas edilmesi sonucunu do ğurabilir. Bu aç ıdan hak ve özgürlükleri s ınırland ıran kurallar a ilişkin yorum ve uygulamalar ın kural ın kapsam ını genişletici nitelikte olmamas ı, öngörülebilir s ınırlar içinde kalmas ı önem ta şımaktad ır. Diğer bir ifadeyle derece mahkemelerinin, hak ve özgürlükleri s ınırlay ıcı kurallar ın kapsam ının geniş yorumlanmas ı hususunda oldukça ihtiyatl ı davranmas ı gerekir. Aksi durum keyfî uygulamalar ın yayg ınlaşmas ına ve bireylerin kamu otoritelerine kar şı güvencesiz bir konuma dü şmesine yol açar ( M.B., 104) . 57. Sonuç olarak M.B. başvurusuna ili şkin kararda, ba şvurucunun kamu görevinden ihraç edildikten sonra kamu hizmeti say ılan avukatl ık mesleğinde istihdam edilmesinin mümkün olmad ığı gerekçesiyle avukatl ık mesleğine kabul edilme şartlar ını taşımad ığı yolunda ula şılan kanaatin kanun hükmünün öngörülebilir olmayan geni şletici yorumun a dayand ığı belirtilmi ştir. Bu yorumun ba şvurucunun medeni hakk ıyla ilgili olarak aç ılan davada usule ili şkin güvenceleri anlams ız hâle getirdi ği ve başvurucu aleyhine karar verilmesinde belirleyici oldu ğu, dolay ısıyla bunlar ın bir bütün olarak yarg ılaman ın hakkaniyetini zedeledi ği kanaatine var ılm ıştır. 58. Somut olayda da kamu görevinden ihraç edilen ba şvurucunun baro levhas ına kaydedilmesine ili şkin işlemin İdare Mahkemesi taraf ından avukatl ık mesleğinin kamu görevi oldu ğu ve ilgili KHK gere ğince kamu görevinden ihraç edilenlerin bir daha kam u görevinde istihdam edilemeyece ği gerekçesiyle iptal edildi ği tespit edilmi ştir. Bu durumd a yukar ıda an ılan kararda ula şılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir husus bulunmamaktad ır. ii. Başvurucu Hakk ında Devam Eden Ceza Soru şturmas ının Beklenmes i Gerektiğine İlişkin Gerekçe Yönünden 59. 1136 say ılı Kanun'un avukatl ık mesleğine kabule engellerin düzenlendi ği 5. maddesinin üçüncü f ıkras ında, ayn ı maddenin birinci f ıkras ının (a) bendinde yaz ılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovu şturma alt ında bulunmas ı hâlinde , avukatl ığa alınma iste ği hakk ındaki karar ın bu kovu şturman ın sonuna kadar bekletilmesine kara r verilebilece ği düzenlenmi ştir. 60. Soruşturma ve kovu şturma kavramlar ı ceza muhakemesine ili şkin kavramla r olup 4/4/1929 tarihli ve 1412 say ılı mülga Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda yer alan haz ırlık soruşturmas ı ve son soru şturma kavramlar ına karşılık gelmektedir. Soru şturma Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 12aşamas ı 5271 say ılı Kanun'da yetkili mercilerce suç şüphesinin ö ğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evre olarak tan ımlanmakta, 1412 say ılı mülga Kanun'da haz ırlık soruşturmas ı olarak belirtilen muhakeme a şamas ına karşılık gelmektedir. 1412 say ılı mülga Kanun'un yürürlükte oldu ğu dönemde muhakemenin bütününü ifade etmek üzere de kullan ılabilen kovu şturma kavram ı ise 5271 say ılı Kanun'da yaln ızca iddianamenin kabulüyle başlayan ve hükmün kesinle şmesine kadar geçen evreyi tan ımlamaktad ır. 61. Benzer durum suç isnad ı alt ında bulunan ki şinin tan ımlanmas ı bak ımından da gerçekleşmiştir. Buna göre haz ırlık soruşturmas ı aşamas ında san ık olarak tan ımlanan ki şi 5271 say ılı Kanun ile art ık soruşturma aşamas ında şüpheli ancak kovu şturma aşamas ında san ık olarak adland ırılacakt ır. Başka bir ifadeyle soru şturma aşamas ında suç isnad ı alt ında bulunan bir ki şi şüpheli olarak tan ımlanmaktayken soru şturma aşamas ının bir ilerisi olan kovuşturma aşamas ında ise art ık san ık olarak adland ırılmaktad ır. Cumhuriyet savc ısı taraf ından şüpheli hakk ında ceza davas ı aç ılmas ını gerektirecek deliller bulunmamas ı hâlinde kovuşturmaya yer olmad ığı karar ı verilirken yeterli delil bulunmas ı hâlinde söz konusu şüpheli hakk ında iddianame düzenlenmektedir. Bu durumda kovu şturma aşamas ının soruşturma aşamas ından daha ileri bir a şama oldu ğu, ilgili ki şi hakk ındaki iddialar ın dah a ciddi boyuta ula ştığı ve söz konusu süreçlerin hukuki sonuçlar ının birbirinden farkl ı olduğu kabul edilmektedir. 62. 1136 say ılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü f ıkras ında kovu şturma alt ında bulunma durumuna yönelik düzenlemenin yer ald ığı fakat hakk ında soruşturma bulunanlarla ilgili bir hükmün bulunmad ığı görünmektedir. Bir an için kanun koyucunun kovuşturma kavram ı ile soru şturma aşamas ını da içine alan ceza muhakemesi evresini amaçlad ığı düşünülse bile hak ve özgürlükleri s ınırland ıran hükümlerin kamu makamlar ınca geniş yorumlanmas ının bireyler aç ısından öngörülemez sonuçlar do ğurabileceği unutulmamal ıdır. Soruşturma ve kovuşturma kavramlar ının tan ımının 1136 say ılı Kanun'da yap ılmad ığı dikkate al ındığında söz konusu kavramlar ın kapsam ının belirlenmesinde 5271 say ılı Kanun'dan yararlan ılmas ı gerekmektedir. Kald ı ki 5271 say ılı Kanun'un yürürlü ğe girdiği 1/6/2005 tarihinden bu yana 1136 say ılı Kanun'da ve di ğer kanunlarda uyum amac ıyla birçok düzenleme yap ıldığı gözetildi ğinde kanun koyucunun an ılan Kanun'un 5. maddesindeki kovuşturma kavram ından maksad ının 5271 say ılı Kanun'da tan ımland ığı şekliyle yorumlanmas ı olduğu değerlendirilmektedir. Dolay ısıyla derece mahkemelerinden de bu kavramlar ı 5271 say ılı Kanun'a göre yorumlamas ı beklenmektedir. 63. 1136 say ılı Kanun'da avukatl ığa kabul konusundaki düzenlemede, ayn ı Kanun'un 5. maddesinin birinci f ıkras ının (a) bendinde belirtilen yaz ılı cezalardan kovuşturma alt ında bulunulmu ş olmas ı durumunda baro levhas ına yaz ılma ile ilgili başvurunun kovu şturman ın sonuna kadar ertelenmesi konusunda idareye takdir hakk ı verilmişse de söz konusu düzenlemenin soruşturma aşamas ında da uygulanabilece ğine ilişkin bir hüküm yer almamaktad ır. Bu durumda ve yukar ıda yer verilen aç ıklamalar do ğrultusund a İdare Mahkemesi taraf ından hakk ında ceza soru şturmas ı bulundu ğu gerekçesiyle başvurucunun avukatl ık mesleğine kabul edilme şartlar ını taşımad ığı yolunda ula şılan kanaatinin kanun hükmünün öngörülebilir olmayan geni şletici yorumuna dayand ığı tespit edilmiştir. iii. Sonuç 64. Somut ba şvuruya konu olayda İdare Mahkemesinin ba şvurucunun avukatl ık mesleğini icra edebilmesine ili şkin olarak avukatl ık mesleğinin kamu görevi oldu ğuna ve 667 Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 13say ılı KHK gere ğince kamu görevinden ihraç edilmi ş olan başvurucunun bir daha kam u hizmetinde istihdam edilmesinin mümkün olmad ığına yönelik yorumu ile ba şvurucu hakk ında devam eden ceza soru şturmas ının sonucunun beklenmesi gerekti ğine yönelik yorumu ba şvurucu aleyhine karar verilmesinde belirleyici olmu ştur. Dolay ısıyla İdare Mahkemesi taraf ından başvurucunun avukatl ık mesleğine kabul edilme şartlar ını taşımad ığı yolunda ula şılan kanaatinin kanun hükmünün öngörülebilir olmayan geni şletici yorumuna dayand ığı tespit edilmi ştir. 65. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 5. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 66. 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 67. Başvurucu, yarg ılaman ın yenilenmesine karar verilmesi ve tazminat a hükmedilmesi talebinde bulunmu ştur. 68. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 69. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 70.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanunun 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük ün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 14örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir. ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 71.İncelenen ba şvuruda, derece mahkemelerinin olayda uygulanan hukuk kural ını usule ili şkin güvenceleri anlams ız hâle getirecek şekilde ve öngörülemez biçimde yorumlamas ı sebebiyle hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ulaşılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılm ıştır. 72. Bu durumda hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örneğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 11. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 73.İhlalin tespitinin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ına hükmedilmesinin yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 74. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harc ın başvurucuya ödenmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurucunun kamuya aç ık belgelerde kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, B. Hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, Başvuru Numaras ı: 2019/20904 Karar Tarihi :15/4/2021 15D. Karar ın bir örne ğinin adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 11. İdare Mahkemesine (E.2018/102, K.2018/1879) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, F. 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, G. Ödemelerinin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 15/4/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Ba şkanvekili Ba şkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Üye M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş Üye Üye Basri BA ĞCI İrfan FİDAN