Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 4 217 (Devralma ) Karar Sayısı : 06-96/1225 -370 Karar Tarihi : 29.12.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK , Sinan BOZKUŞ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. Basın Ekspres Yolu No:2 Hal kalı/İstanbul - Onur Hava Taşımacılık A.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 4 217 (Devralma ) Karar Sayısı : 06-96/1225 -370 Karar Tarihi : 29.12.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK , Sinan BOZKUŞ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. Basın Ekspres Yolu No:2 Hal kalı/İstanbul - Onur Hava Taşımacılık A.Ş. 20 Şenlikköy Çatal Sk. No:3 Florya/İstanbul - Hürkuş Havayolu Taşımacılık ve Ticaret A.Ş . Yeşilköy Cd. No:9 A Blok D:2 -4 Florya/İstanbul - İnter Ekspres Hava Taşımacılık A.Ş. Çağlayan Mh. 2004 Sk. No:26 Barınaklar/Antalya Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. 34349 Beşiktaş/İstanbul D. BİLDİRİMDE 30 BULANAN : - THY-DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş Temsilcisi : Av. Meltem KIZILIRMAK GÖKDENİZ Koreşehitleri Cd. No:1 Yonca Apt. A Blk. K:2 D:8 Zincirlikuyu/İstanbul E. TARAFLAR : - Uçak Servisleri A.Ş . Genel Müdürlük Binası Atatürk Havalimanı 34149 İstanbul - THY DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş . Harbiye Meşrutiyet Cd. No:30 Şişli/İstanbul 40 F. DOSYA KONUSU: Uçak Servisleri A.Ş . (Usaş) nin uçak içi ikram hizmetlerinde kullanılan varlıklarının ve uçak içi ikram hizmetlerinde çalışan personelin devralınması i şlemine izin verilmesi talebi . 06-96/1225 -370 2G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına en son 25.12.2006 tarih, 8836 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan Izin Alınması Gereken Birlesme ve Devralmalar Hakkında Teblig in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 15.12.2006 tarih, 2006 -4-216/Öİ -06-SY sayılı Devralma/Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu Kurul un 20.12.2006 tarih, 06 -92 sayılı 50 toplantısında görüşülerek 06-92/11 70-Mİ sayı ile do sya konusunun ek çalışma yapılmak üzere Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. Yapılan ek çalışma sonucu hazırlanan 27.12.2006 tarih, 2006 -4- 217/Öİ-06-SY sayılı Devralma Ön İ nceleme Raporu 29.12.2006 tarih, REK.0.08.00.00 -120/360 sayılı Başkanlı k Önergesi ile 06 -96 sayılı Kurul toplantısında görü şülerek karara baglanmı ştır. Ayrıca Rekabet Kurumu kayıtlarına 13.12.2006 tarih ve 8535, 8536, 8537 ve 8538 sayılar ile giren başvurularda yer alan, USAŞ ın 9 havalimanında bulunan uçak ikramına d air bütün varlıklarının T ürk Hava Yolları A.O. (THY) nun ortağı olduğu THY -DoCo İkram Hizmetleri A.Ş. (Ortak Girişim) tarafından devralınması işlemine 60 Rekabet Kurulu tarafından izin verilmemesi talebi de 06 -96 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da, - Ortak Girişim in , USAŞ ın uçak içi ikram hizmetlerinde kullanılan varlıklarını ve uçak içi ikram hizmetlerinde çalışan personeli devralması işleminin, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları ve pazar payı yönüyle, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, 70 - Ancak, Ortak Girişim in , THY ve ilgili pazarda faaliyet gösteren diğer havayolu şirketleri ar asında ayırımcılık yapmamayı taahhüt etmesi ve - USAŞ a getirilen 5 (beş) yıl süreli rekabet etmeme yükümlülüğü makul bir yan sınırlama olarak değerlendirilemeyeceğinden, inceleme konusu işlem ve piyasadaki rekabet koşulları dikkate alınarak, sözleşmedeki bu hükmün 2 (iki) yıl olarak değiştirilmesi şartları ile bildirime konu devralma işlemine izin verilmesinin yerinde olacağı, görüşü ifade edilm iştir. 80 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı a) Uçak İçi İkram Hizmetler i: 06-96/1225 -370 3Havayollarında uçak içi ikram hizmetleri atıştırmalık yiyeceklerden sıcak ve 90 soğuk yemeklere kadar değişim göstermektedir. Ayrıca sunulan hizmetler uzun ve kısa mesafeli uçuşlarda, birinci sınıf, business ve ekonomi sınıfı uçuşlarda da çeşitlilik göste rmektedir. Uçak içi ikram hizmetleri yalnızca yiyecek ve içeceklerin havayolu şirketlerine satışını değil yiyecek ve içeceklerin uçaklara teslimi, bu ürünlerin uçaklara yüklenmesi ve boşaltılması, çöp ve atıkların toplanması ve boşaltılması, yiyeceklerin h azırlanması ve yiyeceklerin takdim şekilleri dâhil bir takım ek hizmetleri de içermektedir. Havayolu şirketleri bu hizmetleri farklı şirketlerden değil tek bir hizmet kuruluşundan almayı tercih etmektedirler. Dolayısıyla ilgili ürün pazarı belirlenirken su nulan bu hizmetler için tek bir ürün pazarı tanımlamak 100 mümkündür. İncelenen işlemde, ilgili ürün pazarı yukarıda yer verilen süreçleri de kapsayacak şekilde uçak içi ikram hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. b) Hava Taşımacılığı: İşlemden etkil enmesi muhtemel bir diğer ilgili ürün pazarı ise ikram hizmetlerinin alt pazarı olan havayolu ile yolcu taşımacılığı pazarı dır. 110 I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar a) Uçak İçi İkram Hizmetleri Bakımından Havaalanlarında ikram hizmeti verecek kuruluşlar her bi r havaalanı için ayrı ayrı Çalışma Ruhsatı almak zorundadırlar. Alınan bu ruhsatla sadece o havaalanına inen ve oradan kalkan uçaklara hizmet verilebilir. İkram hizmeti veren kuruluşların ana müşterileri havayolu şirketleridir. Özellikle uzun yolculuklarda yiyecek ve içeceklerin bozulmadan servis edilmesi önem taşıdığından hizmet verecek kuruluşun havaalanı içinde veya yakınında 120 yeterli ekipman ve lojistik imkanlarına sahip olması gerekmektedir. Havayolu şirketleri ikram hizmetlerini sefer düzenledikleri ha vaalanlarından temin etmekte ve yolculara sunmaktadırlar. İkram hizmeti daha ucuz olduğu için başka bir havaalanına yönelmek havayolu şirketleri açısından havaalanlarındaki diğer maliyetler yüzünden ekonomik olmamaktadır. Bu bağlamda ilgili coğrafi pazar h er bir havaalanı için ayrı ayrı belirlenebilir. Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda bildirime konu olan işlem açısından ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yer alan sivil havaalanları olarak belirlenmiştir. 130 06-96/1225 -370 4b) Hav a Yolu ile Yolcu Taşımacılığı Bakımından Havayolu ile yolcu taşımacılığı pazarı bakımından şehir -eşli (city -pair) kavramı çerçevesinde ortak girişimin faaliyet göstereceği tüm iç hatlar ile Türkiye çıkışlı/varışlı hatlar coğrafi pazar kabul edilebilece ktir. 140 I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme I.2.1. Taraflar I.2.1.1. THY-DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş (THY -DO&CO) THY-DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş, Türk Hava Yolları ile Doco İstanbul Catering ve Restaurant Hizmetleri Tic. A.Ş arasında kurulan bir ortak girişimdir. Şirketin kuruluşu 3.10.2006 tarih ve 6655 sayılı Ticaret S icil Gazetesi nde ilan edilmiştir. THY DO&CO nun hissedarları aşağıdaki 150 şekildedir: HİSSEDARLAR HİSSELERİN NOMİNAL DEĞERİ (YTL) HİSSE ORANI (%) Türk Hava Yolları A.O 30.000.000 50,00 Doco İstanbul Catering ve Restaurant Hizmetleri Tic. A.Ş 29.999.997 49,999995 DO&CO Restaurant&Catering Aktiengesselschaft 1 0,0000016 Attila Turgut Doğudan 1 0,0000016 DO&CO International Limited 1 0,0000016 Toplam 60.000.000 100 Şirketin Yönetim Kurulu üyeleri şu isimlerden oluşmaktadır: ADI SOYADI GÖREVİ Candan Karlıtekin Yönetim Kurulu Başkanı Attila Turgut Doğudan Başkan Yardımcısı Hamdi Topçu Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Büyükerdoğmuş Yönetim Kurulu Üyesi Ali Zafer K araca Yönetim Kurulu Üyesi Klaus Petermann Yönetim Kurulu Üyesi Bildirim Formu nda yer alan bilgilere göre, THY -DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş nin yeni kurulması sebebiyle herhangi bir cirosu bulunmamaktadır. Ortak 06-96/1225 -370 5Girişimi oluşturan taraflardan THY nin 200 5 yılı cirosu SPK mevzuatına göre 3.107.071.608 YTL . dir. Doco İstanbul Catering ve Restaurant Hizmetleri Tic. 160 A.Ş nin 2005 yılı cirosu ise ( ) YTL dir. I.2.1. 2. UÇAK SERVİSLERİ A.Ş. USAŞ 1958 yılında THY nin yönetimi altında, THY'nin iç ve dış hat s eferlerine ikram hizmeti sağlamak amacıyla kurulmuştur. 1987 yılında Türkiye'nin başlıca havalimanlarında restoran ve kafeterya işletmeciliğine başlamıştır. Aynı yıl, özelleştirme programına dahil edilen USAŞ'ın hisseleri Özelleştirme İdaresi'ne devredilmi ştir. 1989 yılında USAŞ hisselerinin % 70'i, SAS Şirketler Grubu içinde yer alan SAS Service Partner'a satılmıştır. Özelleştirme İdaresi 170 portföyünde yer alan %30 oranındaki hisselerinin 1993 yılında halka arz edilmesinden bu yana USAŞ, İstanbul Menkul Kıym etler Borsası'nda halka açık bir şirket olarak faaliyet göstermektedir. 1994 yılında SAS Service Partner, Swissair Şirketler Grubu içinde yer alan Gate Gourmet tarafın dan satın alınmıştır. 2002 yılında Gate Gourmet International, Swissair Şirketler Grubu'n dan Texas Pacific Group bünyesine devredilmiştir. USAŞ 100 % oranında Gate Gourmet Holding e ait olan Gate Gourmet Luxembourg III S.a.r.l tarafından kontrol edilmektedir. Gate Gourmet Holding in ana hissedarları aşağıdaki şekildedir: 180 Texas Pacific Group 20% Deutsche Bank 10% 40 ı aşkın kurumsal ve bireysel hissedar 10% her biri için Bildirim Formu nda yer alan bilgilere göre Gate Gourmet Holding in Türkiye de hava yolu ikram hizmetleri alanında faaliyet gösteren USAŞ dışında herha ngi bir iştiraki bulunmamaktadır. USAŞ ın hissedar lık yapısı şu şekildedir: HİSSEDARLAR HİSSE ADEDİ HİSSELERİN NOMİNAL DEĞERİ (YTL) HİSSE ORANI % Gate Gourmet Luxembourg III S.a.r.l 19.237.489,74 19.237.489,74 56,249997 Ivar Samren 3,42 3,42 0,0000001 Paul Lilley 3,42 3,42 0,0000001 Guy Dubois 3,42 3,42 0,0000001 Public 14.962.500 14.962.500 43,75 Toplam 50.000 50.000 100 190 06-96/1225 -370 6THY nin USAŞ ta %3 oranında hissesi bulunmakta olup Yönetim Kurulu nda 1 üye ile temsil edilmektedir. USAŞ Yönetim Kurulu aşağıdaki üyelerden oluşmaktadır: ADI SOYADI GÖREVİ Ivar Samrén Yönetim Kurulu Başkanı Paul Lilley Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Guy Dubois Yönetim Kurulu Üyesi Fadlullah Cerrahoğlu Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Paşaoğlu Yönetim Kurulu Üyesi Asuman Yazıcı Yönetim Kurulu Üyesi Engin Güner Yönetim Kurulu Üyesi Yönetim Kurulu üyesi Asuman YAZICI THY tarafından tayin edilmiştir. Şirketin denetçileri ise Bekir AROMA ve C. Tayyar ÖZERDEM den oluşmaktadır. I.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Kaps amında Değerlendirme Bildirim konusu işlem ile Usaş ın uçak içi ikram hizmetlerinde kullanılan 200 varlıkları ve uçak içi ikram hizmetlerinde çalışan personeli Ortak Girişim e devredilecektir. Anlaşma uyarınca devredilecek varlıklar; maddi varlıkları, müşteri sözleşmelerini, kira sözleşmelerini, know -how ı kapsamakta olup, havaalanı restoranları, yolcu salonları ve çamaşır yıkama hizmetleri dâhil uçak içi olmayan ticari faaliyetleri kapsamamaktadır. Söz konusu işlem, USAŞ ın uçak içi ikram hizmetleri pazarın daki malvarlığını ve işgücünü devretmesi sonucu kontrolde değişiklik yaratması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde, Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir 210 teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi olarak tanımlanan bir devralmadır. 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. m addesi gereğince Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşme ve devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşmas ı halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları 220 zorunludur . Başvuru konusu işleme taraf teşebbüslerden THY DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş nin Türkiye de uçak içi ikram hiz metleri pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmadığından ciro ve pazar payı bulunmamaktadır. Bildirim Formu nda, işlemin devralınan tarafı olan USAŞ ın toplam cirosu ( .) YTL, ilgili ürün pazarındaki cirosu ( .) YTL, pazar payı ise % ( .) olarak bild irilmiştir. Bu çerçevede bildirim konusu devralma işlemi hem ciro 06-96/1225 -370 7hem de pazar payı yönüyle Rekabet Kurulu ndan izin alınması gerekli bir işlemdir. I.2.3 İşlemin Uçak İçi İkram Hizmetleri Pazarına Etkisi 230 USAŞ uzun süredir koruduğu yüksek pazar pa yı ile uçak içi ikram hizmetleri pazarında lider konumdadır. Bunda pazardaki alımların yaklaşık % 50 sini gerçekleştiren THY nin tedarikçisi olmasının rolü büyüktür. En yakın rakibi Sancak Havacılık Hizmetleri A.Ş nin (Sancak) pazar payı ise % ( .) olarak bildirilmiştir. Bildirim Formu nda yer alan bilgilere göre Samsun ve Kayseri de faaliyet gösteren diğer iki ikram şirketi Akyol Gıda Turizm İnş. Pet. Tic. Ltd. Şti. nin (Akyol) ve Beştepe Gıda Güvenlik Tem. İnş Tur. San. Tic. Ltd. Şti. (Beştepe) ise pazara yeni girmişlerdir. USAŞ ın hâlihazırda uçak içi ikram hizmetleri pazarında havaalanı bazında pazar payı aşağıdaki şekildedir: 240 Havalimanı/Havaalanı Pazar Payı İstanbul Atatürk % ( ) İstanbul Sabiha Gökçen % ( ) İzmir % ( ) Ankara % ( ) Adana % ( ) Trabzon % ( ) Antalya % ( ) Bodrum % ( ) Dalaman % ( ) USAŞ ın uçak içi ikram hizmetler i pazarındaki tek rakibi Sancak , LSG Lufthansa Service Europe/Africa ile Bayrak Grup arasında kurulan bir ortak girişimdir. Sancak, 1998 yılından beri İstanbul A tatürk ve Sabiha Gökçen, Ankara, İzmir, Dalaman, Bodrum, Antalya ve Adana havaalanlarında hizmet vermektedir. USAŞ tan farklı olarak sadece Trabzon da hizmet vermemektedir. USAŞ ın mevcut üretim kapasitesi şu şekildedir: 250 Havalimanı/Havaalanı Kapasite (Yemek adedi/Yıl) Pazarın Ne Kadarına Hizmet Verebileceği İstanbul ( .) % ( ) İzmir ( .) % ( ) 06-96/1225 -370 8Ankara ( .) % ( ) Adana ( .) % ( ) Trabzon ( .) % ( ) Antalya ( .) % ( ) Bodrum ( .) % ( ) Dalaman ( .) % ( ) DHMİ den elde edilen bilgiler çerçevesinde yukarıda sayılan hava meydanları için ikram hizmetlerinde kullanılabilecek alanlar aşağıdaki şekildedir : Havalimanı/Havaalanı Yeni Başvurularda Tahsis Edilebilecek İkram Üretim Alanı İstanbul Atatürk Havalimanı Uygun Ar azi Bulunmamaktadır İzmir 5.000 m2 Ankara 3.000 m2 Adana 2.000 m2 Trabzon 3.000 m2 Antalya 9.000 m2 Bodrum 3.000 m2 Dalaman 3.000 m2 Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere Atatürk Havalimanı dışındaki hava meydanlarında yeterli üretim tesis alan ı mevcuttur. Her ne kadar havaalanı dışında üretim tesisi kurma imkanı varsa da aşağıda açıklandığı üzere üretim tesisini havaalanı içine kurmak daha avantajlıdır . 260 USAŞ tan alınan bilgiler doğrultusunda ikram üretim tesisini havaalanı içine kurmanın avan taj ve dezavantajları şu şekildedir: Üretim Tesisinin Havaalanı dışında Olmasının Avantajları Elektrik ve su maliyetleri daha düşük olacaktır. Bina kirası DHMİ kirasından daha düşük olacaktır. Ürün tedariki daha kolay olacaktır. Üniteler arası mal transfer i daha kolay olacaktır. Dezavantajları Havaalanı giriş ve çıkışlarda güvenlik prosedürünün uzun zaman 270 alması ve bu işte çalışan personel maliyetleri nin artması Tesisin havaalanına uzaklığına göre; o İkram kamyon ve şoför sayısı ile akaryakıt giderler i artacaktır. 06-96/1225 -370 9o Ürünlerin havaalanına taşınması için alınacak güvenlik tedbirlerinden ötürü maliyetlerin artacaktır. İlave ikram hizmetinin verilmesi güçleşecektir. İlave uçaklara hizmet vermek güçleşecektir. İthal ürünlerin işlenmesi daha güç ve maliyetli o lacaktır. 4054 sayılı Kanun un 3 . maddesi nde ha kim durum belirli bir piyasadaki bir 280 veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücün ü ifade ede r şeklinde tanımlanmıştır. Ha kim durum analizinde en önemli göstergeler pazar payı, pazara giriş engelleri, alıcı gücü ve pazardaki diğer işletmelerin sayısı olarak kabul edilmektedir. Bildirim konusu işlemde USAŞ ın pazar payı toplamda % ( ) Sancak ın pazar payı ise % ( ) olarak bildirilmiştir. Uzun yıllar piyasaya yeni girişler olmamış ve piyasada iki teşebbüs faaliyet göstermiş, sektörde 3. firma olan Eurest , USAŞ tarafından devralınmıştır. Son yıllarda hizmet vermeye başlayan Akyol ve Beştep e firmaları ise USAŞ ve Sancak ın tesisinin bulunmadığı Samsun ve 290 Kayseri havaalanlarında faaliyet göstermeye başlamışlardır. Uçak içi ikram pazarına giriş için, ikram ruhsatı almak için aranan koşulların sağlanması ve DHMİ ye birtakım ücretlerin ödenmes inin yanı sıra belli bir know -how sahibi olmak da gerekmektedir. İkram pazarında üretim için gerekli minimum etkin ölçeğin küçük havayolu şirketlerinin kapasitelerinin üzerinde olması ise havayolu şirketlerinin tam dikey bütünleşmeye gitmelerini (ikram hizmetini de kendilerinin sunmaları) zorlaştırabilir. Ayrıca üretimin havaalanında yapılmasının, dışarıda yapılarak havaalanına getirilmesi ve uçağa taşınmasına göre daha avantajlı olabilmesi nedeniyle, 300 havaalanlarındaki yüksek kira ücretleri ve fiziki yer kı sıtları da potansiyel girişleri zorlaştırabilecektir. Türkiye uçak içi İkram hizmeti pazarında az sayıda firmanın faaliyet göstermesinin başlıca nedenleri de şu şekilde sıralanabilir: -Know -how Gerektirmesi Taraflardan alına bilgiler doğrultusunda ikra m hizmetleri işi belli bir uzmanlık gerektirmektedir. İlgili ürün pazarı bölümünde de yer verildiği gibi uçak içi 310 ikram hizmetleri yalnızca yiyecek ve içeceklerin havayolu şirketlerine satışını değil yiyecek ve içeceklerin uçaklara teslimi, bu ürünlerin uç aklara yüklenmesi ve boşaltılması, çöp ve atıkların toplanması ve boşaltılması, yiyeceklerin hazırlanması ve yiyeceklerin takdim şekilleri dâhil bir takım ek hizmetleri de içermektedir. Tüm bu süreçleri her havayolu şirketi için ayrı ayrı belirleyip hızlı ve güvenli bir şekilde yerine getirmek know -how gerektirmektedir. 06-96/1225 -370 10-Ölçek Ekonomileri 320 İkram hizmeti kuruluşları genellikle havaalanı/havalimanı içine kurulmaktadırlar. Hizmet vermek için havaalanı içinde bina kiralanmakta ve ilgili mercilere ruhsat için çeşitli ücretler ödenmektedir. Hazırlanan servislerin uçaklara taşınması için özel donanımlı araçlar, şok odaları ile soğuk hava depoları bulunması gerekmektedir. Ayrıca ikram üretimi için nitelikli personel temini gerekmektedir. Bu bağlamda pazara giriş için katlanılması gereken sabit maliyetlerin yüksek olduğu söylenebilir. Özellikle büyük havaalanlarında pazarın ufak bir kısmında faaliyet göstermek ekonomik açıdan rasyonel olmamaktadır. 330 -Münhasır Anlaşmalar Pazar gücüne sahip bir firma müşterilerini uzun vadeli ve bağlayıcı kontratlar imzalamaya ikna ederek pazara girişi engelleyebilir. Bu tür anlaşmalar arz emniyetinin sağlanması, fiyatlarda önemli oranda indirim sağlaması gibi nedenlerle müşterilerinin de avantajına olabilir. Ancak bu durumda yeni f irma pazara giriş yapsa bile alıcı bulamaz. Ayrıca benzer nitelikteki dikey sınırlamaların oluşturduğu paralel ağlar da pazarın önemli bir bölümünü rekabete kapatabilmektedir. Taraflardan edinilen bilgiler doğrultusunda ilgili 340 pazarda sözleşme süreleri işi n boyutuna göre değişebilmekle birlikte genellikle 3 yıl civarındadır. Az sayıda sözleşmenin ise 5 yıl süreli yapıldığı belirtilmiştir. Pazarda THY nin müşteri olarak önemli bir ağırlığı bulunmakta ve toplam satış hacminin yaklaşık % 50 si THY nin alımları şeklinde gerçekleşmektedir. THY alımlarını 5 yıllık ihaleler şeklinde gerçekleştirmektedir. Sektördeki diğer firmalar ise teklif alma ve pazarlık usulü ile alımlar yapmaktadırlar. Bu çerçevede, ikram pazarı için pazara giriş engellerinin göreli olarak yüksek olmasa da özellikle büyük havaalanları açısından önemli olabileceği 350 kanaatine varılmıştır. Bununla beraber, THY nin USAŞ ın müşteri portföyü içerisindeki % ( ) gibi büyük bir paya sahip olması ve alıcı olarak THY nin pazardaki toplam alımların yak laşık % 50 sini oluşturuyor olması THY nin önemli bir alım gücü olduğunu ve pazarda rekabetçi baskı unsuru teşkil ettiğini göstermektedir. Bu nedenle mevcut durumda USAŞ ın tek yönlü olarak piyasa parametrelerini etkilemesi zordur. Kurum kayıtlarına 13.12. 2006 tarih ve 8535, 8536, 8537 ve 8538 sayılar ile giren başvurularda , USAŞ ın 9 havalimanında bulunan uçak ikramına dair 360 bütün varlıklarının THY nin ortağı olduğu THY -DoCo İkram Hizmetleri A.Ş. tarafından devralınması neticesinde rakip havayollarının maliyetlerini oluşturan kalemlerin en önemlilerinden birisinin maliyetler inin artacağı ya da bu kaleme erişimin imkânsız hale geleceği, pazarda önemli düzeyde yasal ve 06-96/1225 -370 11fiili giriş engelleri olduğu, Sancak ın kendisine yönelecek talepleri karşılayıp karşılayamayacağının mevcut kapasite ve hizmet olanakları dikkate alındığında so n derece tartışmalı olduğu, ayrıca bu işlemin havayolu ikram hizmetleri pazarında bu pazarın en büyük müşterisine ulaşma imkânını da ortadan kaldıracağından pazarda eksik olan rekabet koşullarının daha da kötüye gideceği belirtilmekte ve Rekabet Kurulu nda n şikâyete konu devralma 370 işlemine izin vermemesi talep edilmektedir. Yukarıda yer verilen tüm bilgi ve değerlendirmeler ışığında, işlemin uçak içi ikram pazarında önemli etkileri olabilecektir. Öncelikle THY iç hat ve dış hat taşımacılığı pazarında önemli ölçüde bir pazar gücüne sahip lider teşebbüs konumundadır. USAŞ ise ikram hizmetleri pazarında yaklaşık % ( ) pazar payına sahiptir. USAŞ ın mevcut varlıklarını, know -how ve müşteri portföyünü yeni kurulacak ortak girişime devretmesi ve pazardan çıkması öngörülmektedir. THY nin pazarda önemli bir alıcı olması nedeniyle işlemin, pazarın en büyük müşterisini üst pazardaki mevcut ve potansiyel rakiplere kapatma etkisi (customer foreclosure) olabilir. Ancak THY ve DoCo arasında 380 kurulan THY DoCo İkram Hizmetleri A.Ş. unvanlı ortak girişimin kurulmasına ilişkin izin başvurusuna yönelik Rekabet Kurulu Kararı uyarınca öngörülen, THY nin ikram hizmeti alımlarını rekabetçi şartlarda temin etmeye devam etmesi şartının gerçekleşmesi halinde işlem sonrasında ilgili pazar da ortaya çıkabilecek olası müşteri kapatma etkisi önlenebilecek ve böylece bildirime konu işlem ile ilgili pazarda rekabeti önemli ölçüde azaltabilecek bir hakim durum yarat ılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi engellenebilecektir. I.2.4. İşlemin Havayolu Taşımacılığı Üzerindeki Etkileri 390 Bildirime konu devralma işlemi ikram hizmetleri pazarında gerçekleşmesine karşın dikey etkileri nedeniyle , alt pazar olan havayolu taşımacılığı pazarını da etkileyebilecektir. Havayolu şirketleri ikr am hizmetlerini diğer havayolu firmaları karşısında farklılaşmak ve özellikle yüksek gelirli yolcuların (business/first class) tercih etmesini sağlamak için kullan abilmekte dirler. Low cost carrier olarak tabir edilen ve ucuz sefer düzenlemek yoluyla faal iyet göstermek isteyen havayolu taşıyıcıları dışındaki havayolu taşıyıcıları için ikram hizmetleri yolculara sunulan havayolu taşımacılığı hizmetinin bir parçasıdır. Low cost carrier 400 niteliğindeki taşıyıcılar ise bu hizmeti yolculara bedelini ayrı olarak ödemeleri kaydıyla sunmaktadırlar ve bu tür taşıyıcılar için ikram daha az önem taşımaktadır. Türkiye de de bazı havayolu firmaları ikram hizmetini bilet fiyatından ayrıştırmış ve yolculuk sırasında ikram hizmetinden faydalanmak isteyen yolculara bu hizme ti ücret karşılığı vermeye başlamıştır. 06-96/1225 -370 12THY havayolu taşımacılığında sektörünün lider ve önemli bir pazar gücüne sahip kuruluşudur. THY nin ve diğer havayolu şirketlerinin dış hatlardaki havayolu ile yolcu taşımacılığı pazarındaki payları şu şekildedir: 410 (2005 yılı) Firma Tarifeli Uçuşlar Tarifesiz Uçuşlar THY % ( ) % ( ) Diğer Türk Şirketleri % ( ) % ( ) Yabancı Şirketler % ( ) % ( ) (2006 yıl)ı Firma Tarifeli Uçuşlar Tarifesiz Uçuşlar THY % ( ) % ( ) Diğer Türk Şirketleri % ( ) % ( ) Yabancı Şirketler % ( ) % ( ) İç hatlardaki pazar payları ise aşağıdaki gibidir: (2005 yılı) Firma Tarifeli Uçuşlar Tarifesiz Uçuşlar THY % ( ) % ( ) Diğer Türk Şirketleri % ( ) % ( ) ( 2006 yılı) Firma Tarifeli Uçuşlar Tarifesiz Uçuşlar THY % ( ) % ( ) Diğer Türk Şirketleri % ( ) % ( ) 420 Genel olarak dikey bütünleşmenin teşebbüslere sağlayacağı yararlara aşağıda yer verilmiştir: -İşlem maliyetlerinin azaltılması , -Hammadde arz güvenliğinin sağlanması , -Sermaye maliyetlerinin azaltılması ve kar istikrarının sağlanması , -Mevcut pazarın korunması ve geliştirilmesi , -Uzun vadeli anlaşmalardan kaynaklanan sorunların ortadan kaldırılması , -Güvenilir veri temini ve uzun vadeli plan yapabilme olanağı. 06-96/1225 -370 13Rekabet hukuku açısından, dikey birleşmelerin yaratacağı etki ler, ayrı 430 pazarlardaki firmalar arasında gerçekleşen işlemler olması nedeniyle yatay birleşmelerden daha olumlu durlar . ( TİCARİ SIR .) Ayrıca, ortak girişimin THY ile ve diğer havayolları ile o lan ilişkilerinin eşit koşullarda olacağı ve ortak girişimin THY ye piyasa koşullarında hizmet sunacağı ifade edilmiştir. THY, ikram hizmetinin iç hat, kısa, orta ve uzun menzilli dış hat seferlerinde business ve ekonomi sınıfında farklı mönüler içerdiğini ve ikram hizmetinin tüm seferler için bilet başına ortalama ( ) YTL maliyet oluşturduğunu, bu maliyetin yarısının Türkiye den diğer yarısının ise yurtdışından alınan ikram hizmetlerine ilişkin olduğunu belirtmiştir. Sadece iç hatlardaki ikram hizmetleri 440 dikkate alındığında ise bu maliyetin yaklaşık ( ) YTL civarında olduğu tahmin edilmektedir. THY den bildirilen ek bilgiler çerçevesinde maliyetlere ilişkin aşağıdaki bilgiler verilmiştir: Sabit Maliyetler Değişken Maliyetler % ( ) % ( ) THY den elde edilen verilere göre, maliyetler içindeki önemli kalemler ve maliyet oranları aşağıdaki şekildedir: 450 Maliyet Türü Toplam Maliyet İçindeki Pay Değişken Maliyet İçindeki Pay (Yaklaşık Oranlar) Akaryakıt % ( .) % ( .) Komisyon % ( .) % ( .) Direkt Bakım % ( .) % ( .) Handling % ( .) % ( .) İkram % ( .) % ( .) Konma % ( .) % ( .) Hava Emniyet % ( .) % ( .) Diğer havayolu şirketlerinden alınan veriler de yukarıdaki maliyet yapısına benzerlik göstermektedir. Pegasus Havayolları ve Onu r Air ikram hizmetinin toplam maliyetlerin yaklaşık % (...- ) ünü oluşturduğunu belirtmiş lerdir. Yukarıdaki maliyet kalemleri arasında ikram hizmetinin nispeten düşük bir öneme sahip olduğu anlamı çıksa bile havayolu firmaları diğer maliyetlerde tasarruf yapma imkanına sahip olmadıklarını belirtmektedirler. Özellikle akaryakıt, bakım, konma ve hava emniyet kalemlerinde tasarruf yapma imkanı çok kısıtlıdır. Bu durumda havayolu şirketlerinin maliyetlerini 460 düşürebileceği birkaç maliyet kalemi kalmaktadır ve ikram hizmeti de bunların başında gelmektedir. Diğer taraftan, ikram hizmetlerinin yolcular açısından da 06-96/1225 -370 14havaalanı terminalinde yeme -içmeye ikame olabilmesi nedeniyle parasal bir önemi bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda bildirim ko nusu işlemin havayolu ile yolcu taşımacılığı pazarını etkileyebilecek nitelikte bir devralma işlemi olabileceği düşünülmektedir. Mevcut durumda ikram pazarında tek başına bir hakim durum olmasa bile 470 bildirime konu işlem sonucunda, sahip olacağı pazar pay ı büyüklüğü, geniş kapasitesi ve maliyet avantajları ile, alt pazarda önemli bir pazar gücüne sahip, finansal yönden güçlü bir havayolu şirketinin ortak kontrolündeki söz konusu ortak girişim lehine bir hakim durum meydana gelebil ir. Üst pazarda hakim duru mda olan bir firmanın alt pazarda önemli ölçüde pazar gücüne sahip olan bir firmanın kontrolü altında olması durumunda, alt pazardaki firma rakip firmalara mal ve hizmet sunumunu zorlaştırarak (veya fiyatları yükselterek) ya da hiç mal veya hizmet sağlamay arak alt pazardaki rakip firmaların maliyetlerinin yükselmesine yol açabilmektedir . Ancak USAŞ tan elde edilen bilgiler doğrultusunda Ortak Girişimin sadece THY ye hizmet 480 vermesi gerek varlıklarda, gerekse personelde verimliliği düşürecektir. Personel kısı ntısı ve operasyonda yeniden yapıl anmaya gidilse dahi, ikram hacminden bağımsız olan sabit giderler devam edecektir. THY nin mevcut verilerine dayanılarak yalnızca THY ye hizmet verilmesi durumunda THY ye verilen fiyatların % (...) oranında artacağı tahmi n edilmektedir. Bu nedenle Ortak Girişimin, THY nin rakiplerinin maliyetlerini artırmak için mal vermeyi reddetmesi ekonomik açıdan rasyonel olmamaktadır. Diğer taraftan Sancak, USAŞ ın bazı müşterilerine , talepleri halinde ikram hizmeti sunabilmek için kapasitesini artırabileceğini belirtmiştir. Ayrıca Ortak Girişimin ortaklarından biri olan DoCo AG, THY ile yapısal bir bağı bulunma yan ve kar amacı güden 490 bir teşebbüs olduğundan THY nin tek yönlü bir karar alması mümkün görünmemektedir. Ancak, THY nin filo yapısında, müşteri ve sefer sayısında, hatlarında artış olması durumunda kapasitenin tam kullanılmamasının THY aleyhine yaratacağı maliyet ve fiyat artışında da düşüş beklenir. Rakip havayollarından Onur Air, ikram hizmetlerinde meydana gelebilecek bir artışın fiyatlara hemen yansıtılamayacağını, tur operatörleri ile anlaşmaların yıllık yapıldığını belirtmiştir. Rekabet koşulları her geçen gün zorlaşan pazarda maliyet artışlarını sezon ortasında fiyatlara yansıtmanın olanaksız olduğunu, örnek olarak ikr am hizmetinde meydana gelebilecek % 10 luk bir artışın tek bir yolcu için bir şey ifade etmese de Onur Air in toplam 500 maliyetlerini ( .) ABD Doları artır acağını ve çok küçük kar marjları ile çalışılan sektör için bu miktarın önemli bir zarar olduğunu ifad e etmiştir. Pegasus ise hava meydanlarında fiziki büyümenin sınırlı olması ya da hiç olmaması nedeniyle yeni bir üretim tesisi kurma olanağının olmadığını, olası bir birleşmede herhangi bir meydanda bulunan üretim tesisinin kapatılması durumunda hizmet zi ncirinin kırılacağını, özel havayolu şirketlerine ancak 06-96/1225 -370 15USAŞ ın belirlediği ve THY nin önceliği olan meydanlarda yükleme yapılabileceği hususunda bir dayatma yapılabileceğini belirtmiştir. Tüm ikram yükleme düzenlerinin THY önceliğine göre planlanıp özel s ektör ikram yükleme ihtiyacının göz ardı edilerek Türk Özel Havayolu taşımacılığına bir 510 darbe indirileceği ifade edilmiştir. Ayrıca THY -DoCo yapılanmasının yoğun sezonda yükleme önceliğini THY ye vereceğinin aşikar olduğu, bunun sonucunda meydana gelebilec ek gecikmeler nedeniyle kaçırılabilecek slotlardan dolayı tüm gün gecikmelerin yaşanabileceği ve bunun yolcuların şiddetli tepkilerine yol açacağı; Türkiye uçak yolcusu profilinin THY nin aksaklıklarını daha hoşgörülü karşılarken özel havayolu şirketlerine karşı daha tepkili olduğunun yap ılan anketlerle tespit e dildiği belirtilmiştir. Yoğun rekabetin yaşandığı sektörde, havayollarının uçak içi ikram hizmetinde yaşanacak aksaklıkların ve kalite düşüklüğünün yolcu nezdinde havayolu imajının kaybına yol açacağ ı da ifade edilmiştir. 520 Bildirime konu işlem sonrasında oluşacak piyasa koşulları nedeniyle rakiplerin maliyetlerinin artırılması etkisi yaratılarak havayolu ile yolcu taşımacılığı pazarındaki rekabetin olumsuz etkilenmemesi için Ortak Girişimin, THY v e diğer havayolu şirketleri arasında ayrımcılığa yol açabilecek uygulamalardan kaçınması gerekmektedir. Bu doğrultuda bildirim konusu işleme, rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak bir hakim durum yaratılması veya güçlendirilmesini önlemek üzere, Ortak Girişimin THY ve diğer havayolu şirketleri arasında ayrımcı uygulamalara yol açabilecek davranışlardan kaçınması şartı ile izin verilebileceği kanaatine ulaşılmıştır. 530 I.2.5. Yan Sınırlamalar USAŞ ile THY DoCo İkram Hizmetleri A.Ş. arasındak i Varlık Devir Anlaşmasının 7.1. maddesi aşağıdaki şekildedir: Satıcı gerek kendisinin gerekse bağlı kuruluşlarının Türkiye de Yürürlük Tarihinden itibaren beş (5) yıl süre ile uçak ikramı işi ile iştigal etmeyeceğini veya aynı süre içinde Türkiye de uçak ikramı işiyle iştigal edecek yeni bir şirket kurmayacağını kabul ve taahhüt eder. Ancak, bu durum Türkiye de halen SANCAK Havacılık Hizmetleri A.Ş (Bir LSG Bağlı Kuruluşu) veya 540 DO&CO ve/veya Bağlı Kuruluşlarının devir alınmasını veya hâlihazırda SANCAK Ha vacılık İşletmeleri A.Ş veya DO&CO ve/veya bağlı kuruluşları tarafından yürütülecek mevcut havayolu ikram işlerine iştirakini kısıtlamayacaktır . Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet yasakları, yoğunlaşmayı meydana getir en sözleşmenin ana amacının yanında sözleşmenin hukuki getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemelerdir. Alıcılar tarafından satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların devraldıkları maddi ve maddi olmayan varlıkların 550 değerinden ta m olarak yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı tarafından yapılan 06-96/1225 -370 16yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak değerlendirilmektedir. Bununla beraber bu sınırlamaların işlemle doğrudan ilgili ve zorunlu olma ve orantılılık kriterlerini yer ine getirmesi gerekmektedir. a) Yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma : Doğrudan ilgili olma, sınırlamanın, işlemin gerçekleştirilmesine yardımcı olması ancak yoğunlaşmanın nihai amacıyla kıyaslandığında ikincil nitelik taşıması anlamına gelmekte dir. Gereklilik unsuru ise işleme ilişkin sınırlamanın mevcut olmaması halinde işlemin hayata geçirilmesinin daha zor ya da maliye tli 560 olması durumunu ifade eder. b) Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma: Bu unsur, işlemle birlikte getirilen sınırlam anın sözleşme tarafları dışında üçüncü kişilerin davranışlarını etkileyecek ya da bu kişilerin zararına olacak herhangi bir unsur içermemesini ifade eder. c) Orantılılık: Bu unsur bir kısıtlamanın yan sınırlama olarak kabul edilmesi için kısıtlamanın kaps amının ve süresinin de işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini ifade 570 etmektedir. Bu çerçevede sınırlamanın hangi ürün ya da hizmetleri kapsadığı ve süresi değerlendirilerek sınırlamanın işlemin haya ta geçebilmesi için gerekli olandan fazla bir kısıtlamaya neden olup olmadığı değerlendirilmelidir. Dosya konusu bakımından, özellikle büyük havalimanlarında ikram hizmeti vermek için know -how ve belli bir sermaye sahibi olmanın yanı sıra arazi tahsisi gibi sorunlar da mevcuttur. Pazarın yapısı ve kendine has özellikleri dikkate alındığında bu koşulları sağlayabilecek çok fazla teşebbüs bulunmamaktadır. USAŞ, bu koşulları sağlayabilecek az sayıdaki firmadan biridir. Diğer taraftan, USAŞ ın varlıklarını d evralacak olan ortak girişimin ana 580 teşebbüslerinden biri olan ve USAŞ ın mevcut müşteri portföyünde % ( ) oranında payı olan THY nin USAŞ ile sözleşmesi 2006 yılında sona ermiş ve USAŞ THY ihalesini kazanamamıştır. THY ve DoCo arasında kurulacak ortak girişim işlemi çerçevesinde THY nin ortak girişimden ikram hizmeti alması öngörülmektedir. Know how ve müşteri portföyü devri içeren İnceleme konusu işlemde , süre yönünden 5 yıl olan rekabet yasağının, USAŞ ın 5 yıl süreyle mevcut şirketlere ortak olma ya da onları devralma dışında pazara yeniden girmesini engelleyeceğinden, pazardaki mevcut yoğunlaşma düzeyi ve pazara giriş 590 engelleri dikkate alındığında potansiyel rekabetin önemli ölçüde sınırlanmasına yol açabileceği kanaatine varılmıştır . Dolayısıyla orant ılılık kriterini sağlamadığından yan sınırlama kabul edilemeyece k olan söz konusu rekabet yasağı 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bir rekabet ihlali oluşturacaktır. Söz konusu devral ma işlemi için rekabeti gerekli olandan daha 06-96/1225 -370 17fazla kısıtladığı b elirlenen bu sınırlamanın, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde belirtilen, a. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, 600 b. Tüketicinin bundan yarar sağlama sı, c. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, d. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması, şeklindeki şartların tamamını sağlayamadığı, bu nedenle, bu sekliyle anlaşmaya muafiyet verilmesinin de mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede, USAŞ a getirilecek rekabet yasağının süresinin 2 yıl olması halinde rekabet yasağı makul bir yan sınırlama olarak değerlendirilebilecektir. 610 J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna OYBİRLİĞİ ile, 2. THY&DoCo İkram Hizmetleri A.Ş. nin, THY ve ilgili pazarda faaliyet 620 gösteren diğer havayolu şirketleri arasında ayırımcılık yapmamayı taahhüt etmesi ve bu konuda 60 gün içinde Rekabet Kurumu na bildirimde bulunması ve USAŞ a getiril en 5 yıllık rekabet yasağının 2 yıl ile sınırlandırılması koşulu ile yan sınırlama sayılarak, işleme izin verilmesine OYÇOKLUĞU ile, 3. Dosya konusuna yönelik şikayetin reddine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 06-96/1225 -370 18 KARŞI OY GEREKÇESİ (29.1 2.2006 tarihli ve 06 -96/1225 -370 sayılı Kurul Kararı) THY Do&Co İkram Hizmetleri A.Ş. nin, THY ve ilgili pazarda faaliyet gösteren diğer havayolu şirketleri arasında ayrımcılık yapmamayı taahhüt etmesi şartı ile, THY Do&Co İkram Hizmetleri A.Ş. nin, Uçak Servisleri A.Ş. (USAŞ) nin uçak içi ikram hizmetlerinde kullanılan varlıklarını ve uçak içi ikram hizmetlerinde çalışan personeli devralması işlemine izin verilmesi kararına aşağıdaki gerekçelerle katılmıyorum: USAŞ uzun süredir ikram hizmetleri pazarın da lider konumundadır. Pazar payı yaklaşık % ( ) civarındadır (% ...+%...). Pazarda zaten USAŞ dışında sadece bir firma daha bulunmaktadır. Pazar giriş engellerinin yoğun olduğu bir pazardır. Bu pazarda % ( ) paya sahip USAŞ ın mevcut varlıklarını, know -how ı ve müşteri portföyünü yeni kurulacak veya kurulan ortak girişime devretmesi ve pazardan çıkması söz konusudur. En büyük alıcı THY nin ortağı olduğu ortak girişim kanalıyla, üstelik USAŞ ın da bu ortak girişime katılması sağlanarak alımlarını yapması ve münhasır anlaşmaların uygulanması, ilgili pazarda rakipleri dışlayacak, piyasayı kapatma etkisi yaratacaktır. Bu türden bir devralma, açıkça 7 nci madde çerçevesinde izin verilmemesi veya riskleri önleyici, sakıncaları kaldırıcı özel ve anlamlı koşullarla izin verilmesi gereken bir işlemdir. Öngörülen dikey bütünleşme, tümüyle ve açıkça rekabet karşıtı sonuçlar doğuracaktır. Pazarda halen rekabet koşulları eksik durumdadır. Bunu daha da kötüye götürecek, pazarı sonuçta tek teşebbüslü hale sokacak işleme izi n verilmemesi gerektiği görüşündeyim. Yukarıda belirtilen sakıncalara ve olumsuz sonuçlara 27.12.2006 tarihli raporda da büyük ölçüde yer verilmektedir. Tüm bunlara karşın raporun sonunda rekabetçi davranılması ve ayrımcılık yapılmaması halinde işleme iz in verilebileceği önerilmiş, Kurul çoğunluk görüşüyle de bu yönde karar alınmıştır. Ayrımcılık yapılmaması koşulu bahsedilen sakıncaları ortadan kaldırır nitelikte değildir. Ayrımcılık yapılmaması 4054 sayılı Kanun un tüm teşebbüsler için öngördüğü bir yükümlülüktür. Buna aykırı davranış, zaten müeyyide uygulanmasını gündeme getirecektir. Ortak girişimin bu davranışı taahhüt etmesi pratikte farklı bir sonuç yaratmayacaktır. Taahhütlere uymama veya Devralmanın koşulu gibi hukuki nitelik tartışmaların ı da beraberinde getirecek ve izleme yükümlülüğü doğuracak bu yöntemin sakıncalı olduğunu düşünüyorum. Kaldı ki, bahsedilen koşulun anlamlı olduğu kabul edilse dahi, her alım işlemini Ayrımcılık kontrolü bakımından Kuruma bildirilmesi zorunluluğu öngörül meksizin veya her alım işlemi izlenerek değerlendirilmeksizin, sadece koşullu izin verildiği şekil unsuru ile hareket 06-96/1225 -370 19edilmesi etki sağlamayacak ve işlemin koşulsuz izne bağlanması gibi sonuç doğuracaktır. Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ Kuru l Üyesi 06-96/1225 -370 2029.12.2006 Tarih ve 06 -96/1225 -370 Sayılı Kurul Kararı na KARŞI OY GEREKÇESİ Kurul Kararı nda, ilgili işleme izin verilebilmesi için, 1. THY Do&Co İkram Hizmetleri A.Ş: nin, THY ve ilgili pazarda fa aliyet gösteren diğer havayolu şirketleri arasında ayırımcılık yapmamayı taahhüt etmesi ve 2. THY ile USAŞ arasında yapılan sözleşmedeki 5 yıllık rekabet yasağının 2 yıl ile sınırlandırılması şartları getirilmiştir. Muhtevası ve hukûkileştirilmesi i le ilgili sorunlar bir tarafa, taahhüt etme nin, esasında gereksiz olması ve 5 yıllık rekabet yasağının da, en azından 3 yıla indirilebileceği gerekçesiyle alınan Karar a katılamıyorum. Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI Kurul Üyesi