6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.” hükmünün ihlali. (TV 2000 - RADYO İKİBİN UYDU YAY. REKLAM MATBAA TAN. VE ORG. HİZ. A.Ş.)
İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 17.05.2013 tarihli ve 1321 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda; Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda; TV 2000 yayın kuruluşunda 04.05.2013 tarihinde yayınlanan Cemil Kaya Show adlı program içerisinde saat 12.36 ile 12.51 arasında herhangi bir marka belirtmeden "Sigara Bıraktırma Ürünü" olarak adlandırılan ürünün tele-alışveriş yayını formatında tanıtımının yapıldığı tespit edilmiştir. Program sunucusunun ve konuklarının, stüdyonun ön kısmında bulunan bir masada yer alan ürünlerle birlikte tanıtım için bekleyen Kerem adlı şahsın yanına giderek mizansen şeklinde tanıtıma katkıda bulundukları görülmüştür. Ürünü tanıtmak amacıyla stüdyoda bulunan Kerem adlı şahıs, "Sigaradan kurtulabilmeniz amaçlı üretilmiş olan ve iki gün içerisinde -iki üç-gün içerisinde diyelim- sigaradan tiksinerek vazgeçebileceğiniz, kurtulabileceğiniz bir üründen bahsedicem." sözleri ile tanıtıma başlamış ve "Ben bu bireyleri sigaradan kurtarıcam." iddiasında bulunmuştur. Ürünü tanıtan kişinin "Kendinizi düşünmüyorsanız çocuklarınızı, evlatlarınızı, kardeşlerinizi düşünün. Sigaradan kurtulun. Kendi iradenizle kurtulamıyorsanız -ki çok zor bir şeydir- ben bu ürünü sizlere bedavaya gönderiyorum." sözleri ile devam eden tanıtımda, ürünün çay kaşığının ucu ile alınan miktarının 30 saniye kadar ağız içinde gezdirildikten ardından sigara içmenin mümkün olamayacağı ileri sürülmüştür. Söz konusu şahıs bu iddiasını şu sözleriyle desteklemiştir: "Hiçbir babayiğidin harcı değil üzerine sigara içebilmek. Bunu açık ve net bir şekilde aktarıyorum. Çünkü beyine giden, sigara içtiğiniz zaman beyne sinyaller veriyor. Sigara alışkanlık yapıyor ya, beyni kendisine bağlıyor. Bu (ürün) o bağı kopartıyo atıyo. Böylesine muhteşem bir ürün. Üç gün içerisinde tiksinerek sigaradan kurtulacaksınız." Yayında ürünü tanıtan kişinin aşağıdaki ifadeleri kullandığı tespit edilmiştir: "O yüzden diyorum ki ben size (sigara içenlere) yardımcı olucam. Sizden istediğim sadece %2 irade. %98'ini size göndermiş olduğum ürün sağlayacak zaten." "Sana bu keyfi veren, sana zarar veren ve kendi başına tutmuş olduğun kiralık katilden (sigara) kurtul diye ben bu imkânı sunuyorum. Bedavaya gönderiyorum." Daha sonra yayın esnasında kampanya yapıldığı, ürünün 20 dakika içerisinde ekranda alt yazı ile verilen telefon numarasını arayan kişilere asıl fiyatı olan 99 TL'ye değil sadece kargo ve paketleme fiyatı olan 19.90 TL'ye verileceği, ürünün bedava olduğu söylenmiştir. Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu, TV 2000 yayın kuruluşunun, sigara bırakmada etkili olduğu iddia edilen ürünün reklamına yer vererek, 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde bulunan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünü ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği, Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır. Gerekçe: Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde; Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; bitkisel ürün/gıda takviyesi/ Kozmetik Kanunu'na tabi olan ve haricen uygulanan jel, krem, maske şampuan, losyon vb. ürünlerin endikasyon bildirerek, hastalık tedavisine yönelik iddia ve ibarelerle reklam/tanıtım ve satışının yapılmasının uygun olmadığı, tedavi amacı ile kullanılan ürünlerin hekim önerisinde ve eczacının uyarısı doğrultusunda kullanılması gerektiği, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan söz konusu ürünlerin tanıtım ve satışının aldatıcı, yanıltıcı olduğu, halk sağlığının tehdit edildiği ve tüketicilerin yanıltılarak istismar edildikleri düşünceleriyle bu tür reklamların yasaklanması gerektiği belirtilmektedir. Bu nedenle, 6112 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür. Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; TV 2000 logosuyla yayın yapan RADYO İKİBİN UYDU YAYINCILIK REKLAM MATBAA TAN. VE ORG. HİZ. A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.” hükmünün ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “UYARI” YAPTIRIMININ UYGULANMASINA, aynı yayın ilkesinin tekraren ihlali halinde, Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrasında yer alan; “Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.” hükmü uyarınca idari para cezası yaptırımı uygulanacağının yapılacak tebligatta bildirilmesine, Üst Kurul Üyeleri Hülya ALP ve Süleyman DEMİRKAN’ın karşı oyları oy çokluğu ile, karar verilmiştir.