Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -4-17 (Devralma) Karar Sayısı : 18-17/302-151 Karar Tarihi : 31.05.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER: Mücteba ALTUN, Mehmet Yavuz GÜNER, Nezir Furkan KIRAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- DFDS A/S Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Sinan DİNİZ, Av. Gamze Ceren SEYMENOĞLU, Av. Gökçe GÖSTERİŞLİ Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:24
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -4-17 (Devralma) Karar Sayısı : 18-17/302-151 Karar Tarihi : 31.05.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER: Mücteba ALTUN, Mehmet Yavuz GÜNER, Nezir Furkan KIRAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- DFDS A/S Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Sinan DİNİZ, Av. Gamze Ceren SEYMENOĞLU, Av. Gökçe GÖSTERİŞLİ Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:24 Maya Park Tower 2 Akatlar/Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: DFDS A/S tarafından Trieste New Holdco Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş. nin tamamının devralınması suretiyle U.N Ro-Ro İşletmeleri A.Ş. nin tek kontrolünün , ACTERA Partners II L.P ve ESAS Holding A.Ş. tarafından dolaylı olarak kontrol edilen Roro Investments S.a.r.l dan devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 26.04.2018 tarih ve 3380 sayı ile giren ve en son 10.05.2018 tarih ve 3733 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 24.05.2018 tarih ve 2018 -4-17/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar G.1.1. Trieste New Holdco Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş . (TRİESTE NEW HOLDCO) (4) İşlem sonucunda doğrudan devredilecek teşebbüs TRİESTE NEW HOLDCO olmakla birlikte, bu şirketin tek işlevi U.N Ro-Ro İşletmeleri A.Ş nin (UN RO-RO) hisselerini çeşitli holding şirketleri vasıtasıyl a elinde tutmak olduğundan esas hedef teşebbüs UN RO-RO olarak kabul edilmiştir. 18-17/302-151 2/12 (5) 1994 yılında uluslar arası nakliye firmaları tarafından kurulan UN RO-RO, 200 den fazla ortağa sahip bir şirketler topluluğu iken Aralık 2007 de diğer ilgili iştirakleri ile beraber uluslar arası bir yatırım fon şirketi olan Kohlberg Kravis & Roberts e (KKR) devredilmiştir1. İzleyen süreçte teşebbüs 2014 yılında Actera Partners II L.P. (ACTERA) ve Esas Holding A.Ş. nin (ESAS HOLDİNG) ortak kontrolüne girmiştir2. (6) Merkezi Türki ye de bulunan UN RO-RO, Akdeniz de kısa mesafeli Ro-Ro taşımacılığı hizmetleri sunmakta ve geminin varış noktasından sonra Avrupa içerisinde intermodal3 demiryolu bağlantıları organize etmektedir. UN RO-RO Pendik -Ambarlı -Bari-Trieste, Mersin -Trieste, Pendi k-Toulon hatlarında çoğunlukla uluslar arası karayolu nakliye ve lojistik şirketlerine hizmet vermektedir . Bunun yanı sıra, kendisine ait olan Pendik Ro-Ro Limanı nda sahip olduğu gemilerin faaliyetlerine yönelik liman hizmeti ve gemi acenteliği hizmetleri sunmaktadır. (7) Şirket Avrupa ya yapılan Ro-Ro taşımacılığındaki rakamlar dikkate alındığında 2017 yılında Türkiye deki bir limandan Avrupa daki bir limana taşınan üniteler bakımından %( ..) lik bir pazar payına sahiptir. (8) UN RO-RO ayrıca, 1988 yılında Trieste İtalya'daki Riva Traiana'nın feribot terminalini işletmek için kurulan Samer Seaports & Terminals S.r.l.'nin (SAMER) %60'lık hissesine ve tek kontrolüne4 sahiptir. SAMER, UN RO-RO'nun İtalya'da bulunan Trieste Limanı nda varış noktası olarak kullan dığı Ro-Ro terminallerinden biri olan terminalin işletmeciliğini yapmaktadır5. (9) UN RO -RO yu kontrol eden Trieste New Holdco Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş., Trieste Holdco Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş. ile Trieste Midco Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş. nin herhangi bir operasyonel faaliyeti yoktur . UN RO -RO tarafından kontrol edilen SAMER in kontrol ettiği Terminal Frutta Trieste S.P.A. (FRUTTA) ise teşebbüsün İtalya da Trieste Limanı nda varış noktası olarak kullandığı terminalin işletmeciliğini yapmaktadır. (10) UN RO-RO bildirilen işlem kapsamında hâlihazırda ESAS HOLDİNG ve ACTERA nın ortak kontrolünde dir. Şirketin hissedarlık ve kontrol yapısına aşağıda yer verilmektedir . 1 29.11.2007 tarih ve 07-88/1113 -435 sayılı Rekabet Kurulu kararı. 2 03.09.2014 tarih ve 14-30/639 -280 sayılı Rekabet Kurulu kararı. 3 Aynı nakil içerisinde karayolu, demiryolu ve denizyolu gibi birden fazla taşımacılık türünün kullanıldığı taşımacılık hizmetleri. 4 Şirket ana sözleşmesi uyarınca şirketin yönetim yetkisini elinde bulunduran ve çoğunluk usulüyle toplanıp çoğunluk usulüyle karar alan yönetim kurulu beş kişiden oluşmaktadır. Beş üyeden üçü UN RORO tarafından atanmaktadır. 5 Trieste Limanında bulunan Ro-Ro terminalleri şunlardır: Ulusoy Ro-Ro gemilerinin yanaşt ığı Trieste Intermodal Maritime Terminal, UN Ro-Ro gemilerinin yanaştığı Samer Seaports & Terminals S.r.l., Alternative Ro-Ro gemilerinin yanaştığı EMT Terminal SpA, MSC gemilerinin yanaştığı Berth 57/Trieste Terminal Passeggeri S.p.a, hâlihazırda herhangi bir Ro-Ro operatörü tarafından kullanılmayan General Cargo Terminal S.p.a. 18-17/302-151 3/12 Şekil 1: UN RO-RO nun Kontrol Yapısı Kaynak: Bildirim Formu G.1.2. Actera Partners II L.P. (ACTERA) (11) ACTERA nın, aralarında Kuzey Amerika, Avrupa, Uzakdoğu ve Ortadoğu merkezli emeklilik fonları, kalkınma bankaları ve devlet yatırım kurumları da dâhil olmak üzere dünya çapında kurumsal yatırımcıları bünyesinde barındıran, Türkiye deki yatırımlara odaklanmış, Jersey, Channel Island merkezli iki özel sermaye fonu tarafından kontrol edilen bir özel sermaye şirketi olduğu dosya içeriğinden anlaşılmıştır. (12) Teşebbüs, Türkiye de sahip olduğu şirketler aracılığıyla açık hava reklamcılığı, medya, spor kulübü işletmeciliği, bebek ve çocuk ürünl eri alımı, satımı ve pazarlaması, çocuk eğlence parklarının işletmeciliği, otomobillerde su, ses ve toz sızdırmazlığı, profil sistemleri üretimi, yer hizmetleri, havaalanı yolcu hizmetleri, işletme hizmetleri, hava taşımacılığı hizmetleri/depo hizmetleri, özel uçak güvenliği hizmetleri, şehirler arası otobüs taşımacılığı/şehir içi personel taşımacılığı hizmetleri, otobüs terminali işletmesi, sigorta acenteliği, Ro-Ro taşımacılığı, çocuk giyecekleri, esnek ambalaj üreticiliği, güzellik ve bakım ürünleri perakendeciliği alanlarında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün tek başına veya ortak kontrolüne sahip olduğu şirketlerin listesine aşağıda yer verilmektedir: ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) %( ..) %( ..) %( ..) %( ..) %( ..) %( ..) %( ..) ( ..) ( ..) %( ..) %( ..) 18-17/302-151 4/12 Tablo 1: ACTERA nın Tek Başına veya Ortak Kontrol Ettiği Teşebbüsler Teşebbüs Faaliyet Alanı Karma Outdoor Grup Şirketleri Açıkhava reklamcılığı Karnaval Medya Grup Şirketleri Medya Mars Sportif Grup Şirketleri Spor Kulübü İşletmeleri Joker Grup Şirketleri Bebek ve çocuk ürünleri alımı, satımı ve pazarlaması, çocuk eğlence parkarının işletmesi Standart Profil Grup Şirketleri Otomobillerde su, ses ve toz sızdırmazlığı profil sistemleri üretimi Çelebi Havacılık Grup Şirketleri Yer hizmetleri, havaalanı yolcu hizmetleri, işletme hizmetleri, hava taşımacılığı hizmetleri, depo hizmetleri, özel uçak güvenliği hizmetleri Kamil Koç Şehirlerarası otobüs taşımacılığı, şehir içi personel taşımacılığı, otobüs terminali işletmeciliği, sigorta acenteliği 2Kids Çocuk kıyafetleri UN RO-RO Ro-Ro Taşımacılığı Korozo Esnek ambalaj üreticiliği Gratis Güzellik ve bakım ürünleri perakendeciliği Kaynak: Bildirim Formu G.1.3. Esas Holding A.Ş. (ESAS HOLDİNG) (13) ESAS HOLDİNG, büyümekte olan çeşitli endüstrilerdeki şirketlere yatırım yapan bir özel sermaye yatırımcısıdır. Teşe bbüs, sahip olduğu şirketler aracılığıyla özel sağlık teşhis ve tedavi merkezleri, özel ambulans hizmetleri, iyileştirme ve bazı sağlık hizmetleri, Ro -Ro taşımacılığı, hastane ve sağlık yatırımları, spor salonu işletmeciliği, turizm, özel düşük ücretli hav ayolu işletmeciliği, yerel gayrimenkul yatırımları, ayakkabı ve deri aksesuar satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün tek veya ortak kontrolüne sahip olduğu şirketlerin listesine aşağıda yer verilmektedir: Tablo 2: ESAS HOLDİNG in Tek Başına veya Ortak Kontrol Ettiği Teşebbüsler Teşebbüs Adı Faaliyet Alanı Alarm Sağlık Hizmetleri Özel sağlık teşhis ve tedavi merkezleri, özel ambulans hizmetleri Denkar Denizcilik A.Ş. Ro-Ro (Holding şirketi) BSK Sağlık Hizmetleri Hastane ve sağlık yatırımları Kiraz 1 Gayrimenkul ve Yatırım Danışmanlığı A.Ş. Spor salonu işleri ve yabancı gayrimenkul yatırımları Lotus İç ve Dış Tic. Yatçılık Turz. A.Ş. Turizm Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. Havayolu Multimarka Ayakkabıcılık A.Ş. Ayakkabı ürünleri ve deri aksesuarlar Metropark Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. Çeşitli hastane/sağlık yatırımları için holding şirketi Er Gayrimenkul Geliştirme ve İşletme A.Ş. Yerel Gayrimenkul Yatırımları (faal değil) Esbon Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Süt ürünleri üretimi, satış ve pazarlanması (faal değil) Esas Hava Taşımacılık Tur. ve Tic. A.Ş. Helikopter filosu ile taşımacılık hizmetleri (faal değil) Acil Yardım Akademisi A.Ş İlk yardım eğitimi (faal değil) Canka Proje Danışmanlığı ve Gayrimenkul Geliştirme Tur. Ve Dış. Tic. A.Ş. Yerli ve uluslar arası pazar/pazarlama araştırması(faal değil) Kaynak: Bildirim Formu 18-17/302-151 5/12 G.1.4. DFDS A/S (DFDS) (14) Kopenhag Nasdaq OMX borsasına kayıtlı bir şirket olan DFDS, sosyal aktiviteleri destekleyen bir ticari vakıf olan Lauritzen Vakfı tarafından kontrol edilmektedir. DFDS Avrupa nın çeşitli noktalarında sahip olduğu nakliye ve lojistik bölümleri aracılığıyla nakliye ve liman hizmetleri sunmakta, taşımacılık ve lojistik hizmetleri sağlamakta olup, hissed arlık yapısına aşağıda yer verilmiştir: Tablo -3: DFDS nin Hissedarlık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam 100,0 Kaynak: Bildirim Formu (15) DFDS, Kuzey Avrupa'da hem yük hem yolcu taşımacılığı sunan vapur hatlarından birini işletmektedir. Taşıma hattı çoğunlukla Kuzey Denizi, Baltık Denizi ve Manş Denizi üzerinden çeşitli ülkeleri birbirine bağlamaktadır. Ayrıca şirketin Marsilya -Tunus arasında da Ro-Ro gemisiyle faaliyet gösterdiği bir taşıma hattı bulunmaktadır. DFDS nin dosya içeriğinde yer alan Ro-Ro ve Ro-Pax gemileri ile faaliyette bulunduğu hatların listesine aşağıda verilmiştir: Tablo -4: DFDS nin Faaliyette Bulunduğu Hatlar ve Taşıma Türleri Faaliyet Bölgesi Faaliyetin Türü Taşıma Hattı Kuzey Denizi Ro-Ro Amsterdam/Ijmuiden (Hollanda) - Newcastle (Birleşik Krallık) Ro-Ro Brevik (Norveç) - Ghent (Belçika) Ro-Ro Brevik (Norveç) - Immingham (Birleşik Krallık) Ro-Ro Oslo (Norveç) - Kopenhag (Danimarka) Ro-Ro Cuxhaven (Almanya) - Immingham (Birleşik Krallık) Ro-Ro Esbjerg (Danimarka) - Immingham (Birleşik Krallık) Ro-Ro Gothenburg (İsveç) - Brevik (Norveç) Ro-Ro Gothenburg (İsveç) - Gent (Belçika) Ro-Ro Gothenburg (İsveç) - Immingham (Birleşik Krallık) Ro-Ro Rotterdam/Vlaardingen (Hollanda) - Felixstowe (Birleşik Krallık) Ro-Ro Rotterdam /Vlaardingen (Hollanda) - Immingham (Birleşik Krallık) Manş Denizi Ro-Pax Calais (Fransa) - Dover (Birleşik Krallık) Ro-Pax Dover (Birleşik Krallık) - Dunkirk (Fransa) Ro-Pax Newhaven (Birleşik Krallık) - Dieppe (Fransa) Baltık Denizi Ro-Ro Kiel (Almanya) - St. Petersburg (Rusya) Ro-Ro Klaipeda (Litvanya) - Kopenhag (Danimarka) Ro-Ro Klaipeda (Litvanya) - Fredericia (Danimarka) Ro-Pax Karlshamn (İsveç) - Klaipeda (Litvanya) Ro-Pax Klaipeda (Litvanya) - Kiel (Almanya) Ro-Ro Paldiski (Estonya) - Kapellskär (İsveç) Ro-Pax Paldiski (Estonya) - Hanko (Finlandiya) Akdeniz Ro-Ro Marsilya (Fransa) - Tunus Kaynak: Bildirim Formu 18-17/302-151 6/12 (16) DFDS nin Ro-Ro ve Ro-Pax gemileriyle yaptığı faaliyetin Marsilya -Tunus hattı dışında tamamıyla Kuzey Avrupa da yürütüldüğü görülmektedir. Ayrıca DFDS nin, kendisi veya Lautritzen Vakfı tarafından kontrol edilen diğer şirketlerin Türkiye'de herhangi bir iştiraki ya da mal varlığı ve Türkiye'deki pazarlarda herhangi bir mevcudiyeti nin bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılmıştır . Bunun yanı sıra, DFDS nin sahipliğinde bulunan iki adet Ro-pax gemisinin UKRFerry adlı Ukraynalı bir Ro-Ro işletmecisine kiraland ığı, Haydarpaşa -Chornomosk (Ukrayna) arasında faaliyet gösteren bu gemilerin tamamen UKRFerry nin nam ve hesabına işletildiği ve bu faaliyete ilişkin ticari kararların da UKRFerry tarafından alındığı anlaşılmıştı r. (17) DFDS, Rotterdam (Hollanda) ve Antwerp (Belçika) ile İrlanda arasında, Rotterdam (Hollanda) ile Norveç teki çeşitli limanlar arasında, İspanya ile Birleşik Krallık arasında ve Norveç ile Birleşik Krallık arasında konteyner taşımacılığı hizmetleri sağlamaktadır. (18) Son olarak yer verilecek husus, DFDS nin Avrupa da sahip olduğu, kiraladığı veya işlettiği terminallerin bulunmasıdır. DFDS nin denizcilik ve taşıma endüstrisine ilişkin olarak gemi ve yük boşaltma, endüstriye özel depolama tesisleri, depolama ve atölye hizmetleri sunduğu limanlar şu şekilde sıralanmaktadır: Gent (Belçika), Rotterdam (Hollanda), Brevik (Norveç), Göteborg (İsveç), Immingham (Birleşik Krallık). G.2. İlgili Pazar G.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler (19) Deniz taşımacılığı dünya ticareti açısından önemli bir yere sahiptir. Dünyada taşınan yüklerin hacim olarak yaklaşık %84 ü, değer olarak ise yaklaşık %70 i denizyolu ile taşınmaktadır6. Taşınacak yükün niteliğine göre özel inşa edilmiş çeşitli türlerde gemiler bulunmakla birlikte bu gemilere hizmet veren limanların alt yapı ve elleçleme olanaklarının da farklılaştığı görülmektedir. Bildirim konusu işlem açısından bakıldığında devreden taraf UN RO-RO nun temel faaliyetinin Türkiye -Avrupa arasında Ro-Ro taşımacılığı faaliyetleri olduğu, devralan DFDS'nin ise daha çok kuzey ülkelerinde İngiltere ve İrlanda'da ve Avrupa kıtasında konteyner taşımacılığı ve kara yolu yük taşımacılığı hizmetleri ve özellikle deniz taşımacılığı rotaları ile bağlantılı olmak üzere intermodal taşımacılık hizmetleri sağladığı anlaşılmaktadır . Bu noktada iki teşebbüsün farklı coğrafi alanlarda Ro-Ro faaliyeti göstermesi nedeniyle Ro-Ro hizmetleri pazarına ilişkin genel bilgilerin verilmesi yerinde olacakt ır. 6 T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Ulaşan ve Erişen Türkiye 2017 . 18-17/302-151 7/12 (20) Denizyolu taşımacılığında kullanılan yöntemlerden biri olan Ro-Ro taşımacılığı, taşımalara hız kazandıran yöntemlerin başında gelmektedir. Ro-Ro kelimesi, İngilizce de roll on ve roll off kelimelerinin kısaltılmasından oluşmakta ve en genel anlamıyla kendi tekerleğiyle hareket edebilen veya çekilebilen bütün araçların, lokomotiflerin, vagonların, makinele rin veya diğer nakil vasıtalarının taşınabildiği gemileri ifade etmektedir. Ro-Ro (tekerlekli veya mobil yük) gemileri kendi tekerleği ile hareket edebilen araçların yüklenebilmesine ve taşınmasına müsait olacak şekilde, bu amaca özgü olarak inşa edilmekte olup, Ro-Ro yük taşımacılığı; deniz yolu ile yapılan sıvı yük, kuru yük, dökme yük ve konteyner gibi diğer taşımacılık türlerinden ayrılmaktadır. Solas Antlaşması na7 göre Ro-Ro yük gemilerinde personel dışında en fazla 12 kişi taşınabilmektedir. Dolayıs ıyla Ro-Ro yük taşıması otomobil ve yolcu taşıyan feribotlardan da farklılık arz etmektedir. Bu taşıma türünde çekiciler, içinde taşınan yüklerin bulunduğu dorseleri/yarı treyleri gemilere yükleyip bırakabilmekte, bu aşamadan sonra dorseler gemide çekicisi olmadan taşınabilmektedir. Böyle taşınan yükler yarı römork olarak adlandırılmakta ve taşımaların büyük çoğunluğu bu şekilde yapılmaktadır. Varış limanında ise dorseler yine limanda konuşlanmış çekiciler vasıtasıyla gemiden indirilmektedir. Dorsenin çekic i ile birlikte gemiye yüklenmesi hali ise komple ünite olarak adlandırılmaktadır. (21) Yükte uzmanlaşmanın sonucunda Ro-Ro gemileri taşıma kapasiteleri veya taşıdıkları yüklere bakılarak bir sınıflandırmaya tabi tutulabilmektedirler8. Ancak Ro-Ro tiplerini kesin sınırlarla birbirinden ayırmak mümkün değildir. Çünkü Ro-Ro gemileri en fazla yük esnekliğine ve en kolay revize edilebilme özelliklerine sahip gemilerin başında gelmektedir. Ro-Ro gemileri, kısa ve orta mesafeli taşımalar9 için oldukça ekonomik bir taşıma türüdür. Ayrıca, elleçleme ihtiyacının sınırlı olması ve yükün limandaki bekleme süresinin kısa olması sebebiyle Ro-Ro gemilerinin liman masrafları da oldukça düşüktür. Ro-Ro gemilerinin tercih edilmesinde en büyük etkenlerden birisinin fabrikada üretil en malın bir tek taşıyıcı araca, sadece bir kez yüklenip boşaltılmasına olanak vermesi olduğu söylenebilir. Bunun dışında tahliye ve yükleme çabukluğu ve limanlarda kalış süresinin azlığı nedeniyle liman giderlerinin azalması, süratlerinin yüksek oluşu ve limanlarda bekleme sürelerinin düşük olması nedeniyle daha çok sayıda sefer olanağı, gemi personel sayısının azlığı ve limanda işçilere az ihtiyaç duyulması nedeniyle insan gücünden tasarruf olanağı Ro-Ro taşımacılığının avantajları arasında yer almaktadır . (22) Diğer yandan, bu taşımacılık türünün olumsuz yönleri ise gemilerin özel maksatlı olarak tasarlanmış olmaları, seri ve manevra kabiliyetlerinin yüksek olması nedeniyle yakıt masraflarının artması, yüklerin özel taşıyıcılarda bulunması ve gemiye özel taşım a aygıtları ile yüklenip tahliye edilebilmesi, özel liman yerleri gerektirmesi, sadece belirli yüklerin taşınabilmesi, yüklerin ağır olması nedeniyle yükleme ve boşaltma esnasında geminin kolayca yalpaya düşebilmesi ve hangar içi kayıp hacmin diğer gemiler e nazaran fazla olmasıdır. 7 International Convention for the Safety of Life at Sea (SOLAS), sektörde inşa, operasyon ve ekipman alanında minimum güvenlik standartlarını belirleyen uluslararası bir denizcilik anlaşmasıdır. 8 Örneğin, 4000 dwt den daha düşük tonaja sahip Ro-Ro gemilerine yakın yol Ro-Ro gemileri, 4000 dwt den daha yüksek tonaja sahip olanlara ise uzak yol Ro-Ro gemileri denilmektedir. 9 1.800 mile kadar olan taşımalar için Ro-Ro taşımacılığı mevcut taşıma türleri içerisinde en ekonomik olanı olarak değerlendirilmektedir. 18-17/302-151 8/12 (23) Ülkemizde Ro-Ro taşımacılığına 1977 yılında bir kamu kuruluşu olan Deniz Nakliyatı T.A.Ş. tarafından alınan iki geminin İtalya hattına (Alsancak -Venedik; Mersin -Alsancak - Venedik) konulması ile başlanmış, Bulgaristan da yaşanan geçiş sıkıntıları Ro-Ro taşımacılığının gelişiminde önemli bir etken olmuştur ve Ülkemizde Ro-Ro taşımacılığı alanında özellikle Akdeniz ve Karadeniz Ro-Ro hatları ön plana çıkmıştır. Hâlihazırda Trieste varışlı Akdeniz Ro-Ro hatlarında Pendik, Ambarlı, Haydarpaşa, Çeşme, Mersin limanlarından seferler düzenlenmekte ve yılda her iki yönde (ihraç ve ithal) 300.000 e yakın araç bu hatlarda taşınmaktadır. Tablo -5: Türkiye - Avrupa Arasındaki Mevcut Ro -Ro Hatları Hatlar İşleten Teşebbüs Hattın Açılış Tarihi Çeşme Trieste (İtalya) ULUSOY RO-RO 03.09.2000 İstanbul Ambarlı - Trieste(İtalya)10 UN RO-RO 01.01.2002 İstanbul Pendik - Trieste(İtalya) 11 UN RO-RO 26.04.2005 Mersin - Trieste(İtalya) UN RO-RO 28.03.2009 İstanbul Pendik Toulon (Fransa) UN RO-RO 24.07.2010 Haydarpaşa -Trieste (İtalya) ALTERNATIVE12 12.01.2013 Lavrion (Yunanistan) -Trieste ALTERNATIVE 01.07.2014 İzmir Alsancak - Trieste (İtalya) ALTERNATIVE 03.12.2016 İzmir Alsancak -Sete (Fransa) ALTERNATIVE 17.11.2014 İzmir Alsancak - Trieste (İtalya) MSC 03.04.2018 Kaynak: Bildirim Formu (24) Avrupa daki varış limanları arasında Trieste Limanı özel bir öneme sahiptir. Kabotaj kanunlarına göre her ülke içindeki taşımaların o ülkenin plakasına sahip çekiciler ile yapılması gerekirken Trieste Limanı, özel statüsü sebebiyle bir serbest bölge niteliğindedir. Bu nedenle, Trieste Limanı nda Türk plakalı çekiciler de faaliyet gösterebilmektedir. Türkiye -Fransa arasındaki Ro-Ro taşımacılığı Trieste ile benzer şekilde gerçekleşmekle birlikte Trieste Limanı nın sahip olduğu özel statü, Fransa daki limanlar bakımından söz konusu değildir, bu nedenle Fransa limanlarında Türk plakalı çekiciler faaliyette bulunamamaktadır. (25) Türkiye -İtalya ve Türkiye -Fransa arasında kurulan kısa yol deniz taşımacılığı hattında kullanılan Ro-Ro gemileri, Non -Ropax olarak tanımlanan, bir başka ifade ile sürücülerin gemi ve yüklenen araçlar ile seyahat etmediği tipte gemilerden oluşmaktadır. Bu nedenle, sürücülerin varış limanında gemiden inen araçlarını alıp yollarına devam edebilmeleri için öncelikle limana intikalleri gerekmektedir. 10 Ambarlı seferleri tarih içerisinde münferit gemiler ile direkt hat olarak ve Haydar paşa veya Pendik Limanı'ndan kalkan gemilerin Ambarlı Limanı'na uğraması yöntemiyle 'uğrak sefer' olarak gerçekleşmiştir. Geçmişte münferit gemiler ile ayrı bir hat olarak işletilen Ambarlı Hattı (Ambarlı Limanı Kumport Terminali) 26.06.1999 tarihinde başlamıştır. Anadolu Yakası'ndan (Pendik Limanı açılmadan önce Haydarpaşa'dan) hareket ederek Ambarlı Limanı'na (Kumport Terminali) uğrak yapılarak işletilen 'Ambarlı uğrakları' 18.04.2001 tarihinde başlatılmıştır. 14.07.2013'te son Ambarlı ihracat uğrak sefer i yapıldıktan sonra Avrupa yakası uğrak seferleri 21.09.2013 ve 11.05.2014 tarihleri arasında Tekirdağ Limanı üzerinden yapılmıştır. Bir müddet yapılamayan Avrupa yakası uğrak seferleri Ambarlı Limanı'nda (Akçansa Terminali) tekrar yer açılmasıyla 03.05.2 016 tarihinden itibaren yapılmaya devam etmektedir. 11 14.06.2014 tarihinden itibaren söz konusu sefer sadece ihraç yükler bakımından hafta da bir İtalya nın Ancona Llimanı na uğramaktadır. 12 Alterna tive Taşımacılık A.Ş. (ALTERNATI VE), aynı zamanda Ro-Ro taşımacılığı faaliyetinin müşterisi konumunda olan ve lojistik alanında faaliyet gösteren Ekol Lojistik A.Ş. ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer almaktadır. 18-17/302-151 9/12 (26) Bu noktada Ro-Pax tarzı taşımacılık türünden de söz etmek gerekir. Ro-Pax türü taşımacılık, tekerlekli yüklerin yanında yolcu taşıyabilen gemileri ifade etmektedir. Klasik Ro-Ro gemileri en fazla 12 kişi taşıyabilirken Ro-Pax gemileri aynı zamanda yolcu taşımacılığı için de kullanılabilmektedir. Ro-Pax gemileri Ro-Ro gemilerine göre daha hızlı olup, araç taşıma kapasiteleri Ro-Ro gemilerine göre daha düşüktür. Genellikle araba, kamyonet ve yolcu taşımacılığında kullanılır . G.2.2. İlgili Ürün Pazarı (27) Bildirim konusu işlem DFDS nin UN RO-RO üzerinde tam kontrol sağlamasına yöneliktir. Faaliyet alanları incelendiğinde UN RO-RO nun, Türkiye çıkışlı İtalya ve Fransa varışlı hatlarda Ro Ro taşımacılığı faaliyeti gösterdiği ve yine Pendik te bulunan limanda Ro Ro taşımacılığı faaliyetlerine yönelik liman hizmetleri sunduğu , ayrıca gemi acenteliği hizmetleri de sağla dığı anlaşıl maktadır. (28) Yukarıda da ifade edildiği üzere, Ro-Ro taşımacılığı bir başka ifade ile tekerlekli ve mobil yük taşıyan Ro-Ro gemileri ile yapılan tarifeli deniz taşımacılığı, deniz yolu taşımacılığının özel bir türü olup deniz yolu ile yapılan dökme yük veya konteyner taşımalarından operasyonel olarak farklılaşmaktadır. Taşımacıların Ro-Ro nakliyesine uygun bir organizasyon yapısı oluşturmaları, kalkış ve varış limanlarında ayrı ayrı çekici bulundurmaları ya da kiralamaları, gemilerin sefer gün ve saatlerine göre yük dağılımlarını ayarlamaları gerekmektedir. Bu özellikleri nedeniyle Ro-Ro taşımacılığı, deniz yolu ile yapılan diğer taşıma türlerinden farklılaşmaktadır. Diğer taraftan 09.11.2017 tarih ve 17- 36/595 -259 sayılı Ulusoy kararında Kurul , kara yolu taşımacılığı ile Ro-Ro taşımacılığı faaliyetinin birbirlerine ikame edilemeyeceği ni değerlendirm iştir. (29) Bu kapsamda Kurul un UN RO-RO nun Kohlberg Kravis Roberts & Co ya (KKR) devrine izin veren 29.11.2007 tarih ve 07-88/1113 -435 sayılı kararı ile 09.11.2017 tarih ve 17- 36/595 -259 sayılı Ulusoy kararında13 yapılan pazar tanımları dikkate alındığın da, bu kararlarda yer alan tekerlekli ve mobil yük taşıyan Ro-Ro gemileri ile yapılan tarifeli deniz taşımacılığı hizmetleri (Ro-Ro taşımacılığı hizmetleri)14 , tekerlekli ve mobil yük taşıyan Ro-Ro gemi lerine yönelik liman hizmetleri (liman hizmetleri) ve gemi acenteliği hizmetleri ilgili ürün pazarlarının başvuru konusu işlem bakımından da geçerliliğini koruduğu kanaatine varılmıştır . G.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (30) 09.11.2017 tarih ve 17-36/595 -259 sayılı Ulusoy kararında yapılan coğrafi pazar tanımları mevcut devralma işlemi için de geçerli olabilecektir. Bu bağlamda ilgili coğrafi pazar , Ro- Ro taşımacılığı hizmetleri bakımından İstanbul, İzmir ve Mersin kalkışlı R o-Ro hatlarını içerecek şekilde Türkiye -Avrupa arasındaki Ro -Ro hatları olarak; Ro -Ro gemilerine yönelik liman hizmetleri için Türkiye ( Mersin, İstanbul, İzmir), İtalya (Trieste) ve Fransa (Toluon ve Sete) yakalama alanı olarak; gemi acenteliği hizmetle ri içinse Türkiye olarak belirlenebilece k olmakla birlikte olası alternatif coğrafi pazar tanımları bakımından yapılacak değerlendirmelerin mevcut dosya kapsamında ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği nden hareketle , kesin bir coğrafi pazar tanımlanmamıştır. 13 Ulusoy Deniz Taşımacılığı A.Ş., Ulusoy Gemi İşletmeleri A.Ş., Ulusoy Ro-Ro İşletmeleri A.Ş., Ulusoy Ro- Ro Yatırımları A.Ş., Ulusoy Gemi Acenteliği A.Ş., Ulusoy Lojistik Taşımacılık ve Konteyner Hizmetleri A.Ş. ve Ulusoy Çeşme Liman İşletmesi A.Ş. hisselerinin tamamının UN Ro-Ro İşletmeleri A.Ş. tarafından devralınmas ı işlemine ilişkin karar. 14 İlgili ürün pazarına ilişkin olarak benzer kararlar için bkz. Kurulun 01.10.2012 tarihli ve 12-47/1412 -473 sayılı, 21.05.2013 tarihli ve 13-29/402 -179 sayılı, 16.01.2014 tarihli ve 14-02/41 -19 sayılı kararları. 18-17/302-151 10/12 G.2.4. Etkilenen Pazar (31) Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu ve taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (32) Devralan tarafın faaliyet alanları incelendiğinde DFDS nin Kuzey Avrupa'da hem yük hem yolcu taşımacılığı faaliyeti sağlayan vapur hatlarından birini işlettiği, Avrupa 'daki altı terminalde (Ghent, Immingham, Brevik, Gothenburg, Vlaardingen ve Kopenhag) denizcilik ve taşıma endüstrisine ilişkin olarak gemi ve yük boşaltma, endüstriye özel depolama tesisleri, depolama ve atölye hizmetleri sunduğu ve konteyner taşımacılığı ve kara yolu yük taşımacılığı hizmetleri ve özellikle deniz taşımacılığı rotaları ile bağlantılı olmak üzere intermodal taşımacılık hizmetleri sağladığı dosya içeriğinden anlaşılmıştır . Devre konu teşebbüs UN RO-RO ise Akdeniz de kısa mesafeli Ro-Ro taşım acılığı hizmetleri sunmakta ve geminin varış noktasından sonra Avrupa içerisinde intermodal demiryolu bağlantıları organize etmektedir. (33) Bildirim konusu işlem kapsamında devralan taraf olan DFDS ve hedef teşebbüs UN RO- RO nun her ikisinin de Ro-Ro taşımacıl ığı hizmetleri pazarında, liman hizmetleri pazarında ve gemi acenteliği pazarında faaliyet gösterdiği görülmektedir. Tarafların faaliyetleri bu üç ürün pazarı nda kesişmekle birlikte coğrafi anlamda bir kesişmeden söz edilememektedir. Zira yukarıdaki bölüml erde bahsedildiği üzere devre konu teşebbüsün Ro-Ro taşımacılığı alanında faaliyet gösterdiği hatlar Türkiye çıkışlı ve Avrupa varışlı hatlardır. UN RO-RO nun faaliyet gösterdiği hatların çıkış noktalarını Pendik ve Mersin limanları oluşturmakta varış noktalarını ise İtalya nın Trieste Limanı ile Fransa nın Toulon Limanı oluşturmaktadır. (34) Devralan teşebbüsün aynı ilgili ürün pazarında faaliyet gösterdiği hatlar ise (Tablo -4) Kuzey Denizi15 ve Baltık Denizi nde16 yer almaktadır. DFDS Akdeniz de sadece Marsilya (Fransa) Tunus arasında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla devralan tarafın çıkış ya da varış noktası Türkiye olan hiçbir hatta faaliyeti bulunmamaktadır. Benzer şekilde Ro- Ro taşımacılığı faaliyetine yönelik liman hizmetleri özelinde bakıldığında UN RO-RO İstanbul da bulunan Pendik limanında bu faaliyeti yürütmekteyken, DFDS Gent (Belçika), Rotterdam (Hollanda), Brevik (Norveç), Göteborg (İsveç), Immingham (Birleşik Krallık) limanlarındaki terminalleri işletmektedir. DFDS İtalya ve Fransa da yer alan herhangi bir limana da sahip değildir ve kira ilişkisi de bulunmamaktadır. Ayrıca, devralan tarafın Türkiye de gemi acenteliği pazarında hiçbir faaliyeti nin olmadığı da dosya içeriğinden anlaşılmıştır. (35) Bu veriler ışığında, tarafların aynı ilgili ürün pazarlarında faaliyet göstermeleri nedeniyle etkilenen pazarların Ro-Ro taşımacılığı hizmetleri, Ro-Ro taşımacılığına yönelik liman işletmeciliği hizmetleri ve gemi acenteliği hizmetleri pazarı olarak ele alınabil eceği , bununla birlikte DFDS nin Türkiye çıkışlı/varışlı Ro-Ro faaliyeti, Türkiye de işlettiği bir liman ve sunduğu bir gemi acenteliği hizmeti olmadığından, tarafların faaliyetleri arasında Türkiye bakımından yatay veya dikey bir örtüşmenin bulunmadığı kanaatine varılmıştı r. 15 Birleşik Krallı k ile Avrupa kıtası arasındaki denizdir. Atlas Okyanusu'nun kuzeydoğu uzantısıdır. 16 Danimarka, İsveç, Finlandiya, Estonya, Litvanya, Letonya, Polonya, Almanya ve Rusya Federasyonu ile çevrelenen denizdir. 18-17/302-151 11/12 G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme (36) Bildirim konusu işlem sonucunda, hâlihazırda ACTERA ve ESAS HOLDİNG in ortak kontrolünde olan Roro Investments S.a.r.l tarafından TRİESTE NEW HOLDCO nun tamamının devredilmesi suretiyle UN RO-RO nun %98,8 oranında hissesi nin kontrolü DFDS tarafından devralınacaktır. (37) Dosya konusu işlemin gerçekleşmesiyle, DFDS, devreden tarafların yerini alarak UN RO- RO üzerinde tek kontrole sahip olacaktır. Dolayısıyla dosya konusu işlem , 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır . Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2017 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir. (38) Türkiye de hâlihazırdaki durum değerlendirildiğinde, ALTERNAT IVE ve Ulusoy Denizyolları İşletmeciliği A.Ş.'nin (ULUSOY) Türkiye Avrupa arasında Ro-Ro taşımacılığı faaliyeti yürüttüğü, buna ek olarak uluslararası Ro-Ro taşımacılığında faaliyet gösteren Medit erranean Shipping Company nin (MSC) Nisan 2018 tarihinde pazara girdiği ifade edilmektedir. Alsancak -Trieste ve Alsancak -Sete arasında faaliyet gösteren ALTERNAT IVE, Yalova Ro-Ro limanı ve Trieste Limanındaki EMT Terminal SpA terminalinin sahibidir. ULUSOY ise Çeşme Limanının işletme hakkına ve Trieste de bir limana sahiptir ve Çeşme -Trieste arasında Ro-Ro faaliyeti yürütmektedir. (39) Dosya içeriği belgelerden , UN RO-RO nun pazar payına ilişkin olarak kesin bir pazar tanımı yapılmaksızın UN Ro-Ro'nun Türkiye'deki bir limandan Avrupa'daki bir limana taşınan üniteler bakımından payının 2017 yılı için tahmini %( ..) olduğunun öngörüldüğü nün ifade edildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ULUSOY a ait çeşitli işletmelerin hisselerinin tamamının UN RO-RO tarafından devralınmasına ilişkin olarak alınan 09.11.2017 tarih ve 17-36/595 -259 sayılı Kurul kararında ; UN RO-RO ve rakiplerine17 ait pazar payları na aşağıda sunulduğu gibi yer verilmiştir : Tablo -6: Pazarda Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları (%) 2012 2013 2014 2015 2016 UN RO-RO ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ULUSOY ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ALTERNATIVE ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (40) Her ne kadar devre konu teşebbüs yüksek pazar payına sahip olsa da, devralan şirketin Türkiye de herhangi bir faaliyetinin bulunmaması ve bu nedenle bir pazar payının olmaması nedeniyle, bildirim konusu işlem sonucunda yoğunlaşma artışı nın meydana gelmeyeceği kanaatine varılmıştır. 17MSC nin Nisan 2018 tarihinde pazara girdiği bilgisi göz önünde bulundurulmalıdır . 18-17/302-151 12/12 H. SONUÇ (41) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Anka ra İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir .