UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A .B. VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/6114) Karar Tarihi: 4/5/2020 Başvuru Numarası : 2019/6114 Karar Tarihi : 4/5/2020 1 UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TA
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A .B. VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/6114) Karar Tarihi: 4/5/2020 Başvuru Numarası : 2019/6114 Karar Tarihi : 4/5/2020 1 UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan :Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler :Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucular : 1. A.B. 2. D .I. 3. F.B. 4. H .B. 5. M .B. 6. N .B. 7.Ş.B. 8. N .Ö. Başvurucular Vekili : Av. Vedat ÖZKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari i şlemin iptali ve tazminat istemiyle aç ılan davalarda yargılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular 21/2/2019 ve 10/3/2020 tarihlerinde yap ılmıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yapılmasına karar verilmi ştir. Başvuru Numarası : 2019/6114 Karar Tarihi : 4/5/2020 2 UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. 5. 2020/8722 başvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ının konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2019/6114 ba şvuru numaralı bireysel ba şvuru dosyası ile birle ştirilmesine, incelemenin 2019/6114 ba şvuru numaralı bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinden yürütülmesine karar verilmi ştir. 6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmasına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkrası uyarınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu de ğerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucu N.Ö.'nün 16/7/2012 tarihinde idare mahkemesinde açt ığı davanı n yargılamas ı 14/1/2019 tarihinde tamamlanm ıştır. Diğer başvurucular ın murisleri taraf ından 3/5/2013 tarihinde aç ılan davan ın yarg ılamas ı devam etmektedir. Ba şvurucular, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 4/5/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 11. N.Ö. dışındaki ba şvurucular, bireysel ba şvuru harç ve masraflarını karşı layacak gelirleri olmad ığını beyan ederek adli yard ım talebinde bulunmu ştur. 12. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan adli yard ım talebinde bulunan ba şvurucular ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 1. Başvurucuların İddiaları13. Başvurucular, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ı lanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirmea. Kabul Edilebilirlik Yönünden 14. Açıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddianın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numarası : 2019/6114 Karar Tarihi : 4/5/2020 3 UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. b. Esas Yönünden 15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlangıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra a şamasını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdiği, yargılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır ( Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karma şıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yargılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yargılaman ın süratle sonuçland ırılmasındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında 6 yıl 4 ay ve yakla şık 7 y ıl süren yargılamalar ın süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına alınan makul sürede yargılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısmı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kaldırılması için yap ılması gerekenlere hükmedilir (2)Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kaldırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıkladığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucular, ihlalin tespiti ile maddi ve manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 21. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna varılmıştır. 22.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar kar şılığında başvurucu N.Ö.'ye 10.000 TL, diğer başvuruculara 6.000 TL manevi tazminat ın müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. 4 UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. Başvuru Num arası : 2019/6114 Karar Tarihi : 4/5/2020 23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harçtan o luşan yargılama giderinin N.Ö.ye, 3.000 TL vekâlet ücretinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Adli yardım taleplerinin KABULÜNE, B. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucular ın kimliğinin gizli tutulmas ı taleplerinin KABULÜNE, C. Makul sürede yarg ılanma h akk ının ihlal edild iğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDU ĞUNA, D. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yarg ılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, E. Başvuru cu N.Ö.ye 10.000 TL AYRI OLARAK, diğer başvuruculara 6.000 TL manevi tazminat ın MÜŞTEREKEN ÖDENMES İNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, F. 364,60 TL harçtan olu şan yargılama giderinin N.Ö.' ye 3.000 TL vekâlet ücretinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMES İNE, G. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay için de yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, H. Kararın bir örneğ inin bilgi için Diyarbak ır 2. İdare Mahkemesine (E.2012/608, K.2013/396) ve Danıştay Onikinci Dairesine (E.2016/11072, K.2018/6276) GÖNDER İLMESİNE , İ. Kararın bir örneğinin bilgi için ve ilgili Dan ıştay Dairesine gönderilmek üzere Mersin 1. İdare Mahkemesine (E.2016/685, K.2018/1337) GÖNDER İLMESİNE , J. Kararın bir örneğ inin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 4/5/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Başvuru Numaras ı: 2019/6114 Karar Tarihi : 4/5/2020 5 UYAP Bili şim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden LvB1ClJ - smnqrys - iNld9Qr - Jr1riM= ile erişebilirsiniz. Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş