Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-5-32 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 15-38/635-218 Karar Tarihi : 16.10.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin ARSLAN Doç. Dr. Tahir SARAÇ , Kenan TÜRK B. RAPORTÖR LER: M. Nazlı ÖNAL, Hasan ADIYAMAN, Atıf BİBER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Limak Batı Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Reşit Galip Cad. Hafta Sokak No:9 G.O. P Ankara (1) D. DOSYA KONUS U: Muğla Y
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-5-32 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 15-38/635-218 Karar Tarihi : 16.10.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin ARSLAN Doç. Dr. Tahir SARAÇ , Kenan TÜRK B. RAPORTÖR LER: M. Nazlı ÖNAL, Hasan ADIYAMAN, Atıf BİBER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Limak Batı Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Reşit Galip Cad. Hafta Sokak No:9 G.O. P Ankara (1) D. DOSYA KONUS U: Muğla Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin tamamının, Limak Batı Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve lC İçtaş Mühendislik ve Yapı A.Ş. tarafından devralınması sonucunda, Muğla Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. üzerinde ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 09.10.2015 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 12.10.2015 tarih ve 2015 -5-32/Öİ sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Bildirime Konu İşlem (4) Dosya konusu işlem Limak Holding A.Ş. (LİMAK HOLDİNG) tarafından kontrol edilen Limak Batı Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (LİMAK BATI ÇİMENTO) ile IC İçtaş Mühendislik ve Yapı A.Ş. (İÇTAŞ) arasında imzalanan sözleşme uyarınca Muğla Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MUĞLA YAPI MALZEMELERİ) üzerinde ortak girişim tesisine yöneliktir. Ortak girişim taraflarından LİMAK HOL DİNG in faaliyet alanları ulaşım, enerji, turizm, inşaat, altyapı, çimento ve hazır beton, liman işletmeciliği ve gıdadan oluşmaktadır. LİMAK HOLDİNG çimento ve hazır beton faaliyetlerini bağlı şirketleri olan LİMAK BATI ÇİMENTO ve Limak Çimento Tic. ve Sa n. A.Ş. (LİMAK ÇİMENTO) üzerinden yürütmektedir. Ortak girişimin diğer tarafı olan İÇTAŞ ın ortaklarının kontrol ettiği grup şirketlerin in başlıca faaliyet alanları her türlü üst yapı, elektrik enerjisi ve üretim tesisi kurulması, endüstriyel tesislerin ya pılması, işletilmesi, maden ocaklarının işletilmesi, endüstriyel tesislerin ve termik santrallerin işletilmesi, bakım ve onarım hizmetlerinin verilmesinden ibarettir. Üzerinde ortak girişim kurulacak teşebbüs olan MUĞLA YAPI MALZEMELERİ ise Muğla'nın Milas ilçesinde entegre çimento üretimi yapmak üzere kurulmuş olmakla birlikte , halihazırda teşebbüs yatırım aşamasında olup henüz faaliyeti bulunmamaktadır. (5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010 /4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması birleşme veya devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir or tak girişimin anılan Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin 15-38/635 -218 2/5 bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. (6) Bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için genel olarak tarafların eşit sayıda hisseye sahip olmaları gerekmektedir. Ancak eşit hisseye sahip olunmasa dahi, tarafların alınan kararlarda eşit oy hakkına sahip olması ya da stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ortak kontrol için yeterli olmaktadır. (7) Taraflarca kabul edilen Hissedarlar Arası Sözleşme (Sözleşme) uyarınca, işlem tarafları LİMAK BATI ÇİMENTO ve İÇTAŞ dan her biri ortak girişimin sermayesinin %50 hissesine sahip olacaktır. Ortak girişimin Genel Kurulu tüm payların yüzde ellisinden daha fazlasını temsil eden payların mevcudiyetiyle toplanacak ve tüm Genel Kurul toplantılarındaki karar nisabı, şirketin çıkarılmış tüm paylarının çoğunluğunu temsil eden paydaşların ol umlu oyu ile olacaktır. Her paydaş her payı için bir oya sahip olacaktır. Yönetim Kurulu her bir paydaş grubu tarafından gösterilen adaylar arasından, Genel Kurul tarafından seçilen altı üyeden oluşacak ve bu üyeliklerin üçü A Grubu paydaşlar ve üçü B Grub u paydaşlar tarafından gösterilen adaylar arasından seçilecektir. Yönetim Kurulu daima A Grubu paydaşın aday gösterdiği yönetim kurulu üyelerinden en az biri ve B Grubu paydaşın aday gösterdiği yönetim kurulu üyelerinden en az birinin olumlu oyları olmak k aydıyla toplantıya katılanların oybirliği ile karar alabilecektir. Yukarıda açıklanan hissedarlık yapısı ve taraflara Sözleşme uyarınca tanınan yönetim hakları dikkate alındığında, ortak girişimin LİMAK BATI ÇİMENTO ve İÇTAŞ'ın ortak kontrolüne tabi olacağ ı anlaşılmaktadır. (8) Ortak girişimin bağımsız iktisadi varlık olarak faaliyetlerini sürdürebilmesi için, gerekli yönetim, personel, mali, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli kaynağa sahip olması gereklidir. MUĞLA YAPI MALZEMELERİ, işlem son rasında taraflardan bağımsız olarak faaliyet gösterecek ve kendine özel bir yönetim yapısı, karar alma mekanizması, personel, malvarlığı ve faaliyetleri için yeterli öz kaynağa sahip olacaktır. Dolayısıyla, bu yeni oluşum, 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddes inin üçüncü fıkrası anlamında, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim niteliğindedir. Bu anlamda başvuru konusu işlemin, Tebliğ in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma i şlemi olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen ciro eşiklerini aştığı ve dolayısıyla bildirime konu işlemin izne tabi olduğu görülmektedir. G.2. Değerle ndirme (9) Yapılan bildirimde ; LİMAK HOLDİNG in kontrolünde bulunan LİMAK BATI ÇİMENTO ve gerçek kişiler (Serhat ÇEÇEN, Fırat ÇEÇEN ve Mehmet Salih ÇEÇEN) tarafından kontrol edilen İÇTAŞ teşebbüslerinin , MUĞLA YAPI MALZEMELERİ nin hisselerini devralmak suretiy le, bu şirket üzerinde ortak girişim kur acağı bildirilerek, söz konusu işleme izin verilmesi talep edilmektedir . (10) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faa liyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (11) Bu kapsamda dosya konusu işl em sonucu kurulacak olan ortak girişim ve işlemin taraflarının faaliyet alanları ele alındığında, etkilenen pazar lar; çimento ve hazır beton pazar ları olarak değerlendiril mektedir . Ortak girişim taraflarından LİMAK BATI ÇİMENTO hâlihazırda çimento paza rında ve bu pazarın alt pazarı olan hazır beton pazarında faaliyet göstermektedir. Ortak girişime konu olan MUĞLA YAPI MALZEMELERİ ise hâlihazırda faaliyete geçmemiş olsa da, işlem sonrasında çimento pazarında faaliyet 15-38/635 -218 3/5 gösterecektir. Bu çerçevede tarafları n ortak faaliyeti o lan çimento pazarı yatay olarak; bu pazarın alt pazarı olan ve işlem taraflarından birinin faaliyet gösterdiği hazır beton pazarı dikey olarak etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (12) Bildirim formunda, devralan taraflardan İÇTAŞ ın etkilene n pazarlar olan çimento ve hazır beton pazarında herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir. Ortak girişimin diğer tarafı olan LİMAK HOLDİNG bünyesinde yer alan çimento fabrikaları Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Doğu Akdeniz, Marmara, İç Anadol u ve Ege bölgelerinde faaliyet göstermektedir. LİMAK HOLDİNG bünyesinde bulunan fabrikaların yerleri ve satış hinterlantları aşağıdaki tabloda gösterilm iştir: Tablo 1: LİMAK HOLDİNG Bünyesindeki Çimento Fabrikaları Fabrika Bulunduğu Yer Satış Hinterlandı Kurtalan Çimento Fabrikası Kurtalan/Siirt Siirt ili ve çevre iller Ergani Çimento Fabrikası Ergani/Diyarbakır Diyarbakır ili ve çevre iller Gaziantep Çimento Fabrikası Gaziantep Gaziantep ili ve çevre iller Şanlı urfa Çimento Fabrikası Şanlıurfa Şanlıurf a ili ve çevre iller Bitlis Öğütme ve Paketleme Tesisi Tatvan/Bitlis Bitlis ili ve çevre iller Mardin Öğütme ve Paketleme Tesisi Mardin Mardin ili ve çevre iller Ankara Çimento Fabrikası Güvercinlik/Ankara Ankara ili ve çevre iller Balıkesir Çimento Fa brikası Balıkesir Balıkesir ili ve çevre iller Trakya Çimento Fabrikası Pınarhisar/Kırklareli Kırklareli ili ve çevre iller Ege Çimento Öğütme ve Paketleme Tesisi Manisa/Turgutlu Manisa ili ve çevre iller (13) Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere LİMAK HOLDİ NG in faaliyet gösterdiği coğrafi alanlar ile ortak girişim şirketi MUĞLA YAPI MALZEMELERİ bünyesinde çimento pazarında faaliyet gösterilecek coğrafi alanlar birbirinden oldukça farklıdır. Zira MUĞLA YAPI MALZEMELERİ nin faaliyet göstereceği bölgeye LİMAK BATI ÇİMENTO nun en yakın çimento fabrikası (Ege Çimento Öğütme ve Paketleme Tesisi) yaklaşık 250 km. mesafede bulunmaktadır. (14) Çimento sektöründe coğrafi alanların belirlenmesi esas itibariyle taşıma maliyetleri ile ilgilidir. Çimento sektörünü diğer sektör lerden ayıran en önemli özellik taşıma maliyetlerinin üretim maliyetlerine oranla yüksekliğidir. Kurulu muzun çimento sektörüne ilişkin daha önceki kararlarında1 da vurgulandığı üzere , taşıma giderlerinin birim maliyete etkisinin yüksek olması nedeniyle çim entonun ekonomik olarak satılabileceği uzaklığı kapsayan alan coğrafi pazar olarak d eğerlendirilmekte ve bu yaklaşım çerçevesinde , ilgili coğrafi pazarın tanımında fabrika merkezine en fazla 250 -300 km. mesafeyi kapsayan coğrafi alan dikkate alınmaktadır. (15) Ortak girişime konu MUĞLA YAPI MALZEMELERİ bünyesinde kurulacak olan çimento fabrikası Muğla ilinde konumlanacaktır. Dolayısıyla Muğla ili ve 250 km. mesafedeki çevre iller olası coğrafi pazar ı oluşturmaktadır. Söz konusu olası coğrafi pazar içerisinde bulunabilecek iller; Muğla, Aydın, Denizli, İzmir, Burdur ve Antalya illerinden oluşmaktadır. Bu noktada, bu illere ortak girişim taraflarından LİMAK BATI ÇİMENTO nun çimento satışı yapıp yapmadığı etkilenebilecek pazar bakımından önem arz etmektedir. Buna il işkin tablo ya aşağıda verilm iştir: 1 Kurulu muzun 02.12.2004 tarih, 04 -77/1108 -277 sayılı ve 25.12.2001 tarih, 01 -63/652 -174 sayılı kararları . 15-38/635 -218 4/5 Tablo 2: LİMAK BATI ÇİMENTO nun Olası Coğrafi Pazardaki İllere Olan Çimento Satışları LİMAK BATI ÇİMENTO (ton) TOPLAM (ton ) PAZAR PAYI (%) İller 2013 2014 2013 2014 2013 2014 Muğla ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Aydın ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Denizli ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) İzmir ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Burdur ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Antalya ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (16) Tablo 2 deki verilerden g örüleceği üzere , LİMAK BATI ÇİMENTO nun olası coğrafi pazarda bulunabilecek illerden sadece Aydın ve İzmir illerine çimento satışı bulunmaktadır. Bu illerdeki toplam çimento satışına göre LİMAK BATI ÇİMENTO nun Aydın ilinde 2014 yılındaki pazar payı % ( ..) , İzmir ilinde 2013 yılında % ( ..) ve 2014 yılında % ( ..) olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca Bildirim Formu nda verilen bilgilere göre LİMAK BATI ÇİMENTO, Ege Bölgesi nde 2013 yılında % ( ..) ve 2014 yılında % ( ..) pazar payı elde etmiştir. MUĞLA YAPI MALZEMELE Rİ nin ise bu bölgelerde henüz bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu çerçevede olası coğrafi pazarda yatay olarak etkilenen pazar olan çimento pazarında tarafların pazarı payı % ( ..) nin altında kalmaktadır. Bunun yanı sıra bu bölgede faaliyet gösteren Çimenta ş, Batıçim, Batısöke, Denizli Çimento, Göltaş ve As Çimento gibi büyük kapasiteli rakip teşebbüsler de bulunmaktadır. (17) Diğer yandan dikey olarak etkilenen pazar olan hazır beton pazarına bakıldığında; işlem taraflarından İÇTAŞ ın ve ortak girişim teşebbüsü MUĞLA YAPI MALZEMELERİ nin bu pazarda henüz faaliyeti bulunmamaktadır. LİMAK BATI ÇİMENTO nun ise hazır beton faaliyetleri Ankara, İstanbul, Balıkesir, Bandırma, Bursa ve Trakya bölgelerinde bulunan hazır beton tesisleriyle yürütülmektedir. Hazır beton paz arında genel olarak coğrafi pazarın tesisin bulunduğu merkez etrafındaki 50 km lik mesafeyi kapsayan bölgeler olarak belirlenmesi mümkündür2. Bu kapsamda LİMAK BATI ÇİMENTO nun faaliyet gösterdiği ve yukarıda verile n bölgeler coğrafi pazar olarak ele alına bilecektir . Ancak İÇTAŞ ın ve MUĞLA YAPI MALZEMELERİ nin hazır beton pazarında bir faaliyetinin bulunmadığı ve MUĞLA YAPI MALZEMELERİ nin çimento faaliyetleri ile LİMAK BATI ÇİMENTO nun hazır beton faaliyetlerinin birbirlerine uzak bölgelerde gerçekleşeceğ i görülmektedir. Sonuç olarak y atay olarak etkilenen pazar olan çimento pazarında işlem taraflarından İÇTAŞ ın hâlihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. MUĞLA YAPI MALZEMELERİ bünyesi altında kurulması planlanan çimento fabrikası Muğla ve çevre illerde faaliyet gösterecek olup henüz faaliyetine başlamamıştır. Faaliyete başladığında, söz konusu tesisin yılda ( ..) ton çimento üretim kapasitesine sahip olacağı belirtilmiştir. İşlemin diğer tarafı olan LİMAK BATI ÇİMENTO nun, kurulması planlanan çime nto fabrikasının faaliyet gösterebileceği olası coğrafi pazardaki pazar payı yaklaşık %( ..) . MUĞLA YAPI MALZEMELERİ nin pazarda hâlihazırda herhangi bir faaliyeti bulunma maktadır. Bu bilgiler çerçevesinde işlemin pazarda rekabetçi endişeye sebebiyet verme yeceği görülmektedir. (18) Dikey olarak etkilenen pazar olan hazır beton pazarı ele alındığında, İÇTAŞ ın ve MUĞLA YAPI MALZEMELERİ nin bu pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. LİMAK BATI ÇİMENTO nun ise hazır beton tesislerinin bulunduğu konumlara ba kıldığında, ortak girişime konu kurulması planlanan çimento fabrikasının bulunduğu pazardan çok farklı pazarlarda faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Dikey olarak etkilenen pazarda da, işlem sonrasında herhangi bir rekabetçi endişenin ortaya çıkmayacağı d eğerlendirilmektedir. 2 Örnek karar için bkz. Kurulumuzun 31.03.2010 tarih ve 10 -27/385 -140 sayılı kararı. 15-38/635 -218 5/5 (19) Yukarıda yer verilen bilgilerden de görüleceği üzere, bildirime konu ortak girişim işleminden yatay olarak etkilenebilecek pazar olan çimento pazarında, ortak girişimin taraflarından birinin bu pazarda faaliyetinin bulunmadığı, ortak girişim teşebbüsünün henüz faaliyete başlamadığı, işlemin diğer tarafının faaliyetinin bulunduğu , ancak belirlenebilecek olası coğrafi pazarda pazar payının oldukça düşük olduğu ve bu bölgede Çimentaş, Batıçim, Batısöke, Denizli Çimento, Göltaş ve As Çimen to gibi büyük kapasiteli rakip teşebbüslerin de bulunduğu dikkate alındığında, bildirime konu işlemin herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı anlaşılmıştır . Hazır beton pazarında ise işlem taraflarının hâlihazırda ortak bir pazarının olmaması nedeniyle işlemin, bu pazarda da herhangi bir rekabet sorununa yol açmayacağı kanaatine varılm ıştır. H. SONUÇ (20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 201 0/4 say ılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylec e rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.