TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR CEM BAK İOĞLU BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/7062) Karar Tarihi: 3/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/7062 Karar Tarihi : 3/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Cem BAK İOĞLU Vekili : Av. Gizem KAYA ÖZGÜR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şeki
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR CEM BAK İOĞLU BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/7062) Karar Tarihi: 3/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/7062 Karar Tarihi : 3/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Cem BAK İOĞLU Vekili : Av. Gizem KAYA ÖZGÜR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/3/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Elektrik abonesi olan ba şvurucunun kulland ığı elektriğe ilişkin olarak 2011 y ılı May ıs ay ı ile 2012 y ılı Ocak ay ı dönemleri aras ı için düzenlenen faturalara, normal kullan ımının d ışında elektrik enerjisinin nakli s ıras ında meydana gelen veya ba şka kişilerin kaçak kullan ımından kaynaklanan kay ıplara ilişkin bedel de yans ıtılm ıştır. 7. Başvurucu 27/1/2016 tarihinde da ğıtıcı şirket aleyhine Bornova Tüketici Hakem Heyetine (Heyet) şikâyette bulunmu ştur. Başvurucu, haks ız olarak kay ıp ve kaçak bedeli tahsil edildi ğini belirterek 2.203,04 TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmi ştir. Heye t Başvuru Numaras ı: 2018/7062 Karar Tarihi : 3/11/2020 311/7/2016 tarihinde ba şvurucunun talebini hakl ı bularak haks ız şart kapsam ında al ınan 2.203,04 TL'nin şikâyet tarihinden itibaren i şleyecek yasal faiziyle birlikte ba şvurucuya ödenmesine karar vermi ştir. 8. Dağıtıcı şirket 16/8/2016 tarihinde Heyet karar ına itiraz etmi ştir. İzmir 4. Tüketici Mahkemesi (Mahkeme) 5/1/2018 tarihinde itiraz ı kabul etmi ş ve Heyet karar ını kanun yolu kapal ı olmak üzere iptal etmi ştir. Mahkeme gerekçesinde; 4/6/2016 tarihli ve 6719 say ılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 say ılı Elektrik Piyasas ı Kanunu'nda yap ılan değişikliklere i şaret etmi ştir. Mahkeme, yürürlü ğe girmiş bulunan kanun de ğişikliklerin yürürlük tarihi öncesi kay ıp kaçak, da ğıtım, sayaç okuma, perakende sat ış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak aç ılıp derdest olan davalarda da geçmi şe etkili olacak şekilde uygulanmas ı gereken hükümler içerdi ğini belirtmi ştir. 9. Nihai karar 6/2/2018 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. 10. Başvurucu 7/3/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 11.İlgili hukuk için bkz. Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, 17-46. V.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 3/11/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 13. Başvurucu, 6719 say ılı Kanun hükümlerinin geçmi şe etkili olarak yürürlü ğe girdiğini, aleyhe olan kanun de ğişikliğin derdest davalara uygulanmas ının öngürülebilirlilik, belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerine ayk ırı olduğunu belirtmi ştir. Başvurucu, haks ız olarak tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin kanun de ğişikliği nedeniyle iade edilmedi ğini iddia etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle, adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 14. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun kay ıp kaçak bedeli alt ında yapm ış olduğu ödemelerin iadesi istemiyle ba şlatt ığı hukuki sürecin kanun de ğişikliği nedeniyle sonuçsuz kalmas ına ilişkin tüm iddialar ının mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmüştür. 15. Başvuru konusuna ili şkin ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında ortaya konulmu ştur. 16.Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında kay ıp kaçak bedeli ad ı altında başvuruculardan tahsil edilen paran ın mülk teşkil ettiği, yap ılan tahsilat i şleminin Başvuru Numaras ı: 2018/7062 Karar Tarihi : 3/11/2020 4mülkiyet hakk ına yönelik bir müdahale niteli ğinde oldu ğu ifade edilmi ş ve söz konusu müdahalenin niteli ği sebebiyle mülkiyetin kullan ımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. Müdahalenin 6719 say ılı Kanun'un 26. maddesi ile 6446 say ılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye dayand ığını, bu düzenleme ile elektri ğin yeterli, kaliteli, sürekli, dü şük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullan ımına sunulmas ının amaçland ığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi yaparak sonuca ula şmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 52-68). 17. An ılan kararda, idare taraf ından tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulundu ğu ve farkl ı yarg ı kollar ı aras ında aç ık ve istikrarl ı bir uygulama bulunmad ığı tespit edildikten sonra adli yarg ı yerinde aç ılan davalar ın mutlak surette lehe sonuçlanmas ı yönünde hakl ı bir beklentiden söz edilemeyece ği açıklanarak kanun koyucunun amac ının yarg ı kollar ı aras ındaki farkl ılığı gidermeye ve dolay ısıyla hukuki güvenli ği sağlamaya yönelik oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz oldu ğu hususunda bir aç ıklama yapmad ığını ve herhangi bir sebep de bildirmedi ğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklemedi ğini belirtmi ştir. Sonuç olarak müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ı ile başvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı aras ındaki adil dengenin bozulmad ığı kanaatine var ılm ıştır (Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 69-76). 18.İncelenen ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ayr ılmay ı gerektiri r bir durumun bulunmad ığı anlaşıldığından, mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlali n bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 19. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin kısm ının diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 3/11/2020 OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU