TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR NAZİF YALILI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/2724) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Şeyda Nur ÜN Başvurucu : Nazif YALILI Vekili : Av. Abdullah TIKMAN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; sendika ba şkan ı olmas ı nedeniyle i şveren ile aras ındaki güven ilişk
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR NAZİF YALILI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/2724) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Şeyda Nur ÜN Başvurucu : Nazif YALILI Vekili : Av. Abdullah TIKMAN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; sendika ba şkan ı olmas ı nedeniyle i şveren ile aras ındaki güven ilişkisinin bozuldu ğu gerekçesiyle ba şvurucunun i ş sözleşmesinin feshedilmesinin sendik a hakk ını ihlal ettiği iddias ına ilişkindir. 2. Başvurucu 1986 do ğumlu olup 2010 y ılından iş sözleşmesinin feshedildi ği 2/3/2016 tarihine kadar Kaynak Holding ( Şirket) bünyesindeki İtina G ıda İçecek ve Temizlik Malzemeleri San. Tic. Paz. A. Ş.de mali işler sorumlusu olarak belirsiz süreli i ş sözleşmesiyle çal ışmıştır. Başvurucu söz konusu Şirkette çal ıştığı esnada Pak G ıda İşçileri Sendikas ı (Sendika) geçici genel ba şkan ıdır. 3. Başvuruya konu olay öncesi İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hâkimli ğinin 17/11/2015 tarihli karar ı ile Şirkete kayyum atanm ıştır. Başvuru formuna göre ba şvurucu kayyum heyeti taraf ından Yönetim Kurulu makam odas ına çağrılm ış ve Yönetim Kurulu Başkan ı, başvurucu ve yan ındaki üç ki şiye " sendikay ı kapatmalar ını, sendikadan istifa etmelerini, e ğer istifalar ını belgelendirirlerse şirket nezdinde çal ışmaya devam edebileceklerini, aksi halde i şten ç ıkart ılacaklar ını ve haklar ında suç duyurusunda bulunulaca ğını" söylemiştir. Başvurucu cevaben sendika üyeli ğinin ve yöneticili ğinin yasal hakk ı olduğunu belirtmi ştir. Akabinde ba şvurucu, kayyum heyeti taraf ından Şirkete bağlı Kıraç Et Ünitesinde mali i şler sorumlusu olarak görevlendirilmi ştir. Başvurucu söz konus u pozisyonda iken 2/3/2016 tarihinde i ş sözleşmesi feshedilmi ştir. Fesih karar ında başvurucunun i ş sözleşmesinin feshedilmesine dair herhangi bir gerekçe yer almamaktad ır. Başvurucu taraf ından feshin haks ız olduğu gerekçesiyle i şveren aleyhine i şe iade istemli tespit davas ı aç ılm ıştır. 4. Davan ın görüldü ğü Bak ırköy 13. İş Mahkemesi davan ın k ısmen kabulüne ve başvurucunun i şe iadesine karar vermi ştir. Gerekçeli karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 3"Tüm dosya kapsam ıyla Davac ının PAK GIDA İŞ Sendikas ının geçici genel ba şkan ı olduğu, Daval ı işyerinde çal ışırken Daval ı Şirkete FETÖ/PDY yap ılanmas ı nedeniyle Kayy ım heyeti atand ığı, Davac ının iş akdinin bu Kayy ım heyeti taraf ından her hangi bir sebep belirtilmeden feshedildi ği, dolay ısıyla feshin haks ız ve geçersiz oldu ğu, sendika yöneticisinin i ş akdinin feshi halinde 6356 Say ılı Yasan ın 24. maddesi gere ğince işe iadesi ve tazminata hükmetmek gerekirse de, Davac ının geçici genel ba şkan ı olduğu Sendikan ın 15 Temmuz darbe giri şiminden sonra KHK ile 23/07/2016 tarihinde kapat ıldığı anlaşıldığından, dolay ısıyla Davac ının sendika yöneticili ği kalmam ış olup, fesih tarihinde yönetici olsa da, yasa d ışı FETÖ/PDY yap ılanmas ı içinde olan bir sendikan ın yöneticisinin de yasa d ışı kabul etmek gerekti ğinden Davac ının düz işçi olduğu kabul edilerek davan ın kısmen kabulüne." 5. Karar ın istinaf edilmesi üzerine dosyay ı inceleyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi 19/12/2017 tarihinde ilk derece mahkemesi ile benzer gerekçelerle istinaf ba şvurusunun esastan reddine karar vermi ştir. 6. Karar ın daval ı işveren vekili taraf ından temyiz edilmesi üzerine Yarg ıtay 9. Hukuk Dairesi (Daire) 14/11/2018 tarihinde derece mahkemelerinin kararlar ının bozularak ortadan kald ırılmas ına ve davan ın reddine karar vermi ştir. Söz konusu karar ın gerekçesi şöyledir: "Somut uyu şmazl ıkta davac ı, FETÖ/PDY ile olan irtibat ve iltisak ı nedeniyle kayy ım atanan daval ı şirkette mali i şler uzman ı olarak çal ışmakta ve ayn ı zamanda fesih sonras ında yine FETÖ/PDY ile olan irtibat ve iltisak ı nedeniyle kapat ılan Pak-G ıda İş Sendikas ının da genel ba şkan ıdır. Yönetime atanan kayy ım heyetinin FETÖ/PDY ile var olan irtibat ve iltisak ı kesmek için belirli pozisyonlardaki personelin i şine son vermesi, daval ı işyerine kayy ım atanmas ının en doğal sonucudur. Bunun yap ılmamas ı kayy ım atanmas ını manas ızlaştıracakt ır. Aç ıklanan nedenle kayy ım heyetinin davac ı hakk ında oluşan şüphe nedeniyle davac ının iş akdini sonland ırmas ı şeklindeki feshin geçerli neden e dayand ığı anlaşılmakla davan ın kabulüne karar verilmesine ve daval ının istinaf talebinin reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesi karar ının bozularak ortadan kald ırılmas ına kara r vermek gerekmi ştir..." 7. Başvurucu, nihai karar ı 18/12/2018 tarihinde ö ğrendikten sonra 17/1/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 8. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 9. Başvurucu, i ş sözleşmesinin herhangi bir geçerli neden gösterilmeden feshedildi ğini ancak feshin as ıl nedeninin sendika ba şkan ı olmas ından kaynakland ığını, derece mahkemelerinin kararlar ı ile de bu hususun kabul edildi ğini, feshin haks ız ve geçersiz olduğunu ifade etmi ştir. Başvurucu, hakk ında herhangi bir soru şturma ve kovu şturma dosyas ı bulunmad ığını, Yarg ıtay ın varsay ımsal olarak karar verdi ğini, iş sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle sendika hakk ı, masumiyet karinesi, e şitlik ilkesi ve adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğini iddia etmi ştir. Bakanl ık görüşünde; mevcut ba şvuruda ba şvurucunun sendika hakk ının ihlal edilip edilmedi ği konusunda inceleme yap ılırken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümlerinin, Anayasa Mahkemesi içtihad ı ve somut olay ın kendine özgü ko şullar ının da dikkate al ınmas ı gerektiği belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 410. Başvuru, sendika hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 11. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 12. Somut olayda ba şvurucunun i ş sözleşmesi; Fetullahç ı Terör Örgütü/Parale l Devlet Yap ılanmas ı (FETÖ/PDY) ile ba ğlant ısı nedeniyle (i ş sözleşmesinin feshinden sonra) kapat ılan bir sendikan ın geçici ba şkan ı olmas ından ötürü feshedilmi ştir. 13. Sendika, çal ışanlar ın mali ve sosyal haklar ını korumak ve geli ştirmek için meydana getirilen kurulu ştur. Sendikal özgürlük kavram ı, sendika kurma hakk ı ile sendikaya üye olma ve sendikadan ç ıkma haklar ını kapsamaktad ır. Anayasa'n ın 51. maddesinde düzenlenen sendika hakk ı, bu hakka yönelik kamu gücü taraf ından gerçekle ştirilen müdahalelerin yan ı sıra üyesi olduklar ı sendikalarca veya kimi durumlarda özel hukuk kişilerince yap ılan müdahalelere kar şı da anayasal koruma sa ğlamaktad ır. Dolay ısıyla sendika hakk ı devlete, müdahalede bulunmama biçimindeki negatif yükümlülü ğün yan ı sıra üçüncü ki şilerden gelebilecek müdahalelere kar şı ilgiliye koruma sa ğlama şeklindeki birtak ım pozitif yükümlülükler de yüklemektedir. Ba şvurucu, i ş sözleşmesini fesheden şirkette özel hukuk hükümlerine tabi bir personeldir. Dolay ısıyla somut olayda kamu gücünü kullanan idarenin do ğrudan müdahalesinin söz konusu olmad ığı dikkate al ındığında başvurunun sendika hakk ı yönünden devletin pozitif yükümlülükleri ba ğlam ında incelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir (benzer yönde bkz. Kemal K ılıç [GK], B. No: 2019/16400, 28/7/2022, 53). 14. Sendika hakk ının devlete yükledi ği pozitif yükümlülükler, devletin koruyucu ve düzeltici önlemler almas ını gerektirebilmektedir. Sendika hakk ının korunmas ı poziti f yükümlülü ğü devlete, üçüncü ki şilerin ve özellikle i şverenin çal ışanlar ın sendikaya üye olma ve sendikal faaliyette bulunma haklar ını kullanmay ı engelleyici davran ışlar ından kaç ınmas ına yönelik ve s ırf bu haklardan yararland ıklar ı gerekçesiyle yapt ırıma tabi tutulmalar ını, ayr ımc ılığa maruz kalmalar ını önleyici tedbirler alma ödevi yüklemektedir. Bu çerçevede al ınacak tedbirlerin üçüncü ki şilerin ve özellikle i şverenin çal ışanlar ın sendik a hakk ına müdahalede bulunmalar ı bak ımından cayd ırıcı nitelik ta şımas ı gerekir. Öte yandan üçüncü ki şiler taraf ından sendika hakk ına müdahale edilmesi durumunda müdahaleye kar şı itirazlar ın öne sürülebilece ği ve müdahalenin sonuçlar ının giderilmesi aç ısından gerçek ve etkili koruma temin edecek hukuksal mekanizmalar ın oluşturulmas ı, gerekiyorsa tazminat ve benzeri giderimler için dava açma imkân ının getirilmesi devletin poziti f yükümlülüklerindendir ( An ıl P ınar ve Ömer Bilge , B. No: 2014/15627, 5/10/2017, 37). 15. Bu do ğrultuda özel hukuk i ş ilişkisi kapsam ında çal ışan bireylerin Anayasa ile güvence alt ına al ınan anayasal haklar ına (somut olayda sendika hakk ına) yönelik müdahale iddias ı içeren uyu şmazl ıklar ının karara ba ğland ığı davalarda derece mahkemelerince söz konusu güvenceler gözard ı edilmemeli, i şveren ve çal ışanlar aras ındaki çat ışan ç ıkarlar adil biçimde dengelenmeli, müdahalenin i şverenin me şru amac ıyla ölçülü olup olmad ığı değerlendirilmeli, ula şılan sonuç hakk ında hüküm kurulurken ilgili ve yeterli gerekçeler sunulmal ıdır (Ömür Kara ve Onursal Özbek, B. No: 2013/4825, 24/3/2016 , 50; Volkan Çak ır, B. No: 2017/35488, 7/4/2021, 28; Kas ım Çiftçi ve di ğerleri , B. No: 2019/33243, 4/7/2022, 32). Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 516. Derece mahkemeleri taraf ından, taraflar ın ç ıkarlar ı dengelenirken ve müdahalenin ölçülülü ğü irdelenirken i ş sözleşmelerinde k ısıtlay ıcı ve zorlay ıcı düzenlemelerin ne şekilde belirlendi ği, çal ışanlar ın temel haklar ına yönelik müdahalede bulunulmas ına neden olan me şru amac ın müdahale ile ölçülü olup olmad ığı, sözleşmenin feshinin çal ışanlar ın eylem ya da eylemsizlikleri kar şısında makul ve orant ılı bir işlem olup olmad ığı somut olay ın koşullar ına göre ele al ınmal ıdır. Ayr ıca yarg ılamalar s ıras ında gerçekleştirilen işlemlerin ve neticede verilen karar ın gerekçesinin bizatihi temel hak ve özgürlüklere ili şkin bir müdahale olu şturmamas ı için derece mahkemelerince gereken öze n gösterilmelidir (baz ı farkl ılıklarla birlikte bkz. Ömür Kara ve Onursal Özbek, 51; Kas ım Çiftçi ve di ğerleri , 33). 17. Yukar ıdaki aç ıklamalar ışığında somut olayda Anayasa Mahkemesince yap ılmas ı gereken, ba şvurucu ile i şveren Şirket aras ındaki özel hukuk hükümlerine tabi i ş sözleşmesinin i şveren taraf ından feshedilmesi üzerine kamu makamlar ınca etkili bir yarg ısal sistem kurulup i şletilerek ba şvurucunun sendika hakk ı ile işverenin menfaatleri aras ında adil bir denge kurmak suretiyle, devletin pozitif yükümlülüklerini yerine getirmekte ba şarılı olup olmad ığını belirlemektir (benzer yöndeki karar için bkz. Volkan Çak ır, 28). 18. 22/5/2003 tarihli ve 4857 say ılı İş Kanunu' nun 18. maddesinde belirsiz süreli i ş sözleşmelerinin i şveren taraf ından sona erdirilmesinde geçerli bir sebep bildirme zorunlulu ğu getirilmiştir. Söz konusu hükümde, geçerli sebeplerin neler olabilece ği madde metninde say ılm ıştır. İşveren taraf ından iş sözleşmesinin sona erdirilebilmesi için ya i şçinin yeterlili ği ve davran ışlar ından kaynaklanan ya da i şletmenin, i şyerinin veya i şin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebin i şveren taraf ından gösterilmesi gerekmektedir. Hükmün gerekçesinde de i şbu hüküm gere ği iş sözleşmesinin sona erdirilebilmesi için i şçinin davran ışlar ının iş görme borcunu ciddi biçimde olumsuz etkilemesi, i ş görme borcunu gerektiği biçimde yerine getirmesine olanak vermemesi, i ş ilişkisinin sürdürülmesinin i şveren açısından makul ölçülerde beklenememesi gerekti ği ifade edilmi ştir. Hükme göre bir davran ış ancak işyerinde olumsuzluklara yol açmas ı hâlinde geçerli sebep say ılabilir. İşçinin davran ışlar ının işyerindeki üretim ve i ş ilişkisi sürecine olumsuz bir etkisi yoksa bu davran ışlar ın iş sözleşmesinin sona erdirilmesinde geçerli bir sebep olarak gösterilmesi mümkün de ğildir ( Kas ım Çiftçi ve di ğerleri , 35). 19. Somut olayda Şirket, ba şvurucunun i ş sözleşmesini herhangi bir neden belirtmeden feshetmi ştir. Derece Mahkemeleri de ba şvurucunun i ş sözleşmesinin herhangi bir nedene dayanmamas ı nedeniyle feshin haks ız ve geçersiz oldu ğunu değerlendirmi ştir. Yarg ıtay ise neticeten ba şvurucunun terör örgütleri ile ba ğlant ısı nedeniyle kapat ılan bir sendikan ın genel ba şkan ı olmas ının işveren nezdinde şüpheye neden oldu ğunu ve bu nedenle feshin geçerli oldu ğunu belirtmi ştir. 20. Bu kapsamda, görevi ba şvurucunun sendika hakk ı ile işverenin menfaatleri aras ında adil bir denge kurmak suretiyle özel hukuk hükümlerine tabi i ş uyuşmazl ığını çözmek olan mahkemeler (temyiz mercii) daval ı işverenin yerine geçerek ba şvurucunun i ş sözleşmesinin feshinden daha sonra kapat ılan bir derne ğin geçici genel ba şkan ı olmas ını fesih nedeni olarak de ğerlendirmi ştir. Oysa ki bu güne kadar tersinin söylenildi ği tespit edilemeyen 28/11/1956 tarih ve 15/15 say ılı Yarg ıtay içtihad ı birleştirme karar ında, her davada aç ıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunmas ı iktiza eylemesine gerekçesine yer verilerek, her davan ın o davan ın aç ılmas ına kadar gerçekle şen hukuki ve maddi vak ıalara göre sonuçland ırılmas ı gerektiği benimsenmi ştir (ayr ıca bkz. Yarg ıtay HGK, 16/6/2010 tarih Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 6ve E.2010/2-227, K.2010/324 say ılı karar ı; Yarg ıtay HGK, 8/4/2015 tarih ve E.2015/2-46, K.2015/1158 say ılı karar ı). 21. Görevi kamu ad ına uyuşmazl ıklar ı çözmek olan mahkemelerin davan ın taraflar ının yerine geçerek temel hak ve özgürlüklere müdahale gerekçesi olu şturmas ı 4857 say ılı Kanun'un 18. maddesinde yer alan fesih nedenlerinin i şveren taraf ından gösterilmesi yükümlülü ğüne, 19. maddesinde yer alan i şverenin fesih bildirimini yaz ılı olarak yapma ve fesih sebebini aç ık ve kesin bir şekilde belirtme zorunlulu ğu ile ayn ı fıkran ın "Hakk ındaki iddialara kar şı savunmas ını almadan bir i şçinin belirsiz süreli i ş sözleşmesi, o i şçinin davran ışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez " biçimindeki amir f ıkras ına ayk ırılık oluşturacakt ır. Ayr ıca belirtmek gerekir ki i ş sözleşmeleri feshedilen ki şilerin kanunlarda var olan usule ili şkin bir dizi haklar ının başka bir kanun normu olmadan yaln ızca yorumla ortadan kald ırılmas ı Anayasa'da yer alan ifade özgürlü ğü gibi temel hak ve özgürlüklerinin korunmas ını haleldar eder. Sonuç olarak ba şvurucunun i ş sözleşmesinin feshedilmesinden sonraki süreçte yap ılan yarg ılamalarda meri hukukun gereklerinin yerine getirilmemesinin makul bir aç ıklamas ının yap ıldığı sonucuna ula şmak mümkün olmam ıştır. 22. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, bireysel ba şvuruya konu karar ın, başvurucunun sendika üyeli ği nedeniyle i şveren ile aralar ındaki güven ili şkisinin bozulduğu ve bu sebeple i ş sözleşmesinin feshedilmesinin geçerli bir nedene dayand ığı yönündeki gerekçesini de ğerlendirmeye tabi tutacakt ır. 23.İşverenlerin, çal ıştırdığı işçilerin verimli şekilde iş görmeleri ve önceden saptanm ış nesnel kurallara kar şı sadakat göstermeleri konusunda beklenti içinde olmalar ının hakl ı bir gereklili ğe dayand ığını söylemek gerekir. Zira i şin veriminin dü şmesine veya işveren ile olan güven ili şkisinin ciddi şekilde zedelenmesine i şçiden kaynaklanan nedenlerle yol aç ılan durumlarda i şverenin menfaatinin etkilenece ği aç ıktır. Dolay ısıyla yasal düzenlemelerin ve i şverenin belirledi ği kurallar çerçevesinde devam eden i ş ilişkisinin me şru nedenler ortaya ç ıktığında bozulmas ı ve sona erdirilmesi ola ğan bir durumdur ( C.A. (3) [GK], B. No: 2018/10286, 2/7/2020, 123). 24. Eldeki dosyada ba şvurucunun bir sendika üyesi olmas ı, iş sözleşmesinin feshedilmesinde gerekçe olarak kullan ılm ıştır. Bununla beraber ki şiler kendi istedikleri şekilde sendika kurmak veya kendi istedikleri bir sendikaya üye olmakta özgürdür. Anayasa'n ın 51. maddesinde çal ışanlar ın sendikalara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklar ına sahip olduğu gibi, hiç kimsenin bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayr ılmaya zorlanamayaca ğı da ifade edilmi ştir (Abbas Akçay ve di ğerleri , B. No: 2015/2790, 23/5/2018, 30). Zira sendika hakk ının unsurlar ından birini olu şturan sendikal faaliyette bulunma hakk ı öncelikle bireysel sendika üyeli ğinin güvence alt ına al ınmas ı ile mümkündür ( Hüseyin Ercan , B. No: 2018/11352, 8/9/2021, 33). 25. Yarg ıtay FETÖ/PDY'ye üyelik suçundan mahkûmiyetlere dair birçok karar ında yasal olarak kurulmu ş sendika veya derneklere üyelik delilini de de ğerlendirmi ştir. Yarg ıtaya göre FETÖ/PDY'yle iltisakl ı sendika, dernek ve di ğer yasal örgütleri kurmalar ı, bunlara üye olmalar ı veya yönetim ve denetim kurullar ında yer almalar ı tek başına kişilerin örgütün nihai amac ını bildiğini, iltisak boyutunu a şarak örgütle organik bir ba ğ kurup hiyerar şisine dâhil olduğunu ispat etmeye yeterli örgütsel faaliyetler kapsam ında değerlendirilemez ( Bilal Celalettin Şaşmaz, B. No: 2019/20791, 18/10/2022, 17, 18, 57). O hâlde ba şvurucunun daha sonra terör örgütü ile iltisakl ı kabul edilecek olan ancak fesih tarihinde terör örgütünün hiyerarşisine dâhil olan ki şiler d ışındakiler için söz konusu iltisak ı bilinmeyen bir sendikan ın Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 7yöneticisi olmas ı, tek başına ve otomatik olarak i şveren ile aralar ındaki güven ili şkilerinin zedelendi ği kabul etmek için yeterli bir neden de ğildir. Aksine bir yorum, sendika hakk ı üzerinde haks ız bir cayd ırıcı etki oluşturur ( Bilal Celalettin Şaşmaz, 39, 68). 26. Somut olayda ba şvuruya konu sendika ba şkanl ığı nedeniyle ba şvurucunun i ş sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluklar ını yerine getiremedi ği ileri sürülmemi ştir. Söz konusu sendikan ın iş sözleşmesinin feshinden sonra terörle ba ğlant ısı nedeniyle kapat ılmas ı tek başına iş sözleşmesinin feshi için yeterli görülmü ş ancak ba şvurucunun an ılan sendikan ın başkan ı olmas ının hangi sebeplerle i şveren ile " aralar ındaki güven ili şkisinin kopmas ına ve işyerinde olumsuzlu ğa yol açt ığı" izah edilmemi ştir. 27. Yarg ıtay karar ında; başvurucunun Sendika ba şkanl ığı ile ilgili olarak işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz olarak etkiledi ğine ilişkin bir değerlendirmeye yer verilmemi ş, işçiye somut olarak hangi sözle şme yükümlülü ğünün yüklendi ği ve işçinin, hangi davran ışı ile hangi somut sözle şme yükümlülü ğünü ihlal etti ği eksiksiz olarak tespit edilmemi ş, "işverenin zarar gören i şletme menfaatlerinin neler oldu ğu da aç ıklanmam ıştır (benzer yöndeki karar için bkz. Kas ım Çiftçi ve di ğerleri , 36). Yarg ıtay soyut olarak i şçi ile işveren aras ındaki güven ili şkisinin bozuldu ğunu belirtmekle yetinmi ş; bu kapsamda yukar ıda ayr ıntılı olarak belirtilen ilkeleri gözetmeden i ş sözleşmesini feshetmi ştir. 28. Yukar ıdaki değerlendirmeler ışığında Anayasa Mahkemesi, 4857 say ılı Kanun'un 18. maddesinin a şırı bir yoruma tabi tutularak sendika üyeli ği nedeniyle sendika hakk ının dolayl ı sınırland ırılmas ına dayanak yap ıldığı ve Dairenin karar ının Anayasa'n ın 51. maddesinde güvence alt ına al ınan ilkelerle uyumlu olmad ığı kanaatine varm ıştır. 29. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 51. maddesinde güvence alt ına al ınan sendika hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 30. Başvurucu, ihlalin tespiti ve yarg ılaman ın yenilenmesi ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 31. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir ( Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). Öte yandan ihlalin bütün sonuçlar ıyla ortadan kald ırılabilmesi için ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında net 18.000 TL manevi tazminat ın başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. Ayr ıca başvurucunun u ğrad ığını iddia etti ği zararla ilgili bilgi/belge sunulmad ığından maddi tazminat talebi reddedilmi ştir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Sendika hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2019/2724 Karar Tarihi : 12/4/2023 8B. Anayasa n ın 51. maddesinde güvence alt ına al ınan sendika hakk ının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin sendika hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak amac ıyla Yarg ıtay 9. Hukuk Dairesine (E.2018/2021, K.2018/20568) iletilmek üzere Bak ırköy 13. İş Mahkemesine (E.2016/186, K.2017/293) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucuya net 18.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 12/4/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.