Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-47 (Muafiyet) Karar Sayısı : 10-31/485 -181 Karar Tarihi : 15.4.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Aytül TOKATLI, Didem ULUÇ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Marka Mağazacılık A.Ş. Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN ve Av. G. Deniz ŞANRAH 20 Büy
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-47 (Muafiyet) Karar Sayısı : 10-31/485 -181 Karar Tarihi : 15.4.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Aytül TOKATLI, Didem ULUÇ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Marka Mağazacılık A.Ş. Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN ve Av. G. Deniz ŞANRAH 20 Büyükdere Caddesi Maya Akar Center No: 100 -102, Kat: 19 34394 Esentepe/İstanbul D. TARAF LAR : Marka Mağazacılık A.Ş. Sarıkanarya Sokak Yolbulan Plaza, B Blok No:22 Kat:6 3 4742 Kozya tağı / Erenköy / İstanbul Marks & Spencer plc. Waterside House 35 North Wharf Road Londra W2 1NW 30 E. DOSYA KONUSU: Marks & Spencer plc. ile Marka Mağazacılık A.Ş. arasında 8.1.2010 tarihinde akdedilen franchise sözleşmesinin grup muafiyeti kapsamınd a olduğunun tespit edilmes i, aksi takdirde ilgili sözleşmelere bireysel muafiyet tanınması talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.2.2010 tarih ve 1704 sayı ile giren ve en son 22.3.2010 tarih ve 2413 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üze rine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4 . ve 5. maddeleri ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 5.4.2010 tarih ve 2010 -3-47/Öİ -10-A.T sayılı Men fi 40 Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 9.4.2010 tarih ve REK.0.07.00.00 -130/156 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10 -31 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Marks & Spencer plc. ile Marka Mağaza cılık A.Ş. arasında 8.1.2010 tarihinde akdedilen Franchise Sözleşmesinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. 50 10-31/485-181 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraf lar H.1.1. Marka Mağazacılık A.Ş. (Marka Mağazacılık) 1999 yılında kurulan Marka Mağazacılık Marks & Spencer plc. ile akdettiği franchise sözleşmeleri vasıtasıyla, Türkiye de Marks & Spencer markası altında bay, bayan ve çocuk giyim, bayan iç çamaşırı, dekorasyon ve kişisel bakım ürünleri ile ev gereçlerinin perakende satışı alanında faaliyet göstermektedir. 60 Marka Mağazacılık ın hissedarlık yapısına Tablo 1 de yer verilmiştir. Tablodan da anlaşıldığı üzere Marka Mağazacılık, Fina Holding A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir. Fina Holding A.Ş. nin kontrolü i se Hüsnü M. Özyeğin dedir. Tablo 1: Marka Mağazacılık ın Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Fina Holding A.Ş. 99,98 Diğer 0,02 Toplam 100 Kaynak: Bildirim Formu Şirketin yönetim kurulu üyeleri, Murat Özyeğin in (başkan), Mehmet Güleşçi (başkan yardı mcısı) Oya Sener ve Faik Onur Umut tan oluşmaktadır. Marka Mağazacılık ın kanuni denetçisi ise Seda Gümüşsoy dur . Şirketin 2009 yılı cirosu .. ( ) TL olarak 70 gerçekleşmiştir. Marka Mağazacılık ın kontrolüne sahip Fina Holding A.Ş., GAP ve Banana Republic markalarının franchise hakları vasıtasıyla bay, bayan, çocuk ve bebek giyim ürünlerinin Türkiye de perakende satışını gerçekleştiren GAP Mağazacılık A.Ş. nin ana ortağıdır. Gap Mağazacılık A.Ş. nin 2009 yılı cirosu . ( ) TL olarak gerçekleşmiştir. H.1.2. Marks & Spencer plc. (Marks & Spencer) 80 Marks & Spencer Birleşik Krallık ta kurulu bir şirkettir. Marks & Spencer markasının sahibi olan şirket ilgili marka altında bay, bayan ve çocuk giyim, bayan iç çamaşırı, dekorasyon ve kişisel bakım ürünleri, gıda ürünleri ve ev gereçlerinin perakende satışı alanında faaliyet göstermekte olup aynı zamanda markaya ilişkin üçüncü kişilere lisans hakları vermektedir. Marks & Spencer ın mevcut durumda ... bölgede .. mağazası bulunmakta ve şirket 2010 -2011 itibar ıyla grup gelirinin % ... sini franchise sözleşmelerinden elde etmeyi hedeflemektedir. Marks & Spencer ın 28.3.2009 da biten elli iki haftalık süreçte elde ettiği dünya çapındaki geliri Sterlin dir. Şirketin Mark a Mağazacılık ile yürüttüğü franchise işi haricinde Türkiye de başka herhangi bir perakende satım faaliyeti bulunmamaktadır . 90 H.2. İlgili Pazar H.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler Tekstil ve hazır giyim sektörü gayri safi yurt içi hasıla, imalat sanayi ve to plam sanayi üretimindeki pay, ihracat, ekonomiye sağladığı net döviz girdisi, istihdam, yatırımlar, dışa açıklık ve makro -ekonomik büyüklükler açısından Türkiye nin birinci sektörü 10-31/485-181 3 konumundadır. Türk tekstil ve hazır giyim sektöründe mevcut kapasiteler yur t içi talepten oldukça fazla olduğu için sektörün ihracatı yüksektir. O kadar ki tekstil ve hazır giyim sektörü ihracatımızda geleneksel sektörler olarak anılmaktadır. 2006 yılı 100 verilerine göre Türkiye dünya tekstil ihracatında sekizinci, ithalatında ise yedinci konumdadır. Hazır giyim sektöründe üretim ve ihracat açısından güçlü bir altyapıya sahip olan Türkiye dördüncü büyük ihracatçı ülke olup, hazır giyim ithalatı toplam ithalat içerisinde oldukça küçük bir paya sahiptir. Ancak Türkiye nin toplam ihracatında hazır giyimin payı düşüş eğilimi içindedir. Türkiye nin tekstil ve hazır giyim ihracatının önemli bir bölümünü pamuklu ürünler oluşturmaktadır. Dünyanın önde gelen pamuk üreticilerinden birisi olması, tekstil ve hazır giyim sektörlerine hammadde te mininde Türkiye ye önemli bir rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. Türk hazır giyim sektöründe firma tipleri arasındaki farklılıklar sektörün temel yapısını 110 ortaya koymaktadır. Uzun süredir faaliyette bulunan ve kendi koleksiyonlarını oluşturma kabiliyetini haiz orta ve büyük ölçekli firmalarda kalite bilinci ön planda iken, 1980 sonrası yatırım teşviklerinin etkisiyle faaliyete geçen firmalar standartlaşma yoluna gitmiş ve rekabetçi üstünlüklerini ucuz fiyatlar yoluyla sağlamışlardır. Bu grupta, kendi üretim ini gerçekleştiren firmaların yanı sıra, fason olarak üretilen mamulleri pazarlayan şirketler de yer almaktadır. Son grupta ise Türk hazır giyim sektörünün belkemiğini oluşturan çok sayıdaki fason atölyeleri yer almaktadır. Tekstil ve hazır giyim sektöründ e faaliyette bulunan firma sayısı 43 bin civarında olup, bunun %25 i aktif ihracatçıdır. 500 büyük sanayi kuruluşunun yaklaşık %25 i tekstil ve hazır giyim sektöründe faaliyet göstermektedir. 120 Dünya hazır giyim üretim kapasitesinin talepten iki kat daha f azla olduğu tahmin edilmektedir. 2005 yılı başında tekstil ve hazır giyim ticaretinde uygulanmakta olan kotaların sona ermesi ile birlikte uluslararası pazarlarda kıyasıya rekabetin yaşandığı yeni bir dönem başlamış ve fiyat rekabetinin yoğunluğu artmıştır . Bu dönemde firmaların 2005 öncesinde sahip oldukları tedarik imkânları artık yetersiz kalmakta olup ürün tedariki yanında hizmet sunumu da önem kazanmıştır. Yukarıdaki bilgilerden hareketle, Türkiye de hazır giyim sektörünün çok sayıda oyuncunun yer al dığı, piyasaya giriş -çıkışın serbest olduğu, diğer bir deyişle ciddi 130 anlamda giriş engelinin yer almadığı, rekabetçi bir yapıya sahip olduğunu söylemek mümkündür. H.2.2. İlgili Ürün Pazarı 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ e göre ilgili ürün pazarının tespitinde işleme konu olan mal ve hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetler dikkate alınmaktadır. Genel olarak hazır giyim sektörü içerisinde tüketici gözündeki kullanım farklılıklarından hareketle, tarafların faaliyet 140 alanları gözetilerek bay, bayan ve çocuk giyim, bayan iç çamaşırı, dekorasyon ve kişisel bakım ürünleri ile ev gereçlerinin ayrı ilgili ürün pazarları olarak b elirlenmesi mümkündür. Fakat, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 1.3.2. maddesinde talep ikamesine eşdeğer etkisi olduğu durumlarda arz ikamesinin de pazar tanımlanmasında dikkate alınabileceği belirtilmektedir. Bu çerçevede hazır giyim sektö ründe faaliyette bulunan teşebbüsler açısından, belirli bir giyim türünden diğerine geçişte önemli oranda yatırım gerekliliğinin bulunmaması teşebbüslerin 10-31/485-181 4 üretimlerini kısa sürede diğer giyim türlerine kaydırabilmeleri sonucunu doğurmaktadır. 150 Hazır giyim ürünleri pazarının farklı fiyat ve kalite seviyesinde ürünleri barındıran geniş bir pazar olduğu ifade edilmelidir. Bu pazar içerisinde marka gücü bulunmayan, markalı ürünlere göre düşük fiyatlı ve genellikle mahalli giyim mağazalarında satılan ürünler il e alışveriş merkezlerinde satışa sunulan, yüksek fiyatlı, markalı, tasarım ürünler yer almaktadır. Esasen markalı ürünler ile markasız ürünler, aynı işlevi görseler de fiyat seviyesi bakımından çok farklı olmaları nedeniyle ayrı pazarlar teşkil edebilecekt ir. Bununla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesinde inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanı mlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar 160 tanımı yapılmayabilir . denilmektedir. Dolayısıyla, tüm olası pazar tanımlarında rekabetçi endişe yaratmayan eylemler bakımından Kurulun ilgili pazarı tanımlamayabileceği ifade edilmelidir. Bu noktadan hareketle, ilgili anlaşmaya yönelik muafiyet analizinde hazır giyimin alt segmentleri bakımından yapılacak incelemenin değerlendirmeyi değiştirmeyecek oluşu nedeniyle, dosya kapsamında kesin bir pazar tanımı yapılma mamış , değerlendirmede hazır giyim ürünleri pazarı esas alın mıştır. H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürünlerin tüm Türkiye'de dağıtımının yapıldığı ve ülke genelinde rekabet 170 koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı dikkate alınarak ilgil i coğrafi pazar, Tür kiye" olarak belirlenmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. Sözleşmenin Konusu ve Niteliği Marka Mağazacılık ile Marks & Spencer arasında 1999 yılından bu yana süregelen bir franchise ilişkisi bulunmaktadır. Taraflar arasındaki i lk franchise sözleşmesi 2.5.1999 tarihinde imzalanmış olup anılan sözleşme ile Marka Mağazacılık, Marks & Spencer markalı ürünlerin Türkiye de münhasır satıcısı olmuştur. İlgili sözleşme 180 imzalandığı dönemde Kuruma bildirilmiş ve 24.8.1999 tarih ve 99 -39/41 3-265 sayılı Kurul kararında sözleşmenin 1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti kapsamında olduğu tespit edilmiştir. Marka Mağazacılık bu sözleşmenin beşinci yılında Marks & Spencer a sözleşmeyi dört yıl daha uzatmak için başvuruda bulunmuştur. Bu kapsamda taraflar arasında 27.4.2004 tarihinde ikinci bir sözleşme imzalanmıştır. Hala yürürlükte olan söz konusu sözleşme Marka Mağazacılık a taraflar arasındaki franchise ilişkisini yenileme hakkı tanımaktadır. Söz konusu hak uyarınca Marka Mağazacılık, ikinci sözleşmenin dördüncü yılında Marks & Spencer a yeni bir sözleşme imzalama talebinde bulunmuştur. Yapılan talep neticesinde taraflar 8.1.2010 tarihinde bildirime konu franchise sözleşmesini imzalamışlardır. 190 Franchise veren Marks & Sp encer İle franchise alan Marka Mağazacılık arasında 8.1.2010 tarihinde akdedilen Franchise Sözleşmesi (Sözleşme) nin konusu nu, franchise verenin (Marks & Spencer), franchise alana (Marka Mağazacılık) Sözleşme çerçevesinde kullanması için izin vermeyi kabul ettiği bay, bayan ve çocuk giyim ürünleri ile bayan iç çamaşırları, kişisel bakım ve ev dekorasyonu ürünlerinin, franchise verenin kendi adına kayıtlı veya kullanımı franchise verene lisanslı Marks & 10-31/485-181 5 Spencer markası ile diğer tüm tescilli olan veya olmaya n markalar, yan markalar, ticari veya hizmete ilişkin işaretler, isimleri logolar ve bunların birden fazla şekilde algılanabilecek birleşimleri altında, franchise alan tarafından Türkiye çapındaki son 200 kullanıcılara perakende seviyesinde satımı oluşturmakta dır. H.3.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi Başvuru konusu sözleşme menfi tespit/muafiyet talebi ile Kuruma bildirilm iştir. Bu noktada bir sözleşmeye 4054 sayılı Kanun un 8. maddesine göre menfi tespit belgesi verilebilmesi için sözleşmenin Kanun un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı hükümler taşımaması gerekmektedir. Bildirime konu Sözleşme de 4054 sayılı Kanun çerçevesinde incelenmesi gerekli 210 görülen hükümleri Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz (Kılavuz) a uygun olarak şu başlıklar altında gruplandırmak mümkün dür: a) Tek Marka : Sözleşmenin Münhasırlık başlıklı 6. maddesinin (a) bendi uyarınca, Marka Mağazacılık sadece Marks & Spencer markası ve kayıtlı olsun olmasın her tür kısaltma ve varyasyonları dahil - franchise verenin Sözleşme uyarınca franchise a lanın kullanmasını onayladığı ve franchise verenin kendi adı ile sahip olduğu veya kullanımı franchise verene kayıtlı olan tüm diğer marka, alt marka, ticari marka veya hizmet markası, isim, logo ve dekor taşıyan ürünleri (M&S Ürünleri) ve yalnızca işyerle rinde satacaktır. 220 İlgili hüküm, franchise alan konumundaki Marka Mağazacılık a getirilmiş rekabet etmeme yükümlülüğünü düzenlemektedir. Sözleşme nin süresi 8 yıl olarak belirlendiğinden, Marka Mağazacılık sözleşme süresi boyunca sadece M&S Ürünleri ni ve yalnızca taraflar a rasında mutabık kalınan işyerlerinde satacaktır. b) Sınırlı Dağıtım : Sözleşme nin Münhasırlık başlıklı 6. maddesinin (a) bendi uyarınca Marka Mağazacılık, M&S Ürünleri ni Türkiye deki mağazalarda perakende olarak satma münhasır hakkına sahiptir. Bu kap samda franchise veren konumundaki Marks & Spencer, M&S Ürünleri altında Türkiye de perakende işyerlerinde ticaret 230 yapmayacak ve başka birini ticaret yapmak üzere yetkili kılmayacaktır. Sözleşme nin ilgili hükmü kapsamında franchise veren Marks & Spencer a tek alıcıya sağlama yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. c) Yeniden Satış Fiyatı: Sözleşme nin Perakende Fiyatları başlıklı 10. maddesi uyarınca, Marks & Spencer ve Marka Mağazacılık, franchise verenin franchise alana uyguladığı fiyatları, ilgili g ümrük ve satış vergilerini, franchise alanın brüt marjını ve franchise alanın işletim masraflarını ve işletim karını dikkate alarak, Marka Mağazacılık ın perakende fiyatlandırma politikasını yıllık olarak görüşecektir. Ancak 240 Marka Mağazacılık kendi fiili p erakende fiyatları üzerindeki takdirini elinde bulunduracaktır. Bunun yanı sıra Marka Mağazacılık Marks & Spencer ın talebiyle perakende fiyatlarını indirme konusundaki stratejilerini, iyi niyetle görüşmek üzere Marks & Spencer ile bir araya gelecektir. d) Pazar Paylaşımı: Sözleşme nin Münhasırlık başlıklı 6. maddesinin (b) bendi uyarınca, franchise veren konumundaki Marks & Spencer, Türkiye de internet yoluyla 10-31/485-181 6 M&S Ürünleri ticareti yapma münhasır hakkını saklı tutmaktadır. Bu hak uyarınca Marks & Spenc er Türkiye de ilgili ürünleri satan bir perakende web sitesi işletebilecek veya bunun için üçüncü bir kişiye izin verebilecektir. 250 Sözleşme nin bu hükmü dolayısıyla franchise alan Marka Mağazacılık a satış yapacağı müşteriler konusunda bir kısıtlama getir ilmekte ve Marka Mağazacılık sadece taraflar arasında mutabık kalınan Türkiye deki mağazalarda perakende satış yapabilmektedir. Sağlayıcı tarafından alıcıya rekabet etmeme yükümlülüğü getiren düzenlemeler içeren dikey anlaşmaların ilgili hükümlerinin, 40 54 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında yer aldığı kabul edilmektedir. Ancak Kılavuz un 183. maddesinin (ii) bendinde Franchise alanın satın aldığı mal ve hizmetlerle ilgili olarak rekabet 260 etmeme yükümlülüğü, bu yükümlülüğün franchise ağının ortak kimliğ ini ve prestijini korumak bakımından gerekli olduğu hallerde Kanun un 4. maddesinin kapsamı dışındadır. Böyle bir durumda, rekabet etmeme şartının süresi de, franchise anlaşmasının süresini aşmadığı taktirde 4. madde kapsamında bir sorun yaratmayacaktır denilmektedir. Kılavuza göre franchise veren tarafından, sahip olduğu franchise ağının kimliğini ve prestijini korumak adına frachise alana getirilen ve sözleşme süresi ile sınırlı rekabet etmeme yükümlülüğü, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamına girmey ecektir. Bildirime konu anlaşma bakımından değerlendirildiğinde, franchise verenin bir Marks 270 & Spencer konsepti yaratma ve küresel çapta bir franchise ağı oluşturma çabası içinde olduğu görülmektedir. Marks & Spencer markasının bilinirlik ve imajının korunması yönelik olarak franchise veren franchise alanların, Sözleşme kapsamında yer alan Kurumsal Sorumluluk Uyum Kılavuzu , İşletme Standartları Kılavuzu ile Ticaret Hüküm ve Koşulları çerçevesinde faaliyet göstermelerini talep etmektedir. Bu bakımd an yerleşimi, yapımı, renk düzeni, grafikleri, kurumsal kimliğe uygun işaret ve tabelaları ile yeknesak bir mağaza tasarımının yanı sıra görsel satış ve pazarlama, reklam standartları, formatları hatta sisteme uygun iş formatları ve usulleri yaratılmaktadı r. Dolayısıyla Marks & Spencer standartlarında inşa ve dekore edilmiş mağazalarda, Marks & Spencer tarafından belirlenen iş ilkeleri ile faaliyet 280 göstermeleri beklenen franchise alanların ilgili mağazalarda rakip ürünler satması, yaratılmak istenen franchi se kimliğine ve imajına zarar verecektir. Bu kapsamda bildirme konu anlaşmada yer alan, franchise alanın mağazalarında rakip markalara ait ürünler satmamasını gerektiren rekabet etmeme yükümlülüğünün, franchise ağının ortak kimliğini ve prestijini korumak bakımından gerekli olduğu kanaatine varılmıştır . Dolayısıyla, Marks & Spencer ın Marka Mağazacılık a getirdiği rekabet etmeme yükümlülüğünün anlaşma süresi boyunca 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır . Diğer yandan Sö zleşme de yer alan Marks & Spencer a yönelik tek alıcıya sağlama 290 yükümlülüğü, M&S Ürünleri nin yeniden satış fiyatına ilişkin hükümler ile Marka Mağazacılık ın internet üzerinden satış yapamayacağı hükmü, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayan hükümler olduklarından, başvuru konusu Sözleşme ye 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir. 10-31/485-181 7 H.3.3. 2002/2 Sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme 2002/2 sayılı Tebliğ in Kapsam başlıklı 2. maddesinde hangi tür anlaşmaların dikey anlaşma olarak kabul edileceği ve bu Tebliğde öngörülen koşulları sağlaması 300 kaydıyla 4054 sayılı Kanun un 4. maddesindeki yasaklamadan grup olarak muaf tutulacağı belirlenmiştir. Bu belirleme doğrultusunda bir anlaş manın dikey anlaşma olarak değerlendirilebilmesi için üç unsuru taşıması gerekmektedir: - Anlaşma iki ya da daha fazla teşebbüs arasında yapılmalıdır. - Anlaşmaya taraf teşebbüslerin her biri anlaşmanın amaçları bakımından üretim ya da dağıtım zincirinin farklı bir seviyesinde faaliyet gösteriyor olmalıdır. - Anlaşma belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılmış olmalıdır. Buna ek olarak, 2002/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinde mal veya hizmetlerin alımı, 310 satımı veya yeni den satımına ilişkin hükümlerin yanı sıra, fikri hakların alıcıya devri ya da alıcı tarafından kullanımını düzenleyen dikey anlaşmaların da belirli şartları sağlaması halinde Tebliğ de öngörülen grup muafiyetinden yararlanacağı belirtilmektedir. Bu çerçeve de anlaşmanın grup muafiyeti kapsamında değerlendirilebilmesi için taşıması gereken unsurlara aşağıda yer verilmiştir: - Fikri haklara ilişkin hükümler anlaşma konusu mal veya hizmetlerin kullanımı, satımı veya yeniden satımı ile doğrudan ilgili olmalıdır. - Fikri hakların alıcıya devri ya da alıcı tarafından kullanımı, anlaşma konusu mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımına yardımcı nitelikte olmalı, anlaşmanın esas amacını oluşturmamalıdır. 320 - Anlaşma fikri hakların sağlayıcı tarafından alı cıya devredilmesi ya da kullandırılması hakkında olmalıdır. - Fikri hakların devri ya da kullanımını düzenleyen hükümler Tebliğ ile muaf tutulmayan dikey sınırlamalarla aynı amaç veya etkiye sahip rekabet sınırlamaları içermemelidir. 2002/2 sayılı Tebliğ in kapsamına ilişkin olarak yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde, bay, bayan ve çocuk giyim ürünleri ile bayan iç çamaşırları, kişisel bakım ve ev dekorasyonu ürünlerinin, Marks & Spencer markası altında franchise alan tarafından Türkiye çapındaki son k ullanıcılara perakende seviyesinde satımına ilişkin bildirime 330 konu Sözleşme Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir dikey anlaşmadır. Dikey anlaşmaya taraf olan teşebbüslerin pazar güçlerinin de göz önünde bulundurulabilmesi için 2002/2 sayılı Tebliğ de 2007/2 sayılı Tebliğ ile değişiklik yapılmış ve teşebbüslerin 2002/2 sayılı Tebliğ den yararlanabilmeleri %40 lık pazar payı eşiğine bağlanmıştır. 2002/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinde belirtildiği üzere Tebliğ in kapsamının belirleyicisi sağlayıcının pazar payı dır. Ancak sadece tek alıcıya sağlama yükümlülüğü içeren dikey anlaşmalarda, alıcının pazar payı Tebliğ in kapsamı bakımdan belirleyici olmaktadır. 340 Bildirime konu sözleşme tek markalılığa yol açacak şekilde franchise alan konumundaki Marka Mağazacılık a münhasıran Marks & Spencer ürünleri satma yükümlülüğü getirmesinin yanı sıra Marks & Spencer a da ilgili ürünlerin Türkiye de perakende ticaretini yapmama ve başka birini yetkili kılmama yükümlülüğü getirmektedir. Dolayısıyla Marks & Spencer markalı ürünle r Türkiye de sadece Marka Mağazacılık ın faaliyetleri kapsamında satılmaktadır. Bu nedenle eşiklerin aşılıp 10-31/485-181 8 aşılmadığına yönelik olarak Marka Mağazacılık ın pazar payı önem arz etmektedir. Ancak Marka Mağazacılık ı kontrol eden Fina Holding A.Ş. aynı zaman da ilgili pazarda Gap Mağazacılık A.Ş. nin de kontrolüne sahip olduğundan eşikler açısından Marka Mağazacılık ve Gap Mağazacılık A.Ş. nin pazar payı toplamları belirleyici 350 olacaktır. Hazır giyim sektöründe çok sayıda büyük, orta ve küçük ölçekli oyuncu bulunmaktadır. Bu sebepledir ki hazır giyim ürünleri perakende pazarında gerçekleşen satışlara ilişkin net ve güvenilir bir veri olmadığı taraf vekilince beyan edilmekte ve Marka Mağazacılık tarafından tahmin edilen pazar payları aşağıdaki şekilde sunulmakta dır: Tablo 2: Tarafların 2007 -2009 yılları Pazar Payları (%) 2007 2008 2009 Marka Mağazacılık Gap Mağazacılık A.Ş. Toplam Kaynak: Bildirim Formu 360 Bu bağlamda, %40 lık pazar payı eşiğinin aşılmaması nedeniyle bildirimde bulunulan Sözleşme ni n 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma imkânı bulunmaktadır. 2002/2 sayılı Tebliğ anlamında bir dikey anlaşma niteliği arz eden ve Tebliğ deki eşiğin altında kalan Marka Mağazacılık ve Marks & Spencer arasındaki Sözleşme de, Menf i Tespit Değerlendirmesi bölümünde ifade edildiği üzere 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında üç hüküm bulunmaktadır. 370 Bu kapsamda ilk olarak, franchise alan Marka Mağazacılık ın perakende fiyatlarına yönelik olarak Sözleşme nin Perakende Fiyatları başlıklı 10. maddesindeki hüküm ele alınmalıdır. Franchise veren Marks & Spencer ve franchise alan Marka Mağazacılık, Marka Mağazacılık ın perakende fiyatlandırma politikasını yıllık olarak belirli ticari koşulları göz önünde bulundurarak görüşeceklerdir. Bunun yanı sıra Marka Mağazacılık, Marks & Spencer ın talebiyle perakende fiyatlarını indirme konusundaki stratejilerini iyi niyetle görüşmek üzere Marks & Spencer ile bir araya gelecektir. Fakat Sözleşme nin aynı maddesinde belirtildiği üzere bu görüşmel er, Marka Mağazacılık ın perakende fiyatları üzerindeki takdirini etkilememektedir. Bu bakımdan Sözleşme nin ilgili maddesindeki düzenlemeler, taraflar arasında en fazla 380 Marks & Spencer tarafından Marka Mağazacılık ın fiyatlandırma politikasına yönelik çeşitli tavsiyelere yol açacak nitelikte görülmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesinin (a) bendinde belirtildiği üzere, alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestîsinin engellenmesi, ilgili anlaşmayı Tebliğ kapsamına çıkarmaktadır. Ancak tarafla rdan herhangi birinin baskısı ve teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya satış fiyatını tavsiye etmemesi mümkündür. Bu bakımdan bildirime konu sözleşmede Marka Mağazacı lık ın perakende satış fiyatlarına ilişkin hükmün anlaşmayı 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı dışına çıkarmadığı kanaatine 390 varılmıştır. 10-31/485-181 9 İncelenmesi gereken bir diğer dikey kısıtlama, Sözleşme nin Münhasırlık başlıklı 6. maddesinin (b) bendi uyarınca, franch ise alan Marka Mağazacılık ın internet üzerinden satış yapmasını engelleyen hükümdür. Satış yapacağı müşteriler konusunda kısıtlama getiren bu düzenleme nedeniyle Marka Mağazacılık, sadece taraflar arasında mutabık kalınan Türkiye deki mağazalarda perakend e satış yapabilmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesinin (b) bendi sağlayıcının, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna alıcı tarafından yapılacak aktif satışları kısıtlaması na 400 olanak tanımaktadır. Bu nedenle Sözleşme nin ilgili hükmü anlaşmayı 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamından çıkartmamaktadır. Değerlendirilmesi gereken son dikey kısıtlama, Sözleşme nin 6. maddesinde düzenlenen ve franchise veren Marks & Spencer a tek alıcıya sağlama yükümlülüğü getiren hükümdür. İlgili hüküm nedeniyle franchise veren, M&S Ürünleri altında Türkiye de perakende işyerlerinde ticaret yapmayacak ve başka birini ticaret yapmak üzere yetkili kılmayacaktır. Kılavuz un 188. maddesinde de belirtildiği üzere tek alıcıya sağlama yükümlülüğü içeren dikey anlaşmalar 2002/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince alıcının pazar payının % 40 ı aşmaması ve bu 410 Tebliğ de belirtilen koşulları taşıması kaydıyla grup muafiyetinden yararlanabilmekted ir. Yukarıda ifade edildiği üzere, bildirime konu Sözleşme de %40 lık eşik aşılmadığı gibi Sözleşme yi 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı dışına çıkaran bir hüküm bulunmamaktadır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Marks & Spencer plc. ile Marka Mağazacılık A.Ş. arasında 8.1.2010 tarihinde 420 akdedilen Franchise Sözleşmesinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. .