TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR CEM ÇANGA VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/22027) Karar Tarihi: 19/1/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/22027 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucular : 1. Cem ÇANGA 2. Necmi ALTUNER 3. S.S. Ba ğdat Konut Yap ı Kooperatifi Başvurucular Vekili: Av. Ertan GÜNDÜZ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR CEM ÇANGA VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/22027) Karar Tarihi: 19/1/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/22027 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucular : 1. Cem ÇANGA 2. Necmi ALTUNER 3. S.S. Ba ğdat Konut Yap ı Kooperatifi Başvurucular Vekili: Av. Ertan GÜNDÜZ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; ortakl ığın giderilmesi davas ına konu ta şınmazlara uygulanan tedbirin uzun sürmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. Devam eden yarg ılamada başvurucular 13/6/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME A. Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 2. Anayasa Mahkemesi, olay ve olgular ı somut ba şvuru ile benzer nitelikte olan Hesna Funda Baltal ı ve Baltal ı G ıda Hayvanc ılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ([GK], B. No: 2014/17196, 25/10/2018) karar ında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemi ştir. Bu çerçevede mülkiyet hakk ını sınırland ıran bir tedbirin uygulanmas ının ölçülü olabilmesi için kapsam ı ve süresi itibar ıyla orant ılı olarak uygulanmas ı gerektiği ve tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesinin, mülkiyet hakk ının tan ıdığı yetkilerin kullan ılmas ının belirsiz olaca k şekilde ötelenmesi suretiyle mülk sahibine orant ısız bir külfet yükledi ği gerekçesiyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. Somut ba şvuruda, an ılan kararda açıklanan ilkelerden ve ula şılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucular ın Anayasa'n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/22027 Karar Tarihi : 19/1/2023 3B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 3. Anayasa Mahkemesi, olay ve olgular ı somut ba şvuru ile benzer nitelikte olan Güher Ergun ve di ğerleri (B. No: 2012/13, 2/7/2013) karar ında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede yarg ılama süresinin makul olmad ığı gerekçesiyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. Somut ba şvuruda da yarg ılaman ın yaklaşık 16 y ıl 5 ayd ır devam etti ği anlaşıldığından an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. Bu do ğrultuda başvurucular ın Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 4. Başvurucular; ihlalin tespiti ile adil yarg ılanma hakk ı yönünden ayr ı ayr ı 50.000 TL manevi tazminat, mülkiyet hakk ı yönünden ise ayr ı ayr ı 50.000 TL maddi ve 50.000 T L manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. Eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin sonuçlar ının bütünüyle ortadan kald ırılabilmesi için somut olay ın özellikleri dikkate al ınarak başvuruculara manevi zararlar ı karşılığında makul sürede yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlali yönünden toplam net 100.000 TL manevi tazminat ın müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. Ba şvurucular maddi zarara ili şkin olarak bilgi ve belge sunmad ığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. 1. Anayasa'n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL EDİLDİĞİNE, 2. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 100.000 TL manevi tazminat ın MÜŞTEREKE N ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal faiz UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2019/22027 Karar Tarihi : 19/1/2023 4F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Kayseri 2. Sulh Hukuk Mahkemesine (E.2006/1296) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 19/1/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.