TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR S.S. BOĞAZİÇİ SİTESİ KONUT YAPI KOOPERAT İFİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/15154) Karar Tarihi: 2/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : S.S. Boğaziçi Sitesi Konut Yap ı Kooperatifi Vekili : Av. Attila SAATÇIO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, Hakem Ku
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR S.S. BOĞAZİÇİ SİTESİ KONUT YAPI KOOPERAT İFİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/15154) Karar Tarihi: 2/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : S.S. Boğaziçi Sitesi Konut Yap ı Kooperatifi Vekili : Av. Attila SAATÇIO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, Hakem Kurulu karar ına karşı aç ılan iptal davas ının Hakem Kurulu karar ına karşı yap ılan temyiz ba şvurusunun sonucunun beklenerek dava şart ı yokluğu sebebiyle reddedilmi ş olmas ının iptal davas ını etkisiz k ılmas ı nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BA ŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 27/2/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 38. Başvurucu ile T. İnşaat Ticaret Sanayi A. Ş. (yüklenici) aras ında 26/4/2002 tarihli kat kar şılığı inşaat sözleşme imzalanm ıştır. Söz konusu sözle şmenin 27. maddesi ile tüm ihtilaflar ı tahkimde çözümlenece ği ve tahkim yerinin Zonguldak oldu ğu kararlaştırılm ıştır. Daha sonra " Ek Sözle şme -1 " başlıklı 28/1/2005 tarihli sözle şme imzalanm ıştır. Bunu takiben " Protokol " başlıklı 3/7/2006 tarihli bir sözle şme daha imzalanm ıştır. Sonra " Ek Sözleşme-2 " başlıklı 15/11/2007 tarihli sözle şme imzalanm ıştır. En son ise " Ek Sözle şme-3 " başlıklı 22/1/2010 tarihli sözle şme imzalanm ıştır. Yap ılan bu sözleşmeler ile yüklenici ba şvurucunun ta şınmaz ı üzerine in şaat yapma ve teslim etme, başvurucu da buna kar şılık taşınmaz devretme borcu alt ına girmiştir. Yap ılan inşaat ın %60' ı yüklenici firmaya, %40' ı ise başvurucuya ait olacakt ır. Ayr ıca an ılan sözleşme anahtar teslimi koşulu ile yap ılm ıştır. 9. Yüklenici fazla in şaat bedeli, konut iyile ştirme bedeli, ba şvurucunun iste ği ile yap ılan peyzaj ve bahçe düzenleme bedeli, iyile ştirme bedeli ve ödemelerin gecikmesinden kaynaklanan fiyat fark ı, yeni eklenen i şler nedeniyle olu şan iyileştirme bedeli, yap ı ruhsat ına ilişkin masraflar, erken teslim nedeniyle olu şan kullan ım bedeli ve zaman ında inşaat ruhsat ı alınmamas ı nedeniyle ödenen cezai şart bedelinin tazminine karar verilmesi istemiyle 24/5/2012 tarihinde Hakem Kuruluna (Hakem) ba şvuruda bulunmu ştur. 10. Başvurucu ise sözle şmenin geriye etkili feshine, yap ılan ödemelerin taraf ına ödenmesine, nama ifaya izin verilmesine, eksik ve ay ıplı iş bedelinin tahsiline, geç tasfiye nedeniyle olu şan zarar ın ödenmesine ve tapu iptali ve tescil istemiyle 20/9/2012 tarihinde Hakeme, kar şı başvuruda bulunmu ştur. Hakemdeki süreci s ıras ında tapu iptali ve tescili isteminden feragat etmi ştir. 11. Hakemin 27/5/2014 tarihli karar ıyla başvurucunun ve yüklenicinin taleplerini n kısmen kabulüne k ısmen reddine karar verilmi ştir. Kararda, karar ın tebliğinden itibaren bir ay içinde karara kar şı iptal davas ı aç ılabileceği belirtilmi ştir. 12. Hakem karar ı tasdik edilmek üzere 16/6/2014 tarihinde Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmi ştir. An ılan Mahkemenin 16/6/2014 tarihli karar ıyla Hakem karar ının asl ı ve dosyan ın 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 436. maddesinin üçüncü f ıkras ı uyar ınca mahkemede saklanmas ına karar verilmi ştir. Ayr ıca kararda, 6100 say ılı Kanun'un 439. maddesi uyar ınca Hakem karar ının tebliğinden itibaren 1 ay içinde Hakem karar ına karşı iptal davas ı aç ılabileceği belirtilmi ştir. A. Hakem Karar ına Karşı Aç ılan İptal Davas ı Süreci 13. Yüklenici 9/7/2014 tarihinde Hakem karar ının iptali istemiyle Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açm ıştır. Dava dilekçesinde özetle Hakem karar ının başvurucu lehine yorum için çabalad ığı, iskân ruhsat ı al ınmamas ında başvurucunun da kusurunun bulundu ğu, cezai şart ın başvurucuyu korumaya yönelik olarak Hakemce yanl ış değerlendirildi ği, ödemelerin yanl ış tespit edildi ği ve eksikliklerin giderilmesi gerekti ği, ileriye yönelik fesih talebi bulunmamas ına rağmen Hakem heyetince bu konuda kara r verildiği ve ileriye yönelik fesih talebinin yanl ış değerlendirildi ği, masraf ve vekâlet ücreti hesaplamas ının hatal ı olduğu belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 414. Başvurucu taraf ından da 24/7/2014 tarihinde Hakem karar ına karşı Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava aç ılm ıştır. Dava dilekçesinde özetle yüklenicinin onayl ı projelere uygun olarak in şaat yapmad ığı, kendi tasarlad ığı proje ile in şaat yapt ığı, taşınmaz üzerindeki ayni haklardan dolay ı tahkime gidilemeyece ği, bu sebeple Hakem karar ının hukuka ayk ırı olduğu ifade edilmi ştir. Mahkeme 24/12/2014 tarihli karar ıyla başvurucunun açm ış olduğu davan ın yüklenicinin Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açm ış olduğu dava ile birle ştirilmesine karar vermi ştir. 15. Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi asliye ticaret mahkemesi s ıfat ıyla bakm ış olduğu davay ı dava şart ı yokluğu nedeniyle usulden reddetmi ştir. Mahkeme karar ında taraflar aras ındaki tahkim şart ını da ihtiva eden sözle şmenin maddi hukuk i şlemi oldu ğu, bu sebeple taraflar aras ındaki uyu şmazl ıkta 6100 say ılı Kanun'un 439. maddesinde yer alan Hakem kararlar ına karşı sadece iptal davas ı aç ılabileceği hükmünün uygulanamayaca ğı ifade edilmiştir. Bu nedenle Hakem karar ına karşı temyiz yolunun aç ık olduğu, temyiz edilen Hakem karar ının Yarg ıtay taraf ından hukuka uygun bulundu ğu, taraflar ın temyiz yolu aç ık iken Hakem karar ının iptali için dava açmas ında hukuki yarar olmad ığı belirtilmi ş; as ıl ve birleşen davada dava şart ı yokluğu bulunmad ığı sonucuna varm ıştır. 16. Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesinin 22/3/2018 tarihli karar ıyla mahkeme karar ı onanm ıştır. B. Hakem Karar ının Temyiz Süreci 17. Yüklenici 30/6/2014 tarihli dilekçe ile Hakem karar ını temyiz etmi ştir. Dilekçede özetle Hakem karar ının başvurucu lehine yorum için çabalad ığı, iskân ruhsat ı alınmamas ında başvurucunun da kusurunun bulundu ğu, cezai şart ın başvurucuyu korumaya yönelik olarak Hakemce yanl ış değerlendirildi ği, ödemelerin yanl ış tespit edildi ği ve eksikliklerin giderilmesi gerekti ği, ileriye fesih talebi bulunmamas ına rağmen Hakem heyetince bu konuda karar verildi ği ve ileriye fesih talebinin yanl ış değerlendirildi ği, masra f ve vekâlet ücreti hesaplamas ının hatal ı olduğu belirtilmi ştir. 18. Başvurucu taraf ından 31/7/2014 tarihli dilekçe ile yüklenicinin temyiz dilekçesine cevap vermek suretiyle karar ı temyiz etmi ştir. An ılan dilekçede Tahkim Kurulu karar ına karşı sadece iptal davas ı aç ılabileceği, bu sebeple temyiz talebinin reddedilmesi gerektiği ifade edilmi ştir. 19. Yarg ıtay 23. Hukuk Dairesinin 15/1/2016 tarihli karar ıyla Hakem karar ı onanm ıştır. Kararda, taraflar ın sözleşmeyi imzalad ığı tarihte 18/6/1927 tarihli ve 1086 say ılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlükte bulundu ğu belirtildikten sonra maddi hukuk alan ında yürürlü ğe giren yeni kanunlar ın eski kanuna göre geçerli olarak yap ılm ış olan sözleşmeleri hükümsüz hâle getirmedikleri gibi usul sözle şmelerine ili şkin yeni kanun hükümlerinin dahi eski kanun zaman ında yap ılm ış usul sözle şmelerinin geçerlili ğini etkileyemeyece ği ifade edilmi ştir. Yine istisnai bir yol olan tahkimde taraf iradeleri as ıl olduğu ve taraflar ın iradesinin de 1086 say ılı Kanun hükümlerini yans ıttığı belirtilmi ştir. Hakem karar ında hukuka ayk ırı bir husus bulunmad ığı ifade edilerek yüklenicinin temyiz talebi reddedilmi ştir. Öte yandan ba şvurucunun temyiz isteminin de karar ın esas ına ilişkin olup 1086 say ılı Kanun kapsam ında yer almamas ı nedeniyle reddedilmi ştir. Taraflar ın karar düzeltme talebi ayn ı Dairenin 28/12/2016 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 520. Nihai karar ba şvurucuya 16/2/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 21. Başvurucu 27/2/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A.İlgili Kanunlar 22. 1086 say ılı Kanun'un 516. maddesi şu şekildedir: "İki taraf aralar ındaki niza ı hal için hakem tayin edebilirler. Tahkim hususi bir mukavele ile yap ılabileceği gibi herhangi bir mukaveleye bundan tahaddüs etmesi muhtemel niza ın hakemler vas ıtasiyle halline dair bir şart da dercolunabilir." 23. Ayn ı Kanun'un 533. maddesi şu şekildedir: "Hakemlerin karar ı ancak aşağıdaki hallerde temyizen nakzolunur: 1 Tahkim müddetinin ink ızas ından sonra karar verilmi ş olmas ı, 2 Talep edilmemi ş bir şey hakk ında karar verilmesi, 3 Hakemlerin salahiyetleri dahilinde olm ıyan meseleye karar vermeleri, 4 Hakemlerin, iki taraf ın iddialar ından her biri hakk ında karar vermemeleri, Karar son üç sebepten birine binaen temyizen nakzedilirse hakemler ve müdde t yeniden intihap ve tayin olunur." 24. Ayn ı Kanun'un 536. maddesi şöyledir: "Hakemlerin verdi ği karar temyiz müddeti geçince mahkeme reisi veya haki m taraf ından tasdik olunur. Tasdik keyfiyeti karar zirine ve zapt ı mahsusuna yaz ılır. Hakem kararlar ı ancak bu suretle kabili icrad ır." 25. 6100 say ılı Kanun'un " İptal davas ı" kenar ba şlıklı 439. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Hakem karar ına karşı yaln ızca iptal davas ı aç ılabilir. İptal davas ı, tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde aç ılır; öncelikle ve ivedilikle görülür. ... İptal davas ı, bir ay içinde aç ılabilir. Bu süre, hakem karar ının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama karar ının taraflara bildirildi ği tarihten itibaren i şlemeye ba şlar. Hakem karar ına karşı iptal davas ı aç ılmas ı karar ın icras ını durdurmaz. Ancak taraflardan birini n talebi üzerine hükmolunan para veya e şyan ın değerini karşılayacak bir teminat gösterilme k şart ı ile karar ın icras ı durdurulabilir. ... Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 6İptal davas ı hakk ında verilen kararlara kar şı temyiz yoluna ba şvurulabilir. Temyiz incelemesi, bu maddede yer alan iptal sebepleriyle s ınırlı olarak, öncelikle ve ivedilikle karara ba ğlan ır. Temyiz, karar ın icras ını durdurmaz." B. Yarg ıtay İçtihad ı 26. Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesinin 26/10/2015 tarihli ve E.2015/3406, K.2015/5374 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Sözleşmenin yap ıldığı tarihte yürürükte bulunan 1086 say ılı HUMK'n ın 516 ve devam ı maddelerinde bu kanuna göre verilecek hakem karar ına karşı temyiz kanun yolun a başvurabilece ği kabul edilerek bozma sebepleri düzenlenmi ştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 say ılı HMK'n ın 439. maddesinde hakem karar ına karşı yanl ızca iptâl davas ı aç ılabileceği hükmü getirilmi ş ve iptâl sebepleri tahdidi olarak say ılmıştır. Tahki m şart ını düzenleyen sözle şmenin 24.2. maddesinde uyu şmazl ıklar ın iyiniyetle çözülememesi halinde hakeme gidilece ği, kabul edilmi ştir. Bu düzenleme d ışında tahkimle ilgili taraflar aras ında yeni bir sözle şme ve ihtilâf ın HMK'ya göre çözümlenmesini kabul ettiklerine dai r bir anlaşman ın varl ığı da ileri sürülmemi ştir. Hakem karar ında 6100 say ılı HMK'n ın 448. maddesinde düzenlenen derhal uygulan ır kural ı gereğince ayn ı Kanun'un 439. maddesinde öngörülen kanun yolu aç ık olmak üzere karar verildi ği belirtilmi ş ise de bu hakemin yorumu olup tek ba şına hakem karar ına karşı iptâl davas ı aç ılabileceği sonucunu do ğurmaz. Her ne kadar tahkim şart ı ya da sözle şmesi yarg ılaman ın devlet mahkemelerinde mi yoksa hakemde mi görülece ğine ilişkin olduğundan usul sözle şmesi niteli ğinde ise de, bu sözleşmenin düzenlenmesi ve geçerlili ği maddi hukuk i şlemidir. Tahkim şart ı ya da sözleşmesi yap ılmas ı maddi hukuk i şlemi oldu ğundan sonradan ç ıkart ılan yeni kanunlar, düzenlendi ği tarihte yürürlükte bulunan kanuna göre geçerli olarak kurulan sözle şmeleri ve sözleşme hükümlerini geçersiz hale getirmez. Maddi hukuk sözle şmelerinin geçerliliklerinin yap ıldığı tarihteki yasa hükümlerine tabi oldu ğu doktrin ve Yarg ıtay içtihatlar ında tart ışmas ız kabul edilmektedir. Bu durumda tahkim şart ını da ihtiva eden yanlar aras ındaki sözle şmenin maddi hukuk işlemi oldu ğu, taraflarca uyu şmazl ığın hakemde çözülece ği denilmek suretiyle, sözle şmenin yap ıldığı tarihte o kanun yürürlükte ve geçerli oldu ğundan HUMK'ya göre çözümünü kabu l ettikleri ve bu sözle şme halen geçerli ve taraflar için ba ğlay ıcı bulunduğundan sözle şme tarihindeki maddi ve usul hukuku kurallar ının uygulanmas ı gerekir. Somut olayda 610 0 say ılı HMK'n ın 439. maddesiyle getirilen hakem kararlar ına karşı sadece iptâl davas ı açılabileceği hükmünün uygulanmas ı olanağı bulunmamaktad ır. Taraflar ın iradesiyle uygulanmas ını kabul ettikleri Türk Kanunlar ı aras ında olan HUMK'n ın 516 ve devam ı maddelerinde iç tahkim davas ı sonucu verilen hakem karar ına karşı temyiz yoluna başvurulabilece ği kabul edildi ğinden, iptâl davas ının bu sebeple reddi gerekirken belirtilen husus gözden kaç ırılarak yetkisizlik karar ı verilmesi do ğru olmam ış, bozulmas ı uygun bulunmuştur." 27. Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesinin 7/7/2015 tarihli ve E.2015/1428, K.2015/4010 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Sözleşmenin yap ıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1086 say ılı HUMK'n ın 516 ve devam ı maddelerinde hakem kararlar ına karşı temyiz yoluna ba şvurulabilece ği kabul edilerek, bozma sebepleri düzenlenmi ştir. 01.10.2011 günü yürürlü ğe giren 6100 say ılı HMK'n ın 439. maddesinde ise hakem karar ına karşı yaln ızca iptâl davas ı aç ılabileceği hükmü getirilmi ş ve iptâl sebepleri say ılmıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 7Taraflar aras ındaki sözle şmenin 7. maddesinde taraflar ın anlaşmazl ık halinde hakeme başvurmay ı kabul ettikleri belirtilmi ştir. Bu düzenleme d ışında tahkimle ilgili tarafla r aras ında yeni bir sözle şme ve ihtilâf ın HMK'ye göre çözümlenece ğini kabul ettiklerine dair bir anlaşman ın varl ığı da ileri sürülmemi ştir. Her ne kadar tahkim şart ı ya da sözle şmesi yarg ılaman ın kimin taraf ından yap ılacağına ilişkin olduğundan usul sözle şmesi niteli ğinde ise de, bu sözle şmenin kurulmas ı ve geçerlili ği maddi hukuk i şlemidir. Buna göre maddi hukuk alan ında yap ılan yeni kanunlar, yap ıldığı tarihte yürürlükte bulunan kanuna göre geçerli olarak kurulan sözleşmeleri hükümsüz hale getirmez. Maddi hukuk sözle şmelerinin yap ıldıklar ı tarihteki kanun hükümlerine tabi oldu ğu doktrin ve Yarg ıtay İçtihatlar ı ile kabul edilmektedir. Bu durumda tahkim şart ını ihtiva eden yanlar aras ındaki sözle şme maddi hukuk i şlemi olup, sözle şme tarihindeki maddi ve usul hukuku kurallar ının uygulanmas ı gerektiğinden, somut olayda 6100 say ılı HMK'n ın 439. maddesinde hakem kararlar ına karşı sadece iptâl davas ı aç ılabileceği hükmünün uygulama olana ğı bulunmad ığından mahkemece iptâ l davas ının bu nedenle reddi gerekirken bu husus üzerinde durulmadan i şin esas ına girilerek yaz ılı şikelde hüküm tesisi do ğru olmam ış, karar ın bozulmas ı gerekmiştir. " V.İNCELEME VE GEREKÇE 28. Mahkemenin 2/12/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 29. Başvurucu; karar ın verildi ği tarihte 6100 say ılı Kanun'un yürürlükte bulunduğunu, bu Kanun uyar ınca Tahkim Kurulu kararlar ına karşı yaln ızca iptal davas ı açılabileceğini, Tahkim Kurulu karar ında da yarg ı yolu olarak yaln ızca iptal davas ının gösterildi ğini, buna ra ğmen Yarg ıtay taraf ından temyiz istemi esastan de ğerlendirilerek kara r verilmesi ve buna ba ğlı olarak iptal davas ının incelenmemesi nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 30. Taraflar aras ındaki uyu şmazl ıklar ın yarg ı mercileri önüne götürülmeden Hakem taraf ından çözümlenmesi mümkündür. Uyu şmazl ığın çözümü için tahkime ba şvuran taraflar, adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki usule ili şkin güvencelerin tahkim a şamas ında uygulanmad ığını ileri süremeyecek iseler de Hakem karar ına karşı kanun yolunun aç ık olduğu durumlarda verilen karara kar şı kanun yoluna ba şvuru imkân ına sahiptir. 31. Adil yarg ılanma hakk ının en temel unsurlar ından biri olan mahkemeye eri şim hakk ı, bir uyuşmazl ığı mahkeme önüne ta şıyabilmek ve uyu şmazl ığın etkili bir şekilde karara bağlanmas ını isteyebilmek anlam ına gelir. Ki şinin mahkemeye ba şvurmas ını engelleyen vey a mahkeme karar ını anlams ız hâle getiren, bir ba şka ifadeyle mahkeme karar ını önemli ölçüde etkisizleştiren s ınırlamalar mahkemeye eri şim hakk ını ihlal edebilir ( Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 52). Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 832. Mahkemeye eri şim hakk ı, ilk derece mahkemesine dava açma hakk ının yan ı sıra itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollar ına başvurma imkân ı tan ınm ış ise an ılan yollara başvurma hakk ını da içerir ( Ali Atl ı, B. No: 2013/500, 20/3/2014, 49). 33. Mahkemeye eri şim hakk ı, mahkemeye ba şvuru konusunda etkili bir sistemin var olmas ını ve dava açmak isteyen ki şilerin mahkemeye ula şmada aç ık, pratik ve yeterli fırsatlara sahip olmas ını gerektirir. Özellikle hukuki ya da uygulamadaki belirsizlikler kişilerin mahkemeye eri şim hakk ını ihlal edebilir ( Aktif Elektrik Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2012/855, 26/6/2014, 34). Bu nedenle mahkemelerin usul kurallar ını uygularken yarg ılaman ın hakkaniyetine zarar getirecek ölçüde kat ı şekilcilikten kaç ınmalar ı gerektiği gibi kanunla öngörülmü ş usul şartlar ının ortadan kalkmas ına neden olacak ölçüde aşırı esneklikten de kaç ınmalar ı gerekir ( Kamil Koç , B. No: 2012/660, 7/11/2013, 65). 34. 1086 say ılı Kanun'unda tahkim kararlar ına karşı temyiz kanun yolu öngörülmü ş iken 1/10/2011 tarihinde yürürlü ğe giren 6100 say ılı Kanun'da temyiz yerine iptal davas ı açılmas ı öngörülmü ştür. Tahkimle ilgili uyu şmazl ıklarda Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesi -ilgili hukukta yer verilen içtihad ında da görüldü ğü üzere- uygulanacak kanunu belirlerken tahkim sözleşmesinin imzaland ığı tarihi esas almaktad ır. Buna göre Yarg ıtay Dairesi 1086 say ılı Kanun yürürlükte iken imzalanan sözle şmelerde tahkim karar ı üzerine temyize başvurulabilece ğini, 6100 say ılı Kanun döneminde imzalanan sözle şmelerde ise tahkim karar ına karşı iptal davas ı aç ılabileceğini belirtmektedir. 35. Başvurucu uyu şmazl ığın Yarg ıtay 11. Dairesinin ya da Yarg ıtay 13. Dairesinin önüne gelseydi farkl ı sonuçlanaca ğını, mahkeme kararlar ı aras ındaki içtihat farkl ılığı nedeniyle hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü şse de başvuru dilekçesine bahsetmi ş olduğu Yarg ıtay kararlar ının örneklerinden koymayarak ba şvuru konusu olayla ilgili delilleri sunarak olay hakk ındaki iddialar ını kan ıtlama ve dayan ılan Anayasa hükmünün kendisine göre ihlal edildi ğine dair hukuki iddialar ını ortaya koym a yükümlülü ğünü yerine getirmemi ş olduğundan an ılan iddia için ayr ıca değerlendirme yap ılmas ına gerek bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 36. Başvuru konusu olayda 26/4/2002 tarihinde imzalanan sözle şmeye göre taraflar Hakeme ba şvurmuş, Hakem karar ının ard ından yüklenici firma Hakem karar ına karşı Yarg ıtaya temyiz ba şvurusunda bulunmu ştur. Yarg ıtay Dairesi 26/4/2002 tarihinde imzalanan sözleşmede an ılan -içtihad ı doğrultusunda- 1086 say ılı Kanun hükümlerini uygulayarak tahkim karar ına karşı yap ılan temyiz ba şvurusunu esastan incelemi ştir. Başvurucu temyiz başvurusunun esastan incelenmi ş olmas ı nedeniyle iptal davas ının ekili şekilde incelenmedi ğini ve bu nedenle mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü şse de Yarg ıtay Dairesinin an ılan içtihad ı doğrultusunda temyizen inceleme yapmas ının mahkemeye erişim hakk ına bir müdahale olarak de ğerlendirilemez. Ba şvurucunun medeni hakk ının esas ıyla ilgili olarak ba şka bir yarg ısal süreçte inceleme yap ıldığı ve hüküm kuruldu ğu gözetildiğinde bireysel ba şvuruya konu davan ın hukuki yarar yoklu ğu nedeniyle esas ının incelenmemesinde mahkemeye eri şim hakk ı yönünden bir ihlalin olmad ığının aç ık olduğu sonucuna var ılm ıştır. 37. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2017/15154 Karar Tarihi : 2/12/2020 9VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 2/12/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU