Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -4-037 (Muafiyet) Karar Sayısı : 21-46/660 -329 Karar Tarihi : 30.09.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN , Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Buket ARI AYDIN, Alican ŞENTÜRK, Emine YAŞAR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş. Temsilcisi: Av. Kayra ÜÇER Büyükdere Cad. No:199 34394 Levent/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Cigna Sağlık Haya
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -4-037 (Muafiyet) Karar Sayısı : 21-46/660 -329 Karar Tarihi : 30.09.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN , Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Buket ARI AYDIN, Alican ŞENTÜRK, Emine YAŞAR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş. Temsilcisi: Av. Kayra ÜÇER Büyükdere Cad. No:199 34394 Levent/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş. ile QNB Finansbank A.Ş. arasında akdedilen Sağlık Sigortası Acentelik Sözleşmesi ne bireysel muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 31.05.2021 tarih ve 18198 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 23.09.2021 tarih ve 2021 -4-037/MM sayılı Muafiyet /Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş. (CIGNA) ile QNB Finansbank A.Ş. (QNB FİNANSBANK) arasında akdedilen Sağlık Sigortası Acentelik Sözleşmesi ne (SÖZLEŞME) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceği, - SÖZLEŞME nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı, - SÖZLEŞME ye; o 5.2. maddesinde öngörülen rekabet etmeme yükümlülüğünün SÖZLEŞME nin yürürlükte olacağı tarihler arasında g eçerli olacağının temin edilebilmesi yönünde tadil edilmesi ve o 5.7. maddesinde öngörülen teşvik etmeme yükümlülüğü için SÖZLEŞME nin sona ermesinden itibaren en fazla beş yıllık süre öngörülmesi koşullarıyla 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde 01 .01.2028 tarihine kadar bireysel muafiyet tanınabileceği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflara İlişkin Bilgiler G.1.1. Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş. (CIGNA) 1 (4) CIGNA, Türkiye de hayat, bireysel emeklilik, sağlık sigortaları ve ferdi kaza sigortası alanlarında faaliyet göstermektedir. CIGNA % ( ..) luk pay oranı ile QNB 1 Kaynak: https://www.cigna.com.tr/ (Erişim Tarihi: 19.08.2021) ve Bildirim Formu 21-46/660 -329 2/13 FİNANSBANK ve % ( ..) lik pay oranı ile Cigna Nederland Gamma B.V. nin ortak kontrolündedir. Cigna Nederland Gamma B.V. ise küresel ölçekte faaliyet gösteren bir sağlık sigortası grubu olan Cigna Corporation tarafından kontrol edilmektedir. G.1.2. QNB Finansbank A.Ş. (QNB FİNANSBANK)2 (5) QNB FİNANSBANK, kurumsal ve ticari bankacılık, varlık ve servet yönetimi, bireysel bankacılık ve uluslararası bankacılık alanında faaliyet göstermektedir. QNB FİNANSBANK Katar menşeli küresel bir bankacılık grubu olan Qatar National Bank ın (QNB) kontrolündedir. QNB Grubunun Türkiye'de bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren başka bir bağlı kuruluşu bulunmamaktadı r. G.2. Bildirime Konu Sözleşme (6) CIGNA ve QNB FİNANSBANK arasında 31.12.2020 tarihinde imzalanmış olan bildirime konu SÖZLEŞME, CIGNA nın sağlık sigortası ürünlerinin Türkiye genelinde QNB FİNANSBANK tarafından bankasürans dağıtımı yoluyla tanıtılmasını, pazarlanmasını, dağıtımını ve satı şını konu alan bir bankasürans sözleşmesidir. (7) QNB FİNANSBANK, SÖZLEŞME de yer alan hüküm ve koşullar çerçevesinde, banka müşterilerine satılacak sağlık sigortası ürünlerinin (seyahat sağlık sigortaları ve acil sağlık sigortaları hariç olmak üzere) münhası r tedarikçisi olarak CIGNA yı tayin etmektedir. (8) Bu noktada, SÖZLEŞME nin tarafları arasında daha önce akdedilen acentelik sözleşmesinden bahsetmek uygun olacaktır. Buna göre, Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 28.08.2012 tarih ve 12 -42/1318 -431 sayılı karar ile Finansbank A.Ş. (şimdiki unvanı QNB Finansbank A.Ş.) ile Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. (şimdiki unvanı Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş.) arasında 12.07.2012 tarihinde akdedilen Hayat Sigortaları Acentelik Sözleşmesi ne; sözleşme süresince devam e decek rekabet etmeme yükümlülüğü ve sözleşmenin bitmesi/feshedilmesi ertesinde beş yıl sürecek teşvik etmeme (aktif olarak diğer tarafın müşterisine ulaşmamak) yükümlülüğünün hilafındaki her türlü hükmün tadil edilmesi koşuluyla, 4054 sayılı Kanun un 5. ma ddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar ile anılan sözleşmeye 15 yıllık bireysel muafiyet tanınmıştır. SÖZLEŞME ile taraflar arasındaki mevcut işbirliğinin sağlık sigortası alanındaki acentelik hizmetlerini de kapsa yacak şekilde genişletilmesi planlanmaktadır. (9) Bildirime konu SÖZLEŞME nin 01.01.2021 ile 01.01.2028 tarihleri arasında yürürlükte olacağı ifade edilmiş olup SÖZLEŞME de öngörülen koşullar çerçevesinde işlem taraflarınca feshedilmediği takdirde ve tarafları n anlaşması dâhilinde yenilenebileceği belirtilmiştir. Sözleşme ile CIGNA tarafından piyasaya arz edilen sağlık sigortası ürünleri QNB FİNANSBANK ın dağıtım ağı vasıtasıyla dağıtıma ve satışa sunulacaktır. (10) SÖZLEŞME ile CIGNA, sunduğu sağlık sigortası ürünlerinin dağıtımı için QNB FİNANSBANK ı tüm şube ve dağıtım ağı ile birlikte acente olarak tayin etmekte, QNB FİNANSBANK ise bu tayini kabul etmekte ve böylelikle işlem tarafları arasında bir acentelik ilişkisi kurulmaktadır. QNB FİNANSBANK ve CIGNA, SÖ ZLEŞME kapsamındaki bankasürans ürünlerini n Türkiye olarak belirlenen bölgede 01.01.2021 tarihinden itibaren başlamak üzere yedi yıl boyunca QNB FİNANSBANK ın dağıtım ağından piyasaya arz edilmesi ve satılması hususunda iş birliği yapmaktadır. (11) SÖZLEŞME nin 5.1. maddesi uyarınca ( ..) . 2 Kaynak: QNB Finansbank 2020 Faaliyet Raporu ( https://www.qnbfinansbank.com/medium/document - file-3042.vsf ) (Erişim Tarihi: 19.08.2021) ve Bildirim Formu 21-46/660 -329 3/13 (12) QNB FİNANSBANK, CIGNA ya aracılık etmek suretiyle sigorta sözleşmeleri akdetmeye ve CIGNA adına prim tahsil etmeye yetkili olacaktır. Söz konusu ticari ilişkide sigortada belirlenen riskin gerçekleşmesi halinde QN B FİNANSBANK herhangi bir ticari risk üstlenmeyecek olup sağlık sigortası ürünleri pazarında acentelik görevini ifa edecektir. (13) SÖZLEŞME nin 5.2. maddesi uyarınca ( ..) . (14) SÖZLEŞME nin 5.4. maddesi uyarınca, ( ..) . (15) SÖZLEŞME nin 5.7. maddesi uyarınca, ( ..) . (16) SÖZLEŞME nin 5.8. maddesine göre, ( ..) . (17) SÖZLEŞME nin 5.10. maddesine göre, ( ..) . (18) Son olarak, SÖZLEŞME nin 17.3.(ix) maddesi uyarınca, ( ..) . G.3. İlgili Pazar (19) Sigortacılık pazarı genel olarak hayat sigortaları ve hayat dışı sigortalar şeklinde iki ana kategoride değerlendirilmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu nun 1487. maddesine göre hayat sigortası; sigortalının ölümü veya hayatta kalması hâlinde, sigort a bedelinin sigorta ettirene veya onun belirlediği bir kişiye ödenmesinin üstlenildiği sigorta türüdür. Hayat dışı sigorta ise; kaza, hastalık/sağlık, kara araçları, hava araçları, su araçları, nakliyat ve ulaşım, yangın ve doğal afetler, genel zararlar, trafik sigortası, hukuksal koruma, kara taşıma sorumluluk, hava araçları sorumluluk, genel sorumluluk, raylı araçlar, su araçları sorumluluk, kredi, emniyeti suiistimal, finansal zararlar ve destek gibi diğer tüm sigorta çeşitlerini kapsamaktadır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu nun (Sigortacılık Kanunu) 5. maddesine göre sigorta şirketleri hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından sadece birinde faaliyet gösterebilmektedir. (20) Taraflar arasında akdedilen SÖZLEŞME; QNB FİNANSBANK ın CIGNA nın sunduğu sağlık sigo rta ürünlerinin tanıtılması, pazarlanması, dağıtım ve satışı için münhasır yetkili olarak atanmasına ilişkindir. Bu kapsamda SÖZLEŞME nin kapsamının tamamının seyahat sağlık sigortaları ve acil sağlık sigortaları hariç olmak üzere sağlık sigorta ürünlerind en oluştuğu görülmektedir. (21) Kurulun geçmiş tarihli bazı kararları3 incelendiğinde ilgili ürün pazarının acentelik sözleşmesi kapsamında sağlanacak olan hizmetlerle sınırlı olarak belirlendiği görülmektedir. Bir sigorta ürününün konusu ve teminat altına aldığı risk diğer sigorta ürünlerinden farklı olup, sigorta sözleşmesi ile ödenmesi taahhüt edilen prim tutarı da bu kapsamda değişmekte ve ödenmesi taahhüt edilen bu prim sözleşmenin konusuna giren zarar veya hasarları kapsamakta ancak diğer sigorta ürünl erinin konusuna giren zarar veya hasarları kapsamamaktadır. Dolayısıyla talep açısından bakıldığında, her bir sigorta ürününün özelliği ve teminat konusu bakımından tüketici açısından ikame edilebilir olmadığı görülmektedir. Bununla beraber, sigorta şirket lerinin ilgili mevzuatları gereği faaliyet göstermek istedikleri her bir sigorta branşında ruhsat almak zorunda olduğu da dikkate alındığında, sigorta şirketleri açısından da her bir sigorta ürününün ayrı bir ürünü teşkil ettiği söylenebilecektir. (22) Verilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarının sağlık sigortalarında acentelik hizmetleri şeklinde tanımlanabilmesi mümkündür. İşlemin coğrafi boyutu dikkate alındığında, işlem tarafları arasındaki SÖZLEŞME ile verilecek olan hizmetin Türkiye 3 Kurul un 28.08.2012 tarih , 12-42/13 18-431 sayılı; 15.05.2017 tarih, 17-16/231 -97 sayılı; 08.02.2018 tarih, 18-04/62 -36 sayılı kararları. 21-46/660 -329 4/13 genelinde sunu lacak olması ve ilgili ürünler açısından rekabetin ülke çapında homojen dağılması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenebilecektir. Bununla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. paragrafında, inceleme konusu işlem in olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor olması halinde pazar tanımı yapılmayabileceği öngörülmüştür. Bu kapsamda, yapılacak olan değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden mezkur kılavuzun ilgili hükmüne ve geçmiş Kurul kararlarına4 dayanılarak ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımlamasına gerek bulunmadığı değerlendirilmektedir. G.4. Değerlendirme G.4.1. 4054 sayılı Kanun un 4. Maddesi Bakımından Değerlendirme (23) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinde, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar yasaklanmıştır. (24) Bildirim konusu SÖZLEŞ ME, QNB FİNANSBANK ın CIGNA nın sunduğu sağlık sigortası ürünlerinin (seyahat sağlık sigortaları ve acil sağlık sigortaları hariç olmak üzere) pazarlanması, dağıtımı ve satışı için acente olarak atanmasına ilişkindir. Taraflar arasındaki hak ve yükümlülükl er incelendiğinde SÖZLEŞME ile taraflar arasında CIGNA nın sağlayıcı, QNB FİNANSBANK ın ise alıcı konumunda olduğu dikey bir ilişkinin kurulduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu dikey ilişkide QNB FİNANSBANK, CIGNA hesabına CIGNA nın ürün ve hizmetlerinin pazar lanmasına aracılık etmekte ve bu yönüyle acentelik faaliyeti yürütmektedir. (25) Sigortacılık Kanunu nda da sigorta acentesi, Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tâbi bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen bir yer ve ya bölge içinde daimî bir surette sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık etmeyi veya bunları sigorta şirketleri adına yapmayı meslek edinen, sözleşmenin akdinden önce hazırlık çalışmalarını yürüten ve sözleşmenin uygulanması ile tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişi olarak tanımlanmaktadır. Söz konusu tanım uyarınca acente, müvekkillerinin talimat ve menfaatleri doğrultusunda faaliyet göstermekte ve bağımsız hareket edememektedir. (26) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz da (Kı lavuz) müvekkil hesabına aracılık ettiği ya da akdettiği sözleşmelere ilişkin olarak acenteye getirilen sınırlamaların genellikle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olmadıkları ve prensip olarak muafiyet rejiminin de konusunu oluşturmadıkları kabul edilmiştir5. Bu kapsamda teşebbüsler arasındaki ilişkinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olup olmadığını belirleyen faktör, acentenin müvekkil tarafından atandığı faaliyetlerle ilgili olarak ticari veya mali bir risk alıp almaması olarak belir lenmiştir. Ayrıca a centenin mali veya ticari risk taşımaması durumunda faaliyetlerinin müvekkil teşebbüsün faaliyetlerinin bir parçası olarak değerlendirilebileceği, aksi halde, yani acentenin risk üstlenmesi durumunda, kendi yapmış olduğu yatırımların ger i dönüşünü sağlayabilmesi için pazarlama stratejisini özgürce belirleyebilmesi gerektiği, bu durumda acentelik anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamına girebileceği ifade edilmiştir. (27) SÖZLEŞME kapsamında QNB FİNANSBANK ın yüklendiği edimin dağıtım ağı üzerinden CIGNA sağlık sigortası ürünlerinin bankasürans dağıtımı vasıtasıyla 4 Kurulun 10.03.2016 tarih, 16 -09/152 -67 sayılı; 26.06.2013 tarih, 13 -40/521 -230 sayılı kararları. 5 Bkz. Kılavuz un 1.5. numaralı Acentelik Sözleşmeleri ba şlığı. 21-46/660 -329 5/13 müşterilere pazarlanması, satışı, dağıtımı ve sigorta primlerinin tahsili ile sınırlı olduğu görülmektedir. (28) SÖZLEŞME nin 6.3. maddesinde ( ..) hükmüne yer verilmiştir. (29) Yukarıda yer verilen SÖZLEŞME maddesinden görüleceği üzere, sağlık sigortası ürünlerinin satışından elde edilen primler QNB FİNANSBANK tarafından CIGNA ya aktarılmakta, buna karşılık olarak CIGNA da QNB FİNANSBANK a komisyon ödeme yi taahhüt etmektedir. (30) Bununla birlikte, SÖZLEŞME nin 10.1. maddesinde ( ..) hükmü yer almaktadır. Anılan SÖZLEŞME hükmünden QNB FİNANSBANK tarafından satışı gerçekleştirilen herhangi bir sigorta işlemi bakımından riskin gerçekleşmesi durumunda söz konusu riske yönelik tazminat ve/veya hasar ödemesinin CIGNA tarafından yapılacağı görülmektedir. (31) SÖZLEŞME nin 7.10. maddesinde ise ( ..) hükmü amirdir. Bu bakımdan SÖZLEŞME maddesi hükmü uyarınca QNB FİNANSBANK ın acente olarak Kılavuz da açıklanan ticari riskleri üstlenmediği, CIGNA hesabına aracılık ettiği ve akdettiği sözleşmeler b akımından bağımsız davranmadığı görülmektedir. (32) Böylece QNB FİNANSBANK ın acente sıfatı ile yapacağı işlemlerden doğan hak ve borçlarının CIGNA ya ait olduğu, Kılavuz da bahsedilen türde ticari ya da mali risk üstlenmediği ve bu yönüyle bağımsız davranmadığ ı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla taraflar arasındaki işbu standart bankasürans sözleşmesinin kural olarak 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olmadığı değerlendirilmektedir. (33) Diğer taraftan, SÖZLEŞME nin 3. maddesinde ( ..) . Ayrıca, SÖZLEŞME nin ( ..) maddesi uyarınca ( ..) . Anılan hükümler ve yukarıda yer verilen SÖZLEŞME nin, 5.4., 5.10. ve 17.3.(ix) hükümleri ile yedi yıllık süre zarfında QNB FİNANSBANK a rekabet etmeme yükümlülüğü, teşvik etmeme yükümlülüğü ve QNB FİNANSBANK müşterileri lehine en çok kayrılan müşteri şartı ; SÖZLEŞME nin 5.7., 5.8. ve 17.3.(ix) hükümleri ile ise CIGNA ya tek alıcıya sağlama yükümlülüğü ve rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmiştir. (34) Bu bakımdan, Kılavuz un 14. paragrafında yer alan sözleşme sonrası rekabet yasağı da dâhil olmak üzere rekabet etmeme yükümlülüğü markalar arası rekabet ile ilgilidir ve şayet sözleşme konusu mal veya hizmetlerin satıldığı ilgili pazarda kapama etkisine yol açıyorsa rekabeti sınırlayıcı etki doğurabilir ve sonuçta bu hüküm Kanun un 4. madd esi kapsamına girebilir. açıklaması doğrultusunda SÖZLEŞME de yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerinin, başta pazar kapama etkisi olmak üzere rekabet üzerindeki olası negatif etkileri nedeniyle, bildirim konusu anlaşmanın 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamına girdiği ve rekabet etmeme yükümlülükleri içeren anlaşmaya 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede SÖZLEŞME nin grup muafiyetinden veya bireysel muafiyetten yararlanıp yararl anamayacağı incelenmiştir. G.4.2. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği Bakımından Değerlendirme (35) Taraflar arasındaki acentelik ilişkisinin bir dikey ilişki olması nedeniyle bildirim konusu SÖZLEŞME nin 2002/2 sayılı Tebliğ açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan Tebliğ in 2. maddesi uyarınca, anılan Tebliğ ile sağlanan muafiyet, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %40 ı aşmaması durumunda uygulanmaktadır. Dosya mevcudu bilgilere göre, gerek 21-46/660 -329 6/13 CIGNA nın gerek QNB FİNANSBANK ın ilgili pazarlardaki pazar payı 2002/2 sayılı Tebliğ de öngörü len eşiğin altındadır. (36) Bununla birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesine göre alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüklerine Tebliğ ile sağlanan muafiyet uygulanamamaktadır. Bildirim konusu SÖZLEŞME nin is e yürürlük süresi ile SÖZLEŞME de öngörülen rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi yedi yıl olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla SÖZLEŞME nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanama dığı değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, SÖZLEŞME nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyetten yararlanıp yararlanama dığı incelenmiştir . G.4.3. 4054 sayılı Kanun un 5. Maddesi Bakımından Değerlendirme (37) Bildirime konu SÖZLEŞME ye bireysel muafiyet tanınabilmesi için 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde öngörülen iki olumlu ve iki olumsuz koşulun kümülatif bir şekilde sağlanması gerekmektedir. a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunumunda Gelişme Sağlanması (38) Muafiyet incelemesinde ele alınan olumlu şartlardan ilki, malların üret im veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmelerin sağlanması olup, bu hüküm çerçevesinde hangi hallerin ekonomik yarar olarak kabul edileceği işlemin özelliklerine göre değişmektedir. Rekabe ti kısıtlayıcı bir anlaşmanın muafiyet korumasından faydalanabilmesi için öncelikle rekabet üzerindeki olumsuz etkisini bertaraf edebilecek düzeyde bir etkinlik kazanımı sunabilmesi gerekmektedir. (39) Bildirim Formunda, SÖZLEŞME kapsamında kurulan acentelik il işkisinin tarafların daha büyük bir müşteri tabanına erişimini sağlayarak ölçek ve kapsam ekonomilerinin yanı sıra, çapraz satış olanakları, diğer tarafın üstün marka imajından fayda sağlanması ve dağıtım açısından ileriye doğru dikey bütünleşme gibi avant ajlar yaratacağı belirtilmiştir. Ayrıca, CIGNA nın ( ..) yılı ( ..) ayında ilk sağlık sigortası poliçesini kesmesi ile bildirim konusu SÖZLEŞME n in CIGNA açısından bir pazar penatrasyonu aracı olduğu ve söz konusu SÖZLEŞME ile getirilen münhasırlık dolayıs ıyla, sunulan hizmette uzmanlaşmanın sağlanacağı ve uzun vadeli çalışma ortamının yaratacağı istikrar ve güven ortamı sayesinde yatırımların da artacağı ifade edilmiştir. (40) Bildirim Formunda yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde, SÖZLEŞME süresince tarafl arın karşılıklı güven içinde yatırım yapabilecekleri ve bu sayede ürünlerin etkin bir şekilde geliştirilerek tüketiciye ulaştırılabileceği düşünülmektedir. Ayrıca tarafların, yapacakları yatırımların geri dönüşünün gerçekleşeceği yönünde oluşacak güven sayesinde yüksek maliyetli yatırımlara girişebilmelerinin mümkün olacağı değerlendirilmektedir. Sözleşme ile QNB FİNANSBANK, sağlık sigortası branşında tek bir sigorta şirketinin ürünlerine odaklanarak o konuda daha fazla teknolojik ve kurumsal yatırım yapabi lecek, bu yatırımlar da nihai olarak tüketicilere sağlanan hizmetlerin iyileştirilmesini sağlayabilecektir. Sonuç olarak, açıklandığı üzere, bildirime konu SÖZLEŞME ile C IGNA nın üreteceği sağlık sigortası ürünlerinin dağıtımında etkinlik kazanımının sağlanacağı gerekçesiyle söz konusu SÖZLEŞME nin 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen koşulu karşıladığı değerlendiri lmektedir. 21-46/660 -329 7/13 b) Tüketicinin Yarar Sağlaması (41) Muafiyetin ikinci şartı; malların dağıtımı veya hizmet lerin sunulmasından elde edilen iyileşmelerin tüketicilere yansıtılmasıdır. Bu şartın gerçekleşmesi için ortaya çıkan etkinlik kazanımından tüketicilerin yarar sağlaması gerekmektedir. Fiyat seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, kalitenin ve ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, yeni mal veya hizmetlerin sunulması ve mal ya da hizmet arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar tüketicinin elde edeceği yarar kapsamında değerlendirilebilmektedir. (42) Bildirim Formunda SÖZLEŞME nin tüketiciye sağlayacağı faydalara ilişkin olarak; Bireysel Emeklilik Sistemi ile sağlık, hayat, eğitim sigortası gibi özel güvencelerin cazip olanaklarla bütünleşik bir güvence paketi şeklinde sunulması sağlanarak sermaye piyasasının güçlenmesine katkı sağlanabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, CIGNA nın sağlık sigortaları pazarına girişi ve artan pazar penatrasyonuna bağlı olarak artacak olan rekabetin, fiyat seviyelerinde düşüş, ürün çeşitliliğinde artış ve alternatif temin kaynaklarında çeşitlenme yaratarak tüketiciye fayda sağlayacağı ifade edilmektedir. Ek olarak, CIGNA ve QNB FİNANSBANK arasındaki uzun dönemli işbirliğinin beraberinde uzmanlaşma getirmesiyle tüketicilerin ihtiyaçlarının daha sağlıklı cevaplanabileceği, tüke ticiye sunulan hizmetin maliyetinin düşeceği ve ilgili personelin tüketici ihtiyaçlarını daha etkin bir şekilde karşılamalarının sağlanabileceği belirtilmektedir. Bununla birlikte, QNB FİNANSBANK şubelerinin bağımsız acentelere nazaran daha geniş bir coğra fi yelpazeye yayılmış olması sayesinde tüketicinin sigorta ürünlerine ulaşımı kolaylaşacak ve münhasırlık sayesinde ilgili ürünlerin arzında devamlılık sağlanacaktır. (43) Bildirim Formunda, yukarıdakilere ek olarak, artan yatırımlar sayesinde, tüketicilere sunulan hizmette iyileşmelerin artarak devam etmesinin planlandığı, taraflar arasındaki uzun dönemli işbirliğinin ve CIGNA nın tecrübesinin müşterilere hizmet edecek farklı ürün ve hizmetlerin sunulması için fırsat yaratacağı ve tüketicilerin karşılaşabilece kleri sorunlara daha yaratıcı çözümler sunulmasına katkı sağlayacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, SÖZLEŞME nin 5.8. maddesinde QNB FİNANSBANK müşterileri lehine en çok kayrılan müşteri şartı getirilmektedir. Söz konusu hüküm sayesinde QNB FİNANSBANK müşteri leri CIGNA ürünlerini pazarda sunulan en iyi şartlarda satın alabilecektir. (44) Sonuç olarak, ürünlerin bankasürans sistemi sayesinde daha geniş bir dağıtım ağı ile dağıtılmasıyla tüketicinin erişim imkânlarının kolaylaşmasının yanında seçeneklerinin artması , artan yatırımlar sayesinde tüketiciye sunulacak hizmetlerde kalite artışı ve sürekliliğin sağlanması , uzun dönemli işbirliği sonucu ortaya çıkacak uzmanlaşmanın tüketicilerin lehine ol ması ve elde edilmesi beklenen faydaların tüketicilere yansıyacağı göz önünde bulundurularak SÖZLEŞME nin, 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen koşulu karşıladığı sonucuna varılmıştır. c) İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması (45) Muafiyet için aranan bir diğe r şart, bildirime konu işlemin ilgili olduğu piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırmamasıdır. Pazardaki rekabetin tamamen ortadan kalkması halinde kısa vadeli etkinlik kazanımları gerçekleşse dahi bu etkinlik kazanımları, inovasyonun azalma sı, fiyatların artması ve kaynakların etkin kullanılmaması gibi uzun vadeli negatif etkileri telafi edemeyecektir. Bu şartın karşılanıp karşılanmadığının analizi; tarafların pazar güçleri, pazardaki rakiplerin durumu ve pazardaki yoğunlaşma derecesi gibi u nsurların incelenmesini gerektirmektedir. 21-46/660 -329 8/13 (46) Geçmiş tarihli Kurul kararlarında da ifade edildiği üzere, sigorta pazarı dinamik bir yapı sergilemekte olup genel olarak büyüme eğilimindedir ve yeni girişlere açıktır6. Bildirim Formunda ve taraf temsilcisi tarafından gönderilen cevabi yazıda sunulan Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği (TSB) verilerine göre sağlık sigortacılığı alanında faaliyet gösteren ilk beş şirketin son üç senedeki pazar paylarının % ( ..) aralığında olduğu belirtilmiştir. (47) Bununla birlikte, Bildirim Formunda CIGNA nın sağlık sigortası ruhsatını ( ..) tarihi itibar ıyla aldığı ve Türkiye de sağlık sigortası branşına 2021 yılında giriş yaptığı ve ilk sağlık sigortası poliçesini ( ..) yılının ( ..) ayında kestiği belirtilmektedir. Ayrıca, taraf temsilcisi tarafından gönderilen cevabi yazıda TSB verilerine dayanılarak hazırlandığı belirtilen CIGNA nın sağlık sigortası pazarındaki pazar payları incelendiğinde, 2018, 2019 ve 2020 yıllarında pazarda faaliyet göstermeyen CIGNA nın sağlı k sigortaları pazarında 2021 yılının ilk 5 ayında pazar payı % ( ..) olarak gerçekleşmiştir. Buna ek olarak, CIGNA nın hayat dışı sigortacılık pazarında 2020 yılındaki payının % ( ..) olduğu ifade edilmektedir. Aşağıdaki tabloda, CIGNA nın sağlık sigortaları alanında faaliyet gösteren en büyük beş rakibinin pazar paylarına yer verilmiştir. Tablo 1: Hastalık -Sağlık sigortaları pazarında faaliyet gösteren en büyük beş rakibin pazar payı verileri (%) Rakip (Toplam Prim Üretimine Göre) 2019 2020 2021/İ lk 5 (beş) Ay Allianz Sigorta AŞ ( ..) ( ..) ( ..) Bupa Acıbadem Sigorta AŞ ( ..) ( ..) ( ..) Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi ( ..) ( ..) ( ..) Mapfre Sigorta AŞ ( ..) ( ..) ( ..) Türkiye Sigorta AŞ ( ..) ( ..) ( ..) CIGNA ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı (TSB Verileri) (48) Tablo 1 den de görüldüğü üzere, sağlık sigortacılığı pazarında CIGNA nın güçlü rakiplerinin bulunduğu söylenebilecektir. CIGNA nın ise sağlık sigortacılığı pazarında 2021 yılı nın ilk beş ay ındaki pazar payı ile hayat dışı sigortacılık alanındaki pazar payı %( ..) in altındadır. (49) Bununla birlikte, aşağıdaki tabloda ( ..) yılı ( ..) ayı itibar ıyla CIGNA nın sağlık sigortaları alanında banka kanalıyla faaliyet gösteren en büyük beş ra kibin paylarına yer verilmiştir: 6 Bkz. Kurulun 29.03.2012 tarih ve 12 -14/414 -125 sayılı kararı. 21-46/660 -329 9/13 Tablo 2: Hastalık -Sağlık sigortaları pazarında banka kanalıyla kesilen primler bakımından en büyük beş rakibin pazar payı verileri (%) Rakip (Toplam Prim Üretimine Göre) 2019 2020 2021/İlk 5 (beş) Ay Bupa Acıbadem Sigorta AŞ ( ..) ( ..) ( ..) Allianz Sigorta AŞ ( ..) ( ..) ( ..) Türkiye Sigorta AŞ ( ..)7 ( ..) ( ..) Mapfre Sigorta AŞ ( ..) ( ..) ( ..) Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi ( ..) ( ..) ( ..) CIGNA ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: TSB verileri esas alınarak raportörlerce yapılan hesaplamalar (50) Tablo 2 deki veriler incelendiğinde, banka aracılığıyla kesilen primler bakımından sağlık sigortacılığı pazarında CIGNA nın güçlü rakiplerinin bulunduğu görülmektedir. CIGNA nın ise sağlık sigortacılığı pazarında banka aracılığıyla kesilen primler bakımından 2021 yılı ilk beş aydaki pazar payı pazar payı % ( ..) in altındadır. (51) Acentelik hizmetleri açısından bakıldığında ise sigorta şirketlerinin acentesi konumunda çok s ayıda teşebbüsün bulunduğu ve söz konusu teşebbüsler arasında en yüksek pazar payına sahip teşebbüslerin ağırlıklı olarak bankalardan oluştuğu bilinmektedir. Bildirim Formunda ve QNB FİNANSBANK tarafından gönderilen cevabi yazıda ise SÖZLEŞME tarafı QNB Fİ NANSBANK ın Türkiye de üretilen toplam sağlık sigortası primleri içerisindeki 2020 yılında payının % ( ..) , bankasürans kapsamında üretilen toplam sağlık sigortası primleri içindeki payının % ( ..) ve bankasürans kapsamında üretilen toplam hayat dışı sigorta primleri içindeki payının % ( ..) olduğu ve ana faaliyet konusunu oluşturan bankacılık sektöründeki ciro büyüklüğüne göre 2020 yılında payının % ( ..) ve Türkiye ve küresel pazarlardaki kredi hacmine göre payının ise % ( ..) olduğu ifade edilmiştir. Dolayısı yla, hem CIGNA nın hem de QNB FİNANSBANK ın ilgili pazarlardaki paylarının oldukça düşük seviyede olduğu, her iki SÖZLEŞME tarafının da kendi ürün pazarlarında oldukça güçlü rakiplerinin bulunduğu, pazarda çok sayıda banka ve sigorta şirketinin faaliyet gö sterdiği ve bu nedenle SÖZLEŞME deki rekabet kısıtlarının pazarın büyük bir bölümünde etki göstermeyeceği değerlendirilmektedir. Pazarda genel olarak rekabet etmeme yükümlülüğü içeren sözleşmelerin birikimli etkileri nedeniyle kapama riskinin oluşup oluşma dığının tespit edilmesi ve tüm rekabet endişelerinin giderilmesi amacıyla, CIGNA ve QNB FİNANSBANK arasındaki anlaşmadan bağımsız olarak, sağlık sigortası ve hayat dışı sigortalar branşında bankasürans kanalının tüm dağıtım ağındaki ağırlığı incelenmiştir. (52) Bildirim Formunda, bankasürans kanalı ile dağıtılan sağlık sigortasının toplam sağlık sigortası prim üretimi içindeki payının 2020 yılı için %9,9 seviyesinde olduğu, söz konusu oranın bankasüransa alternatif kanallar olan acente için %53,4, broker için %26,6 ve merkez için %10,1 seviyesinde olduğu ifade edilmiştir. Söz konusu oranlardan görüleceği üzere bankasürans kanalına alternatif olarak güçlü dağıtım kanallarının mevcut olduğu ve bu durumun teşebbüslerin herhangi bir dağıtım kanalına bağımlı olmaları nı engellediği görülmektedir. 7 Söz konusu veri Güneş Sigorta A .Ş., Halk Sigorta A .Ş. ve Ziraat Sigorta A .Ş. verileri kullanılarak hesaplanmıştır. 21-46/660 -329 10/13 (53) Ek olarak, 2020 yılı için hayat dışı sigorta branşındaki prim üretiminin satış kanalları arasındaki dağılımına bakılacak olursa, bankasürans kanalının %14,7, acente kanalının %53,7, broker ve diğer8 kanal ların %14,3 ve merke z kanalının ise %8,5 orana sahip olduğu, buradan hareketle hayat dışı sigortacılık branşında da sağlık sigortacılığı branşında olduğu gibi bankasürans kanalına alternatif güçlü dağıtım kanallarının mevcut olduğu görülmektedir. (54) Tarafların pazar payları ve s öz konusu pazarlarda güçlü rakiplerin bulunması dikkate alındığında, SÖZLEŞME kapsamında öngörülen rekabet kısıtlamalarının ilgili ürün pazarındaki rekabet üzerinde olumsuz etkisinin düşük olacağı, bununla birlikte tarafların benzer anlaşmalar yapan rakip teşebbüslere karşı pazarda daha etkin rekabet eder hale gelebileceği ve bunun da pazardaki rekabete olumlu yansıyacağı değerlendiri lmektedir. (55) Sonuç olarak; sağlık sigortacılığı ve hayat dışı sigortacılık pazarında bankasürans kanalının acente, broker, mer kez gibi diğer kanallardan daha düşük paya sahip olması, SÖZLEŞME taraflarının faaliyet gösterdikleri pazarlardaki paylarının düşük olması ve ilgili mevzuat uyarınca kredi kuruluşları müşterilerinin ve sigorta pazarının çok markalı ve potansiyel girişlere açık karakteristiği dikkate alındığında, bildirime konu SÖZLEŞME nin güncel durumda pazarda etkisinin sınırlı olacağı ve bu yönüyle SÖZLEŞME nin 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen koşulu karşıladığı anlaşılmıştır. d) Rekabetin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması (56) Bir anlaşmanın bireysel muafiyet alabilmesi için gerekli olan son koşul, anlaşmanın ilk iki olumlu koşuldaki yararların elde edilmesi için olması gerekenden fazla rekabeti sınırlayıcı nitelikte olmamasıdır. Bu koşul altındaki değerlendirmelerde genel olarak sözleşmenin rekabeti kısıtlayıcı hükümlerinin, sözleşmeden elde edilecek faydaların sağlanması için zorunlu olup olmadığı dikkate alınmaktadır. (57) Bildirime konu SÖZLEŞME ile taraflar arasında ku rulacak bankasürans ilişkisi sayesinde CIGNA nın sağlık sigortaları alanına girişi kolaylaşacak ve rekabet imkânları artacak olup QNB FİNANSBANK ın yaygın şube ağı ve faaliyetlerini CIGNA ya özgüleyerek yaptığı işte uzmanlaşma sağlaması sayesinde müşterile rine daha kaliteli bir hizmet verebileceği anlaşılmaktadır. Bankasürans ilişkisi sayesinde CIGNA tarafından pazarlanacak sağlık sigortası ürünlerinin dağıtımında etkinlik sağlanacak ve tüketici tercihlerinin artmasının yanı sıra tüketicinin bahse konu ürün lere erişimi kolaylaşacaktır. (58) Diğer yandan, SÖZLEŞME ile getirilen rekabet etmeme yükümlülüklerinin bu bent kapsamında ele alınması gerekmektedir. Bankasürans ilişkilerinde getirilen rekabet etmeme yükümlülükleri ile oluşacak paralel ağlarla rakip sigorta şirketlerine pazarın kısmi kapatılması şeklinde rekabet karşıtı etkilerin ortaya çıkması muhtemeldir. Özellikle rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi arttıkça daha büyük ölçüde bir pazar kapama etkisi doğabilmektedir. (59) Bu noktada, sigorta şirketleri ile ban kalar arasında akdedilen ve rekabet etmeme yükümlülüğü içeren hayat dışı sigorta acentelik sözleşmeleri ile ilgili verilen geçmiş tarihli bazı Kurul kararlarında, 10 -15 yıllık sürelerle rekabet etmeme yükümlülükleri içeren sözleşmelerin rekabeti olması ger ektiğinden fazla kısıtlamadığı sonucuna ulaşıldığı belirtilmelidir. Örneğin Kurulun 18.03.2015 tarihli ve 15 -12/163 -75 sayılı 8 Diğer sınıflandırmasına çağrı merkezi, internet ve mobil uygulamalar gibi satış kanalları girmektedir. 21-46/660 -329 11/13 kararında Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ve Garanti Sigorta A.Ş. arasındaki "Hayat Dışı Sigorta Grubu ile İlgili Sigorta Acentelik S özleşmesi" ele alınmış, 15 yıl süre ile rekabet etmeme yükümlülüğü içeren söz konusu sözleşmeye 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınmıştır. Yine Kurulun Zurich Sigorta A.Ş. (ZURICH) ile ING Bank A.Ş., Sompo Japan Sigorta A.Ş. ile Finansbank A.Ş. , Aksigorta A.Ş. ile Akbank T.A.Ş. arasında akdedilen ve 15 yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü içeren sözleşmelere ilişkin olarak verdiği kararlarda9 söz konusu anlaşmalara 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tan ınmıştır10. Kurulun ZURICH ile Türk Ekonomi Bankası A.Ş. arasında akdedilen ve 10 yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü içeren Hayat Dışı Sigorta Acentelik Sözleşmesi ni incelediği 03.12.2020 tarih ve 20 -52/735 -326 sayılı kararında da söz konusu sözleşmeye 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınmıştır. (60) Bildirime konu SÖZLEŞME nin 5.2. maddesi uyarınca ( ..) . Bahse konu hükümde bu rekabet yasağı bakımından herhangi bir süre öngörülmediği anlaşılmaktadır. Ancak SÖZLEŞME nin 01.01.2021 tarihinden 01.01.2028 tarihine kadar geçerli olacağı bildirilmiştir. Kurulun yer verilen kararları nda benimsediği esaslar çerçevesinde, olası piyasa kapama etkisinin; piyasa yapısı ve tarafların düşük pazar payı sebebiyle göz ardı edilebilecek seviyede olduğunu, söz konusu düşük pazar payları nedeniyle, marka içi rekabetteki sınırlamaların piyasadaki markalar arası rekabet seviyesi üzerinde çok düşük bir etki yaratacağını, SÖZLEŞME nin yürürlükte olacağı yedi yıllık münhasırlık döne minin sağlayıcının, alıcıya yatırımından yeterli miktarda getiri sağlaması için gerekli olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca, ilgili pazarlarda markalar arası rekabetin önemli düzeyde bulunduğu, alıcının banka sigortacılığı hizmetlerindeki pazar payının düş ük seviyelerde olduğu da dikkate alındığında, QNB FİNANSBANK a getirilecek yedi yıl süreli rekabet etmeme yükümlülüğünün kabul edilebilir olduğu değerlendiri lmektedir. Bu nedenle, yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve SÖZLEŞME nin 5.2. maddesinde yer alan rekabet yasağının, SÖZLEŞME nin yürürlükte olacağı tarihler arasında geçerli olacağının temin edilebilmesi yönünde tadil edilmesi gerekmektedir. (61) SÖZLEŞME nin 5.4. maddesi uyarınca, ( ..) . SÖZLEŞME nin 5.7. maddesi uyarınca, ( ..) . (62) Mevcut dosya bakımından, ürünün/hizmetin niteliği ve müşteri bilgilerinin önemi dikkate alındığında tarafların birbirleri üzerine getirdiği teşvik etmeme (müşteri ayartmama) yükümlülüklerinin ele alınması gerekmektedir. Buna göre alıcı QNB FİNANSBANK a getirilen teşvik etmeme yükü mlülüğünün süresi SÖZLEŞME süresinde ve sona ermesini müteakip beş yıl ile sınırlanmış bulunmaktadır. Kurulun 28.08.2012 tarih ve 12 -42/1318 -431 sayılı k ararında belirtildiği üzere, QNB FİNANSBANK a getirilen ve sözleşmenin sona ermesinden veya feshedilmesinden itibaren beş yıl süreyle geçerli olacak teşvik etmeme yükümlülüğü bireysel muafiyet koşulları ile bağdaşacaktır. Diğer yandan, sağlayıcıya getirile n teşvik etmeme yükümlülüğüne bakıldığında, mevcut ürünlerde aktif satışın yasak olduğu, pasif satışların serbest bırakıldığı, yenileme ürünlerinde ise aktif ve pasif satışların serbest olacağı anlaşılmaktadır. Ancak sağlayıcıya getirilen teşvik etmeme yük ümlülüğü için süre sınırı öngörülmediği anlaşılmaktadır. Esasen, Birleşme/Devralma İşlemlerinde Rekabet Kurumunca Kabul Edilebilir Çözümlere İlişkin Kılavuz da, devralma 9 Kurulun 11.12.2014 tarih , 14-50/892 -408 sayılı; 28.08.2012 tarih , 12-42/1319 -432 sayılı ve 04.05.2011 tarih, 11-28/582 -183 sayılı kararları. 10 Benzer nitelikli Kurul kararları için bkz: Kurulun 26.06.2013 tarih, 13-40/521 -230 sayılı; 14.09.2011 tarih, 11 -47 /1165 -411 sayılı kararları. 21-46/660 -329 12/13 işlemlerinde üç yıl ve ortak girişim işlemlerinde ise ana teşebbüslere getirilen sınır sız rekabet etmeme yükümlülükleri; müşteri bağımlılığı ve know -how ın korunması gibi konular dikkate alındığında yan sınırlama olarak makul görülebildiği açıklamasına yer verilmiştir. Bildirime konu SÖZLEŞME de yer alan teşvik etmeme yükümlülüğü bakımından süre sınırının öngörülmemesinin yer verilen sebeplere uygun olacak şekilde gerekçelendirilmesi gerekmektedir. Bu yönde taraflarca herhangi bir açıklama sunulmadığı görülmektedir. Bu bakımdan ele alınan sözleşme hükmündeki CIGNA ya getirilen teşvik etmeme yükümlülüğünün SÖZLEŞME süresinin sona ermesinden itibaren en fazla beş yıl süreyle geçerli olacak şekilde tadil edilmesi gerekmektedir. (63) SÖZLEŞME nin 5.8. maddesine göre, ( ..) . EKM koşuluna ilişkin rekabet hukuku incelemelerinde, koşuldan yararlanan taraf ın ve rakiplerin pazardaki konumuna, bu koşulun sözleşmeye ne amaçla konulduğuna, pazarın ve koşulun kendi karakteristik özelliklerine bakılması gerekmektedir. Buna göre, EKM koşulu içeren bir sözleşmenin her iki tarafının pazar gücünün olmadığı durumlarda , rekabetçi endişe yaratma olasılığı düşüktür. EKM koşulu, pazar gücü olmayan küçük alıcılar tarafından kullanıldığında, bu alıcıların da pazardaki uygun fiyat ve koşullardan yararlanmasına imkân sağlandığından, pazardaki rekabete olumlu katkısının olacağı söylenebilir. Üst pazarın yoğunlaşma seviyesinin düşük olduğu, diğer bir deyişle, üst pazarın yeterince rekabetçi olduğu durumlarda, mevcut ve potansiyel rakipler başka alternatiflere yönelebileceğinden, rekabetçi zarar meydana gelmeyebilecektir. İlgili p iyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmamasına ilişkin başlıkta yer verildiği üzere QNB FİNANSBANK ın pazarda önemli bir alıcı gücü bulunmamakta olup sağlık sigortaları alanında önemli bir yoğunlaşma da görülmemektedir. Bu bakımdan üst pazarı n yeterince rekabetçi olduğu dikkate alındığında alt pazardaki oyuncuların alternatif sağlayıcılara ulaşabilmelerinin önünde herhangi bir engel bulunmadığı değerlendiri lmektedir. (64) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ; bildirime konu SÖZLEŞME nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ve bireysel muafiyet için gerekli olan ilk üç koşulu taşıdığı, SÖZLEŞME nin 5.2. maddesinde öngörülen ve QNB FİNANSBANK hakkında rekabet etmeme yükümlülüğü içeren hükmün SÖZLEŞME nin yürürlükte olacağı tarihler arasında geçerli olacağının temin edilebilmesi yönünde tadil edilmesi halinde ve SÖZLEŞME nin 5.7. maddesinde öngörülen ve CIGNA hakkında sınırsız süreli teşvik etmeme yükümlülüğü içeren hükmün süresinin SÖZLEŞME nin sona ermesinden itiba ren en fazla beş yılla sınırlanması halinde 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan muafiyetin son koşulunun karşılanmış olacağı ve ancak bu halde SÖZLEŞME ye 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınabilec eği kanaatine varılmıştır. 21-46/660 -329 13/13 H. SONUÇ (65) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, a) Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş. ile QNB Finansbank A.Ş. arasında akdedilen Sağlık Sigortası Acentelik Sözleşmesi ne 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğuna, b) Sağlık Sigortası Acentelik Sözleşmesi nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağına, c) Sağlık Sigortası Acentelik Sözleşmesi ne, - Sözleşmenin 5.2. maddesinde öngörülen rekabet etmeme yükümlülüğünün Sözleşmeni n yürürlükte olacağı tarihler arasında geçerli olacağının temin edilebilmesi yönünde tadil edilmesi ve - Sözleşmenin 5.7. maddesinde öngörülen teşvik etmeme yükümlülüğü için Sözleşmenin sona ermesinden itibaren en fazla 5 yıllık süre öngörülmesi koşullarıyl a 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde 01.01.2028 tarihine kadar bireysel muafiyet tanınmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.