TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET AL İ BAYAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/31888) Karar Tarihi: 31/3/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Murat İlter DEVEC İ Başvurucu : Mehmet Ali BAYAT Vekili : Av. Lezgin Ahmet BAYBA ŞİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; mahpusun yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET AL İ BAYAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/31888) Karar Tarihi: 31/3/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Murat İlter DEVEC İ Başvurucu : Mehmet Ali BAYAT Vekili : Av. Lezgin Ahmet BAYBA ŞİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; mahpusun yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle rahats ızlan ıp ısrarl ı taleplerine ra ğmen tedavisinin yapt ırılmamas ı sonucu ölmesi ve bu olay hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ının etkisizli ği nedeniyle ya şam hakk ının, kişinin siyasi dü şüncesine ve dünya görü şüne istinaden hukuka ayk ırı bir şekilde tutuklanmas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ının, nefret söylemlerinin sonucu olarak mahpusun ötekile ştirilip ayr ımc ılığa maruz b ırak ılmak suretiyle ceza infaz kurumunda kötü muameleye maruz b ırak ılmas ı nedeniyle kötü muamele yasa ğı ile bu yasakla ba ğlant ılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 5/9/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon, ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla temin edilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Baş vurucunun babas ı V.B., Fetullahç ı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ı (PDY) olarak isimlendirilen yap ıya üye oldu ğu ve terörizme finansman sağlad ığı iddias ıyla Diyarbak ır Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca (Başsavc ılık) yürütülen bir Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 3soruşturma kapsam ında Diyarbak ır 3. Sulh Ceza Hâkimli ğince 1/7/2017 tarihinde tutuklan ıp ayn ı gün Diyarbak ır D Tipi Yüksek Güvenlikli Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna ( İnfaz Kurumu) alınm ıştır. 6. Oda yerle şimi için düzenlenen acil risk ihtiyaç raporunda V.B.nin diyabet ve kalp yetmezli ği hastas ı olduğu belirtilmi ştir. 7. Başsavc ılık 25/12/2017 tarihinde terörizme finansman sa ğlad ığı iddias ı yönünden V.B.nin tahliyesine karar vermi ştir. 8.İnfaz Kurumunda görevli üç ki şi taraf ından oluşturulan 8/2/2018 tarihli tutana ğa göre V.B. ayn ı gün saat 12.10 s ıralar ında tutuldu ğu koğuştan ç ıkar ılarak Van 2. A ğır Ceza Mahkemesince (Ceza Mahkemesi) yap ılan bir yarg ılamada Ses ve Görüntü Bili şim Sistemi (SEGBİS) arac ılığıyla tan ık olarak dinlenmek üzere İnfaz Kurumunun SEGB İS odas ına götürülmü ş ancak V.B. duru şmaya SEGB İS arac ılığıyla kat ılmas ından beş dakika sonra bayg ınlık geçirmi ştir. Durum, İnfaz Kurumundaki 15 No.lu Aile Sa ğlığı Merkezindeki görevliler ile 112 Acil Ça ğrı Merkezine derhâl bildirilmi ştir. Cankurtaran saat 12.45 sıralar ında İnfaz Kurumuna gelmi ş, yap ılan t ıbbi müdahale sonras ında V.B.nin saat 12.56 sıralar ında Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesine sevki sa ğlanm ıştır. Cankurtaran gelinceye kadar sa ğlık görevlileri ile bir hekim yakla şık on beş dakika süreyle V.B.ye t ıbbi müdahalede bulunmu ştur. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlü ğünün 12/2/2018 tarihli vukuat raporunda, V.B.nin SEGB İS odas ına saat 12.23 s ıralar ında al ındığı belirtilmi ştir. 9. Hastane taraf ından düzenlenen genel adli muayene raporunda V.B.nin cankurtaran ve İnfaz Kurumu görevlilerince yap ılan CPR (kardiyopulmoner resüsitasyon, canland ırma) eşliğinde hastaneye ölü olarak getirildi ği, yap ılan canland ırma işlemine yan ıt vermediği ve saat 13.30 itibar ıyla öldüğünün kabul edildi ği aç ıklanm ıştır. 10. Ölüm olay ı üzerine Ba şsavc ılıkça resen ba şlatılan soruşturma kapsam ında ölü muayenesi ve otopsi i şlemi olay günü Cumhuriyet savc ısının huzurunda bir adli t ıp uzman ınca yap ılm ıştır. Yap ılan işlem s ıras ında vücut genelinde travmatik bir lezyon görülmemi ş, sternum 3. İKA (interkostal aral ık) ile baz ı sağ ve sol kot midklavikular hatta kırık tespit edilmi ş ancak genel iskelet sistemi sa ğlam bulunmu ş, ayr ıca toksikolojik ve histopatalojik incelemeler için cesetten baz ı iç organ parçalar ı ile vücut s ıvılar ı örneği alınm ıştır. Ölü muayenesi ve otopsi i şlemini yapan adli t ıp uzman ı, kesin ölüm nedeninin tespiti için toksikolojik ve histopatalojik incelemelerin yap ılıp soruşturma dosyas ının bu inceleme sonuçlar ı ile birlikte Adli T ıp Kurumu (ATK) Diyarbak ır Grup Ba şkanl ığına gönderilmesi gerekti ğini ifade etmi ştir. 11. Cumhuriyet savc ısının talimat ına istinaden İnfaz Kurumunda görevli sa ğlık memurlar ından M.T., M.S. ve C.K.n ın ifadeleri 10/2/2018 tarihinde, A.A.n ın ifadesi ise 11/10/2018 tarihinde kollukça al ınm ıştır. i. M.T. ifadesinde bir tutuklunun fenala ştığının kendisine söylenmesi üzerine SEGBİS odas ına gittiğini, V.B.yi yerde yatar şekilde görünce durumu sa ğlık memuru arkada şlar ına bildirdi ğini, yapt ıklar ı ilk kontrolde nab ız ve solunumun olmad ığını fark ettiklerini ve V.B.yi daha rahat müdahalede bulunabilecekleri bir yere ald ıklar ını, bu s ırada 112 Acil Ça ğrı Merkezinin aranmas ını istediğini, hekim ve sağlık memuru arkada şlar ıyla birlikte V.B.ye mahkûm kabul biriminde yakla şık 10 dakika süreyle t ıbbi müdahalede bulunduklar ını, daha sonra olay yerine gelen Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 4cankurtaranda görevli ki şilerle müdahaleye devam ettiklerini ve cankurtara n görevlilerinin V.B.yi hastaneye götürdüklerini beyan etmi ştir. ii. M.S., M.T. ile benzer yönde beyanda bulunmu ştur. iii. C.K. saat 12.40 s ıralar ında V.B.nin mahkûm kabul birimine al ındığının bildirilmesi üzerine hemen oraya gidip arkada şlar ına yard ım ettiğini, V.B.ye yaklaşık on dakika boyunca t ıbbi müdahalede bulunduklar ını, cankurtaran ın gelmesinden sonra da cankurtaranda görevli ki şilerle birlikte V.B.ye müdahaleye devam ettiklerini, cankurtaran görevlilerinin V.B.yi Hastaneye götürdüklerini ifade etmiştir. iv. M.T. ile benzer şekilde beyanda bulunan A.A. ek olarak nab ız ve solunumun olmad ığının anlaşılmas ı üzerine entübasyon i şlemi ile kalp masaj ına başlad ığını söylemiştir. 12.İnfaz Kurumundan al ınan kamera görüntülerini inceleyen iki polis memuru taraf ından haz ırlanan 2/3/2018 tarihli tutanakta özetle cankurtaran ın saat 12.41 s ıralar ında İnfaz Kurumuna girdi ği, saat 12.45 te bir sa ğlık görevlisinin sedye getirdi ği, saat12.50 de bir kişinin sedye ile d ışarıya ç ıkar ılıp tekerlekli sandalyeye koyuldu ğu, sedyenin üzerindeki kişinin saat 12.51 de kalp masaj ı yap ılarak cankurtarana al ındığı ve cankurtaran ın h ızla İnfaz Kurumundan ayr ıldığı belirtilmi ştir. 13. Ölü muayenesi ve otopsi i şlemi s ıras ında cesetten al ınan iç organ parçalar ının histopatalojik incelemesi sonunda ATK Adana Grup Ba şkanl ığı Morg İhtisas Dairesince düzenlenen AH ŞA raporunun ilgili k ısm ı şöyledir: ... Kalp: Yayg ın nedbe alanlar ı izlendi. Hipertrofik kas lifleri görüldü. Koroner arter: Lümeni orta-ileri derecede daralt ıcı özellikte, kalsifiye aterom plaklar ı izlendi. Akciğerler: Ödem, konjesyon izlendi. Böbrek: Kronik pyelonefritis bulgular ı izlendi. Karaciğer: Konjesyon izlendi. Dalak: Konjesyon izlendi. Beyin: Konjesyon izlendi. Beyincik: Konjesyon izlendi.Beyin Sap ı: Konjesyon izlendi ği kanaatini bildirir rapordur. SONUÇ ...[E]lde edilerek yukar ıya kaydedilen bilgi ve bulgular dikkate al ındığında; Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 5Kişinin ölüm nedeni hakk ında otopsiyi yapan doktorlardan görü ş al ınmas ının uygu n olacağı kanaatini bildirir rapordur. 14. Toksikolojik inceleme sonucuna ili şkin olup ATK Diyarbak ır Grup Ba şkanl ığı Kimya İhtisas Dairesince düzenlenen 22/3/2018 tarihli raporun ilgili k ısm ı şöyledir: ... BULGULAR VE SONUÇ: 1-) İçorganlarda yap ılan analiz sonucunda, sistemati ğimizdeki maddeler aranm ış olup bulunmad ığını; 2- )Göziçi s ıvısında yap ılan analiz sonucunda Alkol (Etanol, Metanol) bulunmad ığını 3-)Kanda yap ılan analiz sonucunda a-)Alkol (Etanol, Metanol) bulunmad ığını b-) Sistemati ğimizdeki uyutucu-uyu şturucu maddeler aranm ış olup bulunmad ığını c-)(816)ng/mL AM İODARONE,(153)ng/mL SALYCL İC ACİDE, (10)ng/mL ATORVASTAT İN ve (1)ng/mL CLOP İDOGREL bulundu ğunu 4-) Safrada sistemati ğimizdeki uyutucu-uyu şturucu maddeler aranm ış olup bulunmad ığını; Ancak CLOP İDOGREL bulundu ğunu, bildirir rapordur. 15. ATK Diyarbak ır Grup Ba şkanl ığında görevli olup ölü muayenesi ve otopsi işlemini yapan adli t ıp uzman ının haz ırlad ığı 14/8/2018 tarihli rapora göre; - Toksikolojik inceleme s ıras ında vücut s ıvılar ı ve iç organ parçalar ında tedavi için kullan ılan ilaç etken maddesi d ışında aranan toksik maddelerin bulunmad ığı dikkate al ındığında V.B.nin zehirlenerek öldü ğüne dair t ıbbi delil bulunmamaktad ır. - Ölü muayenesi ve otopsi i şlemi s ıras ında ölüme neden olabilecek nitelikte travmatik lezyon tan ımlanmad ığı, sternum ve kot kemik k ırıklar ının yeniden canland ırma işlemleri ile husulü mümkün oldu ğu cihetle V.B.nin travmatik tesirle öldüğünün t ıbbi delili yoktur. - Ölüme neden olabilecek nitelikte travmatik lezyon bulunmamas ı, toksikolojik incelemede cesetten al ınan örneklerde tedavi için kullan ılan ilaç etken maddes i dışında aranan toksik maddelerin tespit edilmemesi, makroskopik olarak ve histopatolojik incelemede tan ımlanan bulgular ve soru şturma evrak ında kay ıtlı bilgiler (olay ın meydana geli ş şekli, olay yeri inceleme raporu, ifadeler v.s.) birlikte değerlendirildi ğinde V.B. do ğal yolla (kalp-damar hastal ığı sonucu) ölmü ştür. 16. Başsavc ılık, V.B.nin hastal ığına istinaden do ğal yolla öldü ğü gerekçesiyle 27/9/2018 tarihinde ölüm olay ı hakk ında kovuşturmaya yer olmad ığına karar vermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 617. Başvurucu; V.B.nin yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle rahats ızlan ıp ısrarl ı taleplerine ra ğmen tedavisinin yapt ırılmamas ı nedeniyle öldü ğünü, V.B.nin ölümüne kas ıtlı olarak veya ihmal suretiyle neden olan İnfaz Kurumu sorumlular ı da dâhil tüm sorumlular hakk ında suç duyurusunda bulunduklar ını, Başsavc ılığın eksik ve yetersiz incelemeyle karar verdiğini zira V.B.nin tedaviye ili şkin taleplerinin yeterince kar şılan ıp karşılanmad ığı, kulland ığı ilaçlar ın zaman ında ve düzenli olarak kendisine verilip verilmedi ği, bu bağlamda yeterli sa ğlık hizmeti verilip verilmedi ği hususlar ının araştırılmad ığını iddia ederek Başsavc ılıkça verilen karara itiraz etmi ştir (sözü edilen suç duyurusuyla ilgili bilgi için bkz. 19). 18. Diyarbak ır 4. Sulh Ceza Hâkimli ği, kamu davas ının aç ılmas ı için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemedi ği, kovuşturmaya yer olmad ığına dair karar ın etkili soruşturma yap ılmadan verildi ğinin tespit edilemedi ği gerekçesiyle ba şvurucunun itiraz ını 20/8/2019 tarihinde reddetmi ştir. 19. Başvurucu; babas ının yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle rahats ızlan ıp ısrarl ı taleplerine ra ğmen tedavisinin yapt ırılmamas ı nedeniyle öldü ğünü, babas ının ölümüne kas ıtlı olarak veya ihmal suretiyle neden olan İnfaz Kurumu sorumlular ı ile tüm sorumlular hakk ında suç duyurusunda bulunduklar ını belirten ve Ba şsavc ılığa hitaben düzenlenmi ş 31/8/2018 tarihli dilekçeyi ba şvuru formuna eklemi ştir ancak dilekçenin üzerinde herhangi bir havale i şlemi yer almad ığından sözü edilen dilekçenin Ba şsavc ılığa verilip verilmedi ği, verilmiş ise sözü edilen dilekçe üzerine hangi i şlemlerin yap ıldığı tespit edilememi ştir. 20.İnfaz Kurumunca V.B.nin ölümü nedeniyle üç infaz koruma memuru ile dört sağlık memuru hakk ında idari soru şturma yürütülmü ş ve soru şturma sonucunda olay ın meydana gelmesinde ihmal veya kas ıtlar ının bulunmad ığı gerekçesiyle haklar ında idari soruşturma yürütülen ki şiler hakk ında ceza verilmesine yer olmad ığına karar verilmi ştir. Bununla birlikte an ılan soruşturma kapsam ında yap ılan işlemlerin içeri ği saptanamam ıştır. 21. Anayasa Mahkemesince Ceza Mahkemesinden V.B.nin beyan ının tespit edildi ği celseye ait tutanak getirtilmi ştir. An ılan tutana ğa göre V.B. 8/2/2018 tarihinde Ceza Mahkemesi taraf ından tan ık olarak dinlemi ştir ve tutanakta V.B.nin rahats ızlanmas ı ile ilgili bir bilgi yer almamaktad ır. IV.İLGİLİ HUKUK 22.İlgili ulusal hukuk için bkz. Mahmut Alkan , B. No: 2018/7436, 20/10/2021, 30, 32-35. 23. Bir ihlalin ma ğduru oldu ğu iddia edilen ki şi yönünden yap ılan başvurular bağlam ında mağdur s ıfat ı yönünden Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi kararlar ı için bkz. Batuhan Gökçe ve di ğerleri , B. No: 2018/36427, 6/10/2021, 61, 62. V.İNCELEME VE GEREKÇE 24. Anayasa Mahkemesinin 31/3/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 7A. Yaşam Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 25. Başvurucu, öncelikle adil yarg ılanma hakk ının alt güvencelerinden olan kanunla kurulmuş, bağıms ız ve tarafs ız mahkeme önünde yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğinden yak ınm ıştır. Bu iddias ı kapsam ında başvurucu, Hâkimler ve Savc ılar Kurulunun yap ısı ile hâkim ve savc ılar ın atanmas ına, tayinine, meslekte yükselmesine ve bu ki şilerle ilgili disiplin işlemlerine ili şkin usulden bahsederek sulh ceza hâkimliklerinin kanunla önceden kurulmu ş bağıms ız ve tarafs ız mahkeme niteli ğinde olmad ığını iddia etmi ştir. Başvurucu ayr ıca soyut ve genel bir biçimde sulh ceza hâkimliklerinin yürütmenin bir projesi oldu ğunu, bu hâkimliklerde görev alan hâkimlerin ço ğunlukla mesle ğe başlamadan önce iktidar partisinde görev ald ığını, sulh ceza hâkimlerinin tek hâkimli olmas ının yeterli hukuki güvence sağlamad ığını, bu hâkimliklerin kapal ı devre sistemle çal ıştığını (Başvurucunun söz konusu ifadesi ile sulh ceza hâkimlerince verilen karara kar şı yine sulh ceza hâkimli ği nezdinde itira z edilebildi ğini kastetti ği değerlendirilmi ştir.) ileri sürmü ştür. 26. Başvurucu ikinci olarak adil yarg ılanma hakk ının alt güvencelerinden gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğinden şikâyet etmi ştir. Başvurucuya göre ölüm olay ı üzerine resen harekete geçip etkili bir ceza soru şturmas ı yürütmeyen Ba şsavc ılık, verdiği kararda yeterli ve tatmin edici gerekçe sunmam ıştır. Ayr ıca kovuşturmaya yer olmad ığına dair karara yap ılan itiraz üzerine verilen karar, asgari düzeyde de olsa hukuki bir gerekçe içermemektedir. 27. Başvurucu son olarak babas ı V.B.nin, maruz kald ığı kötü muamele ve i şkence ile sağlık hizmetlerinin yetersizli ği nedeniyle öldü ğünü ve ölüm olay ında kas ıt veya ihmali n bulunup bulunmad ığı konusunda etkili bir soru şturma yap ılmad ığını belirterek adil yarg ılanma ile ya şam haklar ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. Bu iddias ı kapsam ında başvurucu; V.B.nin siyasi dü şüncesi ve dünya görü şü nedeniyle hukuka ayk ırı bir şekilde tutukland ığını, nefret söylemlerinin bir sonucu olarak ötekile ştirilip ayr ımc ılığa maruz bırak ılmak suretiyle İnfaz Kurumunda kötü muameleye hatta i şkenceye u ğrad ığını, birçok kez koğuşundan bir ba şka yere götürülerek darp ve eziyet edildi ğini, buna V.B.nin ko ğuş arkadaşlar ının da tan ık olduğunu, V.B.nin ya şadığı haks ız ve hukuka ayk ırı muameleye eklenen kötü muamele ve yetersiz sa ğlık hizmeti nedeniyle olay günü fenala ştığını, sağlık hizmetinden acil yararland ırılmamas ı nedeniyle öldü ğünü, ölüm olay ı hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ında V.B.nin ko ğuş arkadaşlar ının ifadelerine ba şvurulmad ığını, ayr ıca otopsi s ıras ında tespit edilen kaburga ve gö ğüs kafesi k ırıklar ının detayl ı araştırılmad ığını, kamera görüntülerinin soru şturma dosyas ına getirtilmedi ğini öne sürmü ştür. 28. Bakanl ık görüşünde öncelikle ba şvurucunun V.B.nin ölümü nedeniyle tam yarg ı davas ı açmad ığı belirtilerek ihlal iddias ı ile ilgili olarak hukuk sisteminde mevcut hukuki yollar ın başvuru öncesinde tüketilip tüketilmedi ği konusundaki takdirin Anayasa Mahkemesine ait oldu ğu ifade edilmi ştir. Bakanl ık görüşünde ayr ıca V.B.nin İnfaz Kurumundaki tutulma ko şullar ına, bu ba ğlamda İnfaz Kurumunda tutuldu ğu süre zarf ında ald ığı sağlık hizmetlerine ve meydana gelen ölüm olay ı hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ı ile idari soru şturmaya i şaret edilerek V.B.nin ölümünün kalp ve damar hastal ığı sonucu meydana geldi ğinin tespit edildi ği, idari soru şturmada ceza infaz kurumu personelinin ilk müdahaleyi yapma ve ki şiyi hastaneye gönderme hususlar ında herhangi bir gecikme veya ihmalinin bulunmad ığının belirlendi ği, V.B.nin birçok defa çe şitli şikâyetlerine istinaden sağlık hizmetinden yararland ırıldığı, yaşam hakk ının usul boyuyla ilgili gerekliliklerin özenle Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 8yerine getirildi ği aç ıklanm ıştır. Bakanl ık görüşünün V.B.nin İnfaz Kurumunda tutuldu ğu sırada ald ığı sağlık hizmetleriyle ilgili k ısm ı şöyledir: ... Başvurucu yak ınının bar ındırıldığı Ceza İnfaz kurumunda bloklarda 7/24 infaz v e koruma memurlar ının görev yapt ığı, tutuklu/hükümlülerin ko ğuşlar ında bulunan ça ğr butonunu kullanarak olas ı acil ve ihtiyaç durumlar ında personelin oda/ko ğuşa intikalini n sağland ığı, hafta içi mesai saatleri içerisinde kurum revirinde olan 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde doktor ve hem şirenin, kurum bünyesinde ise sa ğlık memurlar ının mesai saatler i içerisinde görev yapt ığı, mesai saatleri d ışında ise Acil 112 Servisinin kuruma intikalinin ivedi olarak sa ğland ığı öncelikle ifade edilmelidir. Ayr ıca ad ı geçenin, 03.07.2017 tarihinde kurumda yap ılan ilk muayenesinde herhangi bir darp izinin bulunmad ığı, beyan ı ile kalp hastas ı olduğunu belirtti ği, 'Delix, Desal, Dilatrend' ilaçlar ını kulland ığı, -04.07.2017 tarihinde kurumda bulunan 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayenesinde 'Ator, Delix, Aldactone, Desal' ilaçlar ının reçete edilerek kendisine elden teslim edildi ği, -07.07.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda, Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Kardiyoloj i Polikliniğine sevk istendi ği ve ayn ı gün ilgili hastaneye sevk edilerek tetkik ve tedavilerini n yap ıldığı, 3 ay sonras ına kontrol önerildi ği, -03.08.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayenede 'Delix, Aldactone' ilaçlar ının reçete edilerek kendisine elden teslim edildi ği, -06.09.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayenede 'Ator, Delix, Aldactone, Desal' ilaçlar ının reçete edilerek kendisine elden teslim edildi ği, -08.09.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda, Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Dahiliye Poliklini ğine sevk edildi ği, -19.09.2017 tarihinde Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Dahiliye Poliklini ğine sevk edilerek tetkik ve tedavilerinin düzenlendi ği, Nöroloji Polikliniğine sevk edildi ği, -25.09.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda, Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Nöroloji Poliklini ğine sevkinin uygun görüldü ğü, -28.09.2017 tarihinde Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Nöroloji Poliklini ğine sevk edilerek tetkik ve tedavilerinin düzenlendi ği, EMG çekimi için randevu verildi ği, -02.10.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda, 'Ator, Delix' ilaçlar ının reçete edilerek kendisine elden teslim edildi ği, -09.10.2017 tarihinde Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Kardiyoloji Poliklini ğine sevk edilerek tetkik ve tedavilerinin düzenlendi ği, 3 ay sonras ına randevu verildi ği, Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 9-17.10.2017 tarihinde Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Nöroloji Poliklini ğine sevk edilerek tetkik ve tedavilerinin düzenlendi ği, EMG çekimi n yap ılarak 3 ay sonras ına randevu verildi ği, -24.10.2017 tarihinde Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Nöroloji Poliklini ğine sevk edilerek tetkik ve tedavilerinin düzenlendi ği ve reçete düzenlendi ği, -02.11.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda 'Aldactone, Atarax, Desol, Delix, Dilatrend' ilaçlar ının reçete edilerek kendisin e elden teslim edildi ği, -09.11.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda 'Coraspin' ilac ın reçete edilerek kendisine elden teslim edildi ği, -24.11.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde muayenesinin yap ıldığı, -08.12.2017 tarihinde Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Kardiyoloji Poliklini ğine sevk edilerek tetkik ve tedavilerinin düzenlendi ği ve kalp pili tak ılmas ı amac ıyla 3 ay sonras ına randevu verildi ği, -19.12.2017 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda 'Aldactone, Dikloron, Talcid, Ulcran, Muscoril' ilaçlar ının reçete edilere k kendisine elden teslim edildi ği, -04.01.2018 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda 'Aldactone, Delix, Coraspin, Colastin' ilaçlar ının reçete edilerek kendisine elden teslim edildi ği, -09.01.2018 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayene sonucunda 'Dilatrend' ilac ın reçete edilerek kendisine elden teslim edildi ği, -17.01.2018 tarihinde Diyarbak ır Gazi Ya şargil Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Nöroloji Poliklini ğine sevk edilerek tetkik ve tedavilerinin düzenlendi ği ve ilaç reçet e edildiği, - 30.01.2018 tarihinde kurum 15 No'lu Aile Sa ğlığı Merkezinde yap ılan muayened e ayaktan tedavi edildi ği ve durum tespiti nedenli heyet raporu sevk i şlemlerinin ba şlat ıldığı, Ceza İnfaz Kurumundaki dosyas ından tespit edilmi ştir. ... 2. Değerlendirme a.İddialar ın Vas ıfland ırılmas ı ve İncelemenin Kapsam ı Yönünden 29. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 30. Başvurucunun iddialar ının bir k ısm ı, Anayasa Mahkemesine göre Anayasa n ın 17. maddesinin üçüncü f ıkras ında güvence alt ına al ınan kötü muamele yasa ğı ile Anayasa n ın Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 1019. maddesinde güvence alt ına al ınan kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine yöneliktir ve a şağıda ayr ı bir başlık alt ında değerlendirilecektir. Ba şvurucunun, babas ının ölümü ile ba ğlant ı kurmas ı nedeniyle sözü edilen iddialara burada da yer verilmi ştir. 31. Başvurucunun geriye kalan iddialar ı ise özünde V.B.nin maruz kald ığı kötü muamele, i şkence, yararland ırıldığı sağlık hizmetlerinin yetersizli ği ve sağlık hizmetlerinden acil olarak yararland ırılmamas ı nedeniyle öldü ğüne,V.B.nin ölümüyle ilgili etkili bir ceza soruşturmas ı yürütülmedi ğine ilişkindir. Ayr ıca başvurucu ba ğıms ız ve tarafs ız mahkemede yarg ılanma hakk ı ile gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğinden yak ınsa da ceza yarg ılamas ı sürecinde haklar ında suç isnad ı bulunmayan ma ğdur, suçtan zarar gören, şikâyetçi veya kat ılan s ıfat ını haiz kişiler adil yarg ılanma hakk ının koruma alan ı d ışındad ır (Onurhan Solmaz , B. No: 2012/1049, 26/3/2013, 24). Bu nedenle bu paragrafta bahsi geçen bütün iddialar ın yaln ızca yaşam hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekli ve yeterli görülmü ştür. 32. Anayasa n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak Kişinin dokunulmazl ığı, maddî ve manevî varl ığı kenar ba şlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: Herkes, ya şama ... hakk ına sahiptir. 33. Anayasa'n ın Devletin temel amaç ve görevleri kenar ba şlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Devletin temel amaç ve görevleri, ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır. 34. Başvurucunun ba şvuruya konu soru şturma sürecinde V.B.nin yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle rahats ızlan ıp ısrarl ı taleplerine ra ğmen tedavisinin yapt ırılmamas ı nedeniyle öldü ğünü ileri sürmesine kar şın bireysel ba şvuruda babas ının neden öldü ğüne yönelik birçok iddiada bulundu ğu görülmü ştür (bkz. 17, 27). Oysa bireysel ba şvurunun ikincil niteli ğinin bir sonucu olarak bireysel ba şvuruya konu yarg ısal süreçte ileri sürülmeyen iddialar ve ortaya konulmayan bilgilerle belgeler bireysel ba şvuruya konu edilemez ( Bayram Gök, B. No: 2012/946, 26/3/2013, 20). Bu sebeple, - V.B.nin yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle rahats ızlan ıp ısrarl ı taleplerine rağmen tedavisinin yapt ırılmamas ı nedeniyle öldü ğüne ilişkin iddia ya şam hakk ının koruma yükümlülü ğüne ilişkin maddi boyutu kapsam ında, - V.B.nin ölümü ile ilgili olarak etkili bir ceza soru şturmas ı yürütülmedi ğine yönelik iddia ise ya şam hakk ının etkili soru şturma yükümlülü ğüne ilişkin usul boyutu kapsam ında tetkik edilecek ancak ba şvurucunun ya şam hakk ı bağlam ında dile getirdi ği sair iddialar hakk ında inceleme yap ılmayacakt ır. b. Kabul Edilebilirlik Yönünden35. Başvurucunun ihlal iddias ının değerlendirilmesine geçmeden önce Anayasa Mahkemesinin konuyla ilgili genel ilkelerinin ortaya konulmas ı gerekmektedir. Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 1136. Anayasa'n ın 17. maddesi, devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen Anayasa'n ın 5. maddesiyle birlikte de ğerlendirildi ğinde devlete birtak ım negatif ve poziti f yükümlülükler yükler ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , B. No: 2012/752, 17/9/2013, 50). 37. An ılan pozitif yükümlülükler kapsam ında devlet, yetki alan ında bulunan tü m bireylerin ya şam hakk ını kamu görevlilerinin, di ğer bireylerin ve hatta ki şinin kendi eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar şı koruma ödevi (ya şam ı koruma yükümlülü ğü) altındad ır (Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 51). 38. Sözü edilen koruma ödevini yerine getirilebilmesi için devletin -ba şka hususlar yan ında bir ki şinin yaşam ına yönelik gerçek ve yak ın bir tehlikenin bulundu ğunun kamu makamlar ınca bilindi ği ya da bilinmesi gerekti ği durumlarda- görevlileri arac ılığıyla makul ölçüler çerçevesinde ve tehlikenin gerçekle şmesini önleyebilecek şekilde önlemler almas ı gerekir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 53). Bu ödev, özgürlü ğünden yoksun bırak ılan kişilerin t ıbbi tedavilerine özen gösterilmesini ve ya şam ı üzerinde olu şabilecek olas ı tehditleri engellemeyi de içerir ve uygun bir t ıbbi tedavinin sa ğlanmas ı konusundaki eksikliklerin ya şam hakk ını koruma yükümlülü ğüne ayk ırılık teşkil edebilir ( Murat Karabulut , B. No: 2013/2754, 18/2/2016, 43). 39. Öte yandan yetkili makamlardan ya şamla ilgili her türlü potansiyel tehdidin gerçekleşmesini önlemek için somut tedbirler almas ı beklenemeyece ği (Mehmet Çetinkaya v e Maide Çetinkaya , B. No: 2013/1280, 28/5/2014 60) gibi özellikle insan davran ışlar ının öngörülemezli ği, öncelikler ve kaynaklar de ğerlendirilerek yap ılacak işlem veya yürütülece k faaliyet tercihi dikkate al ındığında koruma yükümlülü ğünün kamu makamlar ı üzerinde a şırı yük oluşturacak şekilde yorumlanmas ı da mümkün de ğildir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 53). Ayr ıca yaşam hakk ının gerektirdi ği pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmesi kapsam ında al ınacak tedbirlerin belirlenmesi idari ve yarg ısal makamlar ın takdirinde olan bir husustur. Hak ve özgürlüklerin güvence alt ına al ınmas ı ad ına pek çok yöntem benimsenebilir ve mevzuatta düzenlenmi ş herhangi bir tedbirin yerine getirilmesinde ba şarısız olunsa bile pozitif yükümlülükler di ğer bir tedbirle yerine getirilebilir ( Bilal Turan ve di ğerleri (2), B. No: 2013/2075, 4/12/2013, 59). 40. Yaşam hakk ının maddi boyutuyla ilgili genel ilkeler ba ğlam ında son olarak ifade edilmesi gereken husus, devletin yetkili makamlar ının tutuklulukta meydana gelen ölüm olaylar ında ölüm olay ına ilişkin tatmin edici ve inand ırıcı bir aç ıklama getirmekle yükümlü olmas ıdır zira bu tür olaylarda gerçekle şme koşullar ına ilişkin bilgiler ço ğunlukla yetkili makamlar ın erişimindedir ( İpek Deniz ve di ğerleri , B. No: 2013/1595, 21/4/2016, 136). 41. Anayasa Mahkemesine göre devletin ya şam hakk ı kapsam ındaki poziti f yükümlülüklerinin usule ili şkin yönü (usul yükümlülü ğü) ise do ğal olmayan her ölüm olay ının tüm yönleriyle ortaya konulmas ına, sorumlu ki şilerin belirlenmesine ve gerekti ğinde bu kişilerin cezaland ırılmas ına imkân tan ıyan bağıms ız soruşturma yürütülmesini gerektirir (Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 54; Sad ık Koçak ve di ğerleri , B. No: 2013/841, 23/1/2014, 94). 42. Anayasa Mahkemesinin ya şam hakk ının usul boyutu konusunda benimsediği genel ilkelere göre şüpheli bir ölüm olay ı hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ının etkililiği için; Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 12- Soruşturma makamlar ının olaydan haberdar olur olmaz, resen harekete geçerek ölüm olay ını ayd ınlatabilecek ve sorumlular ın belirlenmesini sa ğlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 57), - Soruşturma sürecinin kamu denetimine aç ık olmas ı ve meşru menfaatlerini korumak için ölen ki şinin yak ınlar ının soruşturma sürecine gerekli oldu ğu ölçüde kat ılabilmeleri ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 58), - Soruşturman ın makul bir özen ve süratle yürütülmesi ( Salih Akku ş, B. No: 2012/1017, 18/9/2013, 30), - Soruşturma makamlar ınca olay ın sebebinin objektif analizinin yap ılmas ı ve soruşturma sonucunda al ınan karar ın elde edilen tüm bulgular ın kapsaml ı, nesnel ve tarafs ız bir analizine dayal ı olmas ı (Cemil Dan ışman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014, 99) gerekir. 43. An ılan ilkeler ışığında somut olaya dönüldü ğünde başvurucunun V.B.nin yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle rahats ızlan ıp ısrarl ı taleplerine ra ğmen tedavisini n yapt ırılmamas ı nedeniyle öldü ğünü ileri sürmesine kar şın sağlığında V.B.nin sa ğlık hizmetlerinin yetersizli ğine ve/veya tedavisinin yapt ırılmad ığına yönelik şikâyetlerini yetkili idari ve/veya adli mercilere ta şıdığına dair hiçbir kan ıt ortaya koymad ığı görülmüştür. Ayr ıca başvurucunun iddias ının aksine V.B.nin, İnfaz Kurumunda tutulmaya ba şlad ığı günden olay gününe kadar geçen sürede çe şitli şikâyetleri dolay ısıyla birçok kez sa ğlık hizmetinden istifade etti ği ve kendisine yaz ılan reçetelerde belirtilen ilaçlar ı ald ığı (bkz. 28) anla şılm ıştır. 44. Başvuru dosyas ındaki bilgi ve belgelere göre olay günü saat 12.10 s ıralar ında tutulduğu odadan ç ıkar ılıp saat 12.23 İnfaz Kurumunun SEGB İS odas ına götürülen V.B., Ceza Mahkemesince beyan ının tespit edilmesinden sonra rahats ızlanm ış ve durum hemen 15 No.lu Aile Sa ğlığı Merkezindeki görevliler ile 112 Acil Ça ğrı Merkezine bildirilmiştir. Cankurtaran gelinceye kadar sa ğlık görevlileri ile bir hekim yakla şık on beş dakika süreyle V.B.ye t ıbbi müdahalede bulunmu ştur. Cankurtaran ın saat 12.45 s ıralar ında İnfaz Kurumuna gelmesi sonras ında cankurtaran ve İnfaz Kurumu görevlilerince yap ılan CPR e şliğinde Hastaneye götürülen V.B., yap ılan canland ırma işlemine yan ıt vermemi ş ve kalp-dama r hastal ığı sonucu vefat etmi ştir (bkz. 8, 9, 11, 15). Bu bak ımdan başvurucunun V.B.nin yetersiz sa ğlık koşullar ı nedeniyle rahats ızlan ıp ısrarl ı taleplerine ra ğmen tedavisini n yapt ırılmamas ı nedeniyle öldü ğüne, böylece ya şam hakk ının maddi boyutunun ihlal edildiğine ilişkin iddias ı aç ıkça dayanaktan yoksundur. 45. Yaşam hakk ının etkili soru şturma yükümlülü ğüne ilişkin usul boyutunun ihlal edildiğine yönelik iddiaya gelince V.B.nin vefat ı sonras ında Başsavc ılık ivedilikle ölüm olay ı hakk ında bir soru şturma ba şlatm ıştır. Bu soru şturma kapsam ında Başsavc ılığın talimat ına istinaden kollukça İnfaz Kurumunda görevli sa ğlık memurlar ı M.T., M.S., C.K. ve A.A.n ın ifadeleri al ınm ış, başvurucu aksini iddia etse de İnfaz Kurumundan temin edilen kamera görüntüleri iki polis memuru taraf ından incelenmi ştir (bkz. 12). Ölü muayenesi ve otopsi sıras ında yap ılan işlemler neticesinde V.B.nin zehirlenerek öldü ğüne dair t ıbbi delil bulunmad ığı, sternum ve kot kemik k ırıklar ının yeniden canland ırma işlemi sonucu meydana gelmesinin mümkün oldu ğu ve travmatik tesirle öldü ğüne dair delil bulunmayan V.B.nin kalp-damar hastal ığı sonucu öldü ğü tespit edilmi ştir. Başvurucu kaburga ve gö ğüs kafesi kırıklar ının detayl ı araştırılmad ığını ileri sürse de ATK Diyarbak ır Grup Ba şkanl ığında görevli olup ölü muayenesi ve otopsi i şlemini yapan adli t ıp uzman ınca haz ırlanan 14/8/2018 Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 13tarihli raporda aç ıkça kemik k ırıklar ının yeniden canland ırma işlemleri ile husulü mümkün olduğu ve V.B.nin travmatik tesirle öldü ğünün t ıbbi delilinin bulunmad ığı aç ıklanm ıştır (bkz. 15). Ayr ıca başvurucu Ba şsavc ılıkça verilen kovu şturmaya yer olmad ığına dair karara itiraz edebilmiş ve soruşturmaya kat ılım konusunda bir engelle kar şılaşmam ıştır. 46. Başvurucu sulh ceza hâkimlerinin ba ğıms ız olmad ığı yolunda soyut birçok iddia dile getirse de ba şvuruya konu soru şturma özelinde soru şturmay ı yürüten Cumhuriyet savc ısı ile kovuşturmaya yer olmad ığına dair karara yap ılan itiraz ı inceleyen sulh ceza hâkimiyl e ilgili somut hiçbir iddiada bulunmam ıştır. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi herhangi bir somut olgu ve kan ıtla desteklenmeyen, soru şturman ın bağıms ız olmad ığına yönelik iddiaya kat ılmamaktad ır. 47. Başvurucu, V.B.nin ko ğuş arkadaşlar ının ifadelerine ba şvurulmad ığını öne sürmüştür. Ne var ki ölüm olay ını çevreleyen ko şullar ın ve varsa sorumlular ın tespitine engel olmad ığı sürece Anayasa n ın 17. maddesi gere ğince yürütülecek soru şturmalarda soru şturma makamlar ının olay ın gelişimine ve delillerin elde edilmesine ili şkin olarak ölen ki şinin yak ınlar ının her türlü iddialar ını ve taleplerini kar şılama zorunlulu ğu bulunmamaktad ır (Yavuz Durmu ş ve diğerleri, B. No: 2013/6574, 16/12/2015, 62; Mahpulah Özarslan , B. No: 2016/12544, 15/9/2020, 62). Somut olayda da sözü edilen eksiklik ba şvuruya konu ölüm olay ını çevreleyen ko şullar ın tespitine engel olmam ıştır. O hâlde ya şam hakk ının etkili soruşturma yürütme yükümlülü ğüne ilişkin usul boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddia da açıkça dayanaktan yoksundur. 48. Aç ıklanan gerekçelerle ya şam hakk ının maddi ve usul boyutlar ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 1. Başvurucunun İddialar ı 49. Başvurucu; V.B.nin siyasi dü şüncesi ve dünya görü şü nedeniyle hukuka ayk ırı bir şekilde tutukland ığını, nefret söylemlerinin bir sonucu olarak ötekile ştirilip ayr ımc ılığa maruz b ırak ılmak suretiyle İnfaz Kurumunda kötü muameleye hatta i şkenceye u ğrad ığını, birçok kez ko ğuşundan bir ba şka yere götürülerek darp ve eziyet edildi ğini, buna V.B.nin koğuş arkadaşlar ının da tan ık olduğunu iddia ederek ya şam hakk ı ile kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğini öne sürmü ştür. 2. Değerlendirme a.İddialar ın Vas ıfland ırılmas ı Yönünden 50. Başvurucunun V.B.nin tutuklulu ğunun hukuki olmad ığına yönelik iddias ının kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ında kapsam ında, diğer iddialar ı ise kötü muamele yasa ğı ve yasakla ba ğlant ılı olarak eşitlik ilkesi kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 51. Anayasa n ın iddialar ın değerlendirmeye esas al ınacak 10. maddesinin birinci fıkras ı, 17. maddesinin üçüncü f ıkras ı ve 19. maddesinin birinci f ıkras ı ile üçüncü f ıkras ının birinci cümlesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 14 Madde 10 Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî dü şünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ay ırım gözetilmeksizin kanun önünde e şittir. Madde 17 ... Kimseye i şkence ve eziyet yap ılamaz; kimse insan haysiyetiyle ba ğdaşmayan bir cezaya veya muameleye tâbi tutulamaz. Madde 19Herkes, ki şi hürriyeti ve güvenli ğine sahiptir. ... Suçluluğu hakk ında kuvvetli belirti bulunan ki şiler, ancak kaçmalar ını, delillerin yokedilmesini veya de ğiştirilmesini önlemek maksad ıyla veya bunlar gibi tutuklamay ı zorunlu k ılan ve kanunda gösterilen di ğer hallerde hâkim karar ıyla tutuklanabilir. b. Kabul Edilebilirlik Yönünden 52. Anayasa Mahkemesine göre ölenin yak ınlar ı taraf ından yap ılan bireysel başvurularda ancak ölüm olay ıyla yak ından bağlant ılı olmas ı (örneğin ölümün kötü muamele sonucu meydana gelmesi) ko şuluyla ölen ad ına kötü muamele yasa ğının ve/veya ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ileri sürülebilir (daha fazla bilgi için bkz. Batuhan Gökçe ve di ğerleri , 85-90). 53. Başvurucu, i şbu başvuruyu V.B.nin ölümü hakk ında yürütülen soru şturma kapsam ında verilen nihai karar üzerine yapsa da V.B.nin kalp-damar hastal ığı sonucu ölüm ü ile V.B.nin tutuklanmas ı ve tutuklulu ğu süresince maruz b ırak ıldığını iddia etti ği kötü muameleler aras ında yak ın bağlant ı bulunduğuna dair somut bir veri sunmam ıştır. Başvuruya konu edilen ceza soru şturmas ındaki hiçbir unsur da bahsi geçen yak ın bağlant ının varl ığına işaret etmemektedir. Ayr ıca başvurucu, an ılan ihlal iddialar ının incelenmesini zorunlu k ılan bir nedenden de söz etmemi ştir. Bu ko şullar alt ında Anayasa Mahkemesi ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ının, kötü muamele yasa ğının ve bu yasakla ba ğlant ılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddialar yönünden ba şvurucunun ma ğdur s ıfat ının bulunmad ığı sonucuna varm ıştır. 54. Aç ıklanan gerekçelerle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının, kötü muamele yasağının ve bu yasakla ba ğlant ılı olarak e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin kişi bak ımından yetkisizli k nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; Başvuru Numaras ı: 2019/31888 Karar Tarihi : 31/3/2022 15A. 1. Ya şam hakk ının maddi ve usul boyutlar ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının, kötü muamele yasa ğının ve bu yasakla bağlant ılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın kişi bak ımından yetkisizli k nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 31/3/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş