TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MOHAMMED DARWEESH ALHABABI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/12457) Karar Tarihi: 3/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Muzaffer KORKMAZ Başvurucu : Mohammed Darweesh ALHABABI Vekili : Av. Ahmet UYGUR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; haks ız şekilde idari gözetim alt ında tutulma
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MOHAMMED DARWEESH ALHABABI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/12457) Karar Tarihi: 3/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Muzaffer KORKMAZ Başvurucu : Mohammed Darweesh ALHABABI Vekili : Av. Ahmet UYGUR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; haks ız şekilde idari gözetim alt ında tutulma nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/4/2020 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına ve başvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. Irak uyruklu ba şvurucu hakk ında DEA Ş silahl ı terör örgütünün üyesi oldu ğuna ilişkin istihbari bilgilerin bulundu ğu gerekçesiyle Samsun Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından soru şturma başlatılm ış ve başvurucu 30/12/2019 tarihinde gözalt ına al ınm ıştır. 7. Başvurucu ifadesinin al ınmas ının ard ından 7/1/2020 tarihinde serbest bırak ılm ı ştır. Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 38. Samsun Valili ği İl Göç İdaresi Müdürlü ğünce 8/1/2020 tarihinde ba şvurucu hakk ında kamu düzeni aç ısından tehdit olu şturduğu gerekçesiyle s ınır d ışı etme ve alt ı ay süreyle idari gözetim karar ı alınm ıştır. 9. Göç idaresince verilen s ınır d ışı etme ve idari gözetim kararlar ında; Samsun İl Emniyet Müdürlü ğünün 8/1/2020 tarihli ve " Kamu Güvenli ği" başlıklı yaz ısı ile 4/4/2013 tarihli ve 6458 say ılı Yabanc ılar ve Uluslararas ı Koruma Kanunu'nun 54. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (b), (d) bentleri ve 57. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına dayan ılm ıştır. 10. S ınır d ışı karar ında, başvurucunun vatanda şı olduğu ülkeye veya transit gidebilece ği bir ülkeye ya da güvenli üçüncü bir ülkeye s ınır d ışı edileceği belirtilmi ştir. 11. Başvurucu, i şlemlerin tamamlanmas ının ard ından Kocaeli Gündo ğdu Geri Gönderme Merkezine teslim edilmi ştir. 12. Öte yandan Samsun Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca 10/1/2020 tarihinde silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan ba şvurucu hakk ında kovu şturmaya yer olmad ığına kara r verilmiştir. Kararda istihbari bilgi d ışında başvurucu aleyhine delil bulunmad ığı ifade edilmiştir. A. S ınır D ışı Karar ına Karşı Aç ılan İptal Davas ı Süreci 13. Başvurucu, s ınır d ışı işlemine kar şı 31/1/2020 tarihinde Samsun 1. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davas ı açm ıştır. 14. Mahkeme 13/2/2020 ve 16/9/2020 tarihli ara kararlar ıyla; s ınır d ışı karar ının başvurucuya tebli ğ edilip edilmedi ğinin ve ba şvurucunun Türkiye'ye giri şinin yasaklanmas ına ilişkin herhangi bir karar bulunup bulunmad ığının daval ı idareye sorulmas ına, ilgili belgelerin de yasal süreler içinde daval ı idare taraf ından gönderilmesine karar vermi ştir. Dava, inceleme tarihi itibar ıyla derdesttir. B.İdari Gözetim Karar ına İtiraz Süreci 15. Başvurucu müteaddit defa idari gözetim karar ına itiraz etmi ş ve itirazlar ı reddedilerek idari gözetimin devam ına karar verilmi ştir. 16. Başvurucu son olarak 19/3/2020 tarihinde idari gözetim karar ına itiraz etmi ştir. Başvurucu; itiraz dilekçesinde, idari gözetim karar ının usul ve yasaya ayk ırı olduğunu, içinde bulunduğu durum nedeniyle s ınır d ışı edilemeyecekler aras ında bulundu ğunu, bu nedenle hakk ındaki idari gözetimin sona erdirilmesi gerekti ğini belirtmi ştir. 17. Samsun 2. Sulh Ceza Hâkimli ği 31/3/2020 tarihinde ba şvurucunun itiraz ının reddine kesin olarak karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Hâkimliğimizce itiraza tabi maddi vak ıa incelendi ğinde itiraz eden hakk ındaki Samsun Valiliği Göç İdaresi İl Müdürlü ğünce gönderilen tüm evraklar ın tetkiki sonunda itiraz edenin 6458 say ılı Yabanc ılar ve Uluslararas ı Koruma Kanunu'nun 54. maddesinin (d) bendini (kamu düzeni-kamu güvenli ği aç ısından tehdit olu şturanlar, kaçma-kaybolma riski bulunanlar) ihlal etti ğinden dolay ı itiraz eden hakk ında s ınır d ışı karar ı al ındığı ve idari Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 4gözetime tabi tutuldu ğu, bu ba ğlamda itiraz eden hakk ında idari gözetim şartlar ı halen devam etti ği anlaşılmakla itiraz eden vekilinin talebinin reddine ... [karar verilmi ştir.]" 18. An ılan karar ba şvurucuya 1/4/2020 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 19. Başvurucu 7/4/2020 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 20.İlgili hukuk için bkz. Şekip Karkur , B. No: 2020/7458, 2/6/2020, 18-33. V.İNCELEME VE GEREKÇE 21. Mahkemenin 3/12/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 22. Başvurucu; hukuka ayk ırı bir şekilde idari gözetim alt ına al ındığını ve süreçte verilen kararlar ın gerekçesiz oldu ğunu belirterek ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ı ile adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 23. Anayasa'n ın 16. maddesi şöyledir: ''Temel hak ve hürriyetler, yabanc ılar için, milletleraras ı hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir." 24. Anayasa'n ın 19. maddesinin birinci f ıkras ı ile ikinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes, ki şi hürriyeti ve güvenli ğine sahiptir. Şekil ve şartlar ı kanunda gösterilen: usulüne ayk ırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakk ında s ınır d ışı etme yahut geri verme karar ı verilen bir ki şinin yakalanmas ı veya tutuklanmas ı; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun b ırak ılamaz." 25. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ı kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ı çerçevesinde, tutman ın hukukili ği kapsam ında ele al ınacakt ır. 1. Başvuru Yollar ının Tüketilmesine İlişkin Olarak 26. Anayasa'n ın 19. maddesinin sekizinci f ıkras ı uyar ınca hürriyeti k ısıtlanan kişi kısa sürede durumu hakk ında karar verilmesini ve bu k ısıtlaman ın kanuna ayk ırılığı hâlinde hemen serbest b ırak ılmas ını sağlamak amac ıyla yetkili bir yarg ı merciine ba şvurma hakk ına sahiptir ( Mehmet Haberal , B. No: 2012/849, 4/12/2013, 122). Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 527. Serbest b ırak ılmak amac ıyla yetkili yarg ı merciine yap ılmas ı gereken başvurudan söz edildi ğinden an ılan hakk ın uygulanmas ı ancak talep hâlinde söz konusu olabilecektir. Dolay ısıyla burada belirtilen bir yarg ı merciine ba şvurma hakk ı, s ınır d ışı edilmek amac ıyla hürriyetinden yoksun b ırak ılan kimseler bak ımından da uygulanmas ı gereken bir güvencedir. 28. Bu ba ğlamda ilgili yarg ı merciinin taraflardan ve yürütmeden ba ğıms ız, tarafs ız olmas ının yan ı sıra kişinin serbest b ırak ılmas ına karar vermeye yetkili olmas ı gerekir. Bu çerçevede s ınır d ışı edilmek üzere gözetim alt ına al ınanlar ın 6458 say ılı Kanun'un 57. maddesinin (6) numaral ı fıkras ına göre idari gözetim karar ına karşı sulh ceza hâkimliklerine itirazda bulunulabilmeleri mümkündür ve hâkimlik bu ki şilerin serbest b ırak ılmalar ına karar verme yetkisine sahiptir. Dolay ısıyla sulh ceza hâkimli ğine serbest b ırak ılmak amac ıyla başvurman ın bireysel ba şvuru öncesinde tüketilmesi gereken etkili bir ba şvuru yolu olduğunda şüphe bulunmamaktad ır. 29. Öte yandan sulh ceza hâkiminin idari gözetim karar ının hukuka uygun oldu ğuna hükmetmesi durumunda -idari yarg ı merciinin idari gözetim karar ının hukukili ğini denetleme yetkisinin bulunmad ığı gözetildi ğinde- 6/1/1982 tarihli ve 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usul ü Kanunu'nun 2. maddesinde öngörülen tam yarg ı davas ının idari gözetim karar ının hukuka ayk ırı olduğu şikâyetlerine ba ğlı tazminat istemi yönünden etkisiz hâle gelece ği anlaşılmaktad ır. Bu gibi hâllerde sulh ceza hâkiminin idari gözetim karar ının hukuka uygun olduğuna dair karar ının kesinle şmesinden itibaren süresi içinde do ğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunulabilir ( B.T. [GK], B. No: 2014/15769, 30/11/2017, 72). 30. Ayr ıca herhangi bir idari gözetim karar ı olmaks ızın özgürlü ğünden yoksun bırak ılanlar ın idari gözetim alt ına al ınm ış olmas ından doğan zararlar için do ğrudan idari yarg ı mercilerinde tam yarg ı davas ı açabilece ği konusunda tereddüt bulunmamaktad ır (B.T., 74). Ancak bu durum idari gözetimin sona erdi ği hâller için geçerlidir. 2577 say ılı Kanun'un 2. maddesinde öngörülen tam yarg ı davas ı kişilerin serbest b ırak ılmalar ını sağlayan bir niteliğe sahip de ğildir. Elbette s ınır d ışı edilme idari i şlemi söz konusu oldu ğunda buna bağlı olarak gözetim alt ına alman ın da hukuki dayana ğı ortadan kalkacakt ır. Ancak idar e mahkemesinin hukuki denetim yapaca ğı as ıl işlem gözlem alt ına alma karar ı değil s ınır d ışı etme karar ı olacakt ır. Böyle bir ba şvuru yolu, serbest b ırak ılan kişiler bak ımından -tazminat suretiyle- yeterli bir giderim sa ğlayabilir ve bu nedenle ancak tutulma hâli sona eren kimseler bak ımından etkili bir ba şvuru yolu olarak kabul edilebilir. 31. Somut olayda ba şvurucunun idari gözetim karar ına yapt ığı itiraz, Samsun 2. Sulh Ceza Hâkimli ğince reddedilmi ştir. Başvurucu, bu karardan sonra da idari gözetim altında tutulmaya devam edildi ğinden idari yarg ıda tam yarg ı davas ı açma yolunu tüketme zorunlulu ğunun bulunmad ığı değerlendirilmi ştir. Zira idare mahkemelerine aç ılacak tam yarg ı davas ı sonucunda verilecek karar, ba şvurucunun -tazminat elde etmekten öte- serbest kalmas ını sağlayacak bir i şleve sahip de ğildir. Dolay ısıyla başvurunun di ğer kabul edilebilirlik kriterleri yönünden de ğerlendirilmesi gerekir. 2. Genel İlkeler 32. Genel ilkeler için bkz. Şekip Karkur , 45-58. Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 63.İlkelerin Somut Olaya Uygulanmas ı 33. Somut olayda ba şvurucunun s ınır d ışı edilmek üzere geri gönderme merkezinde idari gözetim alt ına al ındığı anlaşılmaktad ır. Bu nedenle ba şvurucunun tutulmas ının Anayasa'n ın 19. maddesinin ikinci f ıkras ı kapsam ına girdiği sonucuna var ılm ıştır. 34. Başvurucu hakk ında verilen s ınır d ışı etme işlemine ba ğlı idari gözetim karar ından başvurucunun 6458 say ılı Kanun'un 54. maddesinde yer verilen "kamu düzeni veya kamu güvenli ği ya da kamu sa ğlığı aç ısından tehdit olu şturan" bir kişi olarak değerlendirildi ği anlaşılmaktad ır. Başvurucunun idari gözetim alt ına al ınmas ı ise 6458 say ılı Kanun'un 57. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına dayand ırılm ıştır. Bu hükme göre s ınır d ışı etme karar ı al ınanlardan "kaçma ve kaybolma riski bulunan, Türkiye'ye giri ş veya ç ıkış kurallar ını ihlal eden, sahte ya da as ılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaks ızın Türkiye'den ç ıkmalar ı için tan ınan sürede ç ıkmayan, kamu düzeni, kamu güvenli ği veya kamu sa ğlığı aç ısından tehdit olu şturanlar" hakk ında valilik taraf ından idari gözetim karar ı al ınabilir. Dolay ısıyla başvurucunun idari gözetim alt ına al ınmas ının kanuni dayanağının bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 35. Kanuni dayana ğı bulunduğu anlaşılan tutma hâlinin Anayasa'n ın 16. maddesi uyar ınca milletleraras ı hukuka uygun olarak gerçekle şip gerçekle şmediğinin belirlenmesi gerekir. Bu konuda Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerin ba şında Birle şmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararas ı Sözleşme (MSHUS) ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi (AİHS) gelmektedir. MSHUS'nin 9. maddesine göre '' Herkes ki şi özgürlüğü ve kişi güvenliği hakk ına sahiptir ve hiç kimse keyfi olarak gözalt ına al ınamaz veya tutulamaz. Hiç kimse hukukun öngördü ğü sebepler ve usuller d ışında özgürlü ğünden yoksun b ırak ılamaz. '' Birleşmiş Milletler İnsan Haklar ı Komitesinin 9. Maddeye İlişkin 8 No.lu Genel Yorumu'na göre 9. maddenin birinci f ıkras ı tüm özgürlükten yoksun b ırakma hâlleri, cezai hâller veya hastal ık, serserilik, uyu şturucu ba ğıml ılığı, eğitim sebebiyle özgürlükten yoksun kalma hâlleri, göç kontrolünden kaynaklanan k ısıtlamalar ve benzeri hâller aç ısından da uygulanabilir. S ınır d ışı etme amac ıyla tutma hâli de bu hüküm kapsam ına girmektedir. MSHUS nin 9. maddesi " hukukun öngördü ğü sebepler ve usuller d ışında" ibaresinden anla şılacağı üzere ulusal hukuka at ıf yapmaktad ır. AİHS'in 5. maddesi de hakk ında derdest bir s ınır d ışı ya da iade i şleminin olmas ı nedeniyle ki şinin yasaya uygun olarak yakalanmas ı veya tutulmas ına cevaz vermektedir ve A İHS de ulusal hukuka at ıf yapmaktad ır (Şekip Karkur , 61). Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesinin bu tutma hâline ilişkin inceleme yöntemi ile Anayasa Mahkemesinin inceleme yöntemi benzer oldu ğundan bu konuda ayr ıca bir de ğerlendirmeye gerek görülmemi ştir. Dolay ısıyla başvurucunun tutulmas ının milletleraras ı hukuka uygun olmad ığı yönünde bir tespite var ılmam ıştır. Ayr ıca başvurucunun bu yönde bir iddias ı da bulunmamaktad ır. 36. Anayasa'n ın 19. maddesinin ikinci f ıkras ına göre hakk ında s ınır d ışı etme ya da geri verme karar ı verilen bir ki şinin yakalanmas ı veya tutulmas ı mümkündür. Öte yandan 6458 say ılı Kanun'un 54. maddesinde haklar ında s ınır d ışı edilme karar ı al ınacak yabanc ılar say ılırken "Kamu düzeni veya kamu güvenli ği ya da kamu sa ğlığı aç ısından tehdi t oluşturanlar" a da yer verilmi ştir. Ayn ı Kanun'un 57. maddesinde ise s ınır d ışı edilmeleri kararlaştırılanlardan hangileri hakk ında valilikler taraf ından idari gözetim karar ı verileceği düzenlenmi ştir. Bu ba ğlamda s ınır d ışı edilmelerine karar verilen ki şilerden güvenliği veya kamu sağlığı aç ısından tehdit olu şturanlar valilik karar ıyla idari gözetim alt ına al ınacak kişilerdendir ( Şekip Karkur , 62). Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 737. Somut olayda Samsun Valili ğinin, DEA Ş silahl ı terör örgütüyle ba ğlant ısının bulunduğuna ilişkin istihbari nitelikteki bilgilerden hareketle Irak uyruklu ba şvurucunun s ınır dışı edilmesine karar verdi ği, ayr ıca kamu düzeni aç ısından tehdit olu şturduğunu değerlendirerek ba şvurucunun idari gözetim alt ına al ınmas ını kararlaştırdığı görülmektedir. Buna göre ba şvurucu hakk ındaki idari gözetim karar ı sınır d ışı etmeye yöneliktir. S ınır d ışı karar ında başvurucunun vatanda şı olduğu ülkeye veya transit gidebilece ği bir ülkeye ya da güvenli üçüncü bir ülkeye s ınır d ışı edileceği belirtilmi ştir. Dolay ısıyla başvurucunun ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ına idari gözetim alt ına alma yoluyla yap ılan müdahalenin me şru bir amac ının bulunmad ığını söylemek mümkün de ğildir. 38. Diğer taraftan ba şvurucu hakk ındaki idari gözetim tedbirinin ölçülü olup olmad ığının da belirlenmesi gerekir. Bir idari gözetim tedbirinin Anayasa'n ın 13. ve 19. maddeleri kapsam ında ölçülülü ğünün belirlenmesinde somut olay ın tüm özellikleri dikkate alınmal ıdır. 39. Başvurucu, Irak'tan geldi ği için s ınır d ışı edilemeyecek ki şilerden oldu ğunu ileri sürmüş ise de ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ı bağlam ında s ınır d ışı işlemine ili şkin karar ın hakl ı bir gerekçeye dayan ıp dayanmad ığı bireysel ba şvurunun inceleme kapsam ında bulunmamaktad ır. Zira devletin yabanc ılar ı ülkeye kabul etmekte veya s ınır d ışı etmekte oldukça geni ş bir takdir yetkisinin bulundu ğu kuşkusuzdur. Burada önemli olan s ınır d ışı etme işlemlerinin yürütülmesidir. Bu aç ıdan s ınır d ışı etme işleminin özenle yürütülüp yürütülmedi ğinin incelenmesi gerekir (benzer yönde de ğerlendirmeler için bkz. Şekip Karkur , 64). 40. Somut olayda ba şvurucu, s ınır d ışı etme işlemine kar şı iptal davas ı açm ış, iptal davas ı açmas ıyla birlikte i şlemin yürütmesi durdurulmu ştur. İlgili idarece ba şvurucunun vatandaşı olduğu Irak'a veya transit gidebilece ği bir ülkeye ya da güvenli üçüncü bir ülkeye sınır d ışı edileceğinin kararla ştırıldığı görülmü ştür. İptal davas ını inceleyen Mahkeme ise 13/2/2020 ve 16/9/2020 tarihli ara kararlar ıyla, s ınır d ışı karar ının başvurucuya tebli ğ edilip edilmediği hususu ile ba şvurucunun Türkiye'ye giri şinin yasaklanmas ına ilişkin herhangi bir karar bulunup bulunmad ığının daval ı idareye sorulmas ına ve ilgili belgelerin yasal süreler içinde daval ı idare taraf ından gönderilmesine karar vermi ş; inceleme a şamas ını usulüne uygun bir şekilde sonuçland ırm ıştır. Bu aç ıklamalar çerçevesinde ba şvurucunun s ınır d ışı edilmesi sürecinde bir özensizlik tespit edilememi ştir. 41. Diğer taraftan tutulman ın ölçülülü ğünün değerlendirilmesinde ba şvurucuy a idari gözetime kar şı usule ili şkin güvencelerin sa ğlan ıp sağlanmad ığının da belirlenmesi gerekir. Bu ba ğlamda idari gözetim alt ında tutulma bak ımından kural olarak 6 ayl ık azami bir süre belirlenmi ştir. Dolay ısıyla s ınır d ışı işlemleri bitmese de yasal sürenin sonunda ki şinin serbest b ırak ılmas ı gerekecektir. Böylelikle s ınır d ışı etme sürecinin uzamas ı dolay ısıyla kişilerin aşırı bir şekilde/sürede hürriyetlerinden yoksun b ırak ılmalar ının önüne geçilmek istenmiştir. Ayr ıca idari gözetimin devam ında bir zaruretin olup olmad ığının valilikler taraf ından her ay düzenli olarak de ğerlendirilmesi ko şulu getirilmi ştir. Bu de ğerlendirme için ayl ık (otuz günlük) sürenin beklenmesine de gerek yoktur. Buna göre idari gözetimin devam ında zaruret görülmeyen yabanc ılar için idari gözetim derhâl sonland ırılır. Yine idari gözetime alternatif olarak temel hak ve özgürlükleri daha s ınırlı şekilde etkileyen tedbirlerin (belli bir adreste ikamet etme, belirlenecek şekil ve sürelerde bildirimde bulunma, teminat, elektronik izleme gibi) uygulanmas ı mümkün k ılınm ıştır. Öte yandan idari gözetim karar ı, idari gözetim süresinin uzat ılmas ı ve her ay düzenli olarak yap ılan değerlendirme sonuçlar ı gerekçesiyle birlikte yabanc ıya, onun yasal temsilcisine ya da avukat ına tebliğ edilmektedir. Başvuru Numaras ı: 2020/12457 Karar Tarihi : 3/12/2020 8Son olarak idari gözetim alt ına al ınan kişi, yasal temsilcisi ya da avukat ı idari gözetim karar ına karşı sulh ceza hâkimine ba şvurabilir; sulh ceza hâkimi de incelemeyi be ş gün içinde sonuçland ırmak zorundad ır. Sulh ceza hâkiminin bu karar ı kesindir. İdari gözetim alt ında tutulan ki şi, idari gözetim şartlar ının ortadan kalkt ığı veya değiştiği iddias ıyla yeniden sulh ceza hâkimine ba şvurabilir. İdari gözetim i şlemine kar şı yarg ı yoluna başvuranlardan avukatl ık ücretlerini kar şılama imkân ı bulunmayanlara, talepleri hâlinde avukatl ık hizmeti de sağlanmaktad ır (Şekip Karkur , 66). 42. Dolay ısıyla idari gözetim alt ına alma süreci için öngörülen usule dai r güvenceler aç ısından değerlendirildi ğinde başvurucuya hangi nedenle idari gözetim alt ında tutulduğuna ilişkin bir bildirim yap ıldığı, başvurucunun idari gözetim karar ına karşı Sulh Ceza Hâkimli ğine başvurduğu, Hâkimli ğin de yeterli bir gerekçeyle ba şvurucunun talebini reddettiği görülmektedir (bkz. 15-17). 43. Başvurucu, idari gözetim karar ına yapt ığı itiraz ın reddedilmesi üzerine bireysel başvuruda bulunmu ş; bireysel ba şvuruda bulunduktan sonraki süreçte ise idari gözetimin devam ında zaruret olup olmad ığının denetlenip denetlenmedi ği, idari gözetim şartlar ının ortadan kalkt ığı veya değiştiği hususunda herhangi bir iddia ileri sürmemi ştir. Dolay ısıyla bu usul güvenceleri yönünden bir de ğerlendirme yap ılmam ıştır. 44. Aç ıklanan gerekçelerle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ına ilişkin bir ihlali n bulunmad ığı aç ık olduğundan başvurunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 3/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ