TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HALİL EMRE ACAR BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/9392) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/9392 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Halil Emre ACAR Temsilcisi : Semra ACAR Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ölümcül bir hastal ığın tedavisi için reçete edilen
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HALİL EMRE ACAR BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/9392) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/9392 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Halil Emre ACAR Temsilcisi : Semra ACAR Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ölümcül bir hastal ığın tedavisi için reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından karşılanmas ı amac ıyla yap ılan talebin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/3/2020 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvurucu, tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmiştir. Başvurucunun tedbir talebinin 20/3/2020 tarihinde kabulüne karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2020/9392 Karar Tarihi : 22/2/2022 27. 5/8/2007 doğumlu olan ba şvurucuya juvenil hipofasfatazya tan ısı konulmu ştur. Başvurucunun tedavisini planlayan hekimin asfotase alfa etken maddeli Strensiq isimli ilac ın kullan ımını uygun görmesi sonras ında başvurucunun Türkiye İlaç ve T ıbbi Cihaz Kurumuna başvurusu üzerine söz konusu ilac ın 1 y ıllık kullan ım dozunun ve ithalinin uygun görüldü ğü bildirilmi ştir. 8.İlaç bedelinin ödenmesi talebiyle SGK'ya yapt ığı başvurusunun reddi üzerine başvurucu, ilaca ait bedellerin kar şılanmas ı için SGK aleyhine Ankara 17. İş Mahkemesinde (İş Mahkemesi) dava açm ış ve ihtiyati tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. 9.İş Mahkemesinin 7/2/2020 tarihli karar ıyla ilaç bedelinin SGK taraf ından tam ve kesintisiz bir şekilde kar şılanmas ına yönelik ihtiyati tedbir karar ı verilmiştir. SGK vekilinin karara kar şı yapt ığı istinaf talebini inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi 8/9/2020 tarihinde talebin reddine karar vermi ştir. 10. SGK'ca ilaç bedelinin Sa ğlık Bakanl ığı onay belgesi, reçete asl ı, ilaç kullan ım raporunun onayl ı örneği ve kullan ılan ilaca ait bo ş kutular ın ibraz edilmesi hâlinde ödeneceğinin başvurucuya bildirilmesi üzerine ba şvurucu, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa SGK taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. Anayasa Mahkemesi 20/3/2020 tarihinde tedbir talebinin kabulüne karar vermi ştir. 11. UYAP üzerinden yap ılan inceleme neticesinde, İş Mahkemesindeki yarg ılaman ın derdest oldu ğu anlaşılm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 13. Başvurucu; hastal ığının tedavisi için gerekli olan ilac ın maliyetinin yüksek olmas ı nedeniyle ilac ı kendi imkânlar ıyla tedarik edemedi ğini, bu nedenle kendisi aç ısından hayati önemi olan ilaç tedavisinin gerçekle şememesine ba ğlı olarak maddi ve manevi bütünlüğünün tehlikeye girece ğini belirtmi ş, maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 14. Bakanl ık görüşünde; devletin vatanda şlar ının maddi ve manevi varl ığının korunmas ı ve geliştirilmesi hakk ını korumak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü oldu ğu fakat bu yükümlülü ğün s ınırsız olmad ığı, ilac ın SGK taraf ından ödenmesinde ihtila f bulunmad ığı, ilac ın ödenme şeklinde ihtilaf oldu ğu bildirilmi ştir. B. Değerlendirme 1. Adli Yard ım Talebi Yönünden 15. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2020/9392 Karar Tarihi : 22/2/2022 32.İhlal İddias ı Yönünden 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar ba şlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir." 17. Başvuruya konu ilaç bedelinin SGK taraf ından ödenmesi talepli yarg ılaman ın derdest oldu ğu görülmü ştür. Bu itibarla ba şvurucunun bireysel ba şvuruya konu etti ği iddialar ına ilişkin olarak hukuk sisteminde mevcut yarg ısal yollar ı tüketmeksizin bireysel başvuruda bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 18. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.