TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR FATMA GÜNDO ĞDU VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/7681) Karar Tarihi: 18/5/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucular : 1. Fatma GÜNDO ĞDU 2. Ayberk GÜNDO ĞDU 3. Ayşegül GÜNDO ĞDU Başvurucular Vekili : Av. Adnan GÜL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, t ıbbi ihmal esa
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR FATMA GÜNDO ĞDU VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/7681) Karar Tarihi: 18/5/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucular : 1. Fatma GÜNDO ĞDU 2. Ayberk GÜNDO ĞDU 3. Ayşegül GÜNDO ĞDU Başvurucular Vekili : Av. Adnan GÜL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, t ıbbi ihmal esas al ınarak ilgili kamu görevlisi hakk ında yürütülen ceza soruşturmas ı sonunda beraat karar ı verilmesi nedeniyle ya şam hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 21/2/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu Fatma Gündo ğdu'nun (ba şvurucu) e şi diğer başvurucular ın ise babas ı Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 3olan R.G., ba şvurucular ile birlikte Antalya'da tatil yapmakta iken 19/7/2010 tarihinde şiddetli baş ağrısı şikâyeti ile özel bir sa ğlık kurumuna ba şvurmuştur. 8. Özel sa ğlık kurumunda beyin kanamas ı geçirdiğinin tespit edilmesini takiben başvurucunun iste ği üzerine R.G. 20/7/2010 tarihinde Akdeniz Üniversitesi Hastanesine (Hastane) sevk edilmi ştir. 9. Söz konusu sevkin ba şvurucunun ilgili Hastanede çal ışan fakat o dönemde izinli olan doktor S.C.A. ile ileti şime geçmesi ile sa ğland ığı, yat ışın doktor S.C.A. ad ına yap ıldığı anlaşılmaktad ır. Doktor S.C.A., R.G.nin tedavisini üstlenmesi için Nöro şirürji Ana Bilim Dal ı Başkan ı doktor M.R.T. ile görü şmüştür. Doktor M.R.T. hastan ın kendisi üzerine kaydedilmesini birkaç gün sonra izne ç ıkacağı için kabul etmemi ştir. 10. Doktor M.R.T., R.G.nin hastanede tetkiklerinin yap ılmas ının ard ından asistanlar ından ald ığı bilgi ve yap ılan tetkiklerden R.G.de acil müdahaleyi gerektirecek çapta kanama olmad ığına kanaat getirmi ştir. Bununla beraber daha önceki sa ğlık kurumund a çekilen anjio grafinin net olmamas ı nedeniyle yeniden anjio grafi çekilmesini ilgili birimden talep etmi ştir. 11. Başvurucu, doktor M.R.T.nin kendileriyle görü şmediğinden yak ınarak T ıp Fakültesi dekan ıyla iletişime geçmi ş ve bunun sonucunda doktor M.R.T. ile görü şmüştür. 12. Doktor M.R.T., R.G. için embolizasyon t ıkama yöntemini önermi ş ancak radyoloji uzman ı olan doktor T.S.nin an ılan tedavinin uygun olmad ığını belirtmesi üzerine öneri başvurucu taraf ından kabul edilmemi ştir. Doktor M.R.T. sonuç olarak ba şvurucuya ameliyat yapamayaca ğını, isterse farkl ı hastaneye sevk için ambulans temin edebilece ğini söylemiştir. İdari ve cezai soru şturma sürecinde olaya dâhil olan ki şilerin ifadelerinden anlaşıldığı kadar ıyla doktor M.R.T.nin ameliyat ı gerçekle ştirmemesi "kanaman ın sebebinin tam anlaşılamam ış olmas ı, bu gibi ameliyatlar ın erken yap ılmas ının risk taşıdığını düşünmesi ve izne ç ıkacak olmas ı" nedenlerine dayanmaktad ır. Ayr ıca yine soru şturma evrak ına konu ifadelerden hastanede beyin ve sinir cerrahisi alan ında ameliyat yapan ba şka bir uzman doktorun (doktor M.A.) bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 13. Başvurucu bu geli şmenin akabinde yine doktor S.C.A. arac ılığı ile yapt ığı araştırma sonucu R.G.yi ameliyat edilmesi ad ına Antalya'da bulunan bir özel sa ğlık kurumuna nakletmi ştir. 14. R.G. özel sa ğlık kurumunda 22/7/2010 tarihinde ameliyat edilmi ş ve akabinde yoğun bak ımda takip edilmi ştir. R.G. 19/8/2010 tarihinde yo ğun bak ımda kardiyak arres t geçirmesi sonucu vefat etmi ştir. 15. Başvurucu, e şinin vefat ında ihmali oldu ğunu ileri sürdü ğü doktor M.R.T. hakk ında Antalya Cumhuriyet Ba şsavc ılığı (Başsavc ılık) nezdinde şikâyetçi olmu ştur. Başsavc ılık 1/3/2011 tarihinde görevsizlik karar ı vererek dosyay ı Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğüne (Üniversite) göndermi ştir. 16. Başvurucunun R.G.nin ilk olarak götürüldü ğü Antalya'da bulunan özel sa ğlık kurumu personeline ili şkin şikâyeti ise Ba şsavc ılık taraf ından 9/5/2012 tarihinde kovuşturmaya yer olmad ığı karar ı ile sonuçland ırılm ıştır. Başsavc ılık gerekçesini İstanbu l Adli T ıp Kurumundan al ınan bilirki şi raporuna dayand ırm ıştır. Raporda özetle " ölümün beyin Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 4kanamas ından ileri geldi ği, anevrizma ameliyatlar ının acil veya elektif olarak yap ılabileceği, bu ameliyatlarda acil cerrahinin şart olmad ığı, hastan ın ameliyata al ınmas ının bir tercih olduğu bu nedenle acil cerrahi giri şimde bulunulmamas ının eksiklik olarak kabul edilemeyece ği ve doktorlara atfedilecek kusur bulunmad ığı" belirtilmi ştir. 17. Başsavc ılığın doktor M.R.T. hakk ında verdi ği 1/3/2011 tarihli görevsizlik karar ı üzerine Üniversite 23/8/2011 tarihinde soru şturma ba şlatm ıştır. Soruşturma sürecinde Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram T ıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dal ı bünyesinde ö ğretim üyesi olarak görev yapan profesör unvanl ı üç akademisyenin oluşturduğu heyetten bilirki şi raporu al ınm ıştır. Bilirkişi raporunda doktor M.R.T.nin R.G.nin ölümü ile ilgili olarak kesin bir şekilde kusurlu oldu ğunu söylemenin mümkün olmad ığı ifade edilmiştir. Üniversite, bilirki şi raporunu esas alarak 27/10/2014 tarihinde men-i muhakeme karar ı vermiştir. 18. Söz konusu karara kar şı başvurucunun yapt ığı itiraz Dan ıştay Birinci Dairesi taraf ından 4/3/2015 tarihli kararla kabul edilmi ş ve lüzumu muhakeme karar ı verilerek dosya gereği yap ılmak üzere Ba şsavc ılığa gönderilmi ştir. Karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: " ... özel hastanede çekilen beyin anjiografisine göre SAK ve anevrizma te şhisind e kuşku bulunmayan hastan ın durumunun acil oldu ğu, buna ra ğmen 23.7.2010 tarihinden sonra izne ayr ılacağı anlaşılan şüphelinin, grafilerin net olmad ığından bahisle hasta için ik i gün sonraya grafi çekimi için randevu ald ırdığı, mevcut grafilerden acil durumda oldu ğu anlaşılan hastaya 2 gün sonra için verilen anjiografi randevusunu mazeret göstererek müdahale etmekten kaç ındığı, grafi çekmenin h ızland ırılmas ı için çaba harcamad ığı, görevi gereği olduğu halde hastalara bilgi vermekten kaç ındığı, bilgi verirken de hasta yak ınlar ına kaba ve k ırıcı üslup kulland ığı, görevinin gereklerini yapmakta ihmal ve gecikme gösterdi ği sonucuna var ılmıştır." 19. Dan ıştay Birinci Dairesinin karar ı üzerine Ba şsavc ılık taraf ından görevi kötüye kullanma suçu isnad ıyla doktor M.R.T. hakk ında kamu davas ı açm ıştır. Antalya 22. Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) yarg ılama sürecinde Yüksek Sa ğlık Şuras ından bilirki şi raporu alm ıştır. 13-14/10/2016 tarihli raporun ilgili k ısm ı şöyledir: " ... özel bir sa ğlık kuruluşunda anevrizmal subaraknoidal hemoraji tan ısı alan v e Akdeniz Üni T ıp Fakültesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dal ı Kliniğine o esnada y ıllık izinde olan ö ğretim üyelerinden Prof Dr. C.A. taraf ından t ıbbi etik ve deontolojiye uygun olmayan biçimde, subaraknoid kanamad ın üçüncü gününd e devral ınarak yat ırılan hastan ın san ık Prof. Dr. M.R.T. taraf ından anabilimdal ı başkan ı sıfat ıyla değerlendirildi ği, buna göre bilinci aç ık, koopere, nörodefisitsiz olan hastan ın tetkiklerini planlad ığı ve bu süre için t ıbbi tedavisini düzenledi ği, gerekli konsültasyonla r için talimat verdi ği ve hasta taraf ını bilgilendirdi ği, anevrizmal subaraknoidal hemorajili hastalarda tedavinin medikal olarak ba şlat ıldığı, cerrahi ve endovasküler giri şimin ise tan ı ve lezyonun tan ımından sonra yap ılabileceği bu girişimlerin hastan ın durumu ve hastanenin imkanlar ına göre ilk 72 saat içinde (erken) ya da ortalama 7-10 gün sonra(geç) planlanabildi ği, şura konusu olan hastada da, hastan ın Prof. Dr. M.R.T. taraf ından üniversite hastanesinde 72 saat sonra de ğerlendirildi ği lezyon tan ımı ve endovasküle r girişim için radyoloji klini ği ile konsülte etti ği yeniden serebral anjiyo planlad ığı, bu sürede başlatm ış olduğu medikal tedavisini sürdürdü ğü, hastan ın radyologlarca endovasküler tedaviye uygun olmad ığının düşünüldüğü, cerrahi tedavisi hakk ında hasta taraf ını bilgilendirdi ği, hasta yak ınlar ının hastay ı ayn ı şehirdeki özel bir hastaneye nakletti ği bilgileriyle hastaya yakla şım, uygulama ve tedavi şemas ının çağdaş tıp kurallar ı içerisinde Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 5olduğundan Prof Dr. M.R.T. ye atf ı kabil kusur bulunmad ığı" 20. Mahkeme 7/4/2017 tarihli karar ı ile doktor M.R.T.nin beraatine hükmetmi ştir. Karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: " ...ceza uygulamas ında benzer davalarda en üst kurul olan Yüksek Sa ğlık Şuras ı raporlar ının yeterli olaca ğı kabul edildi ğinden kald ı ki içeriği yukar ıda özetlenen Yükse k Sağlık Şuras ı karar ının soruşturma aşamas ında soruşturmac ı olarak görev yapan Prof Dr Z.S.'nin raporu ile Necmettin Erbakan Üni. Meram T ıp Fakültesi ö ğretim üyelerinc e haz ırlanm ış 05/10/2012 tarihli raporla da uyumlu olmas ı ve aç ıklanan gerekçeleri karşısında yeterli görüldü ğünden içeri ği ve sonucu itibariyle aynen birbirini teyit ede n rapor içeriklerine göre san ığın üzerine at ılı görevinin gereklerini yapmakta ihmal vey a gecikme göstermek suretiyle görevi kötüye kullanma suçundan atf ı kabil kusuru veya kast ı bulunmad ığı kanaatine var ılmakla at ılı suçtan beraatine dair a şağıdaki şekilde kara r verilmesi gerekti ği sonucuna var ılmıştır. " 21. Beraat hükmüne yönelik istinaf ba şvurusu Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi taraf ından 8/11/2017 tarihli kararla reddedilmi ştir. IV.İLGİLİ HUKUK 22.İlgili hukuk için bkz. Ali Abidin Saruhano ğlu ve diğerleri, B. No: 2014/15478, 6/12/2017, 39-42; M.C. , B. No: 2014/15910, 7/2/2018, 30, 31. V. İNCELEME VE GEREKÇE 23. Mahkemenin 18/5/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 24. Başvurucular; şikâyetli doktorun kendilerine kaba ve sayg ısız davrand ığını, tedaviyi üstlenmek istemedi ğini, acil olarak yap ılmas ı gereken ameliyattan kaç ındığını, ameliyat ın yap ılmamas ı nedeniyle ba şka sağlık kurumuna ba şvurmak zorunda kald ıklar ını, sonuç olarak sa ğlık hizmetinin sunumunda sa ğlık görevlileri taraf ından gereken özenin gösterilmemesi nedeniyle ölüm olay ının meydana geldi ğini belirterek anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 25. Anayasa n ın "Kişinin dokunulmazl ığı, maddî ve manevî varl ığı" kenar ba şlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes, ya şama,..hakk ına sahiptir." 26. Anayasa n ın "Devletin temel amaç ve görevleri " kenar ba şlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Devletin temel amaç ve görevleri, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, ki şilerin ve toplumun refah, huzur ve mutlulu ğunu sağlamak; ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 6ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır." 27. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular, yak ınlar ının hayat ını kaybetmesi ile sonuçlanan t ıbbi süreç hakk ında etkili bir soru şturma yürütülmemesinden şikâyet etmektedir. Bu sebeple ba şvuru yaşam hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 28. Yaşam hakk ının doğal niteliği gereği, bu hakka yönelik bir ba şvuru ancak ölen kişinin mağdur olan yak ınlar ı taraf ından yap ılabilecektir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , B. No: 2012/752, 17/9/2013, 41). Somut olayda ba şvurucular, ölen ki şinin eşi ve çocuklar ıdır. Bu nedenle ba şvuru ehliyeti aç ısından bir eksiklik bulunmamaktad ır. 29. Somut olayda ba şvuru ehliyeti aç ısından bir eksiklik bulunmamakla birlikte başvurunun ba şvuru yollar ının tüketilmesi kural ı yönünden ayr ıca değerlendirilmesi gerekir. 30. Anayasa'n ın 148. maddesinin üçüncü f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: ... Başvuruda bulunabilmek için ola ğan kanun yollar ının tüketilmi ş olmas ı şartt ır. 31. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir. 32. Anayasa'n ın 17. maddesinde düzenlenen ya şam hakk ı, Anayasa'n ın 5. maddesiyle birlikte de ğerlendirildi ğinde devlete pozitif ve negatif ödevler yükler ( Serpil Kerimoğlu ve diğerleri , 50). Devletin pozitif bir yükümlülük olarak yine yetki alan ında bulunan tüm bireylerin ya şam hakk ını gerek kamusal makamlar ın gerek di ğer bireylerin gerekse ki şinin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar şı korum a yükümlülü ğü bulunmaktad ır (Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 50, 51). 33. Söz konusu pozitif yükümlülük, sa ğlık alan ında yürütülen faaliyetleri de kapsamaktad ır. Devlet, sa ğlık hizmetlerini -ister kamu isterse özel sa ğlık kurulu şlar ı taraf ından yerine getirilsin- hastalar ın yaşamlar ının korunmas ına yönelik gerekli tedbirlerin alınabilmesini sa ğlayacak şekilde düzenlemek zorundad ır (Nail Artuç , B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 35). 34. Devletin ya şam hakk ı kapsam ındaki pozitif yükümlülüklerinin maddi yönünün yan ı sıra usule ili şkin bir yönü de bulunmaktad ır (Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 54). Yaşam hakk ı kapsam ındaki usule ili şkin yükümlülük olay ın niteliğine bağlı olarak cezai, hukuki ve idari nitelikte soru şturmalarla yerine getirilebilir. 35. Buna göre ya şam hakk ının veya fiziksel bütünlü ğün ihlaline kasten sebebiyet verilmemi ş ise etkili bir yarg ısal sistem kurma yönündeki pozitif yükümlülük her olayda mutlaka ceza davas ı aç ılmas ını gerektirmez. Ma ğdurlara hukuki, idari hatta disiplinle ilgili hukuk yollar ının aç ık olmas ı yeterli olabilir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 59). 36. Bu yakla şım, t ıbbi hata sonucu meydana geldi ği ileri sürülen ölüm olaylar ı için Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 7de geçerlidir. Di ğer taraftan bu şekildeki bir kabul, bu tür olaylarda yürütülen ceza soruşturmalar ının Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilmeyece ği anlam ına da gelmemektedir. Ancak ilke olarak t ıbbi hatalara ili şkin şikâyetler konusunda temel ba şvuru yolu, hukuki sorumlulu ğu tespit ad ına takip edilecek olan hukuk veya idari tazminat davas ı yoludur ( Zeki Kartal , B. No: 2013/2803, 21/1/2016, 78; Nail Artuç , 38). 37. Bununla birlikte kas ıtlı olmayan fiiller nedeniyle meydana gelen ölü m olaylar ında kamu makamlar ının muhakeme hatas ı veya dikkatsizli ği aşan bir kusuru oldu ğu ya da olas ı sonuçlar ın fark ında olmalar ına rağmen söz konusu makamlar ın kendilerine verilen yetkiler kapsam ında tehlikeli bir faaliyet nedeniyle olu şan riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri almad ığı durumlarda -ilgililer di ğer hukuk yollar ına başvurmuş olsalar dahi- kişilerin hayat ının tehlikeye girmesine neden olanlar hakk ında bir ceza soru şturmas ının yürütülmesi gerekir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 60). 38. Ayn ı durum, yetkili ki şi ve kurumlar ın mesleki ödevlerini hiçe sayarak sa ğlık kuruluşlar ına başvuran hastan ın hayat ına veya vücut bütünlü ğüne zarar vermeleri hâlinde sağlık alan ında yürütülen faaliyetlerde de geçerlidir ( Kenan Say ın, B. No: 2013/5376, 14/10/2015, 47; Nafia Sevin Ergün Sefada ve di ğerleri [GK], B. No: 2014/14844, 1/12/2016, 68). 39. Başvurucular ya şam hakk ının kasten ihlal edildi ğini ileri sürmemi ştir. Soruşturma raporundan anla şıldığı üzere şikayetli doktorun ameliyat ın derhal yap ılmas ı konusunda t ıbbi gereklilik yönünden çekincelerinin bulunmas ı, beyin kanamas ı vakalar ında erken ameliyat ın -dosyada mevcut bilirki şi raporlar ındaki bilimsel görü şlerde de teyit edildiği üzere- tedavi yönteminde bir tercih konusu olmas ı, doktor M.R.T. nin farkl ı tedavi yöntemi önermi ş ve ayn ı hastanede ameliyat yapabilecek beyin ve sinir cerrahisi uzman ı başka bir doktorun da bulunuyor olmas ı karşısında R.G. için tedaviye/sa ğlık hizmetine erişilmesini engelleyen, ölümüne kasten sebebiyet verildi ği izlenimi uyand ıran bir husus bulunmamaktad ır. Bu ba ğlamda ba şvurucular ın iddialar ının özünü; ölüm olay ında, t ıbbi sürecin belli bir k ısm ında görev alan sa ğlık personelinin ihmali bulundu ğu yani tan ı ve tedavide hata yap ıldığı oluşturmaktad ır. Bu tip vakalar Anayasa Mahkemesince t ıbbi değerlendirme hatas ı olarak nitelendirilmektedir (benzer de ğerlendirmeler için bkz. Nime t Bacakl ılar [GK], B. No: 2014/19349, 15/3/2018; Orhan Hisar ve Şerife Özlem Hisar , B. No: 2015/299, 31/10/2018). 40. Tüm bu bilgiler ışığında Anayasa n ın 17. maddesi ba ğlam ında devletin sahip olduğu etkili yarg ısal sistem kurma yönündeki pozitif yükümlülü ğün somut olayda başvuruculara yarg ı mercileri önünde tam yarg ı davas ı açma yolunun sa ğlanmas ı ile yerine getirilebilece ği ve aç ılacak tam yarg ı davas ının başvurucular ın iddialar ı bak ımından hem ilgili personelin veya idarenin mesuliyetini saptayabilecek hem de gerekti ği takdirde zarar ın tazminini sa ğlayabilecek nitelikte oldu ğu değerlendirilmi ştir. 41. Başvuru konusu olayda ba şvurucular, tüm ihlal iddialar ını doktor M.R.T. hakk ındaki ceza soru şturmas ı sürecine ili şkin olarak ileri sürmü ş ve ceza soru şturmas ının tamamlanmas ı sonras ında bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvurucular, tam yarg ı davas ı yolunu tükettiklerine ili şkin herhangi bir bilgi ve belgeyi Anayasa Mahkemesine sunmam ıştır. Bu durumda ba şvurucular taraf ından yaşam hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetler yönünden kanunda öngörülen yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel başvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olduğundan söz edilemeyecektir. 42. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden Başvuru Numaras ı: 2018/7681 Karar Tarihi : 18/5/202 8incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Yaşam hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 18/5/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI