Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-213 (Devralma) Karar Sayısı : 08-08/89-29 Karar Tarihi : 24.1.200 8 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ilgaz SARIOĞLU, Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ingenico SA. Temsilci si Av. Efser Zeynep ÖZER EN, Yüksel Karkın Küçük Avukatlık Bürosu, Levent Cad. Sümbül Sk. No
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-213 (Devralma) Karar Sayısı : 08-08/89-29 Karar Tarihi : 24.1.200 8 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ilgaz SARIOĞLU, Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ingenico SA. Temsilci si Av. Efser Zeynep ÖZER EN, Yüksel Karkın Küçük Avukatlık Bürosu, Levent Cad. Sümbül Sk. No: 53 34330 Levent -İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Ingenico SA 192, Avenue du General de Gaulle, 92200 Neuilly Sur Seine, FRANSA - Sagem Securite SA 27 rue Leblanc, 75512 , Paris Cedex 15, FRANSA E. DOSYA KONUSU: Safran SA nın %100 bağlı ortaklığı olan Sagem Securite SA nın ödeme terminali işinin ve bu işle iştigal eden yavru şirketleri Sagem Denmark A/S, Sagem Monetel SAS ve Sagem Defesa e Segurança do Brasil in hisselerin in Ingenico SA tarafından devralınmasına ve bu işlem karşılığında Ingenico SA nın yeni ihraç edilen hisselerinin %25 inin Sagem Securite SA ya 30 devrine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.12.2007 tarih ve 8 005 sayı ile intikal ede n ve dosyadaki eksiklikleri en son 31.12.2007 tarihinde tamamlanan başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçev esinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 15.1.2008 tarih ve 2007 -2- 213/Öİ-08-IS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 21.1.200 8 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/23 sayılı Başkanlık Önergesi ile 0 8-08 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu nda; bi ldirim konusu Ingenico 40 SA nın Sagem Securite SA nın POS terminalleri işini ve bu işle iştigal eden bağlı iştiraklerini devralmasına ilişkin işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte tek başına ya da birlikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili ürün pazar ında rekab etin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, Ingenico SA ile Sagem Securite SA arasında gerçekleştirilen Sınai ve Teknolojik İşbirliği Anlaşmaları nın 4054 sayılı Kanun un 4.maddesine aykırılık taşımadığı, bildirim konusu işleme izin verilebilece ği ifade edilmiştir. 08-08/89 -29 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. Taraflar H.1.1. Ingenico SA (Ingenico) Ingenico, Paris Euronext borsasında işlem gören bir Fransız anonim şirketidir. Şirket Batı Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri, Latin Amerika, Çin, Japonya, Avus tralya, Doğu Avrupa, Asya ve Afrika nın birçok ülkesinde faali yet göstermektedir. Şirketin ana faaliyeti , güvenli işlem çözümleri pazarında kablolu veya kablosuz ödeme terminalleri, temassız veya biyometrik özellikleri bulunan terminaller, EMV devralma çö zümleri, işlem akışlarının ve ticari hizmetlerin merkezi yönetimi gibi özel nitelikli ürünler üretmektedir. Bunların yanı sıra, yeni güvenli işlem kurulumlarına entegre edilebilen donanım, yazılım ve hizmetleri bünyesinde bulunduran bir dizi uçtan uca çözü mler de 60 sağlamaktadır. Bu faaliyet kollarının içerisinde, ödeme terminalleri işi, Ingenico nun 2006 yılı gelirinin % ( ) unu meydana getirmiştir. Bu bakımdan şirketin ana faaliyetini ödeme terminalleri oluşturmaktadır. Temmuz 2007 ye kadar Ingenico, Türkiy e deki satışlarını distribütörleri Planet Ödeme Sistemler Çözümleri A.Ş. (Planet Ödeme) ve Planet Elektronik San. ve Dış Tic. A.Ş. (Planet Elektronik) kanalıyla gerçekleştirmişt ir. Şirket, Rekabet Kurulu nun 4.7.2007 tarih ve 07 -56/658 -228 sayılı kararıyla bu şirketlerin hisselerinin tamamını ve bunun yanı sıra Teknoloji Holding A.Ş. ye bağlı Teknoser Bilgisayar ve Teknik Hizmetler San. ve Dış Tic. A.Ş. nin (Teknoser) ilgili pazara yönelik belirli varlıklarını devralarak Türkiye de kendi bağlı ortaklıkları vasıtasıyla faaliyet göstermeye başlamıştır. 70 Bu şirketlerden Planet Ödeme, İstanbul Teknik Üniversitesi Ayazağa Kampüsü Arı Teknokent te araştırma ve geliştirme çalışmaları ile ödeme sistemlerinin kullanımı ve geliştirilmesi için destek veren bir yazılım v e hizmet şirketidir. Şirket, bankacılık ve ödeme sistemleri sektörüne EMV (Euro Pay Master Card ve Visa) POS (Point of Sale) bankacılık uygulamaları, ortak POS uygulamaları, POS network çözümleri, terminal yönetim sistemleri, EMV danışmanlık hizmetleri, a kıllı kart uygulamaları ve kontaksız ödeme çözümleri alanlarında projeler geliştirmektedir. Öte yandan Planet Elektronik, elektronik ödeme sistemleri alanında çözüm sunan bir tedarikçidir. Atatürk Havalimanı Serbest Bölgesi nde faaliyet gösteren şirket, öd eme sistemleri ile ilgili donanım ve yazılım ithalat ve ihracatı gerçekleştirmektedir. 80 Teknoser ise aslen Teknoloji Holding A.Ş. iştiraklerinden biri olup bilgi teknolojileri sektöründe faaliyet gösteren bankalara, yerli kuruluşlara ve çok uluslu şirketle re POS terminalleri, OT/VT cihazına (barkod okuyucusu, yazıcısı ve el bilgisayarı), İddaa bahis terminaline saha hizmeti ve teknik servis hizmeti (bakım ve onarım) sağlamaktadır. İlgili Kurul kararı ile gerçekleştirilen mal varlığı devir işlemi sonucund a Teknoser in POS terminallerine ilişkin olarak sunduğu saha hizmetlerinin dışında kalan POS teknik servis hizmeti faaliyeti ile ilgili mal varlığı (POS yedek parça envanteri), Delta yazılım programı, belirli sözleşmeleri ve belirli çalışanları Planet Ödem e ye devredilmiş, Teknoser in POS teknik servis hizmeti dışında kalan saha hizmetlerine ilişkin 90 faaliyetleri yine kendi bünyesinde kalmıştır. Bu süreç içerisinde Planet Ödeme, Ingenico tarafından devralınmıştır. Ingenico nun hissedarlık yapısı aşağıdaki ta bloda yer almaktadır. 08-08/89 -29 3 Tablo 1: Ingenico nun Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Jupiter 10.63 Concert Consellior 7.11 Insight Investment 5.35 Wyser Pratte Management Co. 5.01 Diğerleri (hisseleri %5 in altında olan hissedarlar) 71.90 Ingenico nun 2 006 yılında Türkiye deki yaptığı satışlardan elde ettiği ciro büyüklüğü, ( ..) YTL dir. H.1.2. Devredenler H.1.2.1. Sagem Securite SA (Sagem Securite) Safran SA nın sahip olduğu Sagem Securite, devre konu Sagem Denmark A/S, Sagem Monétel ve Sagem Brasil i kontrol eden şirkettir. Bu şirketlerden Sagem Denmark, 100 Danimarka kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olup Danimarka, Norveç, İsveç ve Finlandiya da faaliyet göstermektedir. Sagem Monetel, Fransa kanunlarına göre kurulmuş bir anonim şirkettir. Fransa, İspanya, İtalya, Çin ve Brezilya da faaliyet göstermektedir. Sagem Brasil ise Brezilya kanunlarına göre kurumuş bir şirkettir. Sagem Brasil in hisselerinin % ( .) sini Sagem Monetel kontrol ederken hisselerin geri kalan % ( ) ünü Sagem Securite doğrudan kend isi kontrol etmektedir. İşbu dosya kapsamında devre konu Sagem Monetel, Sagem Denmark A/S ve Sagem Brasil topluca Sagem olarak adlandırılmaktadır. Sagem; elektronik ödeme terminalleri, çek okuyucu/yazıcı, sağlık kartı terminalleri ile gözetimsiz ekipman lar ve veri yakalama terminalleri için elektronik ödeme modüllerini 110 ihtiva eden elektronik ödeme terminallerini tasarlamakta, pazarlamakta ve üretmektedir. Sagem, Katma Değerli Yeniden Satıcılar olarak adlandırılan uluslararası bir iş ortakları ağına sa hiptir. Raportörlerce taraflarla gerçekleştirilen toplantıda edinilen bilgilere göre, katma değerli yeniden satıcılar, aslen bir distribütör olan ancak, POS cihazı vb ödeme terminallerinin üzerine bizzat kendisinin geliştirdiği teknolojik vb. katma değeri ekleyerek satan yeniden satıcıları ifade etmektedir. Sagem in Türkiye de herhangi bir bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. Ödeme terminallerini, Türkiye de Banksoft unvanlı münhasır olmayan bağımsız bir distribütör vasıtasıyla satmaktadır. Banksoft dışında Sag em in doğrudan kendisinin Türkiye ye 120 satışları bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Banksoft un pazar payı Sagem in pazar payını göstermemektedir. Katma değerli distribütör olarak Banksoft, bankaların yazılım uygulamalarını da geliştirmektedir ve söz konusu yazılımların sahibidir. Banksoft, ayrıca satış sonrası teknik hizmeti de sağlamakta ve bankalarla doğrudan temas kurmaktadır. Dolayısıyla Sagem in Türkiye cirosu sadece Banksoft a sattığı POS terminali cihazlarından kaynaklanmaktadır. Bu çerçevede, Sagem i n 2006 yılı Türkiye cirosu ( ..) YTL dir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya da yer verilen bilgiler ışığında, ilgili devralma işlemi kapsamında ilgili ürün pazarı 130 POS terminalleri pazarı olarak belirlenmiştir. 08-08/89 -29 4 H.2.2. İlgili Coğrafi Paz ar Türkiye sınırları içerisinde tarafların ürettiği ürünler ve verdikleri hizmetler bakımından rekabet koşullarını etkileyecek bölgesel farklılıklar olmaması sebebiyle ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırla rı olarak kabul edilmiştir . H.3. Değer lendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Bildirime konu işlem, Sagem Securite nin POS terminali işinin ve bu işle iştigal eden bağlı şirketlerinin Ingenico tarafından devralınmasına ilişkindir. Devredilen iş karşı lığında, ücret ödenmeyecek, ancak Sagem Sécurité nin sahip olması için yeni 140 Ingenico hisseleri ihraç edilecektir. Sagem Sécurité, Ingenico da hissedar olacak ve işlemin tamamlanmasından sonra tedavüldeki hisselerin yaklaşık %25 ine sahip olacaktır. Bildiri m formunda belirtildiği üzere bu hissedarlık, rekabet hukuku anlamında kontrol yetkisini haiz olmayan bir hissedarlıktır. Sagem Sécurité, Ingenico nun Yönetim Kurulu nda herhangi bir veto hakkına sahip olmayacaktır. İşlem sonrasında, Ingenico nun Sagem S ecurite nin POS terminali işinin tek başına kontrolüne sahip olmas ı ve dolayısıyla Sagem Securite ile ödeme terminali işiyle iştigal eden yavru şirketleri üzerinde kontrol değişikliğine sebep olması nedeniyle söz konusu devralmanın 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu kanaatine ulaşılmıştır. 150 H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde , Bu tebliğin 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası n ı [yirmibeş milyon Yeni Türk Lirası] aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü yer almaktadır. Bildirim formunda belirtildiği üzere, tarafların POS terminalleri pazarında sahip oldukları pazar payına ve cirolara ilişkin rakamlara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir : Tablo 2: Ingenico ve Sagem in Pazar Payları ve Ciroları 160 Taraflar Pazar Payı (adet bazında) Pazar Payı (değer bazında) 2006 Yılı Cirosu (YTL) Ingenico % ( ) % ( ) ( ) Sagem % ( ) % ( ) ( ) Toplam % ( ) % ( ) ( ) Yukarıda yer verilen tabloda görüldüğü üzere, tarafların hem toplam pazar paylarının hem de toplam cirolarının Tebliğ de belirlenen eşikleri aşması nedeniyle ilgili devralma işleminin Rekabet Kurulu nun iznine tabi olduğu sonucuna varılmıştır. H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi hükmü uyarınca , bir pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmas ına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır. Ingenico nun devralma öncesinde % ( - ) arasında seyreden pazar payı, devralma işlemi sonrasında % ( - ) seviyelerine yükselecektir. Bilindiği üzere, tek başına 170 yeterli görülmemekle birlikte genel olara k devralma sonrası ortaya çıkan yapıda % ( - ) oranlarındaki pazar payları hakim durumun yaratılma olasılığına işaret etmektedir. 08-08/89 -29 5 Türkiye POS terminalleri pazarı bu çerçevede incelendiğinde, devralma sonrasında tek başına bir hakim durumun yaratılmasının sö z konusu olmadığı, nitekim, devralma sonrasında Ingenico nun % ( - ) lük pazar payı ile lider olan Verifone nun arkasından pazardaki ikinci firma olmaya devam edeceği görülmektedir. Tablo 3: Devralma Öncesi Türkiye POS Terminali Pazarı*(2006) Teşebbüsle r Pazar Payı (Adet Bazında) Pazar Payı (Değer Bazında) Verifone % ( ) % ( ) Ingenico % ( ) % ( ) Sagem % ( ) % ( ) Gemalto % ( ) % ( ) Hypercom % ( ) % ( ) Thales ve Diğerleri % ( ) % ( ) Tablo 4: Devralma Sonrası Türkiye POS Terminali Pazarı*( 2006) Teşebbüsler Pazar Payı (Adet Bazında) Pazar Payı (Değer Bazında) Verifone % ( ) % ( ) Ingenico % ( ) % ( ) Gemalto % ( ) % ( ) Hypercom % ( ) % ( ) Thales ve Diğerleri % 0,8 % 0,7 * Pazar paylarına Sagem in POS terminalleri üzerine yazılım gel iştiren Banksoft un katma değerli hizmetlerinden elde ettiği paylar dahil değildir. Taraflar, Banksoft un cirosu hakkında bilgi tedarik edememişlerdir. Devralma işleminin gizli tutulmasını 180 tercih etmeleri sebebiyle de Banksoft dan bilgi talep edilememiştir . Ancak tarafların belirttiği üzere, firmaların pazarda elde ettikleri cironun çoğunluğu POS terminali cihazının kendisinden kaynaklanmaktadır. Taraflarla yapıla n görüşmede, Banksoft un yazılım geliştirme ve teknik destekten elde ettiği cironun cüzi derece de olduğunun tahmin edildiği ve pazarın genel yapısını değiştirmeyeceği ifade edilmiştir. Tablolardan görüldüğü üzere, devralma işleminin pazar yapısında meydana getireceği değişiklik sonucunda en büyük iki firmanın toplam pazar payı % ( - ) den % ( ) ya yükselecek ve hali hazırda yoğunlaşma oranı yüksek olan pazar, sıkı bir oligopolistik bir yapı sergileyecektir. Bazı pazarlarda, bizzat bu yapının kendisi, teşebbüslerin herhangi bir anlaşma yapmaya gerek kalmaksızın ya da uyumlu eylem içinde bulunmaksızın gizli işbirliği yapmalarına olanak sağlayabilmektedir. Bu nedenle, ilgili 190 devralma işleminin pazarda birlikte hakim durum yaratılması sonucu doğurup doğurmayacağının incelenmesi gerekmektedir. Avrupa Komisyonu nun Yatay Birleşmelere İlişkin Kılavuzunda ye r aldığı üzere, birleşme ve devralmaların piyasalarda birlikte hakim durum ya da işbirliği etkisi yaratabilmesi için, teşebbüslerin işbirliğinin şekli konusunda ortak bir anlayışa sahip olabilmelerine imkan veren bir pazar yapısının varlığı gerekmektedir. Buna ilaveten işbirliğinin sürdürülebilir olması için üç koşul belirlenmiş ve birlikte ha kim durum/işbirliğinin varlığı için tüm koşulların sağlanması öngörülmüştür. Bu koşullar ; - Gizli işbirliği içindeki firmaların işbirliğine uygun davranışlarının piya sadan takip edilebilir olması, 200 - İşbirliğinden sapma olduğu takdirde caydırıcı mekanizmaların varlığı ve uygulanabilirliği ve - Piyasada müşteriler, mevcut ya da potansiyel rakipler gibi işbirliğinin tarafı olmayan ancak işbirliğinin beklenen sonuçlarını t ehlikeye atmayan tarafların bulunmasıdır. Bu çerçevede, Türkiye POS terminalleri sistemleri pazarına ilişkin yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. 5.3.1. İşbirliği Konusunda Ortak Anlayış 08-08/89 -29 6 Birleşme ve devralmaların piyasalarda birlikte hakim du rum ya da işbirliği etkisi yaratması, teşebbüslerin işbirliğinin şekli konusunda ortak bir anlayışa sahip 210 olabilmelerine imkan veren pazarlarda daha yüksek bir olasılığa sahiptir. Teşebbüslerin ortak bir anlayışa sahip olmaları ise, pazarın özelliklerine b ağlıdır. Bu çerçevede, az sayıda oyuncunun faaliyet gösterdiği, tek bir homojen ürünün satıldığı, arz talep dengesinin durağan olduğu daha az karmaşık ve durağan ekonomik ortamlar işbirliğini kolaylaştırmaktadır. Buna ilave olarak pazarın işleyişi müşteri ya da coğrafi olarak pazar paylaşımına olanak sağlıyorsa, firmalar maliyet yapıları, kapasiteleri, pazar payları ve dikey entegrasyon düzeyleri açısından benzerlik gösteriyorlarsa işbirliği olasılığı yükselmektedir. Diğer taraftan, farklılaşmış ürünlerin s atıldığı, talebin değişken olduğu, piyasaya giriş çıkışların kolay olduğu ve teknolojik gelişme ile pazarda önemli bir paya sahip olmanın mümkün olduğu, farklı yapılardaki firmaların 220 faaliyet gösterdiği piyasalarda pazar paylaşımı gibi işbirli klerinin sağl anması ve sürdürülme olasılığı düşüktür. Türkiye POS terminalleri pazarı incelendiğinde, çok az sayıda firmanın faaliyet gösterdiği ve ilk iki firmanın pazarın toplam % ( ) sına sahip olduğu bir yapı ortaya çıkmaktadır. Verifone ve Ingenico dışındaki firma lar, dünya çapında faaliyet gösteren firmalar olmakla birlikte Türkiye de sınırlı faaliyet göstermektedirler. Bu kapsamda, küçük firmalar ile Verifone ve Ingenico arasında pazar payı açısından bir simetriden bahsetmenin mümkün olmadığı düşünülmektedir. Diğ er taraftan, devralma sonrası Ingenico ve Verifone nun pazar payları birbirine çok yakın bir hale gelecektir. Bununla birlikte, bildirim formunda maliyet yapıları açısından aralarında önemli bir fark 230 bulunduğu belirtilmiştir. Lipman ı devralmasından sonra Verifone un, Lipman ın İzmir deki üretim tesisinde POS terminallerini yerel olarak üretebilmesinin diğer piyasa oyuncularıyla karşılaştırıldığında maliyet avantajı kazanması sonucunu doğuracağı ifade edilmiştir. Buna ilaveten, Verifone nun yıllık 30.000 ad et POS terminali üretebilme kapasitesi, Türkiye deki müşterilerinin tedarik ihtiyaçlarını diğer oyunculara nazaran daha hızlı ve etkin biçimde karşılayabilme olanağı da sunmaktadır. Verifone ve Ingenico satış kanalları açısından da farklılık göstermekte; Verifone distribütörler aracılığıyla faaliyet gösterirken Ingenico, her ülkede iştirakleri aracılığıyla satış yapmaktadır. Bu çerçevede, pazar payları benzerlik göstermekle birlikte, Verifone ve Ingenico nun maliyet yapısı, müşteri ihtiyacını karşılayabil me kapasitesi ve satış 240 kanallarının yapısı açısından asimetrik bir yapı sergilemesi işbirliğini zorlaştırmaktadır. Ürünün yapısı incelendiğinde, POS terminallerinin esasen aynı fonksiyona sahip oldukları ve böylelikle talep yönünden birbirleriyle ikame edi lebildikleri görülmektedir. Ancak, her elektronik ödeme terminali bütünleşik bir yazılıma sahiptir ve bu yazılım, banka kartı, kredi kartı, elektronik cüzdan, mağaza kartı, indirim kuponu ve peşin ödemeli kart işlemlerinin yapılmasını sağlar. Bu yazılım, t erminalin bir parçası olarak terminalle birlikte satılmaktadır. Bankalar kendi işletim sistemlerine uyum gösteren yazılımları talep etmektedirler. Bankalar, yazılımların özelliklerini belirlerken tüketicinin algısını ve kendi işyeri ihtiyaçlarını göz önünd e bulundurmaktadırlar. Bu nedenle, bankalar kendi işletim sistemlerinin uygulama spesifikasyonlarını şirketlere vermekte 250 ve şirketler bankaların ihtiyaçlarına yazılım tasarlamaktadırlar. Her ne kadar farklı firmaların ürettiği terminaller aynı fonksiyonu g erçekleştirme kapasitesine sahip olsa da, terminalin içinde bulunan yazılım tamamen müşterinin ihtiyacı doğrultusunda tasarlandığı için her ürün birbirinden farklılık arz etmekte olup, ürünler homojen bir özellik taşımamaktadırlar. Bu da işbirliğini zorlaş tıran bir etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Diğer taraftan, teknolojik gelişme POS terminali pazarında büyük önem arz etmektedir. POS terminal üreticileri/tedarikçileri, düzenli olarak yeni ürünler ve mevcut modellerde 08-08/89 -29 7 değişiklikleri piyasaya sürmektedi r ve pazara sıkça yeni teknolojiler girmektedir. Ancak, teknolojik gelişmeler üreticilerin/tedarikçilerin kendilerinin en yeni ürünlerini 260 rekabetten tecrit etmelerine imkan vermemektedir. Rakipler, normalde teknolojik yenilikleri kısa bir süre içerisinde kendi Ar -Ge leri ile rahatlıkla yapabilmektedirler. Bu nedenle, gerek yerleşik oyuncular gerek pazara yeni girenler normalde rekabetçi kalabilmek için gerekli yenilikçi adımları atmak üzere önemli ölçüde Ar -Ge faaliyetlerinde bulunmaktadırlar. Bildirim for munda belirtildiği üzere, POS terminali pazarındaki Ar -Ge yatırımları global olma eğilimindedir ve bu nedenle, yeni bir pazara giriş, diğer coğrafi pazarlarda zaten faaliyet gösteren bir POS terminali üreticisi için ilave maliyet teşkil etmemektedir. Globa l oyuncular için Türkiye de yeni bir şirket kurmanın önemli bir batık maliyeti bulunmamaktadır. Pazara yeni girenler için, yazılım geliştirmek ve yerel müşterilerle iyi 270 ilişkiler sürdürmek için önemli kısmı insan kaynaklarına olmak üzere orta düzeyde bir yatırımla kısa bir süre içerisinde diğer teşebbüslerle etkin biçimde rekabet etmeye başlayabilmek mümkündür. İlgili ürün pazarına giriş maliyeti bakımından, terminal donanımı uygun konfigürasyona sahip olan bütün POS terminal tedarikçileri herhangi bir bank a ile çalışma şansına sahiptir. Bu nedenle pazara giriş maliyeti ofis kiralama, yeterli stok ve 5 -10 kişi arasında yazılım geliştirme, satış ve satış sonrası personeli için yapılacak olan 1 1,5 milyon Euro tutarında bir yatırımdan ibarettir. Diğer taraftan , pazara girmeden önce gereken süre, esasen en fazla 6 ay olup , bu süre bir bankanın özel yazılımını geliştirmek için yeterlidir ve buna göre potansiyel bir rakip yukarda açıklandığı gibi kısa bir süre içerisinde birkaç bankaya POS terminalleri temin edere k 280 kolayca ilgili ürün pazarına girmeyi başarabilmektedir ki , bu durum birlikte hakimiyetin varlığını zorlaştırmaktadır. Son olarak bildirim formunda belirtildiği üzere, POS terminal pazarı son iki yılda %15 - %20 büyüme kaydetmiştir ve bu büyümenin artarak d evam edeceği ve yeni girişleri teşvik edeceği beklenmektedir. Halen Türkiye pazarında kurulu 1,4 milyon civarında POS terminali bulunmaktadır ve Chip&Pin uygulamasına geçilmesiyle birlikte 2006 yılında 200 -300 bin kablosuz POS terminali daha piyasaya girmi ştir. Türkiye gibi bir ülkede kredi kartı kullanıcılarının potansiyeli karşısında, kredi kartı kullanımında kesinlikle bir artışın olması beklenmektedir, bunun da POS terminalleri talebini önemli ölçüde etkileyeceği düşünülmektedir. Bu genişlemenin özellik le terminallerin eve 290 teslim, restoran, kurye, taksi gibi kablosuz bir ortamda veya bir mobil ortamda sunulan hizmetler ile ödeme terminallerine biyometrik, temassız veya veri yakalama yetenekleri gibi yeni özellikler ekleyerek oluşturulacak hizmet sektörle rinde meydana gelmesi beklenmektedir. Bunlara ilaveten, hekimler, diş hekimleri, avukatlar vs gibi kendi işyerleri bulunan mesl ek mensuplarınca POS terminallerinin kullanımını gerektiren yeni bir yasa tasarısının yasalaşması ve Sağlık Bakanlığının akıllı kart projesi POS terminali pazarının genişlemesi sonucunu doğuracaktır. Yukarıda verilen bilgiler ışığında, Türkiye POS termina li pazarının, az sayıda fakat maliyet yapıları, dikey entegrasyonu seviyesi ve kapasiteleri asimetrik olan oyuncuların faaliyet gösterdiği; farklılaşmış, katma değerli ürünlerin satıldığı, teknolojik gelişmelerin 300 önemli rol oynadığı, talebin müşterilerin i htiyacına bağlı olarak sürekli olarak değiştiği ve sürekli bir büyümenin beklendiği bir pazar olduğu, pazarın bu yapısının firmalar için işbirliğini zorlaştırdığı anlaşılmakta dır. 5.3.2. Pazar Davranışlarının İzlenebilir Olması Teşebbüslerin gizli işbirliğ i içinde olmayı sürdürebilmeleri pazarın yapısının şeffaf olmasını gerektirmektedir. Böylelikle, firmalar birbirlerinin faaliyetlerini izleme ve işbirliğine aykırı davranan olursa tespit edebilme ve kısa süre içinde karşılık verebilme 08-08/89 -29 8 gücüne sahip olabilme ktedirler. Aksi takdirde, firmalar işbirliğine aykırı davranmak suretiyle pazar paylarını artırma şansına sahip olmaktadırlar. Pazarın şeffaf olması esas olarak pazarın işleyişine bağlıdır. Burada esas kriter, 310 piyasada firmaların birbirlerinin davranışları hakkında bilgiye erişim olanaklarıdır. Örneğin, açık ihale usulü satış yapılan piyasalarda pazar şeffaf olarak değerlendirilirken, alıcı ve satıcıların kapalı ikili görüşmeler yaptığı piyasalarda pazar şeffaf olarak nitelendirilmemektedir. POS terminaller i pazarı incelendiğinde, oyuncuların ihaleler aracılığıyla faaliyet gösterdiği görülmektedir. Belirli bir bankanın spesifikasyonlarını karşılayan bütün tedarikçiler bu ihalelere katılabilmektedirler. Bu ihaleler genellikle özel sektör bankalarında kapalı z arf usulü şeklinde gerçekleşmektedir. Buna göre satıcıların beyan ettiği fiyatlar şeffaf değildir ve önceden belirlenen tarih ve saatte bankaya teslim edilmektedir. Öte yandan devlet bankaları genellikle satın alımlarını en düşük teklif 320 esasında açık eksi ltme sürecinde gerçekleştirmektedirler. Bu sistemde, satıcılar diğer katılımcıların fiyatlarını görememekte ama teklif ettikleri fiyatın konumunu bilme şansına sahiptirler. Son zamanlarda dünyada ve Türkiye de ihale usullerinde değişiklik olmuş ve bankala r POS terminallerinin satın alımına yönelik gerçek zamanlı (on line) ihaleler düzenlemeye başlamışlardır. Bildirim formunda belirtildiği üzere, HSBC bankası, online ihale düzenleyen öncü banka olmuştur. HSBC yi yakın tarihte Akbank takip etmiştir; diğer ba nkaların da bu bankaları takip etmesi beklenmektedir. Bu ihale süreci, gerçek zamanda birbirinin kimliğinden haberdar olmayan rakiplerin birbiri ile yarıştırılmasına imkan vermektedir. Bunun yanı sıra, on line ihaleler fiziksel olarak hazır bulunma 330 maliyet lerini ve müşterilerle yüz yüze ilişki faktörlerini ve bunlardan kaynaklanabilecek yatırım ihtiyacını azaltmakta ve global rakiplerin Türkiye pazarına girmesi ve büyümesi sürecini kolaylaştırma imkanını sağlamaktadır. Nasıl düzenlenirse düzenlensin ihale s üreci, bankaların tedarikçilerden daha iyi fiyat şartları elde etmesini mümkün kılmaktadır ve zaten alım ve yaptırım gücü oldukça yüksek olan müşterilerin satın alma gücü ihalelerle daha da güçlendiğinden tedarikçilerin rekabet karşıtı herhangi bir potansi yel davranış girişimini zorlaştırmaktadır. Bankaların bu ihale yöntemi, tedarikçilerin birlikte hareket etmelerini imkansız hale getirmekte ve tam tersine, pazarın yapısından dolayı yüksek büyüme potansiyeline sahip olan Türkiye pazarında halen var olan ço k sayıda global marka 340 nedeniyle satıcıların fiyatlarını düşürmesi yönünde önemli bir baskı oluşturmaktadır. Fiyatlar çoğunlukla kapalı zarf usulü ihalelerle oluştuğundan ve birden çok tedarikçiden ürün temin etmek ilgili ürün pazarının genel bir özelliği olduğundan pazar şeffaf değildir ve rakiplerin davranışının izlenmesi neredeyse imkansızdır. Fiyatlar kamuya mal olmuş bir bilgi değildir ve bankalar tarafından gizli tutulmaktadır; bu da herhangi bir takip ihtimalini daha karmaşık ve pazarı daha az şeffaf hale getirmektedir. POS terminali pazarı, söz konusu bilgilerin biriktiği ve bankaların belirli aralıklarla fiyat listelerini duyurduğu bir pazar olmadığı gibi bu pazarda ortak bayiler de bulunmamaktadır. Bu bilgilerin ışığında ilgili ürün pazarının şeffa f olma dığı, dolayısıyla gizli bir işbirliğini destekler yapıda olmadığı sonucuna varılmıştır. 350 5.3.3.Caydırıcı Mekanizmalar İşbirliğinin sürdürülebilmesi ancak caydırıcı mekanizmaların varlığı ve gerektiğinde bu mekanizmaların yürürlüğe konabilmesine bağlıd ır. İşbirliğinden vazgeçildiği takdirde, piyasadan karşılık görme tehdidinin varlığı firmaları işbirliği içinde bulunmaya sevk etmektedir. 08-08/89 -29 9 Yukarıda değinildiği üzere, ilgili ürün pazarı ihaleler aracılığıyla işlemekte, bu da firmaların pazarda birbirlerin in faaliyetlerini ve fiyatlarını izlemelerini, sonuç olarak da işbirliğini zorlaştırmaktadır. Şu halde, ilgili ürün pazarında fiyatların ihale ile belirleniyor olması ve fiyatların bilinmemesi nedeniyle, rakiplerin caydırıcı mekanizmalar ile karşılık vereb ilecekleri bir ortamın bulunmadığı anlaşılmakta dır. 360 Diğer taraftan, ihale piyasalarında gizli işbirliği ya da birlikte hakimiyet pazarın paylaşılması suretiyle de gerçekleştirilebilir. İlgili ürün pazarı bu kapsamda incelendiğinde, alıcıların çok güçlü ol ması ve birden fazla firmadan ürün ve hizmet tedarik etme eğilimlerinin bu olasılığı ortadan kaldırdığı düşünülmektedir. Konuyla ilgili değerlendirmelere aşağıdaki bölümde yer verilmektedir. 5.3.4. Dış Tepkiler Gerek fiyat birlikteliği gerekse pazar paylaş ımında bir işbirliğinin başarılı olabilmesi ve sürdürülebilmesi için, piyasada faaliyet gösteren ve fakat işbirliğine dahil olmayan diğer firmalar ile müşterilerin davranışlarının ve faaliyetlerinin, işbirliğinden beklenen sonuçları tehlikeye atmayacak nit elikte olması gerekmektedir. Özellikle, yeni girişlerin 370 kolay olduğu ve alıcının güçlü olduğu pazarlarda bu anlamda işbirliğinin sürdürülmesi zordur. İlgili ürün pazarı incelendiğinde, pazardaki ana müşterilerin ciddi mali güçleri ile ülkenin ekonomisini e tkileyen sofistike kurumlar olup POS terminali satıcıları üzerinde dengeleyici ve baskın satın alma gücünü tam olarak kullanabilen bankalar olduğu görülmektedir. Türkiye de ilgili ürün pazarında POS terminalleri satın alan yaklaşık 17 banka bulunmaktadır. Bu bankalar esasen POS terminallerini, genellikle perakende satış mağazaları, restoranlar vs şeklindeki kendi müşterilerine temin etmek üzere satın almaktadır. Bankalar bu terminalleri ya kiraya vermekte ya da bu terminaller üzerinden müşterilerinin elde e ttiği ciro üzerinden komisyon almaktadırlar. Bankalar POS 380 terminallerini kendi kredi kartı operasyonları için bir pazarlama aracı olarak kullandıklarından mümkün olan en iyi fiyatları ve ticari şartları elde edebilmek için satın alma güçlerini arttırmak üz ere mümkün olan her türlü mekanizmayı kullanmaktadırlar. Müşterilerin baskın satın alma gücü bankaların genellikle en az 2, hatta 3 satıcıyla çalışmayı tercih etmesiyle güçlenmektedir. Bu da, bir yandan bankaların herhangi bir tedarikçiye bağımlı olmadığın ı ve alternatif tedarik kaynaklarına sahip olduklarını diğer yandan da alternatif tedarik kaynakları arasından birini seçme imkanı veren yüksek bir pazarlık gücüne sahip olduklarını göstermektedir. Bankalar halihazırda en azından 2 veya 3 POS terminal ted arikçisi ile çalışmaktadırlar. Bankalar, ilgili ürün pazarında POS terminali tedarikçileriyle münhasır veya uzun vadeli 390 sözleşmeler yapmamaktadırlar; bu da bankalara diledikleri zaman rahatlıkla tedarikçilerini değiştirme imkanı vermektedir. Bankalar, ihti yaçlarının bir kısmını bir tedarikçiden diğer kısmını ise bir başka tedarikçiden rahatlıkla satın alabilmektedirler. EMV belgesini sahip olan bütün terminaller bağlanabilirlik bakımından bankalar tarafından birbiri yerine kullanılabilir olarak kabul edilme ktedir. Bütün üreticiler/tedarikçiler birbirine benzer terminal çeşitlerine sahip olduğundan bankalar, bu tedarikçilerin, yine bankalar tarafından talep edilen yazılım uygulamasını geliştirmeleri kaydıyla, aralarından seçip ihtiyaçlarını rahatlıkla satın a labilecekleri birkaç tanesini her zaman için ellerinin altında bulundurmaktadırlar. Dolayısıyla, Türkiye de daha önce çalışmadığı bir bankanın düzenlediği bir ihalede şans elde 400 edebilmek için gerekli terminal donanımlarına sahip olan bir POS terminali tedarikçisinin tek yapması gereken o bankanın uygulama yazılımını geliştirmektir. 08-08/89 -29 10 POS terminalleri pazarındaki genel eğilime göre, aynı bankaya sadece iki teşebbüsün ürün tedarik ediyor olması ve bu teşebbüslerin Türkiye deki faaliyetlerini birleştirmesi durumunda üçüncü bir marka sahneye çıkarak devralma sonrasında ilgili banka ile çalışmaya başlamaktadır. Zira, bankalar tek bir tedarikçiye bağlı kalmak istememekte ve bu sebeple rekabet ve fiyat baskısı uygulamak üzere tipik olarak 2 veya 3 tedarikçi ile çalı şmayı tercih etmektedirler. Bildirim formunda yer aldığı üzere, 2006 yılında Lipman ın global arenada Verifone tarafından devralınmasından sonra da bu durum söz konusu olmuştur. Sadece 410 Verifone un ve Lipman ın devralma öncesinde birbirinden bağımsız olarak satış yaptığı bankalar devralma sonrasında bir tek satıcıdan (Verifone dan) ürün tedarik eder konuma düşmek istememişler; tam tersine ilave fiyat rekabeti yaratacak alternatif tedarik kaynaklarına sahip olmak istemişlerdir. Bu nedenle bazı bankalar, yeni bir tedarikçiye yönelmişler ve bu yönelme de ilgili bankalar nezdinde otomatik olarak farklı tedarikçiler arasında artan bir rekabet yaşanması durumunu ortaya çıkarmıştır. Bu durum, Ingenico nun Türkiye de ilgili ürün pazarındaki payı yaklaşık %1 -%2 oranın da artış göstermesine neden olmuştur. Yukarıdaki bölümlerde de yer aldığı üzere, POS terminalleri pazarına Ar -Ge ve teknoloji yön vermektedir ve katma değerli hizmetler de müşteri kazanma ve müşteri 420 memnuniyeti sağlama açısından önemli bir rol oynamaktadır . Dolayısıyla bankalar için ürünlerin fiyatı değil, ihtiyaçlarının tam ve eksiksiz olarak karşılanabilmesi önem arz etmektedir. Bankalar, POS terminallerini, farklı bir tedarikçiden temin etmeleri halinde tedarikçi değiştirmekten kaynaklanan bir maliyet i le karşılaşmadıkları için üründe çıkan herhangi bir hata üzerine kolayca, daha iyi şartlar ve/veya hizmetler sunan alternatif bir tedarikçiye yönelme olanağına sahiplerdir. Bildirim formunda yer aldığı ve taraflarla yapılan görüşmede belirtildiği üzere, ge çmişte, Garanti Bankasına ürün satışında Hypercom, bir numaralı tedarikçi olarak yer almakta iken daha sonra Hypercom, bankanın istediği katma değerli hizmetler nedeniyle müşterisini memnun edemediği için banka Ingenico dan ürün tedariğine başlamıştır. Hyp ercom 1998 -2001 yıllarında 430 pazarın %( ) inine sahipken 2006 yılı itibariyle % ( ) lük bir pazar payına sahiptir. 2005 yılında, yazılım uygulamalarında Ingenico nun yaptığı bir hatadan dolayı Garanti Bankası bir günde portföyünü değiştirmiş, hızla Verifone a yönelmiştir ve halen Verifone, Ga ranti Bankası nın portföyünün %( ) ine sahiptir. Ingenico ise 2004 yılında Garanti Bankası nın portföyünün tamamına sahipken, bahse konu üretim hatası yüzünden, portföy oranı %( ) e düşmüştür. Bunlara ilaveten, bankalar, pazardaki bir oyuncunun konumlarını tehdit ettiklerini hissettikleri takdirde ürünü doğrudan ithal etme olanağına sahiptirler. Bankalar POS faaliyetlerini gerçekleştirmek ve POS yazılımını kendi bünyelerinde geliştirmek için kendi dahili birimlerini dahi k urabilmektedirler. Bildirim formunda yer aldığı üzere, 2003 440 yılında Oyakbank, birkaç satıcının katılıp fiyat verdiği bir ihaleyi düzenlemiş olmasına karşın, POS donanımını doğrudan Avustralyalı Keycorp firmasından satın almaya karar vermiş, kendi yazılımın ı kendisi geliştirerek POS operasyonlarını kendi bünyesinde yürütmeyi tercih etmiştir. Yukarıdaki bilgiler ışığında, bankaların birden çok tedarikçiyle çalışma eğilimi ve bir tedarikçiden diğerine geçerken önemli maliyetlerin olmaması bankaların satın alm a gücünü artırmaktadır. Yine bankaların, her zaman için alternatif tedarik kaynakları araması ve bunun da Türkiye pazarında var olmasını n fiili ve potansiyel rakipler arasındaki rekabeti de arttırıcı etki yapabildiği düşünülmektedir. Şu halde, ilgili ürün pazarında müşterilerin baskın alım gücünün, gerek fiyat birliği gerekse pazar paylaşımı 450 açısından bir işbirliğini olanaklı kılmadığı anlaşılmaktadı r. 08-08/89 -29 11 Genel olarak değerlendirildiğinde ise, yukarıda verilen tüm analizlerin ışığında bildirime konu devralma i şleminin, devralma sonrasında ilgili ürün pazarında birlikte hakim durum yaratılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmaktadır. H.3.4. Devir Sözleşmesi ndeki Rekabet Yasağı nın Değerlendirilmesi Devir Sözleşmesi nin 5. maddesi, genel olarak tarafları n taahhütlerini, 5.1. maddesi ise, Sagem Securite ye getirilen taahhütleri düzenlemektedir. Bu maddenin 5.1.6. nolu alt paragrafında Sagem Securite ye getirilen Rekabet Etmeme yükümlülüğü ele alınmaktadır. Buna göre; Sagem Securite, Ingenico nun sermay esinin en az %5 ini ya da Ingenico nun oy 460 haklarını elinde tuttuğu sürece ve doğrudan ya da dolaylı olarak onu kontrol eden ya da edecek olan, kontrol ettiği ya da edeceği herhangi bir şirket için kefil oldukça, bunların hiçbirinin Safran Grubu tarafından halen icra edilmekte olan faaliyetler dışında, doğrudan ya da dolaylı olarak Şirketler tarafından halen icra edilmekte olan Ödeme Terminalleri Faaliyetlerine rakip olan faaliyetler icra etmeyeceklerini ve icra etmemeyi taahhüt eder . Söz konusu rekabet ya sağı Avrupa da, Türkiye de, Kuzey Amerika da, Güney Amerika da, Avustralya da, Çin de ve Hindistan da İştirak Hisselerinin Devrinin Gerçekleşme Tarihinden itibaren (üç) 3 yıllık bir süreyle yürürlükte olacaktır. Bilindiği üzere, rekabet hukukunda rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların 470 karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak ve devam etmekte olan bir işbirliği süresi içinde teşebbüslerin birbirlerinden öğrendikleri teknik bilgileri rakiplerle paylaşılmalarının önüne geçmek amac ıyla getirilmektedir. Genel olarak, rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. S özleşmede Sagem Securite ye getirilen, 3 yıl boyunca tespit edilmiş bölgede Ingenico nun ödeme terminali faaliyetlerine rakip olacak faaliyetler icra etmeme yükümlülüğü, bu kriterler çerçevesinde değerlendirildiğinde, sadece Sagem Securite yi ve ilgili bağ lı şirketlerini ödeme terminalleri pazarındaki faaliyetlerle sınırlı olarak kısıtladığı, rekabet hukuku 480 uygulamalarında rekabet yasakları açısından makul sayılan 3 yıl gibi bir süre için öngörüldüğü, Ingenico nun devir işlemi ile yapmış olduğu yatırımı ger i alabilmesi, ödeme terminalleri faaliyeti hakkında sahip olduğu ticari ve teknik bilgiyi rakip üçüncü taraflardan koruyabilmesi için böyle bir yasağın getirilmesinin gerekli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. H.3.5. Taraflar Arasında Akdedilen Sınai ve Tekno lojik İşbirliği Sözleşmelerinin Değerlendirilmesi Yukarıda da değinildiği gibi taraflar arasında Devir Sözleşmesi nin haricinde bir dizi sınai ve teknolojik işbirliği sözleşmeleri imzalanmıştır. 27.10.2006 tarihinde Sagem Securite ile Sagem Monetel arasınd a imzalanmış olan Sınai İşbirliği Sözleşmesi 490 çerçevesinde, Sagem Monetel, üretim konusunda Sagem Securite nin know -how ından yararlanacak olup bu Anlaşmada öngörülen koşullara uygun olarak bazı ürünlerin sanayileştirme, üretim ile tedarik konularında Sagem Securite ye taşeronluk yapmayı taahhüt etmiştir, böylece özellikle üretim araçlarının verimliliğinin arttırılması ve Sagem Monetel in ürünlerin temsil ettiği ticari p azardan yararlanması sağlan mış ola caktır. 30.11.2007 tarihinde imza edilen bir İştir ak Hi ssesi Anlaşması ile Sagem S ecurite ile Ingenico arasında gerçekleştirilen hisse devri sonucunda Sagem Securite ile Sagem Monetel arasında akdedilen sınai işbirliği sözleşmesinin kapsamına Sagem Denmark, Sagem Brasil ile Ingenico da dahil edilmiştir. Buna g öre Sagem Monetel ve İngenico, 08-08/89 -29 12 Sagem Securite den Anlaşma da belirtilen koşullar çerçevesinde ödeme terminalleri 500 ürünlerinin üretimi, sanayileş tirilmesi ve terminallerin imalatıyla ilgili satış sonrası hizmetlerin sağlanmasını isteyecek, Sagem Securite de bu hizmetleri sağlamayı taahhüt edecektir. Benzer şekilde, Sagem Monetel ile Sagem Securite arasında 16.9.2005 tarihinde akdedilmiş olan Terminal Satın Alma Anlaşması nın kapsamı yine 30.11.2007 tarihinde Ingenico ve devre tabi diğer Sagem Securite şirke tlerini de içine alacak şekilde genişletilmiştir. Anlaşmanın süresi, yürürlülük tarihinden itibaren 3 yıl olarak tespit edilmiştir. Bu anlaşma çerçevesinde Sagem Monetel ile Ingenico, Sagem Securite ye gerekli terminalleri satmayı ve sipariş edilen yazılım ı teslim etmeyi taahhüt etmektedir. 510 Bunun gibi, Sagem Securite, Sagem Monetel ve Ingenico arasında imzalanan Hizmet Programları ve Program Lisanaslarının Kullanıma Sunulması Sözleşmesi uyarınca Sagem Securite, güvenlik uygulamaları konusunda Telyum platf ormuna ve bu platformun türevlerine erişim için tarafların iyi niyetle müzakere edebilecekleri şartlarla mukayese edilebilir lisans şartlarından yararlanacaktır. Ingenico Grubu nun Telyum platformunun üretimine son vermeyi kararlaştırması halinde Ingenico Grubu, taraflarca müzakere edilecek benzer koşullarla Sagem Securite nin eşdeğer bir platforma erişmesine imkan verecektir. Son olarak, Sagem Securite ile Ingenico arasında 30.11.2007 tarihinde akdedilen Biyometrik Cihazlar İçin Sözleşme çerçevesinde In genico, biyometrik kimlik 520 doğrulama uygulamalarının entegrasyonu ve biyometrik POS terminallerinin üretimi konusunda Sagem Securite ye öncelik verecektir. Piyasa koşulları doğrultusunda ve hizmet kalitesi mukayese edilebilir olduğu sürece Sagem Securite, r akiplerine göre öncelikli olacaktır. Yukarıda zikredilen işbirliği sözleşmeleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde bu sözleşmelerin aslen Sagem Securite ile onun iştiraki olan Sagem Monetel arasında yapılmış olan bir dizi anlaşmanın Ingenico ve devre tabi diğer Sagem Securite şirketlerini de içine alacak şekilde genişletilmesinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Devir işleminin tamamlanması ile Ingenico, Sagem Securite nin POS terminali işini ve ilgili şirketlerini devralacak, bu işlem karşılığında kend i hisselerinin %25 ini Sagem 530 Securite ye vererek Safran Grubu nun bir bağlı şirketi haline gelecektir. Sagem Securite ve POS terminali faaliyetiyle ilgili şirketlerinin hisselerinin Ingenico ya devri, kontrolün el değiştirmesi sebebiyle bir devralma işlemi iken işlemin ikinci safhasını oluşturan Ingenico hisselerinin %25 inin Sagem Securite y e verilmesi işlemi, özü itibarı yla bir stratejik işbirliği niteliği arz etmektedir. Nitekim bu işlem sayesinde Sagem Securite, POS terminalleri faaliyetini Ingenico ya devretmesine rağmen Sagem Monetel ve Ingenico ile birlikte bu alanda bir dizi teknolojik ve sınai faaliyette bulunmaya devam edecektir. Taraflar, bu işbirlikleri aracılığıyla birbirlerinin sahip oldukları teknolojik know how ve vb. gibi rekabet avantajlar ından Ingenico nun kontrolünde bir değişikliğe gidilmeden faydalanabilmektedir. Bu bakımdan söz konusu 540 işbirliği anlaşmaları, rekabet hukuku kapsamında birer stratejik işbirliğidir. Bilindiği gibi, stratejik işbirliklerinin rekabet hukuku açısından hassas iyet ve önem taşıyan yönleri, piyasadaki fiyat ve arz dengesini bozma, üretim miktarı, fiyatlar, kapasite, plan ve projeler gibi bilgilerin rakip şirketler arasında paylaşımı vasıtasıyla pazardaki rekabet ortamını bozma imkanı sağlamaları ve işbirliği için de yer almayan diğer rakip firmalar aleyhine rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurmaları riskidir. Bu tür hassas bilgilerin paylaşımı, pazarda arz miktarının veya fiyatların işbirliği içindeki rakipler arasında uyumlaştırılmasında, müşteri ve/veya bölge payla şımında önemli rol 08-08/89 -29 13 oynayabilmektedir. Bu durum, 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesi kapsamında bir ihlal teşkil etmektedir. 550 Dosya konusu işlem bu hususlar bakımından incelendiğinde, devir işlemi ardından Sagem securite ile Sagem Monetel ve Ingenico arasında de vam edecek işbirliğinin pazardaki rekabeti kısıtlayıcı bir nitelik arz etmeyeceği kanaatine ulaşılmaktadır. Zira, söz konusu işbirliği, pazarda rakip iki firma arasında gerçekleşmemektedir. Ingenico, Sagem Securite nin ödeme terminalleri işini ve ilgili şi rketlerini devralırken karşılığında %25 hissesini vererek Safran Grubu ile hukuken bir ortaklık kurmaktadır. İşlem, aslen Sagem Securite ile Sagem Monetel arasında var olan işbirliklerinin kapsamının genişletilmesinden kaynaklanmaktadır. Ingenico nun esas hedefi, Sagem Securite nin ödeme terminalleri faaliyetlerini devralmaktır. Bu bakımdan rakipler arasında yapılan ve pazardaki diğer rakiplere ya da pazardaki fiyat ve arz miktarlarına ilişkin gizli 560 bilgilerin paylaşılmasını içeren stratejik işbirlikleri a nlaşmalarından farklılık arz etmektedir. İşlem, birbirlerine hukuki bağı olan iki tarafın, birbirlerinin teknik ve ticari bilgilerini paylaşmaları üzerinedir. Bu sebeplerle Ingenico ile Sagem Securite arasında gerçekleştirilen işbirliği anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun un 4.maddesi açısından rekabeti kısıtlamadığı kanaatine ulaşılmaktadır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayıl ı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem 570 sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böyle ce ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, 2. Ingenico SA ile Sagem Securite SA arasında gerçekleştirilen sınai ve teknolojik işbirliği anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırı olmadığına, 3. Bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.