TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR KARAR KALDIRMA DOSYA NO: 2025/6114 KARAR NO: 2025/4824 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET TARİHİ: 12/09/2025 NUMARASI : 2024/798 - 2025/692 DAVANIN KONUSU: Tazminat İSTİNAF TARİHİ: 05/11/2025 KARAR TARİHİ: 15/12/2025 Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün bel…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 55. HUKUK DAİRESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR KARAR KALDIRMA DOSYA NO: 2025/6114 KARAR NO: 2025/4824 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET TARİHİ: 12/09/2025 NUMARASI : 2024/798 - 2025/692 DAVANIN KONUSU: Tazminat İSTİNAF TARİHİ: 05/11/2025 KARAR TARİHİ: 15/12/2025 Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.İstinaf sebepleri: Davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi vekili, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; Davacının açmış olduğu haksız ve hukuki mesnet taşımayan davanın tarafların "tacir" sıfatına sahip olması nedeniyle niteliği itibariyle ticari bir dava olduğundan görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, davaya bakmakla görevli Mahkemelerin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğundan bahisle verilmiş olan görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın esastan reddine karar verilmesi gerekir iken görev noktasında hatalı takdir ve değerlendirme neticesinde görevsizlik kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı vekili, müvekkili firma ile ... Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında franchise ilişkisi bulunduğunu, müvekkili firmanın, bu ilişki kapsamında ... Kuyumculuk Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden satın aldığı ürünlerin satışını gerçekleştirdiğini, müvekkilinin, ... Outlet Avm olarak bilinen ve davalılardan... İnşaat Ve Proje Geliştirme Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin sahibi, diğer davalı ... Gayrimenkul Yönetim Hizmetleri Anonim Şirketi'nin ise yönetim hizmetlerini sağlandığı işletmeci ünvanı taşımış olduğu adreste ... isimli Zemin KaT 36 nolu mağazanın iş yeri sahipleri olduğunu, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi'nin ise; diğer iki davalı ile aralarında hizmet sözleşmesinin bulunduğunu ve AVM'nin güvenlik işlerinden sorumlu bir firma olduğunu, müvekkiline ait mağazada 31.07.2023 tarihinde gece saatlerinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, ilgili olayın soruşturulması İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/272260 Soruşturma No'lu dosya ile yürütüldüğünü, yapıda güvenlik açısından ciddi anlamda bir eksiklik olduğunu, ... Kuyumculuk Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi aldığı ve çalınan ürünleri satamadığı için kazanç kaybı yaşamış ve ülkedeki enflasyon sebebi ile de karından da zarar ederek, ciddi mağduriyet yaşadığını, işbu sebeple maddi zararla beraber, diğer zararların da karşılanması gerektiğini, müvekkilinin çalınan mallarının aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde şimdilik uğranılan zararın tazmini için 100.000,00-TL (bedel arttırımına ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla )'nin müvekkilin çalınan mallarını satamamış olması sebebi ile mahrum kaldığı kazancının tespiti ile işbu kazancın bedeli için şimdilik: 1.000,00-TL'nin müvekkilin çalınan mallarını satamamış olması sebebi ile mahrum kaldığı kazancının tespiti ile işbu kazancının enflasyon sebebi ile uğradığı zararının (kardan zararının) bedeli için şimdilik: 1.000,00-TL'nin, 31.07.2023 tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı... İnş. Ve Proje Gel. San. Tic. A.ş. vekili, dava dışı ... Kuyumculuk San. ve Tic. A.Ş. ile müvekkil... arasında Kartal 18. Noterliğinin 25.08.2014 tarih, ... yevmiye numaralı kira sözleşmesi ile 036 Bağımsız bölüme ilişkin, İstanbul 10. Noterliğinin 24 Haziran 2008 Tarih, ... yevmiye numaralı kira sözleşmesi ile 170 Bağımsız bölüme ilişkin kira ilişkisi bulunduğunu, davacının ise, dava dışı ... Kuyumculuk San. ve Tic. A.Ş.'nin alt kiracısı olarak müvekkile ait Viaport AVM'de "..." markasıyla her iki bağımsız bölümde de ticari faaliyet gösterdiğini, müvekkil... tarafından alışveriş merkezinin yönetimi ... Gayrimenkul Yönetim Hizmetleri A.Ş. ("...") bırakıldığını, ... AVM'nin güvenlik dahil tüm yönetim hizmetleri ... tarafından yönetildiğini, bu kapsamda müvekkili..., taşınmazın salt kiraya vereni konumunda olup hırsızlık olayının vuku bulmasından dolayı zararı tazminle mükellef olmadığından... yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili... ile dava dışı ... Kuyumculuk A.Ş. arasındaki kira sözleşmesinin tüm hak ve yükümlülüklerinin davacıya alt kiracı sıfatıyla bırakması sebebiyle davacının da kiraya vereni sıfatına haiz olduğundan dava konusu uyuşmazlığı görmeye HMK 4/1-a bendi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olup davanın görev sebebiyle reddi gerektiğini belirtmiştir.Davalı ... Gayrimenkul Yönetim Hizmetleri A.ş. vekili, müvekkili ... "... Outlet Shopping" alışveriş merkezinin yönetim hizmetlerini yürüttüğünü, müvekkilinin, alışveriş merkezinin güvenliğinin sağlanması amacıyla diğer davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ile Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda Alışveriş merkezinin güvenliğinden tek sorumlu ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. olduğundan müvekkili ... Gayrimenkul Yönetim Hizmetleri A.Ş. Yönünden davanın husumet yokluğu sebebiyle rrddi gerektiğini, dava dışı ... Kuyumculuk San. Ve Tic. A.Ş. ile diğer davalı... arasında imzalanmış kira sözleşmesinin 5. Maddesinde müvekkil ...'nin alışveriş merkezinin yönetim işlerini yerine getireceği ve bu kapsamda alışveriş merkezine ilişkin giderlerin müvekkil ... tarafından fatura edilip tahsil edileceğinin düzenlendiğini, Bu düzenleme dava dışı ana kiracı tarafından imza altına alınmış ve davacı ile ... Kuyumculuk A.Ş. arasında imzalanmış franchise sözleşmesine de ana kira sözleşmesi ek olarak eklenmek suretiyle esas alındığını, hal böyleyken, davacının müvekkili ...'ye talepte bulunabilmesinin dayanağının kira sözleşmesi olduğunu, ... Gayrimenkul- ... Gayrimenkul Yönetim Hizmeleri A.Ş.'nin eski unvanı olduğunu, bu nedenle; dava konusu uyuşmazlığı göremeye HMK 4/1-a bendi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olup davanın usulden reddi gerektiğini belirtmiştir.Davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi vekili dava konusu taleplere ilişkin yasal mevzuatta öngörülen zamanaşımı süreleri geçen alacaklar yönünden zamanaşımı itirazının öncelikle dikkate alınmasını, davacı tarafın ... Kuyumculuk Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin franchise olduğu nazara alındığında, eşyanın tabiatı gereği işyerinde bulunan ürünler yönünden sigorta yapılmış olması gerektiğini, söz konusu hırsızlık olayı ile ilgili ceza yargılaması devam ettiğini, dosya kapsamında sunulan tutaklar uyarınca, davacı tarafın eksik ve hatalı beyanlarda bulunduğunu, somut olaya bakıldığında davacı yanın yaşanan olayda ihmal ve kusurunun söz konusu olduğunu, AVM nin yapısı ve taşınmazın özellikleri dolayısıyla somut olayın meydana geldiğinin ifade edildiğini, AVM'nin taşınmaz yapısı doğru şekilde olsaydı ve doğabilecek riskler dikkate alınarak yapı yapılmış/ dizayn edilmiş olsaydı somut olayın meydana gelmeyeceğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme; "... dava dışı ... Kuyumculuk ile davalı... arasında kira sözleşmesi yapıldığı, dava dışı ... Kuyumculuk ile davacı arasında alt kira sözleşmesi yapıldığı, davacı ile davalı... arasındaki hukuki ilişkinin kira sözleşmesinden kaynaklı olduğu, kira sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğu, davacı taraf her ne kadar yapı malikinin sorumluluğunu belirterek dava açmış olsa da, iddia taraflara hukuki nitelendirme Mahkemeye aittir. Davacı ile davalı... arasındaki iddialar ve sorumluluk, arada kira sözleşmesi olması sebebiyle kira sözleşmesi ve sorumluluğu da değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir. Davacı ile davalı... özel görev ilişkisi olması sebebiyle, diğer davalılara karşı birlikte açılan davanın beraber görülmesi gerekmektedir.Hâl böyleyken; eldeki davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle kira ilişkisinden kaynaklanan işbu davada Mahkememiz görevsizdir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 4/1-a gereğince Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesine göre, görev bir dava şartıdır. Yine aynı kanunun 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında Mahkemece re’sen araştırılması, bulunamadığı takdirde davanın usûlden reddine karar verilmesi gerektiğinden, Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davanın usulden reddine, İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğunun tespitine, karar vermiştir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir. Hukuki uyuşmazlıklarda, Sulh Hukuk mahkemesinin görevinin istisna olduğu, özel bir kanun hükmü ile açıkça Sulh Hukuk mahkemesinde bakılacağı bildirilmeyen davalarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olmadığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile kanunda sayılan işlerden kaynaklanan davaların, ticari dava olduğu belirtilmiştir. TTK m.5/1. maddesi uyarınca, ticari davalarda görevli mahkeme, ticaret mahkemeleridir.Somut olayda, davalılardan... İnşaat Ve Proje Geliştirme Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin sahibi, diğer davalı ... Gayrimenkul Yönetim Hizmetleri Anonim Şirketi'nin ise yönetim hizmetlerini sağlandığı işletmeci ünvanı taşımış olduğu, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi'nin ise AVM'nin güvenlik işlerinden sorumlu bir firma olduğu, davada, davacıya ait iş yerinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle oluşan zararların davalılardan tahsilinin talep edildiği, dava dışı ... Kuyumculuk ile davalı... arasında kira sözleşmesi yapıldığı, dava dışı ... Kuyumculuk ile davacı arasında alt kira sözleşmesi yapıldığı, davacı ile davalılardan biri arasında kiracılık ilişkisi ve kira sözleşmesi bulunmadığı, davacı kendi kira ilişkisine dayanarak dava açamadığı gibi kendi kiraya verenine de dava açmadığı, asıl kira sözleşmesindeki kiraya veren ile alt kira sözleşmesinin kiracısı arasında doğrudan ve dolaylı olarak sözleşmesel (nisbi) bir ilişkinin bulunmadığı, alt kiracının sözleşemeye ilişkin ifa, ayıp ve eksiklik konusunda taleplerinin muhatabının kendi kiraya vereni olan asıl sözleşmenin kiracısı olduğu, asıl kiraya verene müracaatının olamayacağı, tüm bu nedenlerle dava konusu uyuşmazlığın kira sözleşmesi uyarınca değil, tacirler arası hizmet sözleşmeleri uyarınca çözümlenecek olduğu gözetildiğinde, mahkemesince işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, mahkemesince işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olmasının hatalı olduğu anlaşılmakla HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle, Davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,İlk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, Yargılamanın eksikler tamamlanarak kaldığı yerden devamı için dosyanın ait olduğu Mahkemeye İADESİNE,Peşin yatırılan istinaf başvuru harcının mahsubuna, Peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,Gider avansından kalanın talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,İstinaf başvurusu için yapılan harç ve masrafların ilk derece mahkemesince esas hakkında yeniden verilecek hükümle birlikte değerlendirilmesine, Dair dosya üzerinden, oy birliği ile KESİN olarak karar verildi, açıkça anlatıldı. 15/12/2025