1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya No : 2002 -2-58 (Devralma) Karar No : 02-57/718 -287 Karar Tarihi : 27.9.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: Ilgaz SARIOĞLU, Fatma GÖZLÜKAYA C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - International Business Machine Corporation Temsilcisi: Av. Pınar Eryürekli B. Giz Plaza (Mas lak Kule) Meydan So
1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya No : 2002 -2-58 (Devralma) Karar No : 02-57/718 -287 Karar Tarihi : 27.9.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: Ilgaz SARIOĞLU, Fatma GÖZLÜKAYA C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - International Business Machine Corporation Temsilcisi: Av. Pınar Eryürekli B. Giz Plaza (Mas lak Kule) Meydan Sok. No: 28 Kat: 10 80670 Maslak/İstanbul D- TARAFLAR: - International Business Machine Corporation New Orchard Road, Armonk New York, ABD - PwC International Limited 1 Embankment Place London WC2N 6RH, İNGİLTERE E- DOSYA KONUSU: PricewaterhouseCoopers International Limited'in, danışmanlık ve teknoloji hizmetleri alanında faaliyet gösteren şirketlerinin International Business Machine Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.8.2002 tarih, 3769 sayı ve 10.9.2002 tarih, 3976 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Dev ralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 23.9.2002 tarih ve 2002 -2-58/Öİ -02-I.S. sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 23.9.2002 tarih ve REK.0.06.00.00/83 sayılı Başkanlık önergesi ile 02 -57 sayılı Kurul topla ntısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, bununla birlikte devralma sonucu oluşacak pazar payının rekabetçi bir yapı gö steren ilgili ürün pazarında hakim durum yaratarak ya da mevcut hakim durumu güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 2 REKABET KURUMU H- İNCELEME ve DEĞERLEND İRME H.1. Taraflar H.1.1. International Business Machine Corporation (IBM) IBM, New York Eyaleti kanunları uyarınca kurulmuş ve genel olarak, bilgi teknolojileri (BT) hizmetleri alanında BT sistemleri, malzemeleri, bilgisayar yazılımı ve hizmetleri pazar lama, üretme, geliştirme konularında faaliyet gösteren bir şirkettir. IBM, Türkiye deki faaliyetlerini iştirakleri olan, IBM Türk Ltd. Şti., POS Perakende Otomasyon Sistemleri Ticaret ve Sanayi A.Ş., Seri Bilgi Teknolojileri Destek Hizmetleri ve Ticaret Lt d. Şti. ile I -BİMSA Uluslararası İş, Bilgi ve Yönetim Sistemleri A.Ş. aracılığıyla yürütmektedir. H.1.2. PricewaterhouseCoopers International Limited (PwC International) PwC International, İngiltere ve Galler kanunları uyarınca, PricewaterhouseCoopers ş irketler grubunun (PWC) yönetim ve koordinasyonunu sağlamak ve stratejik konularda genel politika belirlemek amacıyla kurulmuştur. PWC, profesyonel hizmet firmalarından oluşan uluslararası bir ağdır ve muhasebe, mali denetim ve güvence, vergi, yönetim danı şmanlığı ile teknoloji konularında hizmetler vermektedir. PWC Türkiye de Başaran Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş., Başaran Nas Serbest Mali Müşavirlik A.Ş., PwC Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti., PwC Consulting Yönetim Danışmanlığı Ltd. Şti. ve PwC BPO İş Yönet imi Hizmetleri Ltd. Şti. aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Devralma işlemine konu şirket olan PwC Consulting Yönetim Danışmanlığı Ltd. Şti. (PwC Consulting) ise, PwC International'ın Türkiye deki iştiraklerinden birisi olup, yönetim danışmanlığı ve bi lgi teknolojileri alanında faaliyet göstermektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya mevcudu bilgilerden ilgili ürün pazarının; yönetim danışmanlığı ve BT hizmetleri sektörü, donanım bakımı ve destekleme, yazılım temini ve destekleme, danışmanlık, geliştirme ve entegrasyon, iş yönetim hizmetleri, BT yönetim hizmetleri ve eğitim şeklinde tanımlanabilecek yedi alt pazardan oluştuğu anlaşılmaktadır. Devralma işleminin taraflarından IBM, alt pazarlardan iş yönetim hizmetleri alanında Türkiye de faaliyette bulunmamakta, buna karşın, geriye kalan diğer altı alanda faaliyet göstermektedir. Devralınacak taraf olan PwC Consulting ise, donanım bakımı ve destekleme, yazılım temini ve destekleme, eğitim, iş yönetim hizmetleri, BT yönetim hizmetleri a lanlarında faaliyet göstermemekle birlikte, geliştirme ve entegrasyon ile danışmanlık alt pazarlarında yoğun bir biçimde faaliyet göstermektedir. Söz konusu devralma işlemi ile IBM, danışmanlık işlerini güçlendirmeyi hedeflemektedir. PwC Consulting'in fa aliyet gösterdiği alt pazar olan geliştirme ve entegrasyon ile danışmanlık pazarı incelendiğinde, esasen stratejik danışmanlık, denetim, BT ve özel hizmet alanlarında farklı 15 -20 firmanın faaliyet gösterdiği görülmektedir. 3 REKABET KURUMU Sektördeki mevcut teşebbüsler ve bunların faaliyet alanları incelendiğinde ise, söz konusu teşebbüslerin, yoğun ve yaygın olarak hizmet verdikleri, sektörlerinin dışında da faaliyetlerini çeşitlendirerek tüm BT alt pazarlarını kapsayacak nitelikte bir genişleme ve yapılanma içinde oldukl arı anlaşılmıştır. Bu durum, hizmetler ve alt pazarlar arasında kesin sınırların çizilmesini zorlaştırmaktadır. BT hizmetleri pazarı yeni firma girişlerine büyük ölçüde açık bir alandır. Yeni ve küçük firmaların pazarda tutunma şansı oldukça yüksektir. İl gili ürün pazarında, pazara giriş engeli yaratacak herhangi bir yasal düzenleme mevcut değildir. Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, ilgili ürün pazarı olarak sadece devralınan PwC Consulting'in faaliyet gösterdiği geliştirme ve entegrasyon ile danışm anlık pazarı dikkate alınmamış, ayrıca, hızlı teknolojik gelişmelerin getirdiği alt pazarlar arası yakınlaşma, kullanıcıların ilgili ürün ve hizmetlere tek noktada ulaşma yönündeki talebi, sektördeki arzın ikame edilebilirlik seviyesinin yüksek olması, pa zara girişin son derece kolay olması gibi unsurlar da göz önünde bulundurularak ilgili ürün pazarı, BT hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Dünya çapında yürütülmekte olan bildirime konu devralma işleminin Türkiye pazarı nın tümünü etkilemesi ve Türkiye sınırları içerisinde rekabetin farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak kabul edilmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme IBM ile PwC International 30 Temmuz 2002 tarihinde, PwC grubu şirketlerinden danışmanlık ve teknoloji hizmetleri alanında faaliyet gösterenlerin IBM in tek başına kontrolüne geçmesine ilişkin olarak Ana Hisse ve Varlık Devir Anlaşması nı imzalamışlardır. Sö z konusu devir işleminin Türkiye ile ilgili kısmı, IBM Türk Ltd. Şti. (IBM Türk) ve PwC Consulting i kapsamaktadır. Başvuru konusu devralma işlemini gerçekleştirmek üzere öncelikle, PwC Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından yürütülmekte olan danışm anlık işi bu amaçla kurulan PwC Consulting e devredilmiştir. Söz konusu şirketin iki hissedarı bulunmaktadır: %99,9 sermaye payı ile ana hissedar olan Monday Eastern Europe BV (Monday BV)1 ve ikinci hissedar Bridget Caroline Mary Spicer. Büyük hissedar Monday Eastern Europe BV nin hisseleri yurtdışında yapılacak hisse devri ile IBM World Trade Corporation a devredilecektir. İkinci ortak Bridget Caroline Mary Spicer a ait hisse ise IBM in Türkiye deki iştiraklerinden olan IBM Türk tarafından devralınacaktır . Böylece, PwC Consulting şirketinin hisselerinin Monday BV ye ait büyük bölümü dolaylı olarak yurtdışında el değiştirmiş olurken, geriye kalan bir hisse doğrudan IBM Türk'e devredilmiş olacaktır. İşlem neticesinde, Türkiye deki PwC Consulting in hisseleri tamamen IBM'in kontrolüne geçecektir. Bu nedenle, söz konusu işlem 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2. maddesi (b) bendi kapsamında bir "devralma"dır. 1 Söz konusu şirket, PWC İnternational Limited grubu şirketlerinden PWC Consulting Eastern Europe BV'nin yeni adıdır. 4 REKABET KURUMU Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, BT hizmetleri pazarında taraflardan IBM Türk ün, 2001 yılı cirosunun . TL., PwC Consulting in ise 2001 yılı cirosunun TL olduğu anlaşılmıştır. 1997/1 sayılı Tebliğ in (1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik) 4. maddesi gereği nce, tarafların toplam cirolarının anılan Tebliğ'de öngörülen ciro eşiğini aşması nedeniyle söz konusu işlem, Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devralma işlemidir. İlgili pazardaki pazar paylarına ilişkin bilgiler, pazar lideri olan IBM in devralma işlemi neticesinde pazar payını arttıracağını göstermekle birlikte, söz konusu artışın hakim durum yaratacak ya da hakim durumu güçlendirecek bir artış olmadığını, IBM in % oranındaki pay ile pazar lideri olmasına rağmen, hakim durumda bulunmadığını, devralına n PwC Consulting in ise % . oranında küçük bir paya sahip olduğunu göstermektedir. Öte yandan, pazarın ikinci ve üçüncü aktörlerinin % .. civarındaki payları ile IBM i yakından takip etmekte oldukları, 2001 yılının ilk on BT hizmetleri sağlayıcısının arzın % ...'ünü gerçekleştirdiği ve hiçbirinin pazar payının da % ..'ü aşmadığı, ayrıca rekabetçi bir yapı sergileyen ilgili ürün pazarına giriş -çıkışların da kolay olduğu dikkate alındığında, bildirim konusu devralma işleminin ilgili pazard a tek başına veya birlikte hakim durum doğurmayacağı veya hakim durumun güçlendirilmesi şeklinde rekabeti engelleyici herhangi bir sonuç doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. I- SONUÇ Yukarıda yer verilen tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, PwC İnternational Limited grubu içerisinde yer alan PwC Consulting Yönetim Danışmanlığı Limited Şirketi nin, International Business Machine Corporation tarafından devralınması işleminin, - 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devr almalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, - İlgili ürün pazarında hakim durum yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu d evralma işlemine izin verilmesine, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.