Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-210 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 06-04/68 -22 Karar Tarihi : 26.1.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Kerem Tomur, Evren SESLİ C. ŞİKAYET EDEN : - İhbar - Dabkoviç Deniz Acenteliği Nakliyat ve Ticaret A.Ş. Rıhtım Cd. Yuva Sk. No:3 -5 Kat:4 34 425 Karaköy/İstanbul 20 Temsilcileri:
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-210 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 06-04/68 -22 Karar Tarihi : 26.1.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Kerem Tomur, Evren SESLİ C. ŞİKAYET EDEN : - İhbar - Dabkoviç Deniz Acenteliği Nakliyat ve Ticaret A.Ş. Rıhtım Cd. Yuva Sk. No:3 -5 Kat:4 34 425 Karaköy/İstanbul 20 Temsilcileri: Av. Sadiye ÖZÜLKÜ Av. Mustafa Çağrı HATİP İşbankası Blk. C/12 34349 Gayrettepe/İstanbul D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : - Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. İzmit G ölcük Yolu 14. Km. İhsaniye Gölcük/Kocaeli - UECC Lojistik Hizmetleri Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. Eski Postane Sk. Demirsoy İşhanı No:9/23 41300 İzmit/Kocaeli 30 E. DOSYA KONUSU : Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ( Ford Otosan) nin Kocaeli il sınırları içindeki Yeniköy otomobil fabrikasında bulunan limanına, yükleme ve boşaltma amacıyla gelen gemilerin yalnızca UECC Lojistik Hizmetleri Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. (UECC Lojistik) den acentelik hizmeti almasını zorunlu tutması. F. İDDİALARI N ÖZETİ: İsimsiz şikayet dilekçesinde, başvuru sahibinin Kocaeli ilinde Yeniköy Ford iskelesi olarak adlandırılan ve Ford Otosan ın işletmeciliğinde bulunan limanda acentelik hizmeti vermesinin işletmeci tarafından engellendiği 40 belirtilmekte, ayrıca Ford O tosan ın anılan limanda yükleme ve boşaltma yapan donatanlara acentelik hizmetlerinin temininde sadece UECC Lojistik ile çalışmaları şartını getirdiği ifade edilmektedir. Diğer taraftan, şikâyet sahibi başvurusunda Ford Yeniköy Limanı ndaki servis kalitesi nden ve maliyetlerden memnun olmadıklarını ve diğer tüm dünya limanlarında olduğu gibi donatanların kendi gemi acentesini tayin etmek istediğini belirtmiştir. 06-04/68 -22 2Öte yandan, Dabkoviç Deniz Acentalığı Nakliyat ve Ticaret A.Ş. (Dabkoviç) nin şikayet dilekçesi nde ise, anılan şirketin acenteliğini yürüttüğü M/V Acacia Ace ve M/V Heroic Ace gemilerinin Ford Yeniköy Limanı na yüklerini boşaltırken 50 yaşadıkları sıkıntılardan bahisle, Ford Liman İşletmesi ve UECC Lojistik in aralarında yaptıkları hukuka aykırı anlaşm a çerçevesinde , sadece UECC Lojistik acentesi ile çalışan gemilerin Ford Yeniköy Limanı na yanaşmasına izin verilmesi ve diğer acentelerin faaliyetlerini n engelle nmesi suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin ihlal edildiği ifade edilmiştir. Ayrıca, ko nuya ilişkin olarak ihlalin bir an önce sona erdirilmesi için 4054 sayılı Kanun un 9/3. maddesi gereğince görüş bildirilmesi talep edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.9.2005 tarih, 6537 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 7.10.2005 tarih, 2005 -4-210/İİ-05-KT sayılı İlk 60 İnceleme Raporu, 27.10.2005 tarih, 05 -74 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığı nın belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 05-74/992 - M sayı ile karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 16.1.2006 tarih , 2005 -4-210/ÖA -05-KT sayılı Önaraştırma Raporu 20.1.2006 tarih, REK.0.08.00.00 -110/11 sayılı Başkanlık önergesi ile 06/04 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 70 H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da , şikayete konu iddiaların gerçeği yansıtmadığı, bu sebeple adı geçen teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı 80 UECC Lojistik in faaliyet alanı ile bu teşebbüsün uygulamaları ve aldığı kararların muhtemel etkileri dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı gemi acentelik hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir. I.1.1. İlgili Coğrafi Pazar Gemi acenteliği hizmetinin ülkemizdeki tüm limanlarda (ve konteynır, kuru dökme yük, ham petrol gibi tüm yük tipleri için) verilebilmesi ve gemi acentelerinin çoğunluğun un merkezinin İstanbul da bulunması dikkate alınarak incelemeye esas ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak belirlenmiştir. 90 I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller Önaraştırma aşamasında Raportör lerce yapılan yerinde incelemelerde edin ilen bilgi ve bel geler aşağıda ki gibidir: 06-04/68 -22 3I.2.1. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. d e Yapılan Görüşme Raportörlerin Ford Otosan yetkilisi ile yaptıkları görüşmede; söz konusu şahıs , Ford Otosan ın 3. şahıslara ait yüklemelere müdahale etmediğini, Liman ın durumu nun uygun ol ması ve Ford Otosan ın taşımaları nın engelle nmemesi 100 hallerinde önceden onay alınması şartıyla diğer otomotiv firmalarına ait yüklerin boşaltılmasına izin veril diğini, buradaki amacı n limandaki kapasitenin tam kullanılması ve sektörel dayanışma nın sağlanması olduğunu, başta Hyundai olmak üzere 3. şahısların toplam içindeki payının 2004 ve 2005 yıllarında yaklaşık %7 olduğunu, sadece 3. şahısların yükünü taşıyan gemilerin limanda yükleme -boşaltma yapmasına yönelik olarak bugüne kadar talep gelme diğini, Özelikle limanın faaliyete geçtiği ilk yıllarda Toyota ile limanın kullanılması ile ilgili görüşmeler yapıldığını, ancak, Toyota nın taşımalarında Derince deki kamu limanını kullanmayı tercih etti ğini ifade etmiştir. 110 Bunların yanısıra, Ford Otosa n yetkilisi tarafından, UECC nin belirli hizmetlerde acente olarak kullanımı nın sadece Ford Yeniköy limanı nda yapılacak faaliyetlerin organizasyonu açısından talep edildiği , limana yanaşana kadar geçen süreçteki acentelik hizmetleri nin armatörün, donatanın kendi tercihi olduğu, bu politika larının limanın mülkiyetine sahip olma larından değil, nakliyesi yapılan ürünlerin kendi ürünleri olmasından kaynaklan dığı belirtilerek, Geçtiğimiz dönemde iki örnek olaya Acacia Ace ve Heroic Ace gemilerinin limandaki acentelik hizmetlerinin UECC tarafından verilmesi konusunda itirazları olmuştu. Acacia Ace ve Heroic Ace Uzakdoğu dan gelen ve Ford Ranger araçları yüklü gemilerdi. Normalde Uzakdoğu dan gelen gemiler taşıdıkları araç sayısı sınırlı 120 olduğundan Yunanistan daki Pire Limanı na boşaltmalarını yaparlar. Bu limandan Neptüne veya Grimaldi gemileri ile limanımıza getirilirler. Fakat söz konusu olayda araç sayısının yüksek olması ve muhtemelen Türkiye deki diğer limanlara da uğranılacak olması sebebiyle limanımıza yana şmaları öngörüldü. Limanın işleyişini bilmemeleri sebebiyle belirli acente hizmetleri için UECC ile çalışmamızı başlangıçta kabul etmediler. Biz kendilerine limanımızda uygulanan sistemi anlatıp, isterlerse de Ford Ranger araçları Derince deki limana boşal tabileceklerini bildirdik. Ancak Derince deki limandan tesislerimize olan ara nakliyenin masrafları donatanlarda olacaktı. Bu sebeplerle taşıyıcı firma limanımızı kullanmayı tercih etti. Belirttiğimiz gibi söz konusu her iki olayda 130 taşımaya konu olan ürün ve dolayısıyla mal sahibi Ford Otosan dır. denilmiştir. I.2.2. UECC Lojistik Hizmetleri Taşımacılık ve Ticaret Hizmetleri A.Ş. de Yapılan Görüşme Raportörlerin UECC Lojistik yetkilisi ile yap tıkları görüşmede ; söz konusu şahıs, şirketlerinin Norveç men şeli olduğunu, UECC Lojistik in araç park sahası çalıştırma olarak tanımlanan LLP hizmeti ni İngiltere ve İspanya nın çeşitli kentlerinin de aralarında bulunduğu 5 limanda daha ver diğini, söz konusu tesislerde tamamen otomotiv nakliyesi nin gerçekleştiril diğini, ana şirket ve 140 iştiraklerinin otomotiv taşımacılığı ve bununla bağlantılı LLP hizmetleri dışında başka faaliyeti nin bulunma dığını ifade etmiştir. 06-04/68 -22 4UECC Türkiye nin kuruluş amacı ve Ford Yeniköy Limanı ndaki faaliyetlerine ilişkin olarak ise , UECC Loji stik yetkilisi tarafından , Ford Otosan ile çalışmak için yapılan ihaleyi kazanan ana şirketin, UECC Lojistik i , sadece Ford tarafından üretilen araçların fabrika çıkışında tesliminden itibaren araçları uygun biçimde adreslemek, adreslemeyi takip etmek, gem icilerle görüşmek, gelecek gemiye göre araçları ayarlamak, araçları gemiye sokmak, ithal gelen araçları gümrük alanına sokmak, tırların Türkiye ye dağıtımının organizasyon ve koordinasyonunu sağlamak görevlerini yerine getirmek üzere kurduğu, Ford Otosan d ışında başka 150 bir müşteri ile çalışm adıkları, konteyner ve kuru yük taşıyan herhangi bir gemiye acentelik hizmeti vermemeleri nedeniyle şirketin gemi acenteliği hizmeti veren teşebbüslerle aynı grupta kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Yetkili ayrıca, Ford Otosan için LLP faaliyetinin tek bir firma tarafından verilmesi nin gerek tiğini, tesislerdeki güvenliğin ve koordinasyon un ancak bu şekilde sağlanabileceğini söylemiştir. Buna göre, örneğin, Ford Yeniköy Limanı na aynı anda 2 gemi yanaşabilmektedir. Lima na daha fazla geminin gelmesi halinde ve her bir geminin boşaltılmasının kendi acentesi tarafından düzenlenmesi halinde sorunlar ortaya çıkacaktır. Ana şirket tarafından işletilen 160 diğer limanlarda da uygulama bu yöndedir. I.2.3. Dabkoviç D eniz Acentalığı Nakliyat ve Ticaret A.Ş. de Yapılan Görüşme Şikâyetçi Dabkoviç in yetkilisi Rapotörlerle y aptığı görüşmede , Ford Yeniköy Limanı ile ilgili şikayetleri hakkında, Türkiye de temsilcisi bulundukları MİTSUİ O.S.K Lines (Mitsui) firmasının M/V Acacia Ace gemi sinin Ford Yeniköy Limanı na yanaşması ve yükünün boşaltılması işleminde acente olarak çalışma larının Ford Otosan ve UECC tarafından engellendi ğini ifade etmiştir. 170 Yetkiliye göre olayın gelişimi şu şekilde olmuştur: Acacia Ace gemisi Japonya dan yola çıkt ığı andan itibaren donatan Mitsui firması tarafından acente olarak Dabkoviç tayin edilmişti r. Bu nakliyede taşıtan yani yükün sahibi Ford Otosan firmasıdır. Dolayısıyla, geminin Ford Yeniköy Limanı na yanaşması planlanmış, gerekli ihbarlar ve çalışmalar ya pılmıştı r. Ancak Ford firması limanlarındaki acentelik faaliyetlerinin anlaşmalı olduğu UECC tarafından yapılabileceğini söyleyerek yükün boşaltılması işleminde Dabkoviç in acente olarak kalma sı durumunda geminin Ford Yeniköy Limanı nda hizmet alamayacağın ı bildir miştir . Donatan Mitsui firması nın acente olarak Dabkoviç I 180 belirlediğini bildirmesine rağmen Ford firmasının tutumunda herhangi bir değişiklik olma mıştır . Çözüm olarak Dabkoviç donatana yükü Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü (TCDD) tarafından işl etilen Derince Limanı na boşaltmayı önermiştir. Esasen , Derince Limanı bölgesinde otomobil yüklemeleri için bir saha oluşturmuş olan Dabkoviç aralarında Toyota firmasının da bulunduğu ile birçok firma ile çalışmakta dır. Fakat, söz konusu olayda donatan fir ma olan Mitsui bazı ticari kaygılar nedeniyle Derince Limanı nın kullanılmasını kabul etme miş olup, aynı durum daha sonra M/V Heroic Ace gemisinin Ford Yeniköy Limanı na yanaşma işlemleri sırasında da tekrarlan mıştır . 190 06-04/68 -22 5I.2.4. Ford Otosan Liman ve Terminal İşletmesi ve Ana Lojistik Hizmet Sağlayıcı Sorumluluğuna İlişki n 1 Mayıs 2004 Tarihli Sözleşme Ford Otosan Liman ve Terminal İşletmesi ve Ana Lojistik Hizmet Sağlayıcı Sorumluluğuna İlişkin 1 Mayıs 2004 Tarihli Sözleşme , Ford Oto san ve United European Car Carriers AS (UECC) , Norveç UECC ve UECC Lojistik arasında imzalanmıştır. Bu sözleşmenin İşin Tarifi başlıklı 1. maddesinde; LLP, ana lojistik hizmet sağlayıcı ve Liman/Terminal işletmecisi olarak, aşağıdakiler de dahil olmak, fakat bunlarla sınırlı olmamak üzere, şu hususlardan sorumlu olacaktır: 200 a) Liman ve terminalde bulunması gereken gümrük kurumlarını ve sair resmi kurumları (Ford Otosan için iki ilave büro da dahil olmak, fakat bunlarla sınırlı olmamak üzere) hesaba katarak, Liman ve Terminal iş letmesi için gereken Terminal tesislerinin ve depolama alanlarının yerleşim planının hazırlanması; b) Liman ve Terminalin işletme ve emniyeti; c) Ford Otosan adına, ithal/ihraç edilen araçlarla ilgili gümrük işlemlerinin (gümrük komisyonculuğu hariç) koord inasyon ve ikmali ve bu Araçlarla bağlantılı olarak gümrük işlemleri için gereken dokümanların hazırlanması; d) Liman ve Terminal alanına giren veya çıkan Araçlar için gerekli depolama ve lojistik planlama işlerinin organize edilmesi; 210 e) İstasyon 7 de Araç ların Ford Otosan dan teslim alınması ve ilgili Bayi ya da Ford Company ye sevkiyat için Terminalde uygun depolama işlerinin organize edilmesi; f) Liman ve Terminalde Araçları taşıyıcılara ve gemilere yükleme ya da taşıyıcılardan ve gemilerden boşaltma işl erinin organize edilmesi; g) Ford Otosan ın izniyle ve Ford Otosan adına, Ford Otosan ın yerel teslimat/nakliye ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla nakliyecilere yönelik ihalelerin ve Taşıyıcılar aracılığıyla yapılacak nakliye işlerinin organize edilmesi; h) (yurt içi ve yerel teslimatlarda) Araçların nakliyle ilgili tüm konularda Taşıyıcılar ve sigorta şirketleriyle tüm ilişkilerin yürütülmesi; 220 i) Ford Otosan tarafından imal edilmiş ya da Ford dan ithal edilmiş araçların Bayilere sevkıyat ve teslimatının koordine ve organize edilmesi (Yerel teslimatlar için nakliye şirketleriyle kontratlar LLP ve Ford Otosan tarafından yapılacaktır); j) Ek 1 de belirtilen usullere ve Kontrol Listesine uygun olarak, Liman ve Terminal alanına giren veya çıkan Araçlarda kalit e kontrollerinin yapılması; k) LLP nin, yurt içi ve/veya yurt dışı BU araç sevkıyatları konusunda Ford ya da Ford Otosan tarafından açılan ihalelerle ilgili çalışmalara katılma hakkı vardır; bununla birlikte tekliflerin incelenmesi aşamasına katılmasına iz in verilmeyecektir. hükümlerine yer verilmiştir. 230 06-04/68 -22 6Ayrıca, söz konusu sözleşme uyarınca UECC Lojistik liman ve terminal güvenliği; araçların teslimi, depolanması, yüklenmesi ve boşaltılması; nakliye düzenlemeleri; muayeneler ve araç hasarları; gümrük işle mleri ve taşeronlarla ilgili görev ve sorumluluklarının yanı sıra Liman ve Terminal İşletmecisi olarak; a) yürürlükteki Deniz ve Gümrük yönetmeliğine uygun olarak, gelen ve giden gemi trafiğini izleyecek; b) deniz nakliyecilerine hizmet veren, zorunlu kıla vuz alma, çekme ve römorkör hizmetlerini organize eden bir deniz acentesi olarak hareket edecek; c) Fabrikadan Terminale doğru araç hareketlerini yönetecek, yurt dışı 240 sevkıyatlarda ve yerel teslimatlarda Araç konsolidasyon/dokümantasyon işlemlerini yapacak ; d) yurt içi sevkıyatları, dokümanları, gümrük işlemlerini (gümrük komisyonculuğu hariç) ve Bayilere yapılacak teslimatları yönetecek; e) yerel dağıtıma sokulan Araçlarda, araçla birlikte araç sahibine verilmesi gereken kitapçık ve dokümanları yerleştirec ek ve bunların Bayilere sevk ve teslim sürecini izleyecek; f) günlük olarak, araç alanında yeterli yer bulunmasını sağlayacak ve envanter kontrolleri yapacak; g) talep halinde, Bayi ve YSŞ ye Araç durumunu bildirecek; 250 h) istif, yükleme ve boşaltma hizmetle ri verecek ve yükleme ve boşaltma sürecini kontrol edecek; i) Liman ve Terminal tesislerinin, tesislerde bulunan unsurların (makine, ekipman, vb.) ve burada depolanmış Ürünlerin ve genel olarak tesislerin işletme ve yönetim sorumluluğunu üstlenecek; j) Lim an ve Terminalin işbu Sözleşme hükümlerine uygun olarak işletilmesi için gerekli kadro ve personeli işe alacak ve eğitecek; k) faaliyetin ihtiyaçlarına uygun ve Ford Otosan ın kabul edeceği nitelikte bir organizasyon kuracak; l) Araç nakil işleri konusunda düzenli olarak Ford Otosan a rapor verecek, ters 260 giden işlere dikkat çekecek ve bunların düzeltilmesi hususunda önerilerde bulunacak; m) Araç hareketleriyle bağlantılı olarak Bayilerden, YSŞ lerden ve Ford dan gelen şikayetleri çözüme kavuşturacak; n) tüm veri taleplerinde, verilen online (gerçek zamanlı) olarak Ford Otosan sistemlerine transfer edilmesini sağlayacak; o) YSŞ pazarlarına yapılan araç nakillerinde YSŞ ler için birinci derece irtibat noktası olarak hareket edecek ve kendisine yöneltilen sorul arı 12 saat içinde cevaplayacak; p) günlük stok kontrolleri yapacak, araç alanındaki tüm araçları gösteren, ihracat 270 için 7 günden ve yerel teslimat için 2 günden daha uzun süredir alanda bekleyen 06-04/68 -22 7araçlara dikkat çekecek (LLP, bu tür uzun süredir bekleyen a raçlar konusunda gerekli tedbirleri derhal almalıdır); q) gemilerin iskeleye zarar verip vermediğini ya da herhangi bir atık bırakıp bırakmadığını izleyecektir. I.2.5. Ford Yeniköy Limanı nın Ford Otosan ve 3. Şahıslar Tarafından Kullanımına İlişkin İstatis tiki Bilgiler Ford Otosan da yapılan yerinde inceleme sırasında Raportörlerce alınan Ford 280 Yeniköy Limanı ndaki operasyonlara (ithalat ve ihracat miktarları) ve 3. şahıs yüklerinin taşımalardaki payına ilişkin tablo aşağıdaki gibidir: Ford Yeniköy Limanı nda gerçekleştirilen yükleme ve boşaltmaların dağılımı Yük Miktarı (Yükleme+Boşaltma) (Adet) Yük Sahibi 2003 (Adet) 2003 (%) 2004 (Adet) 2004 (%) 2005 (Adet) 2005 (%) Ford Otosan 94.407 82,91 189.683 92,59 184.094 92,37 3. Şahıs 19.463 17,09 15.175 7,41 15.213 7,63 Toplam 113.870 100 204.858 100 199.307 100 Bu tablodan Ford Yeniköy Limanı nın 3. şahıs yükleri için kullanılmakla beraber, ağırlıklı olarak ve Ford Otosan yetkilileri tarafından da ifade edildiği üzere Ford Otosan ın ithalat ve ih racat operasyonları için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, Ford Otosan dan alınan ve yıllara göre 3. şahıslara ait araç 290 elleçlemelerinin ayrıntılı dökümüne yer veren tablo aşağıda yer almaktadır: Yıllara Göre 3. Parti Araç Elleçleme Özeti 2003 2004 2005 Hyundai 19.463 ( ) ( ) Mitsubishi - ( ) - Peugeot - ( ) - Honda - ( ) - Citroen - ( ) - Renault - ( ) - Land Rover - ( ) - Mazda - - ( ) TOPLAM 19.463 15.175 15.213 06-04/68 -22 8I.2.6. Dabkoviç, MOL (Acentenin Donatanı Olan Uluslararası D eniz Taşımacılığı Şirketi) ve Ford Otosan Yetkilileri Arasında ki Elektronik Posta Yazışmaları 300 Şikayet dilekçesi eklerinde Kurum a gönderilen bir kısım elektronik posta yazışma örneklerin e aşağıda yer verilmiştir: - 26.8.2005 tarihinde Dabkoviç ten Ford O tosan ve UECC Lojistik yetkililerine gönderilen elektronik posta iletisinde aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir: Telefon görüşmemize istinaden Yeniköy limanına gelecek olan Acacia Ace gemisinin acentalığı armatörümüzün (Mitsui O.S.K. Lines) vermiş olduğu bilgiler doğrultusunda firmamız tarafından yapılacaktır. Mastership tarafından bize bildirilen acentelik hizmetini onların yapacağına dair bilgiler doğru değildir. 310 Gerekli uyarıların tarafınızdan yapılmasını rica ederiz. Aksi takdirde gemimiz Derince lima nına mal boşaltacaktır. - 27. 8.2005 tarihinde Ford Otosan yetkilisi tarafından Dabkoviç firmasına gönderilen elektronik posta iletisinde; Yeniköy iskelemizin Mastership tarafından işletilmesi nedeniyle acentelik işlemlerini Mastership -İzmit yapacaktır. - 27.8.2005 tarihinde Dabkoviç yetkilisi tarafından Ford Otosan yetkilisi ne gönderilen elektronik posta iletisi aşağıdaki gibidir : 320 Limanınızın Mastership tarafından işletilmesi, acentelikte tekelci bir uygulama hakkı vermez, gemi armatörü ile yaptığım ız görüşme neticesinde, malın yükleme aşamasında böyle bir talebin gelmemesi nedeniyle, anlaşması olduğu acente ile çalışmayı tercih edeceği, ayrıca yine taşıma yapılırken, konişmentoda belirtildiği üzere tahliye edilecek yer olarak İZMİT olarak gözükmesi ve sizin talebinize istinaden Yeniköy limanına yanaşmanın kabul edilmesine rağmen, başka bir acente ile çalışılmaya zorlanılması ticari etik kuralları ve rekabet yasaları ile bağdaşmamaktadır. Bu vesile ile Taşıma senedinde belirtilen kurallar neticesinde, İzmit liman hudutları dahilinde bulunan Derince limanına ilgi geminin yanaşacağını bildirir, yine taşıma şartlarında da belirtildiği üzere, malın 330 tahliyesine müteakiben oluşacak her türlü sorumluluğun tarafınıza ait olacağını hatırlatır ız. Derince limanın a ödenecek tahliye ücreti tarafımızdan yapılacak olup, ilgi araçlarınızı liman işletmesine Derince stok sahasında teslim edilecektir. Bilginizi rica eder, geminin Yeniköy takribi varışının Derince takribi varışının aynı tarihlerde olduğunu bildiririz. 27.8.2005 tarihinde Dabkoviç yetkilisi tarafından Ford Otosan yetkilisi ne gönderilen bir diğer elektronik posta iletisinde; Biraz önceki telefon görüşmemizde belirttiğim üzere gemi armatörü ile 340 yaptığımız görüşmede geminin tahliye limanı olarak Yeniköy e yanaşmasında bir problem olmadığı, fakat gemi armatörü, MOL, olarak Yeniköy limanında kendi acentesinden başka bir firmayla çalışmaya sıcak bakmadıkları ve eğer mal tahliyesi ile alakalı hizmeti UECC acentesi Mastership yapacaksa buna herhangi 06-04/68 -22 9bir itirazı olmadıkları, fakat gemiye verilecek acentelik hizmeti için kendi acentesi ile çalışmayı tercih edeceklerini bildirmişlerdir. Ayrıca MOL firması bu malın taşıma anlaşması sırasında yükleyici firmanın bu konuda MOL e herhangi bir bilgi vermediklerini bildirm işlerdir. Bizim Türkiye genel acentesi olduğumuz MOL -Japonya ya konuyu aktarırken 350 FORD firmasına ait Yeniköy limanı için FORD firması ile UECC firması ve/veya UECC firmasının Türkiye genel acentesi MASTERSHIP ile limanın işletmesi ile ilgili anla şmaları olduğu anlaşma dahilinde limandaki mal elleçleme ve gemi acentelik hizmetlerinin sadece UECC ve/veya MASTERSHIP tarafından yapılacağı belirtilmekte, bu nedenle FORD firması olarak başka bir gemi acentesinin YENİKÖY limanında acentelik hizmeti vermesinin ka bul edilmeyeceğini bildirdik. Bize kendilerinin Ford -Japonya ile konuşmalarında böyle bir bilgiyi kendilerine kimsenin vermediğini, ve bizim konuyu yanlış anlamış olabileceğimiz dolayısıyla, tarafınızdan konunun tekrar teyid edilmesini rica etmişlerdir. Bu nedenle bizim MOL -Tokyo ya bildirdiğimiz konunun tekrar teyid 360 edilmesini (mümkünse İngilizce) rica ederiz. Buna istinaden tarafımıza ivedilikle bilgi vermenizi rica eder, geminin Yeniköy limanına gideceğine dair gemi kaptanına talimat geçildiğini bildiri riz. ifadelerine yer verilmiştir. - 27.8.2005 tarihinde MOL yetkilisi tarafından Ford Otosan yetkilisi ne gönderilen elektronik posta iletisinde , Geminin Yeniköy limanına geleceğini ve kargonun UECC operasyonu ile dağıtılacağını onaylıyoruz. ISS ın yapa cağı onay daha 370 sonra iletilecektir. denilmiştir. - 12.10.2005 tarihinde Dabkoviç firmasından bir yetkilinin UECC yetkilisine gönderdiği elektronik posta iletisi; Aşağıda detayları verilen konu gemi Ford adına tahliye yapmak üzere 18/10/2005 İzmit Yenik öy Limanı nda beklenmektedir. Gerekli hazırlık ve ihbarların buna göre yapılmasını ve tarafımıza Yeniköy Liman proforma D/A geçmenizi rica ederiz. 380 Toplam tahliye edilecek araç adedi 317. Not: Çanakkale giriş/çıkış ve Yeniköy Liman Koruyucu Acenteliği Şir ketimiz tarafından yapılacaktır. şeklindedir . - 12.10.2005 tarihinde Mitsui O.S.K. Bulk Shipping (Europe) Ltd. yetkilisi Ali ADİL tarafından MOL yetkilisine gönderilen elektronik posta iletisinde , Biz ISS ı koruyucu acente, UECC yi geminin acentesi ola rak tayin edeceğiz. denilmiştir. 390 - 12.10.2005 tarihinde MOL yetkilisi tarafından Ali ADİL e gönder ilen eketronik posta iletisinde Yeniköy ü aramalısınız. Ford, Yeniköy için MOL un UECC yi 06-04/68 -22 10acente olarak tayin etmesini isteyebilir. ISS ile bağlantı kurun lütfen. Ifadeleri bulunmaktadır. - 12.10.2005 tarihinde Mitsui (Europe) Ltd. yetkilisi Goro YAMASHİTA tarafından Mitsui O.S.K. Bulk Shipping (Europe ) Ltd. yetkilisi Ali ADİL ile MOL ve Dabkoviç yetkililerine gönderilen elektronik posta iletisinde aşağıda ki ifadeler yer almaktadır: 400 Bilginiz için, Yeniköy ve Derince nin İzmit Körfezindeki konumlarını gösteren ekli dosyaya bakınız. Anladığım kadarıyla Ford ihracat ve ithalat için Yeniköy ü kullanıyor. Tedbiren Ford Japonya ile irtibata geçilerek, boşaltma limanı olarak Yeniköy ün mü Derince nin mi kullanılacağının netleştirilmesini öneriyorum. I.2.7. TCDD tarafından işletilen Kocaeli/Derince limanı ile Ford Yeniköy Limanı na ait taşıma İstatistikleri nin Karşılaştırılması 410 2004 Liman Elleçlenen Yük Miktarı (Otomobil, İş makinesi, Vagon) Uğrayan Gemi Sayısı Depolama İmkanları Gümrüklü Alan)/Gümrüksüz Alan (m2) Gemi Bekleme İskelesi Ford Otosan 189.683 204 30.000/160.000 2 Derince 372.229 404 423.000/ - Yok J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK Dabkoviç e ait şikayet dilekçesinde, Ford -Otosan ile UECC Lojistik in Ford Yeniköy Limanı nın işletilmesi amacı ile aralarında imzaladıkları Ford Otosan Liman ve Terminal İşletmesi ve Ana Lojistik Hizmet Sağlayıcı Sorumluluğuna İlişkin 1 Mayıs 2004 Tarihli Sözleşm e nin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinde yasaklanan hükümleri içerdiği ve gemi acenteleri arasındaki rekabet ortamını bozduğu şeklinde iddialar yer almaktadır. 420 Sözleşme nin 1. maddesinde UECC Lojistiğin Ford -Otosan ın ana lojistik hizmet sağlayıcı ve li man/terminal işletmecisi olarak sorumlu olduğu hususlar belirlenmektedir. Söz konusu sorumluluk alanları içerisinde liman işletmeciliği ve gemi acenteliği açısından özellikle önem taşıyan; b) Liman ve Terminalin işletme ve emniyeti; 06-04/68 -22 11c) Ford Otosan adın a, ithal/ihraç edilen araçlarla ilgili gümrük işlemlerinin (gümrük komisyonculuğu hariç) koordinasyon ve ikmali ve bu Araçlarla bağlantılı olarak gümrük işlemleri için gereken dokümanların hazırlanması ; 430 f) Liman ve Terminalde Araçları taşıyıcılara ve gem ilere yükleme ya da taşıyıcılardan ve gemilerden boşaltma işlerinin organize edilmesi ; hususları yer almaktadır. Ayrıca Sözleşme nin 4.2. maddesinin (b) bendinde UECC Lojistiğin; deniz nakliyecilerine hizmet veren, zorunlu kılavuz alma, çekme ve römo rkör hizmetlerini organize eden bir deniz acentesi olarak hareket edeceği düzenlenmektedir. 440 Sözleşmenin ilgili hükümleri Ford Yeniköy Limanı nın işletilmesi ve limanda yapılan yükleme/boşaltma hizmetlerinin temini işinin münhasıran UECC Lojistik e bırakı ldığını göstermektedir. Ford Otosan ve UECC Lojistik arasındaki Sözleşme sadece limanın işletilmesi ile ilgili değildir. UECC firması; Ford Otosan ın yurt içi satışa sunduğu araçların fabrika çıkışından teslim alınması, limanının yanında yer alan termina lde depolanması, bayilere dağıtım için organizasyonun sağlanması, bu kapsamda yerel taşıma ihalelerinin düzenlenmesi, araçların nakliye öncesi kalite kontrolünün yapılması gibi birçok farklı loj istik hizmetini de vermektedir. 450 Yukarıda yer verilen bilgiler ve taraf teşebbüs yetkililerinin ifadeleri UECC Lojistik in sadece gemi acenteliği hizmeti veren bir teşebbüs olarak kabul edilmesini engellemektedir. UECC Lojistik, Ford Otosan için LLP ( Lead Logistic Provider ) şeklinde tanımlanan taşımacılık organizas yonu ve güvenliği hizmeti vermekte, ayrıca Türkiye de sadece Ford Otosan ile çalışmaktadır. Taraflar arasındaki Sözleşme nin 16.1. maddesinde; UECC Lojistiğin mülkiyet yapısında ya da kontrolünde önceden Ford Otosan ın yazılı izni alınmadıkça değişiklik yapılmayacağı, UECC Lojistik in yönetiminde yetki ve sorumluluk taşıyan kişilerde yapılacak değişikliklerin Ford Otosan a önceden bildirilmesi ve Ford 460 Otosan ın UECC Lojistik in herhangi bir personel veya müdürünün değiştirilmesini talep edebileceği düzenle nmiştir. Anlaşıl acağı üzere, UECC Lojistik Türkiye de tamamen Ford Otosan ile çalışmaya özgülenmiş bir şirket olarak kurulmuş olup, bağlı bulunduğu ana şirket Norveç merkezli United European Car Carr iers AS dir. UECC Lojistik in yukarıda belirtilen şirket yapısı ve Ford Otosan için sürdürdüğü faaliyetleri önaraştırma konusu iddiaların değerlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Ford -Otosan kendi üretimi olan ve/veya ithal ettiği otomotiv ürünlerinin limanda yüklenme/boşaltılmasında sorumlu acente olarak UECC Lojistik ile çalışmaktadır. Bir başka ifadeyle, limanın sahibi sıfatı ile değil taşınan 470 yükün alıcısı olarak acenteyi tayin etmektedir. Bu çerçevede, 4054 sayılı Kanun açısından esas incelenmesi gereken Ford Otosan Yeniköy Limanı nın 3. şahıslar tarafından kullanımında yaşanan durumdur. 06-04/68 -22 125 sıra sayılı tespitte yer verildiği üzere Ford Yeniköy Limanı h alihazırda 3. şahıslar ve büyük oranda Hyundai firması tarafından (son dönemde yaklaşık % 7 oranında) kullanılmaktadır. Otomotiv ürünlerinin deniz yoluyl a nakliyesi büyük ro - ro gemileri ile gerçekleştirilmektedir. Bu gemiler belirli hatlarda düzenli olarak araçları taşımakta (konteynır gemilerinde olduğu gibi) ve birden çok firmanın otomotiv ürünleri aynı gemide taşınabilmektedir. Konuya ilişkin olarak For d 480 Otosan yetkilileri; gemiler in Ford araçları ile yüklü olarak ge ldiğini, gemilerde boşluk olması halinde donatan ın diğer otomotiv firmalarının araçlarını da taşıdığını, bu araçlar ın önceden onay alınması şartıyla Liman dan istifade edebil diğini, ancak sad ece 3. şahısların yükünü taşıyan gemilerin limanda yükleme -boşaltma yapmasına yönelik olarak bugüne kadar talep gelme diğini belirtmişlerdir. Yürütülen önaraştırma kapsamındaki -şikayete konu - 3. şahıslara ait taşımalar daha önceki tarihlerde Kurul tarafı ndan karara bağlanan Liman A.Ş./Densay A.Ş. soruşturması (şikayetçi tarafından atıfta bulunulmuştur) ve aynı konudaki bir 490 diğer inceleme olan Erdemir A.Ş./Erdemir Lojistik A.Ş. önaraştırmasındaki 3. şahıs taşımalarından farklıdır. Anılan bu iki durumda 3. şahıslara ait yükler kendi anlaşmalarının bulunduğu gemiler ile taşınmaktadır. Otomotiv ürünlerin i taşıyan bir ro -ro gemisinde Ford markalı araçların yanı sıra örneğin Hyundai araçlarının da bulunması ise, söz konusu navlun sözleşmesinde Ford Otosan ın ta şıtan olmasını, dolayısıyla kendi belirlediği acenteyi boşaltma işleminde yetkili kılmasını engellememektedir. Dolayısıyla, Ford Yeniköy Limanı nın sadece 3. şahıslar tarafından kullanımı değil, belirli taşımalarda Ford Otosan ile birlikte diğer teşebbüsl erce ortak kullanımı söz konusudur. Aynı geminin boşaltılmasında birden çok acentenin çalışmasının (örneğin Ford için UECC Lojistik, Hyundai için 500 başka bir acente) ise liman trafiği ve koordinasyonu açısından uygun olmayacağı Ford Otosan yetkililerince ifa de edilmektedir. Dabkoviç firmasının şika yet dilekçesinde yer alan iki örnek olayın ayrıca incelenmesi gerekmektedir. Ford Otosan ın Ford Yeniköy Limanı nda yüklerini boşaltabilmeleri için tahliyeden sorumlu acente olarak UECC Lojistik i tayin ettiği iki gemi, M/V Heroic ACE ve M/V Acacia ACE, Uzakdoğu dan gelen ve Ford Ranger tipinde araç yüklü gemilerdir. Ford Otosan, g emilerin tahliyesinde ortaya çıkan acente sorununun aşılması için , otomobillerin Derince Limanı nda boşaltılmasını ve bu noktadan Ford Otosan tesislerine getirilmesini önermiş tir. 510 Ancak anılan iki geminin donatanı Mitsui firması Derince den Ford tesislerine kadar yapılacak taşımaların maliyetine katlanmamak için boşaltmaları Ford Yeniköy Limanı nda, UECC Lojistik i tahliye acente si olara k tayin etmek suretiyle kabul etmiştir. Anlaşıldığı üzere söz konusu iki olayda da Ford Otosan taşınan yükün alıcısı olarak istediği şartları donatana kabul ettirmiştir. Yürütülen önaraştırma kapsamında belirtilmesi gereken son bir husus da Ford Yeniköy L imanı nın bulunduğu coğrafyada otomotiv ürünlerinin yükleme/boşaltması açısından alternatif olarak TCDD tarafından işletilen Derince Limanı nın bulunmasıdır. Söz konusu Liman 7 sıra sayılı tespitte de görüldüğü 520 üzere gerek kapasite gerekse de kullanım açıs ından Ford limanını ikame edebilmektedir. Ford Yeniköy Limanı nın Ford dışındaki otomotiv firmalarınca 06-04/68 -22 13ancak çok sınırlı biçimde kullanılması da bu durumu göstermektedir. Ford Otosan yetkilileri limanın ilk faaliyete geçtiği dönemde Toyota ile kullanım içi n görüşmede bulunduklarını ancak Toyota nın taşımalarda Derince limanını tercih ettiğini ifade etmişlerdir. Ford Otosan ın kendine ait yüklerin taşınmasında acente tayin etmesi ve/veya Ford Yeniköy Limanı nın işletilmesi de dahil taşıma organizasyonların ı UECC Lojistik e devretmesi tamamen Ford Otosan ın kendi aldığı ticari kararlardır. 530 K. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ve UECC Lojistik Hizmetleri Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. nin aralarında imzaladık ları Ford Otosan Liman ve Terminal İşletmesi ve Ana Lojistik Hizmet Sağlayıcı Sorumluluğuna İlişkin 1 Mayıs 2004 Tarihli Sözleşme nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun a aykırı hükümler içerdiği ve gemi acenteleri arasındaki rekabeti bozduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı na, bu sebeple adı geçen teşebbüsler h akkında 4054 sayılı Kanun un 40. maddesi 540 uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı na OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.