TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR A Y E USLU BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/1033) Karar Tarihi: 15/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/1033 : 15/11/2018 iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Muarnmer TOPAL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: RecaiAKYEL : Htiseyin MECEK : Ay e USLU : Av. Ulya ERC::iN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, darp iddias1yla yiiriitillen yargilarnanm zarnana 1rnmdan dti rne karanyla sonm;lanrnasmm kotil rnuar
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR A Y E USLU BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/1033) Karar Tarihi: 15/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/1033 : 15/11/2018 iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Muarnmer TOPAL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: RecaiAKYEL : Htiseyin MECEK : Ay e USLU : Av. Ulya ERC::iN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, darp iddias1yla yiiriitillen yargilarnanm zarnana 1rnmdan dti rne karanyla sonm;lanrnasmm kotil rnuarnele yasagm1 ihlal ettigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru, 16/1/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelernesinden soma Kornisyona sunulrnu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yapilrnasma karar verilrni tir . 5. Boltim Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lrnasma karar verilrni tir. 6. Ba vuru belgelerinin bir omeg1 bilgi 19m Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilrni tir. Bakanhk , gorii bildirmerni tir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 8. 1986 dogurnlu olan ba vurucu , Nazilli'de ikarnet etrnektedir . 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1033 : 15/11/2018 9. Ba vurucu , babas1 i.A. ve erkek karde i E.A. 22/5/2005 tarihinde ak am saatlerinde evlerinde iken yanmda srn;a surliklenen 9ocuk D.K. ve samk K.K. olan upheli E.K., ba vurucunun evinin onundeki duvara idranm yapm1 tir. Bunu goren ba vurucunun babas1 i.A. ile upheliler arasmda tart1 ma ya anm1 tu . Tart1 manm kavgaya donu mesi sonucunda mu tekiler b19akla yaralanm1 tu. 10. Nazilli Cumhuriyet Ba savc1hgmm (Savc1hk) 27/5/2005 tarihli iddianamesiyle failler hakkmda kasten yaralama su9undan kamu davas1 a91lm1 t1r. 11. istanbul Adli Tip Kurumunun 1/7/2009 ve 19/3/2010 tarihli raporlannda ba vurucunun sol on kolda tammlanan ytizeysel yumu ak doku seyirli, iki adet kesici delici alet yaralanmasmm her birinin ayn ayn ve birlikte ki inin hayatm1 tehlikeye maruz kilmad1g1 , be gun i ve gucune engel te kil edecegi, ki i uzerindeki etkisinin basit t1bbi mudahaleyle giderilebilecegi , sol alt gogus bolgesinde tammlanan ve sol akciger lezyonuna neden oldugu bildirilen kesici delici alet yaralanmasmm ki inin hayatm1 tehlikeye maruz b1rakt1g1, i ve gucune yirmi be gun engel te kil ettigi, ki i uzerindeki etkisinin basit t1bbi mudahaleyle giderilemeyecegi, soz konusu yaralann b19ak ile meydana getirilmi olabilecegi gibi benzer ozellikte ba ka bir kesici aletle de olu turulabilecegi belirtilmi tir. 12. Nazilli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 30/12/2010 tarihli karanyla samklar ile su9a surliklenen 9ocugun ba vurucuya yonelik kasten yaralama su9undan mahkumiyetine karar verilmi tir. Samk K.K.nm hayati tehlike ge9irecek ekilde ba vurucuyu yaralamaktan 2 y1l 8 ay hapis, bu su9a yard1m etmekten su9a surliklenen 9ocuk D.K.nm 3.600 TL adli para, samk E.K.nm ise 1 y1l 4 ay hapis cezas1yla cezalandmlmasma karar verilmi tir. 13. Hukumlerin taraflarca temyiz edilmesi uzerine Y arg1tay 3. Ceza Dairesinin 22/5/2012 tarihli ilam1yla samk K.K. yonunden hukmun onanmasma, su9a surliklenen 9ocuk D.K. ve samk E.K.nm eylemlere asli fail olarak i tirak ettikleri gerek9esiyle bozulmasma karar verilmi tir. 14. Bozmadan sonra yap1lan yargilama sonucunda Mahkeme 10/1/2013 tarihinde 1/3/1926 tarihli ve 765 say1h mtilga Turk Ceza Kanunu'nun 456. maddesinin ikinci ve 457. maddesinin birinci fikralanna gore, su9a suriiklenen 9ocuk D.K. ve samk E.K. hakkmdaki su9lann 7 y1l 6 ayhk dava zamana 1m1 suresinin dolmas1 nedeniyle du mesine karar vermi tir. 15. Ba vurucu tarafmdan temyiz edilen hukum Y arg1tay 3. Ceza Dairesinin 1/10/2014 tarihli ilam1yla onanarak kesinle mi tir. IV. iLGiLi HUKUK 16. Anayasa Mahkemesinin Tuncay Alemdaroglu (B. No: 2012/827, 15/10/2014, 19-22) ve Bilal ;i ;ek (B. No: 2014/29, 13/7/2016, 34, 35) ba vurulannda 765 say1h Kanun ile 4/12/2004 tarihli ve 5271 say1h Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili maddelerine yer verilmi tir. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1033 : 15/11/2018 V. iNCELEME VE GEREK(:E 17. Mahkemenin 15/11/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Ba vurucunun iddialan 18. Ba vurucu, kendisini ciddi ekilde darbeden failler hakkmda a91lan kamu davasmm zamana 1m1 nedeniyle dti mesine karar verilerek hak ettikleri cezay1 almamalan ve adalete olan gtiveninin zedelenmesinden dolay1 adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. B. Degerlendirme 1. Uygulanabilirlik Yoniinden 19. Ba vurucu, Anayasa 'nm 17. maddesinin birinci fikrasmda gtivence altma alman maddi ve manevi varhgm korunmas1 hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. 20. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 21. Oltimle sonu9lanmayan baz1 olaylarda ki iye kar 1 kullamlan gucun oldtirme niteligini haiz olup olmad1g1, ttirti, kullammmm ardmda yatan saik, darbenin isabet ettigi bolge vb. diger kistaslar nazara almarak (Mehmet Karadag, B. No: 2013/2030, 26/6/2014, 20) magdurun ihlal edilen hakk1 tespit edilmektedir. Her ne kadar ba vurucunun hayati tehlike ge9irecek ekilde yaraland1g1 tibbi raporlara dayamlarak derece mahkemelerince kabul edilmi ise de taraflar arasmda oldtirmeyi gerektiren bir husumetin bulunmay1 1 , devam etme olanagma sahip olmasma kar m faillerin fiilini stirdtirmemeleri dikkate almarak ba vurunun ya am hakk1 kapsammda kalmad1g1 sonucuna vanlarak kotti muamele yasag1 kapsammda inceleme yapilmasma karar verilmi tir. 2. incelemenin Kapsam1 Yoniinden 22. Anayasa'nm 17. maddesinde gtivence altma alman kotti muamele yasagmda devletin negatif (kotti muamelede bulunmama) ve pozitif ytiktimltiltikleri (koruma ve etkili soru turma) kapsammda maddi ve usule ili kin boyutlan bulunmaktad1r. 23. Somut olayda ba vurucu, olayda kamu makamlannca daha onceden bilinen ya da bilinmesi gereken ger9ek ve yakm bir saldm tehdidinin bulunduguna ili kin bir iddia ileri stirmemi tir. 24. Ba vurucunun ikayetini dile getirme ekli, yaralanmas1yla sonu9lanan olayla ilgili olarak yetkili makamlar tarafmdan etkili bir soru turma ytirtittilmedigi konusundaki usul ytiktimltiltigti kapsamma girmektedir. Bu nedenle somut olay a91smdan incelemenin kotti muamele yasagmm sadece etkili soru turma ytiktimltiltigtine ili kin usul boyutu kapsammda yapilmas1 gerektigi degerlendirilmi tir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1033 : 15/11/2018 3. Kabul Edilebilirlik Yoniinden 25. A91k9a dayanaktan yoksun olmad1g1 ve kabul edilemezligine karar verilmesini gerektirecek ba ka bir neden de bulunmad1g1 anla 1lan kotli muamele yasagmm ihlal edildigine ili kin iddianm kabul edilebilir olduguna karar verilmesi gerekir. 4. Esas Yoniinden 26. Ba vuru konusuyla aym mahiyette ii9iincii ki iler arasmdaki kasten yaralama eylemlerinden aplan ve zamana 1mma ugrayan davalara ili kin iki ba vuruda Anayasa Mahkemesince bu konudaki ilkeler belirlenerek (Bilal (;ir;ek, 44-52; Tuncay Alemdaroglu, 36-47) ihlal kararlan verilmi tir. 27. 22/5/2005 tarihinde ba vurucuyu b19akla yaralayan iki fail hakkmda a91lan kamu davas1 sonucunda Mahkemenin nihai olarak 10/1/2013 tarihinde verdigi zamana 1mmdan dii me karan Yarg1tay 3. Ceza Dairesinin 1/10/2014 tarihli ilam1yla onanarak kesinle mi tir. 28. Buna gore iki dereceli yargdama siirecinde 7 yd 6 ayhk zamana 1m1 siiresine tabi olan kamu davalannda bu siire de a ilarak 9 y1l 4 aydan fazla bir miiddet ge9tikten sonra zamana 1m1 nedeniyle dii me kararmm kesinle tigi somut olayda yukandaki ilkelerden aynlmay1 gerektiren bir husus bulunmamaktad1r. 29. Ba vurucunun davanm h1zh ve etkili bir ekilde sonu9lanmasmdaki menfaati ve gecikmesinde bir roliiniin bulunmamas1, davanm 90k karma 1k olmamas1 gibi hususlar gozoniinde bulunduruldugunda dokuz y1h a an kovu turmamn uzun siirdiigii anla 1lmaktad1r. Bunun da otesinde failler hakkmda Mahkeme tarafmdan verilen ilk mahkumiyet karan -iistelik siibuta erdigi Yarg1tayca da kabul edilerek- kotli muamele faillerinin cezas1z kalmasma yol a9m1 , ozelde ba vurucunun ve genel olarak da toplumdaki diger bireylerin hukukun iistlinliigiine olan baghhg1m zedeleyerek hukuka aykm eylemlere ho gorii gosterildigi ya da kay1ts1z kahnd1g1 goriiniimiiniin verilmesine neden olmu tur. 30. A91klanan gerek9elerle Anayasa'mn 17. maddesinde giivence altma ahnan kotli muamele yasagmm usule ili kin boyutunun ihlal edildigine karar verilmesi gerekir. 5. 6216 Say1h Kanun'un 50. Maddesi Yoniinden 31. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Y argdama Usulleri HakkmdaKanun'un 50. maddesinin (1) ve (2) numarah flkralan oyledir: "(l) Esas inceleme sonunda, ba$vurucunun hakkznzn ihlal edildigine ya da edilmedigine karar verilir. jhlal kararz verilmesi hdlinde ihlalin ve sonur;larznzn ortadan kaldzrzlmasz i ;in yapzlmasz gerekenlere hiikmedilir ... (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararzndan kaynaklanmZ$Sa, ihlali ve sonur;larznz ortadan kaldzrmak i ;in yeniden yargzlama yapmak iizere dosya ilgili mahkemeye gonderilir. Yeniden yargzlama yapzlmasznda hukuki yarar bulunmayan hallerde ba$vurucu lehine tazminata hiikmedilebilir veya gene! mahkemelerde dava ar;zlmasz yolu gosterilebilir. Yeniden yargzlama yapmakla yiikiimlii mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararznda ar;zkladzgz ihlali ve sonur;larznz ortadan kaldzracak $ekilde miimkiinse dosya iizerinden karar verir." 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1033 : 15/11/2018 32. Ba vuruda, kotli muamele yasagmm usul boyutunun ihlal edildigi sonucuna vanlm1 tu. 33. Ba vurucu 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu tur. 34. Zamana 1m1 stiresinin dolmas1 ve ba vurucunun bu yonde bir talebinin bulunmamas1 nedeniyle yargilamanm yenilenmesine htikmedilmesinde hukuki yarar gorulmemi tir. 35. Kotli muamele yasagmm ihlali nedeniyle yalmzca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlan kar 1hgmda ba vurucuya net 15.000 TL manevi tazminat odenmesine karar verilmesi gerekir. 36. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 226,90 TL har9 ve 1.980 TL vekalet ticretinden olu an toplam 2.206,90 TL yarg1lama giderinin ba vurucuya odenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Kotli muamele yasagmm ihlal edildigine ili kin iddianm KABUL EDiLEBiLiR OLDUGUNA, B. Anayasa'nm 17. maddesinin ti9tincti fikrasmda gtivence altma alman kotli muamele yasagmm usul boyutunun iHLAL EDiLDiGiNE, C. Ba vurucuya 15.000 TL manevi tazminat ODENMESiNE, tazminata ili kin diger taleplerin REDDiNE, D. 226,90 TL har9 ve 1.980 TL vekalet ticretinden olu an toplam 2.206,90 TL yarg1lama giderinin BASVURUCUY A ODENMESiNE, E. Odemenin, karann tebligini takiben ba vurucunun Hazine ve Maliye Bakanhgma ba vuru tarihinden itibaren dort ay i9inde yap1lmasma, odemede gecikme olmas1 halinde bu stirenin sona erdigi tarihten odeme tarihine kadar ge9en sure i9in yasal F AiZ UYGULANMASINA, F. Karann bir omeginin Adalet Bakanhgma GONDERiLMESiNE 15/11/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Muammer TOP AL Dye R1dvan GULEC:: Dye M.EminKUZ Dye RecaiAKYEL 6