Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -4-37 (Devralma) Karar Sayısı : 04-36/409 -102 Karar Tarihi : 20.5.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY , Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Sezin ELÇİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : BCP Crystal Acquisition GmbH & Co. KG Temsilcisi: Av. Şefika PE
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -4-37 (Devralma) Karar Sayısı : 04-36/409 -102 Karar Tarihi : 20.5.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY , Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Sezin ELÇİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : BCP Crystal Acquisition GmbH & Co. KG Temsilcisi: Av. Şefika PEKİN Baby Giz Plaza Meydan Sk. No:28 K:14 80670 Maslak/İstanbul D. TARAFLAR : - BCP Crystal Acquisition GmbH & Co. KG 345 Park Avenue New York, NY 10154 ABD - Celanese AG Hissedarları Frankfurter Strasse 111 6 1476 Kronberg im Taunus, ALMANYA E. DOSYA KONUSU: Celanese AG (Celanese) nin oy hakkı veren ihraç edilmiş nama yazılı adi hisselerinin %85 inin veya daha fazlasının BCP Crystal Acquisition & Co. KG (BCP Crystal) tarafından satın alınması işlemine iz in verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5 .5.2004 tarih ve 2230 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralma lar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 13.5.2004 tarih, 2004 -4-37/Öİ -04-SC sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 14.5.2004 tarih, REK.0.08.00.00/117 sayılı Başkanlık önergesi ile 04 -36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanm ıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, Celanese in oy hakkı veren ihraç edilmiş nama yazılı adi hisselerinin %85 inin veya daha fazlasının, Blackstone Group tarafından kontrol edilen BCP Crystal tarafından devralınması 04-36/409-102 2 işleminin, tarafların top lam ciroları yönüyle, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, ancak bu devralma işlemi sonucunda ilgili ürün pazarında, aynı Kanun maddesinde belirtilen bir h akim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı; bu nedenle, bildirime konu devir işlemine izin verilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir. H. İNCEL EME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Blackstone Capital Partners IV (Cayman) L.P. Cayman Adaları hukukuna göre kurulmuş bulunan bir limited şirket olan Blackstone Capital Partners IV L.P. ( BCP IV ) ve bağlantılı fonları, The Blackstone Group ( Bla ckstone ) a bağlı olan özel sermaye fonlarıdır. BCP IV, Amerika Birleşik Devletleri nde kurulu ve özellikle finansal danışmanlık hizmetleri, özel sermaye yatırımı ve gayrımenkul yatırım alanlarında faaliyet gösteren bir özel sermaye şirketi olan Blackstone ın bir parçasını teşkil etmektedir. Blackstone Grubu nun faaliyet alanları şu şekildedir: Özel Sermaye Grubu: Blackstone Grubu, Blackstone Capital Partners I, II, III ve IV ile Blackstone Communication Partners I fonları aracılığıyla kurumsal özel sermaye yatırımları yapmaktadır. Blackstone, dört Blackstone Capital Partners (BCP) genel fonu aracılığıyla toplam 12 milyar ABD Dolarının üzerinde sermaye fonu toplamıştır. Emlak Grubu: 1992 yılında kurulan bu grup, toplam değeri yaklaşık 13 milyar ABD Doları ol an 600 den fazla taşınmaz malla ilgili 100 den fazla ayrı işlemi gerçekleştirmiş bulunmaktadır. Blackstone Real Estate Partners I, II, III ve Blackstone Real Estate Partners International gibi emlak fonları aracılığıyla, Blackstone Grubu, özellikle Kuzey A merika ve Avrupa da emlak yatırımları için yaklaşık 4 milyar ABD Doları fon toplamıştır. Kurumsal Borçlanma Grubu: Blackstone Kurumsal Borçlanma Yatırımları Grubu, iki ayrı iş biriminden oluşmaktadır: Blackstone Mezzanine Danışmanlığı (verilen kredi miktar ının yüksek ve riskli olması nedeniyle kredi veren kuruluşa hissedar olma hakkını veren bir finansman yöntemi) ve Blackstone Borç Danışmanlığı (esas olarak rüçhanlı teminatlı kredi fonlarına yatırım yapan bir dizi yapılandırılmış yatırım aracını yönetmek a macıyla kurulmuştur.). Pazarlanabilir Alternatif Yatırımlar: Blackstone Alternatif Varlık Yönetimi (BAAM), isteğe bağlı olan ve olmayan pazarlanabilir alternatif varlıklara 5 milyar ABD Dolarının üzerinde yatırım yapmıştır. BAAM, Blackstone un 1990 yılında firmanın kendi sermayesini ve hissedarlarının sermaye birikimlerini değerlendirmek ve 04-36/409-102 3 yönetmek amacıyla kurduğu bir çok -yöneticili yatırım fonu programından çıkmıştır. Birkaç yıl programı geliştirdikten sonra, BAAM, fima dışından kurumları ve kalifiye yat ırımcıları programa katılmaya davet etmiştir. Birleşme ve Devralmalar Danışmanlığı: Bu birim, genellikle büyük çokuluslu şirketler adına ve çoğunlukla uluslararası düzeyde büyük ve karmaşık birleşme ve devralma işlemleri konusunda uzmanlaşmıştır. Yeniden Yapılandırma ve Yeniden Örgütlenme Danışmanlığı: İflas takiplerinde ve iflas takipleri dışında borçlu ve alacaklılara danışmanlık hizmeti vermektedir. Blackstone tarafından kontrol edilen ve Türkiye de faaliyette bulunan 5 adet portföy şirketi bulunmakta dır. Bunlar; Graham Packaging : markalı yiyecek ve içecek, ev ve kişisel bakım ve otomotiv yağlayıcı ürünleri için özel sipariş üzerine kalıp plastik kaplar tasarlayıp, pazarlamaktadır. Haynes International : Başlıca uzay ve kimya prosesi sanayilerinde kulla nılan teknolojik olarak gelişmiş yüksek performanslı maden alaşımları tasarlayıp, pazarlamaktadır. Nycomed : Farmasötik ve tüketici sağlık ürünleri satın alıp, üretip pazarlamaktadır. Merkezi Danimarka da bulunmaktadır. Nycomed tüketici sağlığı (örnek vita minler ve mineraller), kalp damarları terapileri, ağrı kesiciler ve gastroenteroloji alanlarında faaliyet göstermektedir. TRW Automotive : TRW Automotive in esaslı faaliyetleri otomotiv parçaları tasarımı, üretimi ve satışı ile otomotiv sistemleri alanların da sistem mühendisliği faaliyeti, araştırma ve geliştirme hizmetleridir. SULO : Teknoloji arıtımı ve artık yönetimini içeren hizmet sektörlerinde faaliyet göstermektedir. SULU nun faaliyetleri özellikle çöp kutusu sistemleri üretimi ve satışı, artık ve üret ime dönüşebilir malzemelerin işlenmesi ve sınai kullanım için çelik ve plastik silindir üretimi ve satışı alanlarında yoğunlaşmıştır. Blackstone tarafından kontrol edilen portföy şirketlerinin Türkiye deki iştirakleri aşağıda yer almaktadır: Graham Plastp ak Plastik Ambalaj Sanayi A.Ş. TRW Otomotiv Dağıtım ve Ticaret Anonim Şirketi HEMA TRW Otomotiv Direksiyon Sistemleri Anonim Şirketi Lucas Dizel Sanayi ve Ticaret A.Ş. 04-36/409-102 4 Bu teşebbüsler, iştiraki oldukları ana teşebbüslerin ürünlerinin Türkiye'deki satışını üstlenmektedirler. 11.5.2004 tarihinde raportörlerce yapılan telefon görüşmesinde Celanese'in Türkiye'deki iştiraki Ticona Teknik Polimerler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin Genel Müdürü, söz konusu teşebbüslerin, üretimleri olmaması ya da polimerleri gird i olarak kullanmamaları nedeniyle Ticona nın muhtemel alıcıları arasından yer almadıklarını ifade etmiştir. H.1.2. BCP Crystal Acquisition & Co. KG BCP Crystal'in hisselerinin tamamı dolaylı olarak Blackstone Crystal Holdings Capital Partners IV Ltd. e ( Crystal Holdings ) aittir. BCP Crystal in kontrolü ise münhasıran Crystal Holdings in sermayesinin çoğunluğunu dolaylı olarak elinde bulunduran BCP IV ün elinde bulunmaktadır. BCP IV, yukarıda da aktarıldığı üzere Blackstone un bir parçasını teşkil etmekt edir. BCP Crystal herhangi bir alanda faaliyet göstermemektedir ve bir iktisap aracı olarak münhasıran bildirime konu devralma işlemi için kurulmuştur. H.1.3. Celanese AG Bildirim konusu devralma işlemi sonucu kontrolu el değiştirecek olan Celanese, Alma n Hukuku uyarınca kurulmuş ve dünya çapında faaliyet gösteren bir endüstriyel kimyasal şirketidir. Faaliyetleri, etilen ve propilen gibi kimyasal hammaddeler ile doğalgaz ve kağıt hamuru gibi doğal ürünleri işlemek suretiyle bunları katma değerli kimyasall ara ve kimyasala dayalı ürünlere dönüştürmeyi kapsamaktadır. Celanese in portföyü beş ana iş alanından oluşmaktadır: Asetil Ürünler : Bu iş kolu, asetik asit, asetat ester, vinil asetat monomer, polivinil alkol ve emülsiyonlar ile emülsiyon tozlarını üret mekte ve tedarik etmektedir. Asetik asit, diğer temel kimyasalların üretiminde kullanılan bir maldır. Asetat ester, kaplama ve mürekkeplerde kullanılmaktadır. Vinil asetat en çok çeşitli yapıştırıcılarda, boyalarda ve kaplamalarda kullanılmaktadır. Polivin il alkol, vinil asetat monomerden yapılmakta olup yapıştırıcılarda, inşaat ürünlerinde, kağıt kaplamalarda, filmlerde ve tekstilde kullanılmaktadır. Emülsiyonlar ve emülsiyon tozları, su bazlı kaliteli yüzey kaplamalarında, yapıştırıcılarda, örme olmayan tekstil ürünlerinde ve diğer uygulamalarda anahtar unsur niteliği taşımaktadırlar. Kimyasal Ara Ürünler : Bu iş kolu, akrilik asit, organik çözücüler ve diğer ara ürünleri üretmekte ve tedarik etmektedir. Akrilik asit, süper emici polimerler, boya ve kaplama lar ile yapıştırıcıların üretiminde ve su arıtımı uygulamalarında kullanılmaktadır. Bu kısımda üretilen diğer kimyasalların çoğu organik çözücüler ile ecza ürünleri, zırai ve kimyasal ürünler için ara ürünlerdir. Asetat Ürünleri : Bu iş kolu, daha çok aseta t kıtığı (filtre ürünleri) ve asetat tel üretmekte ve tedarik etmektedir. Sözü edilen ürünler sigara filtrelerinde, moda giysilerinde, astarlarda ve ev mefruşatında kullanılmaktadır. Celanese, asetat kıtık ve asetat ip üretiminde dünyanın önde gelen üretic ileri arasında yer almaktadır. 04-36/409-102 5 Teknik Polimerler : Bu iş kolu, daha çok metal ve camın yerine geçmek üzere otomotiv sektöründe, elektronik ürünlerde ve diğer tüketici maddelerinde uygulanmak üzere yüksek performanslı teknik polimerlerden oluşan geniş bir portföyü geliştirmekte, üretmekte ve tedarik etmektedir. Performans Ürünleri : Bu iş kolu, yüksek yoğunlukta tatlandırıcılar ile gıda, meşrubat ve ecza ürünleri sanayileri için sorbik asit ve sorbatlar gibi gıda koruyucu maddeler üretmekte ve tedarik etmekted ir. Bildirim Formu nda yer alan bilgilere göre, Türkiye de faaliyette bulunan tek Celanese iştiraki, Ticona Teknik Polimerler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Ticona) dir. Faaliyet alanı teknik polimerlerin alımı, satımı olan Ticona nın 2003 yılı cirosu ( ... ) Euro olarak belirtilmiştir. Ticona nın ortaklık yapısı %.. .. Ticona GmbH, % .. .. Ali R. KORAY ve %.. .. A.T.Ü. ÖNDER şeklindedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, tasarlanan işlemin devralan tarafını n faaliyetleri ile devralınan teşebbüsün faaliyetleri arasında herhangi bir yatay örtüşme veya dikey bağlantı bulunmadığının anlaşılması üzerine ilgili ürün pazarının, devralınan konumundaki Celanese in Türkiye de faaliyet gösterdiği pazarlar olarak tespit edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Celanese, Türkiye de, %.. .. hissesine bağlı şirketi Ticona GmbH'nin, %.. .. hissesine kendisinin sahip olduğu Ticona aracılığı ile faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla, Celanese in faaliyet alanları olarak aktarılan beş ürün grubundan sadece teknik polimerler grubu Türkiye'de doğrudan pazarlanmaktadır. Buna göre, inceleme konusu işlemin ilgili ürün pazarı, "teknik polimerler pazarı" olarak belirlenmiştir. Teknik polimerler pazarı, Poliasetal, Polifenilensülfid Polibütilen tereftalat ve Uzun Cam Elyaflı Termoplastik alt pazarlarından oluşmaktadır. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili coğrafi pazar, yukarıda aktarılan ürünlerin ülke çapında homojen şartlarla alınıp satıldıkları dikkate alınarak "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları " olarak tespit edilmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre, herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devalması veya kontrol etmesi 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkın da Kanun un 7. maddesi çerçevesinde teşebüsler arası birleşme ve devralma kabul edilmektedir. 04-36/409-102 6 Bildirime konu olan işlem sonucunda, Blackstone Grubu na bağlı BCP Crystal, Celanese in oy hakkı veren ihraç edilmiş nama yazılı adi hisselerinin %85 ini veya daha fazlasını ele geçirecektir. Taraflar bölümünde de aktarıldığı üzere, gerçekleşmesi planlanan işlem sonucunda imzalanacak olan sözleşmeler neticesinde, BCP Crystal, Celanese in yönetimine bağlayıcı talimatlar verme yetkisini haiz olacak ve böylece Celane se in yönetimini kontrol edecektir. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemidir. Anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, birleşme veya devralmayı gerçekleşt iren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin a lmaları zorunludur. hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirim konusu işlemin tarafları 2002 yılında Türkiye pazarlarında ( ... ) TL ciro elde ettiklerinden 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi ile getirilen 25.000.000.000.000 TL eşiği aşılmaktadır. Diğer yandan Celanese in Türkiye de kurulu iştiraki niteliğindeki Ticona nın ilgili ürün pazarı olarak tespit edilen teknik polimerler pazarının alt pazarları niteliğindeki polias etal pazarında elde ettiği % ... lik, polifenilensülfid pazarında elde ettiği % .. .. lık ve uzun cam elyaflı termoplastik pazarında elde ettiği % ... luk pazar payları ile 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi ile getirilen % 25 pazar payı eşiğini aştığı anlaşılmıştır. Bu bakımdan söz konusu işlem, anılan madde anlamında bildirime tabi bir işlemdir. Bildirim Formunda ve işbu raporun Blackstone a ait bilgilerin aktarıldığı bölümünde, Blackstone un Türkiye de faaliyette bulunduğu pazarlar belirtilmiştir. Yine Bildirim Formunda, ne Blackstone un ne de kontrol ettiği portföy şirketlerinden herhangi birinin, bildirimde bulunulan işlemin ilgili olduğu herhangi bir ürün pazarında faaliyet göstermediği; ayrıca, Blackstone veya kontrol ettiği portföy şirketlerinde n herhangi birinin, Türkiye de Celanese in müşterisi veya tedarikçisi olmadığı; dolayısıyla, taraflar arasında herhangi bir yatay örtüşme veya dikey bağlantı olmadığı belirtilmiştir. Bunlara ek olarak ilgili ürünlerin uluslararası çapta, güçlü teşebbüslerc e üretilen ve pazarlanan ürünler olmaları, bu ürünlerin dış ticaret yoluyla Türkiye pazarlarına girişte engellerle karşılaşmamaları, sektördeki iş ilişkilerinin kısa dönemli sözleşmelerle düzenlenmesi ve buna bağlı olarak alıcıların sağlayıcılarını kolayl ıkla ve kısa dönemde değiştirebildikleri, ilgili ürün pazarının alıcı kesimini oluşturan teşebbüslerin güçlü otomotiv sanayi ve elektrik -elektronik sanayi teşebbüslerine girdi sağlayan orijinal ekipman üreticileri olması dikkate alınarak, inceleme konusu i şlem sonucunda ilgili pazarda bir hakim durum yaratılmasının veya güçlendirilmesinin sözkonusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 04-36/409-102 7 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; Celanese AG nin oy hakkı veren ihraç edilmiş nama yazılı adi hisselerinin %85 inin veya daha fazlasının, Blackstone Group tarafından kontrol edilen BCP Crystal Acquisition & Co. KG tarafından devralınması işleminin, tarafların toplam ciroları yönüyle, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sa yılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğuna; bununla birlikte bu işlemin aynı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçl endiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına, dolayısıyla bildirime konu devir işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.