Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-3-68 (Özelleştirme ) Karar Sayısı : 07-27/239-78 Karar Tarihi : 22.3.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyele r :Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI , M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, A. Ussal ŞAHBAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara 20 D. TARAFLAR : T.C
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-3-68 (Özelleştirme ) Karar Sayısı : 07-27/239-78 Karar Tarihi : 22.3.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyele r :Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI , M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, A. Ussal ŞAHBAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara 20 D. TARAFLAR : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara Gök-Al Tarım Hayvan. Süt Ürün. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Piri Reis Mah. 669 Sk. No: 4/3 Karaman E. DOSYA KONUSU: Sümer Holding A.Ş. nin BUMAS - Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş. deki %30 oranındaki hissesinin özelleştirilmesi işlemine izin verilmesi talebi . 30 F. DOSYA EVRELERİ: Özelleşti rme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) nın Kurum kayıtlarına 9.6.2006 tarih ve 3700 sayı ile intikal eden yazısında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İç in Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca işleme ilişkin mesleki daire görüşü talebinde bulunmuştur. Bunun üzerine hazırlanan 28.7.2006 tarihli, 2601 sayılı mesleki daire görüşü ile ÖİB nin Kurum kayıtlarına 7.8.2006 tarih ve 5422 sayı ile intikal eden görüş yazısı, 06-59 sayılı Kurul 40 toplantısında görüşülerek ele alınmış ve 18.8.2006 tarih 06 -59/776 -M sayılı Kararı nda ; Sümer Holding A.Ş. nin sermayelerine iş tirak ettiği - TÜMAŞ Türk Mühendislik Müşavirlik ve Müteahhitlik A.Ş. ve Beslen Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye ait hisselerin satışı söz konusu teşebbüslerin 07-27/239 -78 2kontrol yapısını değiştirmeyeceğinden, bu teşebbüslere ait hisselerin özelleştirme işlemini n 1998/4 sayılı Tebliğ in 2. maddesi kapsamında bir işlem olmadığı; 50 - BUMAS -Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye ait hisselerin özelleştirmesinin ise, bu teşebbüsün sahip olduğu pazar payı ve cironun 1998/4 sayılı Tebliğ in 3. maddesinde öngörülen eşik lerin altında kaldığı ve teşebbüsün herhangi bir hukuki ya da fiili imtiyaza sahip olmadığı da dikkate alındığında, ön bildirime tabi olmadığı ve bu aşamada Rekabet Kurulu görüşü oluşturulmasına gerek bulunmadığı; ancak alıcı adayları belli olduktan sonra 1998/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi uyarınca yapılacak değerlendirmede 4054 sayılı Kanun un ilgili maddelerine aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul ve yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin verilmeyebileceği, dolayıs ıyla bu hususun ihaleye katılacak 60 teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması bakımından ihale şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu şeklinde oluşan Kurul görüşünün, 1998/4 sayılı Tebliğ in 4. maddesi gereğince ÖİB ye bildirilmesine karar vermişt ir. Söz konusu özelleştirmeler için 25.12.2006 tarihinden itibaren ihale ilanına çıkılmış, son teklif verme tarihi olan 13.2.2007 itibarıyla TÜMAŞ Türk Mühendislik Müşavirlik ve Müteahhitlik A.Ş. ve Beslen Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye teklif alı namamıştır. 70 Kurum kayıtlarına 16.2.2007 tarih, 1192 sayı ile giren ve en son12.3.2007 tarih, 1914 sayı ile eksiklikleri tamamlanan nihai bildirimde ise, ihale görüşmelerinin 9.3.2007 tarihinde sonuçlandığı ve hisselerin en yüksek teklifi veren Gökal Tarı m Hayvancılık Süt Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. (Gökal) a satılmasına karar verildiği bildirilmiştir. Anılan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ile 1998/4 sayılı Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenl enen 16.3.2007 tarih ve 2006 -3-68/ÖN -07-Ş.YA. sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 19.3.2007 tarih ve REK.0.07.00.00 -120/64 sayılı Başkanlık önergesi ile 0 7-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 80 bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili raporda; Sümer Holding A.Ş. nin Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş. de sahip olduğu %30 oranındaki hissenin devrinin söz konusu teşebbüsün kontrolünde bir değişikliğe yol açmadığından, işlemin 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamına girmediği sonucuna ulaşıldı ğı ifade edilmektedir. 90 07-27/239 -78 3H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Bumas -Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş. ( BUMAS) Pilavlık ve köftelik bulgur üretmek amacıyla kurulan BUMAS daha sonra bu ürünlerin yanında her türlü bakliyat kalibrasyonu ve paketleme alanında da 100 faaliyette bulunmaya başlamıştır. Şirketin faaliyetlerini bu çerçevede iki ana başlık altında toplamak mümkü ndür: i. Bulgur üretimi - Pilavlık ve köftelik bulgur, aşurelik buğday, yan mamul (kepek, yemlik düğürcük) üretimi ii. Çeşitli bakliyatların alım -satımı - Pirinç çeşitleri (USA Calrose, Lüks Baldo, Pilavlık, Ekonomik), fasulye çeşitleri (ekstra, lüks, ekstra sıra, e konomik sıra), mercimek (ekstra kırmızı, sultani yeşil, sarı, lüks kırmızı), nohut (ekstra koçbaşı, ekonomik 110 koçbaşı), barbunya, mısır (lüks) Türkiye de yılda ortalama 800.000 ton bulgur tüketilmektedir. Toplam bulgur tüketiminin %88 i ev ekonomisi yoluy la üretilip tüketilmektedir. Kalan %12 lik kısmı ise BUMAS gibi irili ufaklı 500 civarında fabrikada üretilip satılmaktadır. 500 dolayında teşebbüsün faaliyet gösterdiği pazarda, BUMAS ortalama ( ) ton/yıl satış rakamıyla yaklaşık % ( ) pazar payına sahipt ir. Şirketin 2005 yılı itibarıyla net satışları (ciro) ( ..) YTL olarak gerçekleşmiştir. BUMAS ın ortaklık yapısına aşağıda yer verilmiştir: 120 Sümer Holding A.Ş. %30 (satışa konu A grubu hisseler) TMO Personeli Vakfı %10 EGSAŞ A.Ş. %10 Tarım Kre di Koop. Birliği %10 Obaköy A.Ş. %10 Gerçek kişiler (67 kişiden oluşmaktadır) %30 H.1.2. Gökal Tarım Hayvancılık Süt Ürünleri İnşa at Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. (Gökal) 130 Devralan teşebbüs olan Gökal, tarımsal ürün ticaretiyle iştigal etmektedir . Teşebbüsün ortakları Orhan GÖKTEKİN (hisse oranı:%90) ve Nedim ALTINER dir (hisse oranı:%10). Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; t eşebbüsün geçmiş takvim yılına ait cirosunun ( ..) YTL civarında olduğu, teşebbüsün ya da ortaklarının bulgur üretimi veya ticare ti ya da BUMAS ın diğer çalışma alanl arında faaliyetlerinin olmadığı anlaşılmıştır. 07-27/239 -78 4H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 140 BUMAS ın şirket anasözleşmesinin Şirketin Yönetimi başlıklı 21. maddesi yönetim kurulunun oluşumunu 27. maddesi ise karar nisabını düzenlemektedir. Bu maddelerden anlaşıldığı üzere, BUMAS ın devre konu hisseleri (A Grubu hisseler) 7 kişilik yönetim kurulunda 2 üye ile temsil edilmektedir. diğer 5 üye ise uygulamada, %10 paya sahip dört ortağın birer ve %30 paya sahip gerçe k kişilerin de bir aday göstermesi suretiyle belirlenmekte olduğu dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır. Toplanmak için en az 4 üyenin hazır bulunması, karar almak için ise en az 4 üyenin aynı yönde oy kullanması gerekmektedir. 150 Mehaz Hukuka göre bir teşebbüs üzerinde ya mutlak ya da ortak kontrol veyahut ortak kontrolün dahi olmadığı durum ( hiç kontrol veya değişen oranlarla ittifak ) olmak üzere üç hal vardır. Hiç kontrolün basit bir örneği her bir ortağın 1/3 hisse sahibi olduğu üç ortaklı bir şirkette, kararların herhangi iki ortağın katılı mıyla (2/3 oranındaki oyla) alınabildiği durumdur. BUMAS anasözleşmesinden de teşebbüsün kontrolüne ilişkin durumun hiç kontrol sınıfına girdiği anlaşılmaktadır. Zira teşebbüsün ortaklarından hiçbiri çoğunluk hissesini elinde bulundurmadığı gibi, mutlak kontrol ya da ortak kontrole 160 yol açacak imtiyazlı oy ya da veto gibi bir hakka da sahip değildir. Ayrıca yönetim kurulu üç üye katılmadığında dahi toplanabildiği için, hiçbir ortağın tek başına nisabın oluşmasını engelleyerek yönetim kurulunun toplanmasını veya karar almasını önleme gücüne sahip olmadığı görülmektedir. 1998/4 sayılı Tebliğ bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki k ontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerin özelleştirme yolu ile her türlü devri kapsamına almaktadır. Bu açıdan BUMAS ın herhangi bir imtiyaza sahip olmayan %30 oranındaki hissesi, 170 teşebbüs üzerinde kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek bir hak vermediğinden söz konusu hisselerin devrinin ilgili Tebliğ kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır. 180 07-27/239 -78 5I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına gö re, Bildirime konu işlemin , 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve 190 İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamına bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.