Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-68 (Özelleştirme ) Karar Sayısı : 11-12/218-71 Karar Tarihi : 03.03.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , Mehmet Akif ERSİN, İsmail H akkı 10 KARAKELLE , Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Remzi Özge ARITÜRK C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Al Jazeera Turk Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. D. TARAFLAR :- Al Ja zeera Turk Yayıncılık Hizmetler
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-68 (Özelleştirme ) Karar Sayısı : 11-12/218-71 Karar Tarihi : 03.03.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , Mehmet Akif ERSİN, İsmail H akkı 10 KARAKELLE , Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Remzi Özge ARITÜRK C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Al Jazeera Turk Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. D. TARAFLAR :- Al Ja zeera Turk Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. Sütlüce İmrahor Caddesi No: 88/4 D Blok Kat 3 -6 Beyoğlu/ İstanbul 20 - T.C. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Büyükdere Cad. No:143 34394 Esentepe/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Cine 5 TV Ticari ve İkt isadi Bütünlüğü nün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından satış ihalesinde, Al Jazeera Turk Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. (Al Jazeera Turk) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.2.2010 tarih ve 1170 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 22.2.2011 tarih ve 1393 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı 30 Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ile 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 23.02.2011 tarih ve 2011 -2-68/ÖN-11-189.EÖ sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 28.02.2011 tarih ve REK.0.06.00.00 - 120.01.05/97 sayılı Başkanlık Önergesi il e 11 -12 sayı lı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; anılan işlemin , 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik 40 Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakk ında Tebliğ kapsamında olduğu , ancak aynı Tebliğ in 5. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerinin aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 11-12/218 -71 2 H.1. İşlemin Kapsamı 50 Dosya mevcudu bilgilerden, söz kon usu nihai izin başvurusundan önce TMSF nin 3.10.2005 tarih ve 39571 sayı ile Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal eden başvurusunda; Aksoy Grubu Medya Şirketleri için satış ihalesi öncesine ilişkin ihale şartnamelerinin hazırlığına esas olacak Rekabet Kurulu görüşünün oluşturulmasını teminen ön bildirim yapıl dığı; başvuruya ilişkin olarak hazırlanan; Türkiye ulusal televizyon yayıncılığı piyasasında, 1998/4 sayılı Tebliğ de belirtilen eşiklerin aşılmaması nedeniyle bahse konu işlemin önbildirime tabi olmadığ ı, bununla birlikte alıcı adaylarının belli olması halinde devir işlemlerinin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında incelenmesi gerektiği yönündeki Mesleki Daire görüşü nün 29.11.2005 tarih ve 5063 sayıyla TMSF ye gönderil diği 60 anlaşılmıştır. Bildirim konusu işlem, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu nun 134. maddesi uyarınca ve TMSF tarafından Ticari ve İktisadi Bütünlük Oluşturan Mahcuzların Satışına İlişkin Yönetmelik kapsamında yapılacak olan ve Cinebeş A.Ş. , Cinedigital İletişim Hizmetleri A.Ş., Gala Televizyon Filmcilik ve Yapımcılık A.Ş., Kutyay Özel Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş., Multikanal Dağıtım ve Ticaret A.Ş., Spor ve Çocuk Televizyon Reklamcılık ve Yapımcılık A.Ş., Atlas Finansal Kiralama A.Ş., İktisat Finansal Kirala ma A.Ş., Avrupa ve Amerika Holding A.Ş., Showpa Televizyonla Pazarlama Turizm Otelcilik İnşaat ve Ticaret A.Ş. ve Anet İletişim Sistemleri Bilgi Hizmetleri ve Yatırımları A.Ş. den oluşan Cine 5 TV Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün 70 satışın dan oluşmaktadır. Şartname uyarınca Cine 5 TV Ticari ve İktisadi Bütünlüğü kapsamına ; frekans tahsis ihalesine kadar müktesep hak teşkil etmemek üzere kullandırılan karasal vericiler ile ulusal lisans tipi ile yayın yapma izni, kablolu televizyon yayın lisansı, uydu televiz yon yayın lisansı ve izni de dahil olmak üzere Şartname nin ekinde listesi bulunan mallar, haklar, varlıklar ile bu varlıkların fer i ve mütemmim cüzü niteliğindeki sözleşmeler ve bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına iktisadi değer olmayanlar da dahi l olmak üzere diğer tüm mallar, haklar ve varlıklar girmektedir. Söz konusu işlem sonrasında, bahsi geçen Cine 5 TV nin malvarlıkları, Al Jazeera Turk e geçecektir. İşlem, Cine 5 in A l Jazeera Turk e tüzel kişi şirket olarak devrini kapsamamaktadır. 80 H.2. Devralan Taraf : Al Jazeera Turk Dosya mevcudu bilgilere göre 27.1.2011 tarihinde kurulan Al Jazeera Turk ün başlıca faaliyet alanı ; radyo ve televizyon programlarını şi freli veya şifresiz olarak yayın lama, her tür televizyon ve radyo yayıncılığı, dağıtıcılı ğı ve veri aktarma işi dir. Al Jazeera Turk ün bildirim tarihi itibarıyla herhangi bir faaliyeti dolayı sıyla cirosu da bulunmamaktadır. Al Jazeera Turk ün hissedarlık yapısı ise aşağıda sunulmuştur. Tablo 1: Al Jazeera Turk ün Ortaklık Yapısı Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Vural AK ( ..) ( ..) Khalid Abdulla M. Al -Mulla ( ..) ( ..) Ehab Mahmoud Rateb Al Shibabi ( ..) ( ..) Abdulaziz Mohammed Y. E. Al -Horr ( ..) ( ..) Wadah Aref Khanfar ( ..) ( ..) Toplam ( ..) 100 Al Jazeera Turk hissedarları o lan Khalid Abdulla M. Al -Mulla ve Ehab Mahmoud Rateb Al Shibabi tarafından kontrol edilen Al Jazeera Turk Prodüksiyon Hizmetleri 90 Ltd. Şti., 17.12.2010 tarihinde kurulan ve faaliyet konusunu uluslararası, bölgesel ve 11-12/218 -71 3 yerel düzeyde faaliyet gösteren televizy on ve radyo istasyonları için canlı ve banttan olmak üzere program, belgesel, haber, klip ve reklam ve her türlü prodüksiyon hizmeti yapmak, h azırlamak, derlemek ve pazarlamak olan bir şirkettir. Ancak dosya mevcudu bilgilerden, anılan şirketin henüz bir faaliyeti nin dolayı sıyla cirosu nun bulunma dığı anlaşılmıştır . H.3. İlgili Pazar H.3.1. Pazar a İlişkin Genel Bilgiler Televizyon yayıncılığı alanında pazar tanımlaması yapılırken kullanılan başlıca dört kriter bulunmaktadır.1 100 i. Yayın Alanlarının Genişliğine Göre Yayın alanlarının genişliğine göre televizyon yayıncılığı piyasaları ulusal, bölgesel ve yerel olarak sınıflandırılmaktadır. 15.05.2002 tarih ve 4756 sayılı Yasa ile değişik 1984 sayılı Radyo ve Televizyon Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun un Tanımlar başlıklı 3. maddesine göre; - Ulusal yayın; bütün ülkeye yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını, - Bölgesel yayın; birbirine komşu en az üç il ve en çok bir coğrafi bölge alanının asgari yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını, - Yerel yayın; mülki taksimat itibariyle en az bir ilçe (merkez ilçe dahil) veya bir ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını 110 ifade etmektedir. ii. Yayın Türlerine Göre Yayın türlerine göre, yayın kuruluşlarını genel ve tem atik yayın yapanlar olarak sınıflandırmak mümkündür. Buna göre; - Genel nitelikte yayın yapan kanalları; yayın programları, filmler, kültür, spor, magazin, çocuk, kadın, dizi, din, eğlence ve haber programları gibi çok farklı konuları içeren kanallar, - Temati k yayın kanalları; haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak üzere, yalnızca belli bir konuda yayın yapan kanallar olarak tanımlamak mümkündür. 120 iii. Finansman Türlerine Göre Bu kritere göre yayın kuruluşları açık ve paralı yayın yapanlar olara k sınıflandırılmaktadır. - Açık kanal, izleyicinin herhangi bir ücret ödemeden izleyebildiği yayıncılık türüdür. Bu kanalların esas gelir kaynaklarını, yayınladıkları programların aralarına, önlerine veya sonrasına aldıkları reklamlar ve sponsorluklar oluşt urmaktadır. Dolayısıyla, izleyici ve kanal arasında ticari bir ilişki bulunmamaktadır. - Paralı (şifreli) kanal; yayın hizmetinden faydalanabilmek için izleyicilerin abone olarak belli bir süre için belirli meblağlar ödediği kanallardır. Dolayısıyla, parası z kanallardan farklı olarak, abone ile kanal arasında ticari bir ilişki söz konusudur ve 130 kanallar için esas olan abone sayısı ve ücretidir. iv. Yayın Şekillerine Göre 1 TMSF tarafından Merkez Grubu Medya Şirketlerinin satışı hakkında 1998/4 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği çerçevesinde hazırlanan Rekabet Kuru mu 2. Daire Görüşü nden yararlanılmıştır. 11-12/218 -71 4 Yayın kuruluşlarını, yayın şekillerine göre karasal, uydudan ve kablolu olarak üçe ayırmak mümkünse de TV kanalları genellikle ulaşılan izleyici sayısını arttırabilmek için farklı iletim tekniklerini bir arada kullanarak yayın yapmayı tercih etmektedir. Buna göre; - Karasal yayın; uydu veya kablo aracılığı olmaksızın, karadan vericiler ve yansıtıcılar vasıtasıyla gönderilen sinyallerle alıcılara ulaştırılan yayın türünü, - Kablolu yayın; radyo ve televizyon ve veri yayınlarının kablo, cam iletken ve benzeri bir fiziki ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını sağlayan yayın türünü, 140 - Uydudan yayın; radyo ve televizyon programlarının yetkili yayıncı veya hizmeti temin edecek kişi veya kuruluş tarafından şifreli veya şifresiz olarak uzayda sinyal iletebilen herhang i bir araç vasıtasıyla yapılan ilk yayını ifade etmektedir. H.3.2. İlgili Ürün Pazarı2 Yoğunlaşma işlemlerinin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazar(lar)ının tanımlanması; - İlgili devir işleminin bildirime tabi olup olmadığı, - İlgili devir işlemi sonucunda ilgili pazar(larda) hakim durum yaratılarak veya hakim durum güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde engellenmesi durumlarının belirlenmesi (mevcudiyeti) bakımından önem arz etmektedir. Bu 150 anlamda dosya konusu işlem bakımından ilgili pazarın tanımlanmas ı, devir işlemi sonrasında ilgili pazarlar bakımından yoğunlaşmada meydana gelecek değişikliğin tespitinden ziyade, özellikle devir işleminin bildirime tabi olup olmadığının belirlenmesi bakımından önem kazanmaktadır . Cine 5 A.Ş. bünyesinde faaliyet göster en Cine 5 TV kanalı3 Türkiye genelinde ulusal televizyon yayıncılığı yapmakta ve genel nitelikte yayınlar gerçekleştirmektedir. Cine 5 TV izleyicilerin herhangi bir ücret ödemeden izleyebildiği açık bir televizyon kanalıdır. Cine 5 TV nin geçici karasal ya yın izni, kablolu yayın lisansı ve uydu lisansı bulunmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerden, ilgili ürün pazarının tespitinde yukarıda yer verilen pazar 160 ayrımına ilişkin kriterler ile tüketicinin perspektifinden ikame olmasalar da, üreticilerin birbirine ikam e olabilecek nitelikteki ürünleri üretebilme imkânına sahip oldukları durumlarda ortaya çık an arz ikamesi nin de değerlendirildiği görülmüştür. Bu çerçevede t ematik kanalların , reklam yeri pazarı açısından rekabetin son derece yoğun olduğu prime time kuş ağında bile genel nitelikli yayın yapan kanallarla ciddi bir rekabet içinde olduğu ve ayrıca sahiplik el değiştirmeden, yayın türü olarak tematik yayınlardan genel nitelikli yayınlara geçildiği dikkate alınarak, ilgili pazar tanımlanırken genel nitelikli y ayın yapan kanallar ile tematik yayın yapan kanallar arasında bir ayırıma gidilme diği anlaşılmıştır . Ödemeli kanallar ile açık kanallar ın ise rekabet koşullarındaki farklılıklar sebebiyle 170 ayrı ürün pazarlarını oluştur duğu; açık televizyonlarda ticari ilişk inin sadece program sağlayıcılar ile reklam endüstrisi arasındayken ödemeli kanallarda temel olarak program sağlayıcılar ile aboneler yani izleyiciler arasında gerçekleştiği; bunun sonucu nda en önemli parametreler in açık televizyonlar için izleyici payı ve reklam oranları iken ödemeli kanallarda hedef grupların beklentilerini karşılamak ve abonelik düzeyi olduğu görülmüştür. Ülkemizde sayısallaşma sürecine geçilmesi ile beraber 2 17.7.2008 tarih ve 08 -45/638 -242 sayılı Rekabet Kurulu Kararı ndan yararlanılmıştır. 3 Kararda Cine 5 TV kanalı , Cine 5 Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nü n esas değerini oluşturmasına bağlı olarak söz konusu bütün lüğü temsil edecek şekilde değerlendirilmiştir. 11-12/218 -71 5 ödemeli kanallar ile açık kanallar arasında bir yakınsama olması beklen mekle bir likte, bu durum un, söz konusu iki televizyon yayıncılığı türünün ortak bir ürün pazarı olmasını mümkün kılma dığı sonucuna ulaşılmıştır . Ayrıca u lusal yayın yapan kanalların yayın alanlarının genişliği nin, reklamların hedef 180 aldığı izleyicilere ulaşma olana klarını arttırma sı nedeniyle reklam verenler in reklam harcamalarının dağılımını yaparken, öncelikle ulusal yayın yapan kanallar arasında izlenme paylarına göre seçim yapt ıkları, dolayısıyla ulusal yayın yapan kanalların aynı pazar içinde ele alınması gerek tiği kanaatine varılmıştır . Bu çerçevede, ulusal bir kanal olarak yayın yapma nın yurt çapında çok sayıda izleyiciye ulaşabilme imkanı yarat ması nedeniyle reklam toplayabilme kabiliyeti açısından önemli bir farklılık oluştur duğu, ayrıca frekans bandının sı nırlı olması nın ulusal karasal yayıncılığın sınırlı sayıda yayıncı tarafından yapılmasına sebep ol duğu dikkate alınarak, dosya konusu devir işlemi bakımından ilgili ürün pazarı, önceki Rekabet Kurulu kararlarına4 paralel biçimde , açık yayın yapan ve karasa l yayın hakkı 190 bulunan yayıncılardan oluşacak şekilde ulusal televizyon yayıncılığı pazarı olarak belirlenmiştir. H.3.3. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürün pazarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılık arz etmesine neden olan herhangi bir uns ur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak ele alınmıştır. H.4. Değerlendirme H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme Bildirim konusu işlem neticesinde Cine 5 TV Ticari ve İktisadi Bütünlüğü kapsamındaki tüm mal, hak, varlıklar ı ile yukarıda yer verilen unsurları Al Jazeera 200 Turk e geçecektir. Bu nedenle söz konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin 1. fıkrasının Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamını n ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı olarak kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafınd an devralınması şeklindeki (b) bendi kapsamına giren bir devralma işlemidir. H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme 1998/4 sayılı Tebliğ in İzin Başvurusuna Tabi Özelleştirmeler Yolu ile Devralmalar 210 başlıklı 5. maddesinde Bu Tebliğ uyarınca Rekabet Kurumuna ön bildirimde bulunulması zorunlu olan özelleştirmeler yolu ile devralma işlemlerinde ve ön bildirime tabi olmamakla birlikte bu Tebliğ kapsamında olan özelleştirme yolu ile devralma işlemi taraflarının ilgili ürün piyasasındaki toplam pazar paylarının %25 i veya cirolarının 25 (milyon) Türk Lirasını aşması halinde; devralma işlemlerinin hukuki geçerlilik kazanabilmeleri için Rekabet Kurulundan izin alınması zorunludur. hükmüne yer verilmektedir. Dosya mevcudunda yer alan bilgile rden; 2011 yılında kurulmuş olan Al Jazeera Turk ün halihazırda televizyon yayıncılığı ile ilgili doğrudan herhangi bir faaliyetinin ve dolayısıyla cirosunun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, C ine 5 A.Ş. nin 2009 220 ve 2010 yılı ciroları sırasıyla ( ..) TL ve ( ..) TL dir. C ine 5 A.Ş. nin ilgili pazardaki 2009 yılındaki payı ise % ( ..) düzeyindedir. 4 Rekabet Kurulu nun 05 -73/984 -272 ve 08 -45/638 -242 sayılı karar ları. 11-12/218 -71 6 Bu çerçevede ; devralınan Cine 5 TV Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün ve devralan Al Jazeera Turk ün toplam cirolarının ve pazar paylarının 1998/4 sayılı Teb liğ de belirtilen eşikleri aşmadığı anlaşıldığından anılan işlemin izne tabi bir devralma işlemi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak 230 Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında olduğuna, ancak aynı Tebliğ in 5. maddesinde ön görülen pazar payı ve ciro eşiklerinin aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.