Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/2170 E. , 2024/782 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2020/2170 Karar No:2024/782 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm Akaryakıt Taşımacılık Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konu
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/2170 E. , 2024/782 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2020/2170 Karar No:2024/782 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm Akaryakıt Taşımacılık Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda, 07/12/2012 tarihinde gerçekleştirilen denetimde alınan motorin numunelerine ilişkin yapılan analizde numunelerin kükürt parametresi yönünden teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca 67.962,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ...tarih ve ... sayılı bayilik lisansı kapsamında "... Mahalle ... Caddesi No:... .../Kırıkkale" adresinde faaliyet gösteren davacı tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda, Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğün Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şubesi görevlilerince yapılan denetimde, faturası ibraz edilemeyen 7.240 kg (8.619 litre) motorine el konulduğu, söz konusu istasyondan toplam 5 adet numune alındığı, 1 adet numunenin istasyon yetkilisine teslim edildiği, kalan 4 adet numunenin de kargo aracılığı ile incelenmek üzere TÜBİTAK MAM'a gönderildiği, TÜBİTAK MAM'ın 11/12/2012 tarihli analiz raporunda, numuneye tağşiş yapılmadığı ve numunenin standarda uygun olmayan motorin özelliği gösterdiğinin belirtildiği, bunun üzerine, davacı şirketin teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt ikmali yapması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği, Bu durumda, akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucunda teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt bulundurduğu akredide kurum labarotuvarının düzenlemiş olduğu bilimsel ve teknik analiz raporu ile saptanan ve somut, hukuken geçerli rapor bilgi ve belge ile aksini ispat edemeyen davacı şirket hakkında 5015 sayılı Kanun uyarınca idarî para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ön araştırma soruşturma yapılmadan işlem tesis edildiği, motorinin bağlı olunan dağıtıcıdan alındığı, kendilerince özelliklerinin sonradan değiştirilmediği bu nedenle sorumluluğun kendilerinde olmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : ...tarih ve... sayılı bayilik lisansı kapsamında "... Mahalle ... Caddesi No:... .../Kırıkkale" adresinde faaliyet gösteren davacı şirket tarafından işletilen istasyonunda 07/12/2012 tarihinde yapılan denetimde alınan motorin numunesinin TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nde yapılan analizleri sonucunda hazırlanan 11/12/2012 tarihli Motorin Muayene Raporu'na (...) göre, motorinin ulusal marker değeri geçerli sadece sınır değeri 10 mg/kg olan kükürt oranı, alınan numunede 252 mg/kg olarak belirlendiğinden bu açıdan teknik düzenlemelere aykırı olduğu, bu durumun teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt ikmali yapılması olduğundan bahisle, anılan fiilin 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin 4. fıkrasının (ı) bendi ve Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 3. fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile aynı Yönetmeliğin 7. maddesinin (d) bendine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ve 4. fıkrası uyarınca davacı şirket hakkında 67.962,00-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin 4. fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanun'a göre faaliyette bulunanların; piyasa faaliyetlerinde, Kurul'un belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları; dava konusu işleme ilişkin fiil tarihinde yürürlükte bulunan 19. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlâli hâlinde, sorumlularına ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verileceği, aynı maddenin 4. fıkrasında, bayiler için para cezalarının beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır. Petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madenî yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan ve 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu; (b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standartlar da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu; 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları kural altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu işlem, davacının teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiğinden bahisle tesis edilmiş olup, analize tâbi tutulan motorin numunesi yalnızca "kükürt" parametresi yönünden teknik düzenlemelere aykırı bulunmuştur. Benzer bir uyuşmazlıkta, Dairemizin E:... sayılı dosyasına kayden açılan davada uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için 12/12/2013 tarihli ara kararı ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nden, "...diğer bütün parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle sadece kükürt parametresinin sonradan müdahale ile standardının altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığı ve saklama koşullarından ve analize başlama süresinden kaynaklanan sebeplerle kükürt parametresinin etkilenip etkilenmeyeceği..." sorulmuş; 07/03/2014 tarihli ara kararı cevabında, kükürt parametresi değerinin sonradan müdahale ile değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığı hakkındaki bilginin üretici firma olan ... A.Ş.'den alınabileceği, kükürt parametresinin laboratuvardaki saklama koşullarından ve analize başlama süresinden kaynaklanan sebeplerden etkilenmediği belirtilmiştir. TÜBİTAK tarafından verilen bu cevap üzerine Dairemizin anılan dosya üzerinden 28/01/2015 tarihli ara kararı ile ...'tan ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nden konuya ilişkin bilgi ve belge istenilmiş, ara kararına TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nce verilen 13/04/2015 tarihli cevapta, motorin numunelerinde kükürt parametresinin sonradan müdahale ile değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığının, çalışma konularının dışında olduğu; ... tarafından verilen cevapta ise, ulusal marker seviyesi geçerli ve özellikleri itibarıyla teknik düzenlemelere uygun bir ürünün, kükürt haricindeki özelliklerini standartların dışında bırakmayacak şekilde sadece kükürt parametresinin belirlenen üst sınır değerinin üzerinde olan bir ürün ile karıştırılması durumunda kükürt parametresinin yüksek sonuç verebileceği teknik olarak mümkün olmakla birlikte, bu durumun farklı bir sebebe bağlı olarak ortaya çıkıp çıkmayacağına yönelik değerlendirmelerinin bulunmadığı ifade edilmiştir. Akabinde Dairemizin 14/05/2015 tarihli ara kararı ile ... Petrol Araştırma Merkezi'nden; ulusal marker seviyesi geçerli çıkan ve yalnızca "kükürt" parametresi teknik düzenlemelere aykırı bulunan numunenin, diğer bütün parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle sadece kükürt parametresinin sonradan müdahale ile standardının altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığının ve bu durumun farklı bir sebebe bağlı olarak ortaya çıkıp çıkmayacağının, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi ve ... tarafından ara kararlarımıza verilen cevaplardaki değerlendirme farklılıklarının neden kaynaklanabileceğinin sorularak, analiz raporu, ara kararları ve ara kararlarına verilen cevapların bir bütün olarak değerlendirilmesi suretiyle konuya ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmasının istenilmesine karar verilmiş; ... Petrol Araştırma Merkezi'nin 05/08/2015 tarihli cevabında, "...bahse konu numunenin alım tarihi olan 11/06/2009'da 29/11/2008 tarih ve 27069 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Motorin Türlerinin Üretimi, Yurtdışı ve Yurtiçi Kaynaklardan Temini ve Piyasaya Arzına İlişkin Teknik Düzenleme Tebliği (Akaryakıt Seri No:...)'nin yürürlükte olduğu, bu tarihte piyasada kırsal motorinin de bulunabileceği, yüksek kükürtlü kırsal motorin ile düşük kükürtlü motorin karıştırılmış ise elde edilen ürünün kükürt parametresinin standardın üzerinde olacak şekilde değişmesinin teknik olarak mümkün olabileceği değerlendirilmektedir." şeklinde açıklama yapıldığı görülmüştür. Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, kükürt parametresine ilişkin numune alınan yakıt tankında, yüksek kükürtlü kırsal motorin ile düşük kükürtlü motorin karıştırılmış ise elde edilen ürünün kükürt parametresinin standardın üzerinde olacak şekilde değişmesi mümkün olmakla birlikte, eğer böyle bir karıştırma işlemi yapıldı ise diğer parametrelerde de sınır değerlerine aykırılık olması beklenecektir. Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya ait akaryakıt istasyonundan alınan numunenin analizi sonucunda düzenlenen motorin muayene raporunda, analizi yapılan akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçerli olduğunun ve kükürt parametresi dışındaki diğer tüm parametrelerin teknik düzenlemelere uygun bulunduğunun tespit edildiği, ayrıca, davacının akaryakıta müdahale ettiğine ilişkin somut bir tespite de yer verilmediği görülmektedir. Bu durumda, akredite laboratuvarlar tarafından verilen görüşler de göz önünde bulundurulduğunda, numunenin ulusal marker seviyesinin geçerli olması, sadece kükürt parametresinin teknik düzenlemelere aykırı çıkması, diğer parametrelerin uygun bulunması ve davacının numune alınan akaryakıta bir müdahalesinin olduğuna ilişkin somut bir tespitin de bulunmaması karşısında, davacının, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etme yükümlülüğünü yerine getirmediğinden söz etmeye imkân bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 15/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.