Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-2-96 Karar Sayısı : 08-39/508-185 (Devralma) Karar Tarihi : 12.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ER SİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE 10 B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ , Ümit Nevruz ÖZDEMİR , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - OJSC Holding Company Sibirskiy Cement Temsilcis i: Av. Özlem KIZIL Piyade Sk. No: 18, Kat:3, 06550, Çan
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-2-96 Karar Sayısı : 08-39/508-185 (Devralma) Karar Tarihi : 12.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ER SİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE 10 B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ , Ümit Nevruz ÖZDEMİR , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - OJSC Holding Company Sibirskiy Cement Temsilcis i: Av. Özlem KIZIL Piyade Sk. No: 18, Kat:3, 06550, Çankaya/A nkara D. TARAFLAR : - OJSC Holding Company Sibirskiy Cement 650000, K emerovo, Sovietsiy av., 7, RUSYA - Ciments Français Tour Ariane 5, Palace de la pyramide, 92800 - 20 Puteaux, FRANSA E. DOSYA KONUSU : Ciments Français tarafından Afyon Çimento T.A.Ş. (Afy on Çimento) , Set Group Holding A.Ş. (Set Group) ve Set Beton Madencilik San. ve Tic. A.Ş. (Set Beton) nezdinde sahip olunan hisselerin OJSC Holding Company Sirbir skiy Cement (Sibirskiy Cement) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSY A EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 16.5.2008 tarih ve 3092 sayı ile giren ve eksiklikleri 27.05.2008 tarih ve 3287 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri 30 çerçevesinde düzenlenen 5.6.2008 tarih, 2008 -2-96/Öİ-08-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Rapor u, 6.6.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/174 sayılı Başkanlık önergesi il e 08-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Sibirskiy Cement tarafından Ciments Français in sahip olduğu Afyon Çimento hisselerinin %76,51 inin, Set Group hisselerinin %100 ünün ve Set Beton hisselerinin %100 ünün devralınması işleminin ilgili p azarlarda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli 40 ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. 08-39/508 -185 2H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Sirbirskiy Cement Sibirskiy Cement , Rusya kanunlarına göre k urulmuş halka açık bir şirket olup , çimento üretimi ile ilgili kaynakların yönetimini sürdürmek te ve danışmanl ık hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. Sibirskiy Cement in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 1: Sibirskiy Cement Ortaklık Yapısı 50 Hissedar Pay (%) LLC FPBS Sibconcord 47,00 Wemberg Constultants Limited 12,50 JSC DKK 10,63 Nilder I nvestments Limited 10,33 Sharykin Oleg Vitalyevich 6,20 Matfen Engineering Limited 5,40 Diğer 7,94 2007 yılında, Dünya çap ında yaklaşık ( ..) YTL ciro elde eden Sibirskiy Cement in Türkiye de hâlihazırda gelir elde etmesini sağlayacak herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. H.1.2. Ciments Français Fransa kanunlarına göre kurulmuş halka açık bir anonim şirket olan Ciments Français çimento, klinker, hazır beton ve agrega üretimi, satışı ile bunlarla ilgili hizmetlerin verilmesi konularında faaliyette bulunmaktadır. Ciments Français in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 2: Ciments Français Ortaklık Yapısı 60 Hissedar Pay (%) Italcementi France 78,99 Halka Açık 19,05 Hazine Hisseleri 1,96 2007 yılında, Dünya çapı nda yaklaşık ( ..) YTL gelir el de eden Ciments Français in Türkiye de elde ettiği c iro yaklaşık ( ..) YTL olarak gerçekleşmiştir. Ciments Français, bildirime konu olan işlemle hisseleri devredilen Afyon Çimento nun %76,51 ine v e Set Beton ile Set Group un %100 üne sahiptir. Çiments F rançais, sahip olduğu şirketler aracılığıyla, Ankara, Balıkesir, Pınarhisar (Kırklareli) ve Afyon çimento fabrikalarını; Ambarlı Öğütme tesisini (İstanbul) ve İstanbul, Ankara, Tekirdağ, Kırklareli, Kocaeli, Bursa ve Balıkesir illerindeki on yedi adet hazı r beton tesisini bünyesinde bulundurmaktadır. H.1.2.1. Afyon Çimento Sanayi T.A.Ş. 70 Afyon Çimento, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş halka açık bir şirkettir. Afyon Çimento, çimento ve klinker üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Yapılan bildirimde, üretilen klinkerin, temel olarak, fabrikanın ve diğer grup şirketlerinin ihtiyacının karşılanmasında kullanıldığı ancak üretim fazlası olması durumunda üçüncü kişilere satış yapıldığı belirtilmektedir. 08-39/508 -185 3Herhangi bir iştiraki ya da bağlı şirketi bulunmayan Afyon Çimento nun ortaklık yapısı şöyledir: Tablo 3: Afyon Çimento Ortaklık Yapısı Hissedar Pay (%) Ciments Français 76,51 Halka Açık 21,51 Set Group 1,02 Set Çimento 0,96 Özelleştirme İdaresi Başkanlığı 0,00 Afyon Çimento 2007 yıl ında, yaklaşık ( ..) YTL lik bir ciro elde etmiştir. H.1.2.2. Set Group Holding A.Ş. 80 Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş bir holding şirketi olan Set Group, gruba bağlı şirketlere holding hizmetleri vermektedir. Set Group un hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi oluşmuştur: Tablo 4: Set Group Ortaklık Yapısı Hissedar Pay (%) Ciments Français 100,00 Cofipar 0,00 Arena 0,00 CF Participations SNC 0,00 Unibeton 0,00 Set Group un grup şirketlerinde sahip olduğu hisse oranlarına aşağıdaki tabloda y er verilmektedir. Tablo 5: Set Group un Hisse Sahibi Olduğu Grup Şirketleri Şirket Pay (%) Afyon Çimento 1,02 Set Çimento 96,81 Set Beton 0,0001 Met Teknik 99,99 H.1.2.2.1. Met Teknik Servis ve Madencilik Sanayi A.Ş. (Met Teknik) Met Teknik, yalnızca Set Grubu na ait çimento tesislerine madencilik hizmeti veren bir şirket olup Set Group tarafından kontrol edilmektedir. Yapılan 90 bildiriminde Met Teknik in 2007 yılında herhangi bir ciro elde etmediği belirtilmiştir. H.1.2.2.2. Set Çimento San. ve Tic. A. Ş. (Set Çimento) Çimento ve klinker üretimi alanında faaliyet gösteren Set Çimento klinker üretimini asıl olarak grup şirketlerin in iç ihtiyacını karşılamak amacıyla yapmaktadır. Set Çimento, ALTAŞ Ambarlı Liman Tesisleri Tic. A.Ş. , nin1 %12,25 ine, ARPAŞ Ambarlı Römorkaj Pilotaj Ticaret A.Ş. nin2 %10 una sahip olup, söz konusu şirketlerin yönetim kurulunda temsil hakkına sahiptir. Ancak, sahip 1 Atlaş A.Ş., Ambarlı Limanı nın idaresi, güvenliği ve liman işlerinin koordine edilmesi alanında faaliyette bulunmaktadır. 2 Arpaş A.Ş., Ambarlı Limanı nda kılavuzluk ve çekicilik alanında faaliyet göstermektedir. 08-39/508 -185 4olunan temsil hakkı, Set Çimento ya anılan şirketler nezdinde herhangi bir 100 kontrol yetkisi vermemektedir. H.2. İş lemin Kapsamı Bildirimin konusunu, Ciments Français in sahibi olduğu Set Group (ve dolayısıyla Set Group un sahibi olduğu Set Çimento ve Met Teknik), Afyon Çimento ve Set Beton hisselerinin, Sibirskiy Cement, Ciments Français ve İstanbul Çimento Yatırımla rı A.Ş.3 (İstanbul Çimento) arasında 26.3.2008 tarihinde imzalanan Hisse Alım Anlaşması (Anlaşma) uyarınca, Sibirskiy Cement e devri oluşturmaktadır. Anlaşma nın 7.8. maddesine göre, Sibirskiy Cement sözleşmeden doğan bütün hak ve yükümlülüklerini (devre k onu olan hisselerin alınması da dahil 110 olmak üzere) Anlaşma ya taraf olan İstanbul Çimento ya devredebilecektir. Bunun gerçekleşmesi durumunda, Anlaşma nın 7.8. maddesi çerçevesinde, İstanbul Çimento nun tamamının söz konusu devir işleminin gerçekleşmesinde n önce doğrudan veya dolaylı olarak Sibirskiy Cement e ait olması gerekmektedir. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Bildirim konusu işlem, Afyon Çimento, Set Group ve Set Beton un kontrolünün Sibirskiy Cement tarafından devralınmasına ilişkindir . İşlem ile Türkiye nin değişik bölgelerinde faaliyet gösteren entegre çimento fabrikaları, çimento 120 öğütme tesisi ve hazır beton tesislerinin kontrolü Sibirskiy Cement tarafından devralınacaktır. Çimento temel olarak beyaz çimento ve gri çimento olmak üzer e iki ana ürün grubuna ayrılmaktadır. Gri çimento, inşaat ve alt yapı sektörünün en büyük girdilerinden birisi durumundadır. Beyaz çimento ise daha çok yapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri, mimari ve dekoratif betonlar, prefabrik dış cephe panelleri, prek ast elemanları üretiminde kullanılmaktadır. Bu bakımdan beyaz çimentonun kullanım alanı ve miktarı gri çimentoya oranla çok azdır. Beyaz ve gri çimentonun (özellikle bunların girdisi konumundaki klinkerin) üretim süreçleri birbirinden ayrı yürütülmekte ol up, bunların arz ve talep 130 bakımından ikame olması söz konusu değildir. Bu bakımından bu iki çimento türünün ayrı pazarlar olarak ele alınması gerekmektedir. Çimento türleri ile ilgili bir diğer ayrım ise torbalı ve dökme olmak üzere pazarlama yöntemi a çısında n yapılmaktadır. Ayrıca, içerisindeki katkı maddesine göre de çeşitli ürün gruplarına (PKÇ 32,5, PÇ 42,5 gibi) ayrılmaktadır. Ancak, gri çimento üreten bir fabrikanın tüm bu ürünleri üretebilmesi, yani söz konusu ürünlerin arz bakımından birbirine ikame ol ması nedeniyle, alt pazar tan ımı yapılmasına gerek bulunmamış , yoğu nlaşmanın gerçekleşeceği pazar (gri) çimento pazarı olarak ele alınm ıştır. Hazır beton C14, C16, C18, C20, C25 ve C25+ gibi alt kategorilere 140 ayrılabilecek olsa da üretim açısından farklı hazır beton türleri arasında 3 İstanbul Çimento, Si birskiy Cement in finansal danışmanı olan Reform Kurumsal danışmanlık ve Yönetim Hizmetleri A.Ş. tarafından dosya konusu işlemin gerçekleşmesi amacıyla Türk Hukuku na uygun olarak kurulmuş bir anonim şirket olup dosya konusu işlemin gerçekleştirilmesi önce sinde kontrolü Sibirskiy Cement tarafından devralınacaktır. 08-39/508 -185 5yüksek geçiş maliyet leri bulunmamaktadır . Önceki Rekabet Kurulu Karar larına bakıldığında; h azır beton un basınca dayanım özelliğine göre sınıflara ayrıldığı, belli başlı beton dayanım sınıfları nın C14, C16 -18, C20, C25, C25+ olduğu ve arz/ talep ikameleri çerçevesinde ilgili ürün pazarı nın hazır beton pazarı olarak belirlen diği görülmüştür . Bu çerçevede, h azır beton türleri arasında yüksek arz ikamesinin söz konusu olması sebebiyle ilgili ürün pazarı hazır beton pazarı olarak tanımlan mıştır. Devralma işlemi ile madencilik alanında faaliyet gösteren Met Teknik in kontrolü de Sibirskiy Cement tarafından devralınacaktır. Fakat mevcut 150 durumda Met Teknik sadece Set Grubu na ait çimento tesislerine hammadde sağlamaktadır ve grup dış ına herhangi bir satışı ve dolayısıyla cirosu bulunmamaktadır. Bu sebeple ilgili dosya bakımından Met Teknik in madencilik faaliyetlerinin ayrı ilgili ürün pazarı olarak tanımlanmasına gerek duyulmamıştır. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten sonra yaklaşık 1 saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli bir mesafeden daha uzak b ölgelere taşınması teknik ve 160 ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir. İlgili ürünün özellikleri göz önüne alındığında, bu işlem açısından ilgili coğrafi pazarlar hazır beton tesislerinin faaliyet gösterdikleri İstanbul, Ankara, Bursa, Kocaeli, Balıkesir, Tekirdağ ve Kırklareli illeri olarak tespit edilmiştir. Bir ağır sanayi ürünü o larak çimentonun, yükte ağır pahada hafif niteliğiyle birlikte, ekonomik olarak satılabildiği bölgenin bir hinterlant oluşturarak, belli bir uzaklığı geçmemesi, daha uzağa nakliye edilmesi halinde, nakliye maliyetinin çok yükselerek kârlılığı ortadan kaldı rması nedeniyle, çimento 170 pazarı satış yapılabilen hinterlant göz önüne alınarak belirlenmektedir. İlgili ürünün özellikleri göz önüne alındığında, bu işlem açısından ilgili coğrafi pazarlar çimento fabrikalarının ve öğütme tesisinin faaliyet gösterdikleri Ankara, Balıkesir, Afyon, Kırklareli ve İstanbul illeri olarak tespit edilmiştir. H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme Sibirskiy Cement, Ciments Français ve İstanbul Çimento arasında imza lanan 26.3.2008 tarihli Anlaşma uyarınca Sibirskiy Cement, Afyon Çimento hisselerinin %76,51 ine, Set Group hisselerinin %100 üne ve Set Beton hisselerinin %100 üne ve dolayısıyla devredilen şirketler bünyesinde faaliyet 180 gösteren çimento ve hazır beton tes islerinin kontrolüne sahip olacaktır. İlgili devralma işlemi, kontrolün tamamıyla Sibirskiy Cement e geçmesi ve dolayısıyla Afyon Çimento, Set Group ve Set Beton un kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma 08-39/508 -185 6yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya 190 Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma son ucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lir asını aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir. Dosya da yer alan bilgil ere göre, bildirim konusu işlem de devralan taraf olan Sibirskiy Cement in Türkiye de ve ilgili ürün pazarlarında faaliyeti bulunmadığı 200 ve dolayısıyla ilgili ürün pazarlarında ciro veya pazar payının bulunmadığı belirtilmiştir. Ciments Français 2007 yılında çimento pazarındaki tesis bazında elde etti ği ciro Af yon ilinde ( ..) YTL, Ankara ilinde ( ..) YTL, Balıkesir ilinde ( ..) YTL, Kırklareli ilinde ( ..) YTL ve İstanbul ilinde ( ..) YTL dir. Ciments Français 2007 yılında çimento pazarında tesis bazında Afyon ilinde %( - ), Ankara ilinde % ( - ), Balıkesir ilinde %( - ), Kırklareli ilinde %( - ) ve İstanbul ilinde %( - ) pazar payı elde etmiştir. Ciments Français in 2007 yılında hazır beton pazarında tesis bazında elde 210 ettiği ciro lar İstanbul ilinde ( .) YTL, Kocaeli ilinde ( .) YTL , Tekird ağ ilinde ( .) YTL , Kırklareli ilinde ( .) YTL , Bursa ilinde ( .) YTL , Balıkesir ilinde ( .) YTL ve Ankara ilinde ( .) YTL dir. Ciments Français in 2007 yılında hazır beton pazarında tesis bazındaki yaklaşık pazar pay ları İstanbul ilinde %( - ), Kocaeli ilinde %( - ), Tekirdağ ilinde %( - ), Kırklareli ilinde % %( - ), Bursa ilinde %( - ), Balıkesir ilinde %( - ) ve Ankara ilinde %( - ) dur. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, hazır beton pazarında İs tanbul ve Ankara illeri açısından 1997/1 220 sayılı Tebliğ de belirtilen ciro eşiğinin, çimento pazarında ise Afyon, Ankara ve Balıkesir illerinde ciro ve p azar payı eşiklerinin, Kırklareli ilin de p azar payı eşiğinin ve İstanbul ilinde ise ciro eşiğinin aşıldı ğı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin belirtilen ürün pazarları açısından Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması 230 gerekmektedir. 08-39/508 -185 7Bildirim konusu işlem de alıcı konumunda bulunan Sibirskiy Cement in belirlenen ilgili pazarların hiçbirinde faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bağlamda, bildirim konusu işlem sonucunda, ilgili pazarların hiçbirinde yoğunlaşma seviyesinde bir artış yaşanmayacaktır. Bu bağlamda, işle min, 40 54 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili pazarda rekabeti önemli ölçüde azaltacak nitelikte olmadığı anlaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , bildirim konusu 240 işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan izin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddes inde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile ka rar verilmiştir. 250