Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Say ısı : 2008-4-96 (Özelle ştirme Nihai Bildirim) Karar Sayısı : 08-39/517-191 Karar Tarihi : 12.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyel er : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B.RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Bekir KOCABAŞ, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı D. TARA FLAR : - T.C. Başbakanlık Özelleştir
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Say ısı : 2008-4-96 (Özelle ştirme Nihai Bildirim) Karar Sayısı : 08-39/517-191 Karar Tarihi : 12.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyel er : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B.RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Bekir KOCABAŞ, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı D. TARA FLAR : - T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Hüseyin Rahmi Sk. No:12 Çankaya/Ankara 20 - Çelebi Ortak Girişim Grubu Nispetiye Cd. Ak Merkez B -3 Blk. K:12 34337 Etiler/İstanbul - Global Liman -Torunlar Ortak Girişim Grubu Rıhtım Cd. No:51 34425 Karaköy/İstanbul - Varyap Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm Yatırımları Ticaret A.Ş. Değirmenyolu Cd. Çetinkaya Sk. No:22 34752 İçerenköy Kadıköy/İstanbul E. DOSYA KONUSU: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 30 (TCDD) ne ait Bandırma Limanı nın işletme hakkının 36 yıl süre ile devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.2.2005 tarih ve 922 sayı ile giren Özelleştirme İdaresi Başka nlığı (ÖİB)'nın ön bildiriminde Bandırma, İzmir , Mersin, Derince, İskenderun ve Samsun Liman ları nın 36 seneliğine işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin olarak, 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralm aların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu'na yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu'nun görüşü talep edilmiştir. 40 1.4.2005 tarih, 1049 sayılı mesleki daire görüşü ile 14.4.2005 tarih , 2400/260 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden ÖİB'nin görüşü dikkate alınarak, 6.5.2005 tarih , 05- 08-39/517-191 231/376 -M sayılı karar ile konuya ilişkin Rekabet Kurulu Görüşü oluşturulmuş ve anılan İdare'ye bildirilmiştir. Bu çerçevede, Kurum kayıtlarına 21.5.2008 tarih, 3166 sayı ile giren ÖİB'nin izin başvurusu üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında T ebliğ" ve 1998/4 sayılı Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.6.2008 tarih, 2008 -4-96/ÖN -08-MA sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 6.6.2008 tarih, REK.0.08.00.00 -120/152 sayılı Başkanlık Önergesi ile 50 08-39 sayıl ı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da , bildirim konusu işlemin 1998/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu; ihalede en yüksek teklif i veren ü ç grup ve şirketten h erhangi birisinin 36 yıl süre ile Bandırma Limanı nın işletme hakkını devralmasının 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında bir sakınca yaratmayacağından anılan işleme izin verilmesinin yerinde olacağı görüş üne yer verilmiş tir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar 60 H.1.1. İlgili Ürün /Hizmet Pazarı Bandırma Limanı nda sunulan hizmetler dikkate alınarak ilgili ürün pazarları; - Konvansiyonel yük elleçleme hizmetleri pazarı, - Ro-Ro gemilerine yönelik liman hizmetl eri pazarı, - Konteyner elleçleme hizmetleri pazarı, - Tren ferisi taşımacılığına yönelik liman hizmetleri pazarı ve - Feribotla yolcu taşımacılığına yönelik liman hizmetleri pazarı olarak belirlenm iştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 70 Dosya konusu bakımınd an ilgili coğrafi pazarın, yük ve yolcu limanları açısından ayrı ayrı tanımlanması gerekmektedir. Liman hizmetlerinin verildiği ilgili coğrafi pazarlar gerek limanın bulunduğu coğrafik konum gerekse limanın hizmet verdiği diğer liman ve hatlar ile yakın il işkilidir. Anılan durum, limanlarla ilgili olarak kullanılan ve yakalama alanları (catchment areas) olarak isimlendirilen, ilgili limana hizmet veren ya da ilgili limanın hizmet verdiği limanlar ve/veya coğrafi alanları kapsayan, diğer bir deyişle limanın rekabet edebileceği coğrafi aralıklar ile açıklanabilir. Bu bakımdan, liman hizmetlerine ilişkin ilgili coğrafi pazar kavramında iki unsur ön plana çıkmaktadır. Bunlardan birincisi, pazarın statik unsuru olarak adlandırılan, limanın hizmet verdiği coğra fi alandır; hinterlant trafiği . İkincisi ise, dinamik unsur 80 08-39/517-191 3olarak adlandırılan, liner hatları tarafından belirlenen ve işletilen rotalar ile ilgili olan, limanın hizmet verdiği diğer limanlar şeklinde tanımlanan coğrafi alandır; derin su trafiği veya transit trafik . Derin su gemileri için gerekli olan farklı rıhtım ve kara ekipmanları veri olarak alındığında limanların hizmet verdiği pazarın unsurları belirgin hale gelmekte; bu bakımdan, limanın bulunduğu bölge, kapasitesi, derinlik ve elleçleme ver imlilikleri limanın statik ve/veya dinamik unsurları içeren bir coğrafi pazara sahip olup olmadığının belirlenmesinde önem kazanmaktadır. Yukarıdaki belirlemelerden de anlaşılacağı üzere dinamik unsurlar açısından limanın büyüklük olarak ana (transit veya hub) liman olma durumu incelenmektedir. Bunun en 90 önemli kriteri ise limanın düzenli hat taşımacılarını (liner) ilgili limana çekecek coğrafi konumu ve kapasite özellikleridir. Coğrafi konum olarak belirleyici olan husus, limanın önü açık bir liman olmasıd ır ki Bandırma limanı bu özelliği taşımamaktadır. Bu nedenle Bandırma Limanı nın gelecekte derin su trafiğinde seyreden gemiler için bir uğrak yeri olabilmesi mümkün gözükmemektedir. Bandırma Limanı üzerinden yapılan ro-ro taşımacılığı faaliyetleri de kabo taj hattı kapsamındaki taşımalardan ibarettir. Bu nedenlerle coğrafi pazarın statik unsuru olarak adlandırılan hinterlant trafiği bakımından konvansiyonel yük elleçleme, konteyner elleçleme, ro-ro gemilerine yönelik liman hizmetleri ve tren ferisi taşımacı lığına yönelik liman hizmetleri pazarları için Bandırma Limanı na ilişkin olarak, Kuzey Ege, Marmara ve İç Anadolu nun batısı 100 ilgili pazar olarak belirlenmiştir. H.2. Devre Konu Birim: Bandırma Limanı TCDD tarafından işletilmekte olan Bandırma Limanı, Marmara Denizi nin güneyinde konuşlanan genel amaçlı bir limandır. Bandırma, karayolu ile Balıkesir üzerinden Ege ye ve Güney e ; Bursa üzerinden tüm Anadolu ya ve İstanbul a; Çanakkale üzerinden de Trakya ya, kısaca Türkiye nin her bölgesine ulaşım olanağı na sahip bir ilçedir. Bandırma Limanı nın Anadolu ile bağlantısını sağlayan Bandırma -Karacabey ve Bandırma -Susurluk yollarının çift şeritli hale getirilmesi çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, ulaşım imkanlarının ve liman hinterlandının genişlemesi 110 beklenmektedir. Karayolu dışında limana demiryolu ile de ulaşım mümkündür. Bölgedeki limancılık faaliyetleri çok eski dönemlere uzanmakla birlikte b ugünkü modern limanın temelleri etüt ve proje bazında 1952 yılında atılmış, inşasına ise 1963 yılında başla nmıştır. Belediye tarafından işletilmekteyken 6237 sayılı Kanun a göre Bayındırlık Bakanlığı tarafından genişletilen liman, 15.4.1969 tarih , 6/116222 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile TCDD'ye devredilmiştir. Bandırma Limanı nın rıhtımlarının özellikleri a yrıntılı olarak aşağıda yer almaktadır : Tablo -1: Bandırma Limanı Rıhtımları Rıhtım Numarası Uzunluğu (m) Genişliği(m) Derinliği (Draftı) (m) Aynı anda bağlanabilecek gemi adedi Rıhtım No:1 130,00 15,00 -8,25 1 Rıhtım No:2 -3 284,00 18,00 -10 2 08-39/517-191 4Rıhtım No: 4-5 324,00 19,50 -10 2 Rıhtım No:6 130,00 20,00 -10 1 Rıhtım No:7 -8 379,00 77,0 -10 1 Rıhtım No:9 203,00 56,8 -10 1 Rıhtım No:10 100,00 15,00 -10 1 Rıhtım No:11 190,00 18,00 -10 1 Rıhtım No:12 182,00 15,00 -10 1 Rıhtım No:13 79,50 10,00 -10 1 Rıhtı m No:14 180,00 15,00 -8,25 1 Rıhtım No:15 140,00 10,00 -4 2 Rıhtım No:16 130,00 10,00 -4 1 Rıhtım No:17 120,00 10,00 -4 2 Rıhtım No:18 215,00 10,00 -4 2 Rıhtım No:19 87,00 10,00 -4 2 Rıhtım No:20 100,00 10,00 -4 2 Bandırma Limanı nın kapasite bilgil erine Tablo -2 de yer verilmiştir: Tablo -2: Bandırma Limanı nın Kapasite Bilgileri 120 Kuru Yük (ton/yıl) Dökme Sıvı Yük (ton) Genel Kargo (ton) Konteyner (TEU1) Ro-Ro (adet araç) Liman Kapasitesi 7.500.000 250.000 500.000 250.0002 450.000 2007 yılı Elleçleme Miktarı 1.733.899 119.400 235.600 - 153.393 Kapasite bilgileri ve teknik özellikleri verilen Bandırma Limanı nın bu kapasitelerinin kullanımına ilişkin olarak , elleçlenen yük miktarlarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: Tablo -3: Elleçlenen Yük M iktarı Dökme Kuru Yük (ton) Dökme Sıvı Yük (ton) Genel Kargo (ton) Konteyner (ton) Ro-Ro (adet) 2007/63 1.411.400 58.700 95.800 - 92.541 2006 1.733.899 119.400 235.600 - 153.393 2005 1.840.210 139.300 225.100 - 89.993 2004 2.290.429 183.800 209.700 284 62.133 2003 2.399.140 164.200 160.500 - - 2002 2.080.954 145.000 133.700 - - 2001 2.477.019 304.500 183.400 14.200 - 2000 3.413.856 140.600 178.000 15.700 - 1 1 TEU 20 feet lik koyteyneri ifade etmektedir ve 34 metreküplük bi r hacme sahiptir. TEU terimi İngilizce Twenty -foot Equivalent Unit kelimelerinin kısaltması olup, konteynerle taşınan yükler için bir endüstri standardı olarak kullanılmaktadır. 2 Konteyner elleçlemesine ilişkin kapasite bilgisi, yatırımı planlanan iki a det mobil konteyner vincinin faaliyete geçmesi halinde oluşacak kapasiteyi ifade etmektedir. 3 2007 yılının sadece ilk altı ayına ilişkin veriler dir. 08-39/517-191 5 Bandırma Limanı na uğrayan gemi sayılarına Tablo -4 te yer verilmiştir. Tablo -4: Gemi Say ısı Dökme Kuru Yük Dökme Sıvı Yük Genel Kargo Konteyner Ro-Ro Yolcu 2007/6 422 26 42 - Temin Edilemedi Temin Edilemedi 2006 556 40 94 - 2.979 921 2005 563 42 82 - 2.135 978 2004 548 41 96 1 1.705 955 2003 445 41 60 - - 1.322 2002 358 38 57 - - 846 2001 469 66 74 17 - 1.009 2000 723 35 174 27 - 1.234 Yukarıda sunulan tablolardan da görüldüğü üzere, halihazırda Bandırma Limanı nda; 130 başta dökme yük (sıvı ve katı) olmak üzere, genel kargo, Ro -Ro ve yolcu feribotlarına hizmet verilmektedir. Bandırma Limanı ndan yapılan ro-ro taşımacılığının tamamı iç ticarete yönelik yük kamyonu taşımacılığından oluşmaktadır. Bu faaliyet ro-ro olarak ya da feribot ile kamyon taşımacılığı olarak adlandırılabilir. Limanda anlaşması olan altı firma tarafından Am barlı ya günde toplam sekiz adet, Tekirdağ a toplam iki adet sefer yapılmaktadır. Bandırma -Susurluk arasındaki yolun iyileştirilmesi durumunda ro-ro ile kamyon taşımacılığının artması beklenmektedir. Bandırma Limanı, otomotiv sanayinin yaygın olduğu Güney Marmara Bölümü nde bulunmasına rağmen, limanda yeni motorlu araçların taşınmasına yönelik ro-ro 140 taşımacılığı yapılmamaktadır. Konuya ilişkin olarak Raportörlerin liman yetkilileri ile yaptıkları görüşmede, motorlu araçların taşınmasına yönelik ro-ro gemile rinin en az 12-13 m. lik bir rıhtım derinliğine ihtiyaç duyduğu; ancak Bandırma Limanı nın rıhtımlarının en fazla 8 -10 m. derinliğe sahip olması nedeniyle limanda bu tür bir taşımanın yapılamadığı belirtilmiştir. Ro-ro taşımacılığına ilişkin olarak belirti lmesi gereken bir diğer husus, önümüzdeki dönemde Bandırma Limanı nda faaliyete geçmesi planlanan tren ferisi (trenlerin feribot ile taşınması) taşımacılığıdır. Marmaray Projesi kapsamında Avrupa ve Anadolu yakasında Sirkeci -Halkalı ve Gebze -Haydarpaşa dem iryolu hatları işletmeye kapatılacağından, yük taşımacılığı hizmetlerinin devam ettirilebilmesi için Marmara 150 Denizi nin güneyinde Bandırma ve Derince Limanları na tren ferisi taşımacılığı için gerekli yatırımın yapılması TCDD tarafından yatırım planına alı nmıştır. Böylece, yakın zamanda Bandırma Limanı ndan tren ferisi ile de yük taşımacılığı yapılabilecektir. Bandırma Limanı nın ro-ro taşımacılığı dışındaki en önemli taşıma kalemini, kuru dökme yükler oluşturmaktadır. Liman ın hinterlandında büyük miktarl arda ithal yem bitkileri talebi olan Türkiye nin belli başlı kanatlı hayvan üreticileri bulunmaktadır. Bölgede aynı zamanda salça başta olmak üzere tarımsal sanayi açısından da önemli kuruluşlar bulunmaktadır. Ayrıca maden ihracatında Kale madencilik, Eti -Bor gibi 08-39/517-191 6kuruluşlar limanın önemli kullanıcıları arasında yer almaktadır. Bu çerçevede, Bandırma Limanı nda ro-ro dışında taşımacılığı yapılan kuru yükler; başta hububat ve 160 yem bitkileri olmak üzere, bor ve ilişkili ürünleri (bor, kolemanit asit, üleksit, asit borik) ile demir, demir cevheri ve diğer madenlerdir (kil, kaolen, pirit, pirit külü ve kalsit). Maden yükleri de dahil olmak üzere Liman hinterlandındaki yüklerde konteynerle taşıma giderek artmaktadır. Bandırma Limanı nda mevcut durumda konteyner elleçlemesi yapılamamaktadır. Ancak, halihazırda yatırım planına alınmış olan konteyner elleçlemesine yönelik ekipman desteğinin sağlanması ve karayollarındaki düzenlemelerin de tamamlanması sonrasında, bölgede konteyner ile taşınması yaygınlaşmakta olan m aden yükleri ile Çanakkale Seramik ve Bursa daki sanayi yüklerinin bir bölümünün Bandırma Limanı na kayması beklenmektedir. Bandırma Limanı ndan, yük taşımacılığının yanında düzenli olarak İstanbul a feribot ile 170 yolcu taşımacılığı da yapılmaktadır. Bu kap samda, TCDD il e İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Tic aret A.Ş. (İDO) arasında 2006 yılında 36 yıllık bir hizmet sözleşmesi imzalanmıştır. Diğer taraftan Bandırma Limanı nın komşu limanlara pilotaj ve römorkaj hizmeti sunma imtiyazı da bulunmaktadır. Yukarıda özetlenen liman faaliyetleri çerçevesinde halihazırda Bandırma Limanı nda; pilotaj, römorkaj, barınma, atık alma, su verme, yükleme -boşaltma, şifting, limbo, terminal, ardiye, fuzuli işgal ve tartı hizmetleri ile yolcu hizmetleri ve otopark hizmetler i verilmekte olup Liman ın 2006 yılı cirosu yaklaşık ( ) YTL. olarak; 2007 yılının ilk altı aylık cirosu ise yaklaşık ( ) YTL. olarak gerçekleşmiştir. 180 H.3. Devr alması Muhtemel Taraf lar H.3.1. Çelebi Ortak Girişim Grubu (Çelebi Grubu) Bandırma Lima nı nın özelleştirilmesine ilişkin ihalede en yüksek teklifi sunan Çelebi Grubu tarafından doldurulan bildirim formunda, Bildirim konusu işleme yönelik olarak Çelebi Holding A.Ş. ve Çelebi Yatırım Holding A.Ş. tarafından bir ortak girişim şirketinin kurula cağı ve TCDD Bandırma Limanı ihalesinin kazanılması halinde, Çelebi Holding A.Ş. ve Çelebi Yatırım Holding A.Ş. tarafından kurulacak işletmeci şirketin limana ait tüm hizmetlerin yerine getirilmesinden, bakım, onarım ve gerekli tevsiyatların yapılmasından sorumlu olacağı ifade edilmiştir. Ancak Çelebi Holding 190 A.Ş. ve Çelebi Yatırım Holding A.Ş. aynı ekonomik bütünlük içerisindedir. Dolayısıyla bu şirketlerin ortaklığında kurulacak yeni şirkette kurucu şirketlerin ortak kontrolü bulunsa bile yeni şirketin 1 997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi kapsamında ana şirketlerden bağımsız bir ortak girişim olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, Bandırma Limanı nın Çelebi Ortak Girişim Grubu tarafından devralınması halinde liman, Çelebi Grubu nun tek ba şına kontrolüne geçecektir. 08-39/517-191 7H.3.1.1. Çelebi Holding A.Ş. Çelebi Holding A.Ş.; yer hizmetleri, güvenlik, turizm, personel taşımacılığı ve araç 200 kiralama, fast -food, antrepo işletmeciliği, havaalanlarında terminal işletmeciliği gibi çeşitli alanlarda faali yet göstermektedir. Holdingin hissedarlık yapısı şöyledir: Tablo -5: Çelebi Holding A.Ş. nin Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Miktarı (YTL) Hisse Oranı (%) Engin ÇELEBİOĞLU 4.705.961 4.705.961 33,3 Can ÇELEBİOĞLU 4.705.843 4.705.843 33,3 Canan ÇELEBİOĞLU 4.705.843 4.705.843 33,3 Ahmet Enis GÜNTEL 1.117 1.117 0,008 Çelebi Danış. Rek. Ltd. Şti. 1.117 1.117 0,008 TOPLAM 14.120.000 14.120.000 100 Çelebi Holding A.Ş. nin yönetim kurulu ise şu şekildedir: Tablo -6: Çelebi Holding A.Ş. nin Yön etim Kurulu Adı-Soyadı Ünvanı Can ÇELEBİOĞLU Yönetim Kurulu Başkanı Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Engin ÇELEBİOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Aydın GÜNTER Yönetim Kurulu Üyesi Uğur Tevfik DOĞAN Yönetim Kurulu Üyesi Çelebi Holding A.Ş . nin yönetim kurulu başkanı Can ÇELEBİOĞLU, aynı zamanda Antalya Limanı nın işletmecisi olan Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. nin yönetim kurulu başkanı; Uğur Tevfik DOĞAN ise yönetim kurulu üyesidir. Çelebi Holding A.Ş. nin 31.12.2007 tarihinde so na eren 2007 yılı mali tablolarına göre cirosu ( ) YTL. dir. 210 H.3.1. 2. Çelebi Yatırım Holding A.Ş. Bildirim formunda, Çelebi Yatırım Holding A.Ş. nin faaliyet konusu her türlü iştigal konusunda çalışmak amacıyla kurulan ve kurulacak olan şirketlerin se rmayelerine ve yönetimlerine katılmak olarak ifade edilmiştir. Çelebi Yatırım Holding A.Ş. nin hissedarlık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo -7: Çelebi Yatırım Holding A.Ş. nin Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Miktarı (YTL) Hisse Oranı (%) Çelebi Holding A.Ş. 25.500 25.500 51 Engin ÇELEBİOĞLU 8.165 8.165 16,33 Can ÇELEBİOĞLU 8.165 8.165 16,33 Canan ÇELEBİOĞLU 8.165 8.165 16,33 Çetur Çelebi Tur. Tic.A.Ş. 5 5 0,01 TOPLAM 50.000 50.000 100 08-39/517-191 8Şirketin yönetim kurulu aşağıda ki gibidir: Tablo -8: Çelebi Yatırım Holding A.Ş. nin Yönetim Kurulu 220 Adı-Soyadı Ünvanı Can ÇELEBİOĞLU Yönetim Kurulu Başkanı Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Engin ÇELEBİOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Çelebi Yatırım Holding A.Ş., Antalya Limanı nı işletme hakkına sahip olan Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. nin %40 hissesine ve Global Grubu ile birlikte ortak kontrolüne sahiptir. Ayrıca yukarıda da belirtildiği üzere Can ÇELEBİOĞLU, aynı zamanda Ortadoğu Akdeniz Liman İşletmeleri A. Ş. nin yönetim kurulu başkanıdır. Çelebi Yatırım Holding A.Ş. nin 2007 yılı mali tablolarına göre cirosu ( ) YTL. dir. H.3.2. Global Liman -Torunlar Ortak Girişim Grubu Bandırma Limanı nın özelleştirilmesine ilişkin olarak yapılan ihalede en yüksek ikinc i teklifi veren grup, Global Liman -Torunlar Ortak Girişim Grubu dur. Taraflarca doldurulan bildirim formunda, ihale şartnamesi uyarınca Ortak Girişim Grubu nun 230 ihaleyi kazanması halinde tarafların ortak kontrolü altında yönetilecek olan bir anonim şirketin kurulacağı belirtilmiştir. Ayrıca Ortak Girişim Grubu nun Bandırma Limanı nın işletilmesi dışında başka hiçbir ticari faaliyette bulunmayacağı da ifade edilmiştir. H.3.2.1. Global Yatırım Holding A.Ş. Global grubunun çatı şirketi olan Global Yatırım Hold ing A.Ş. (Global Yatırım) nin liman hizmetleri, finans, gayrimenkul ve enerji sektörlerinde yatırımları bulunmaktadır. Global Yatırım, Bandırma Limanı ihalesine Torunlar ile birlikte katılan Global Liman İşletmeleri A.Ş. nin de %99 luk hisse ile en büyük h issedarı durumundadır. Global Yatırım hisselerinin % 99,9 u İMKB de işlem görmekte olup şirketin hissedarlık yapısı şu şekildedir: 240 Tablo 9: Global Yatırım Holding A.Ş. nin Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Hisse oranı (%) Mehmet KUTMAN 1,50 Erol GÖKER 0,20 Avrasya Yatırım Holding A.Ş. 12,46 Ecofin Special Situations Utilities MASTER Fund Ltd. 4,63 Ecofin Water and Power Opportunities Plc. 1,09 Ecofin Global Utilities MASTER Fund Ltd. 5,81 Sirkülasyonda bulunan veya halka açık hisseler 74,31 Global Ya tırım ın yönetim kurulu şu kişilerden oluşmaktadır: Tablo -10: Global Yatırım Holding A.Ş. nin Yönetim Kurulu Adı-Soyadı Ünvanı Mehmet KUTMAN Yönetim Kurulu Başkanı Erol GÖKER Yönetim Kurulu Başkan Vekili 08-39/517-191 9Ayşegül BENSEL Yönetim Kurulu Üyesi Gregory Mic hael KİEZ Yönetim Kurulu Üyesi Trevor TREFGARNE Yönetim Kurulu Üyesi Landon THOMAS Sr. Yönetim Kurulu Üyesi Timothy James Skerman Yönetim Kurulu Üyesi H.3.2. 2. Global Liman İşletmeleri A.Ş. Global grubu şirketlerinden olan Global Liman İşletmeleri A.Ş . (Global Liman), Bandırma Limanı nın işletme haklarının devralınması halinde kurulacak ortak girişim şirketinin Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A .Ş. ile birlikte ortak kontrolüne sahip olacaktır. Global Liman ın mevcut hissedarlık yapısı şu şekildedir: Tablo 11: Global Liman İşletmeleri A.Ş. Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Hisse Oranı (%) Mehmet Kutman 0,0001 Erol Göker 0,0001 Gregory Michael Kiez 0,0001 Ayşegül Bensel 0,0001 Global Yatırım Holding 99,996 TOPLAM 100 Global Liman ın yönetim kurulu şu kişilerden oluşmaktadır: 250 Tablo -12: Global Liman İşletmeleri A.Ş. nin Yönetim Kurulu Adı-Soyadı Ünvanı Mehmet Kutman Yönetim Kurulu Başkanı Erol Göker Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ayşegül Bensel Yönetim Kurulu Üyesi Gregory Michael K iez Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Levebt Celepçi Yönetim Kurulu Üyesi Şahin Uçar Denetçi Bildirim formunda, Global Liman ın 2007 yılı cirosu, Global Liman ın ortak kontrole sahip olduğu Ege Liman İşletmeleri A.Ş. ve Ortadoğu Liman İşletmeleri A.Ş. nin 2007 yılı ciroları toplamı olan ( ) YTL. olarak bildirilmiştir. Global Grubu nun, Kuşadası kruvaziyer limanını işleten Ege Liman İşletmeleri A.Ş. de, Antalya limanını işleten Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. de ve İzmir Limanı nın işletme hakkını de vralacak olan İzmir Liman İşletmeciliği A.Ş. de hissesi bulunmaktadır. Grup ayrıca, Bodrum Limanı nın işletme hakkını da devralmak üzere, Rekabet Kurumu na izin başvurusunda bulunmuştur. Global grubunun hisse sahibi olduğu limanlara ilişkin ayrıntılı bilgil ere aşağıda yer verilmiştir. 260 - Ege Liman İşletmeciliği A.Ş Ege Liman İşletmeciliği A.Ş., Kuşadası kurvaziyer limanının işleticisi konumundadır. Şirketin hissedarlık yapısı ise aşağıdaki gibidir: 08-39/517-191 10 Tablo -13: Ege Liman İşletmeciliği A.Ş nin Hissedarlar Kurulu Hissedarlar Hisse oranı (%) Royal Carribbean Cruises Limited 27,5 Global Liman İşletmeleri A.Ş. 72,5 TOPLAM 100 Bildirim formunda, Global Liman, Ege Liman İşletmeciliği A.Ş. nin %72,5 hissesine sahip olmasına rağmen ortak kontrole sahip olduğu; zira Royal Carribean Cruises Limited in stratejik kararlar hakkında kapsamlı veto hakların sahip olduğu bildirilmiştir. Bildirim formunda, Ege Liman İşletmeciliği A.Ş. nin 2007 yılı cirosu ( ) YTL., kruva ziyer pazarındaki pazar payı ise % ( ) olarak belirtilmiştir. 270 - Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. Global Liman İşletmeleri A.Ş., Antalya limanını işleten Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. nin hisselerinin % 40 ına sahiptir. Diğer hissedarlar i se sırasıyla, Çelebi Yatırım Danışmanlık ve İşletme A.Ş. (%40) ve Antmarin İnşaat ve Turizm A.Ş. dir (%19,9). Şirket , Global Liman ve Çelebi Yatırım ın ortak kontrolünde bulunmaktadır. Bildirim formunda Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. nin 2007 yılı cirosu ( ) YTL. ve Türkiye genelindeki pazar payı ise % ( ) olarak bildirilmiştir. Antalya Limanı nın %99,9 hissesinin TMSF tar afından devrine yönelik olarak 9.10.2006 tarih ve 06-72/951 -273 sayılı Rekabet Kurulu kararında, Antalya Limanı na 280 ilişkin il gili ürün pazarı, dökme kuru ve sıvı yük, genel kargo, konteyner elleçleme ve kruvaziyer limanı hizmetleri pazarı olarak, ilgili coğrafi pazar ise dökme kuru ve sıvı yük, genel kargo, konteyner elleçleme hizmetleri için Batı Akdeniz Bölgesi olarak, kurvaziyer limanı hizmetleri içinse Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak belirlenmiştir. - İzmir Liman İşletmeciliği A.Ş. Global Liman İşletmeleri A.Ş. ve Global Yatırım Holding A.Ş. nin İzmir Limanı nın işletme hakkını devralması öngörülen İzmir Liman İşletmeciliği A.Ş. de de hisseleri bulunmaktadır. Ancak Danıştay İdari Dava daireleri Genel Kurulu nun vermiş olduğu yürütmeyi durdurma kararı nedeniyle , İzmir Limanı nın İşletme hakkı dev ri henüz 290 gerçekleşmemiş olup konuya ilişkin yargı süreci ise halen devam etmektedir. İzmir Liman İşletmeciliği A.Ş. nin hissedarlık yapısı ise aşağıdaki gibidir: Tablo - 14: İzmir Liman İşletmeciliği A.Ş. nin Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Hisse oranı (%) Global Yatırım Holding A.Ş. 21 Global Liman İşletmeleri A.Ş. 25 DB Infrastructure Holdings(UK) No:2 Limited 24 Hutchinson Ports Holding Limited 1 08-39/517-191 11Hutchinson Ports Turkey B.V. 24 Ege İhracatçı Birlikleri Liman Hizmetleri ve Taşımacılık A.Ş. 5 TOPLAM 100 İzmir Limanı nın işletme hakkının verilmesi yöntemiyle devre dilmesi işlemine ilişkin olarak alı nan 5.6.2007 tarih ve 07 47/507 182 sayılı Rekabet Kurulu Kararı nda, İzmir Limanı na ilişkin ilgili ürün pazarı, konvansiyonel yük ve konteyner elleçleme ile kruvaziyer limanı hizmetleri pazarı olarak; ilgili coğrafi p azar ise, konvansiyonel yük ve konteyner elleçleme hizmetleri için Ege, Marmara, Iç Anadolu ve Batı Akdeniz Bölgeleri ; kuvaziyer limanı hizmetleri bakımından ise Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. 300 - Bodrum Yolcu Liman İşletmeleri A.Ş. Global Liman, Bodrum Yolcu Limanı İşletmeleri A.Ş. nin %60 hissesini devralmak üzere Rekabet Kurumu na izin başvurusunda bulunmuş tur. Kurulumuz tarafından söz konusu işlem nihai incelemeye alınmış olup halen inceleme süreci devam etmektedir. Planlanan devrin gerçekleşmesi halinde Global Liman, Bodrum Yolcu Liman İşletmeleri A.Ş. nin tek başına kontrolüne sahip olacaktır. Aşağıda devir sonrasında oluşacak olan Bodrum Yolcu Limanı İşletmeleri A.Ş. nin hissedarlık yapısı na yer verilmiştir: Tablo -15: Bodr um Yolcu Liman İşletmeleri A.Ş. nin Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Hisse oranı (%) Yüksel Çağlar 30 Global Liman İşletmeleri A.Ş. 60 Setur Servis turistik A.Ş. 10 TOPLAM 100 Bodrum Limanı da, Kuşadası Limanı gibi kurvaziyer gemilerinin kullanımı için 310 kurulmuş bir limandır. H.3.2. 3.Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. Bandırma Limanı nın işletme hakkının Global -Torunlar Ortak Girişim Grubu tarafından devralınması halinde kurulacak olan ortak girişimin ana şirketlerinden biri olan Torunlar Gıda Sa nayi v e Ticaret A.Ş., Torunlar Şirketler Grubuna bağlı şirketlerden biridir. 1983 yılında kurulan şirket üretim sanayi ve ithalat gibi farklı alanlarda faaliyet göstermekte olup, özellikle pirinç üretimi ithalatı ve işlemesi ile yem katkı ithalatı yapmaktadır. Bildirim formunda Şirket in halihazırda liman işletmeciliği alanında faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir. Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş nin hissedarlık yapısı aşağıdaki tabloda 320 gösterilmiştir: Tablo -16: Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin Hi ssedarlık Yapısı Hissedarlar Hisse oranı (%) Aziz Torun 48 Mehmet Torun 49,96 08-39/517-191 12Neslihan Torun 2 Yunus Emre Torun 0,02 Osman Ali Torun 0,02 TOPLAM 100 Şirketin yönetim kurulu Mehmet TORUN, Aziz TORUN, Yunus Emre TORUN dan oluşmaktadır. Kadir ÖZDEMİR v e Mehmet Seydi Enes BAKIRCI ise denetçi konumundadır. Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş . nin 2007 yı lına ait cirosu ( ) YTL. olarak bildirilmiştir. H.3.3. Varyap Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm Yatırımları Ticaret A.Ş. Bandırma Limanı nın özelleş tirilmesine ilişkin olarak yapılan ihalede en yüksek üçüncü 330 teklifi veren grup, Varyap Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm Yatırımları Ticaret A.Ş. (Varyap) dir. Varyap, Varlıbaş Holding içerisinde yer alan şirketlerden biridir. Holding firmaları yapı ve in şaat sanayi, turizm, sağlık ve bilişim alanlarında faaliyet göstermekte ve dinlenme ve eğlence tesisleri, hastaneler, yollar, hapishaneler, okul kampüsleri, spor merkezleri, depolar, atık su arıtma tesisleri, tuz üretim tesisleri, endüstriyel tesisler, alk ol distilasyon fabrikaları, tütün işleme fabrikaları, elektrik santralleri, su ve kanalizasyon sistemleri, petrol ve doğal gaz boru hatları, ağır sanayi ve tüm ilgili yardımcı hizmetler gibi geleneksel ve gelişmekte olan altyapı ve üstyapı projelerinde yer almaktadır. Bildirim formunda şirketin liman işletmeciliği alanında herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı ifade edilmiştir. 340 Şirketin hissedarlık yapısı ise şöyledir: Tablo -17: Varyap Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm Yatırımları Ticaret A.Ş. nin Hissedarl ık Yapısı Hissedarlar Hisse Payı (%) Süleyman VARLIBAŞ 25 Gönül VARLIBAŞ 15 Selma VARLIBAŞ 15 M.Erdinç VARLIBAŞ 15 Ercan VARLIBAŞ 15 Ergin VARLIBAŞ 15 TOPLAM 100 Şirketin 2007 yılına ait cirosu ( .) YTL . olarak bildirilmiştir. H.4. İmtiyaz Sö zleşmesi Bildirim konusu işlemi düzenlemesi öngörülen TCDD Bandırma Limanının 36 Yıl Süre İle İşletme Hakkının Devrine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi Nihai Taslak başlıklı Sözleşme nin , Rekabet Kurulu nun ilgili bölümde aktarılan karar ve görüşleri ile Rekab et Hukuku ilkeleri ışığında incelenmesi sonucunda dikkate değer bulunan hükümleri aşağıda aktarılmaktadır. 350 08-39/517-191 13Sözleşmenin İşletme Hakkı başlıklı 4. bölümünün 4.1. maddesinde İşletme hakkı, TCDD ye ait ve TCDD nin kullanmakta olduğu LİMAN sınırları dahili nde sunulan her türlü kılavuzluk (pilotaj), römorkaj, barınma, yükleme, boşaltma, shifting, limbo, terminal, ardiye, palamar, gemilere su verme, atık alma, yolcu salonu işletmeciliği ve bakım -onarım, iaşe v.b. diğer hizmetlerin sunulması da dahil, ancak bu nlarla sınırlı olmamak şartıyla, LİMAN da karma kullanımlı limanlarda olağan olarak sağlanan veya uluslararası limanlarda verilen hizmet ve faaliyetler arasında yer alan her türlü hizmeti sunma hakkı saklıdır. İDARE, 4046 sayılı Kanun un vermiş olduğu yetk i ile bu hakkı 36 yıl süreyle İŞLETİCİ ye devretmiştir. denilmektedir. Sözleşme nin 5.2.3. maddesinde ( .TİCARİ SIR ..) denilmektedir. 360 Sözleşmenin İşleticinin Yükümlülükleri başlıklı 9. bölümünün Yatırım Zorunluluğu 9.7. alt bölümünde yer alan 9 .7.1. maddesinin ( .TİCARİ SIR ..) hükmü yer almaktadır. Sözleşme nin 9.7.2. Yatırım Zorunluluğu başlıklı maddesinde ( .TİCARİ SIR ..) . hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin ( .TİCARİ SIR ..) . hükmü yer almaktadır. Ayrıca 9.13.2. maddede maliye t ayrıştırması uygulanacak 16 farklı faaliyet alanı sayılmaktadır. Sözleşmenin Kamusal Hizmetin Sürekliliği ve Hizmet Standartları başlıklı 9.14. bölümünde yer alan 9.14.1. maddesinde ( .TİCARİ SIR ..) denilmektedir. Aynı bölümde yer alan 9.14.2. m addede ( .TİCARİ SIR ..) . denilmektedir. 370 Sözleşmenin Yük ve Gemi Sahipleri Arasında Ayrımcılık Yapılmaması başlıklı 9.15. bölümünde yer alan 9.15.1. maddesinde ( .TİCARİ SIR ..) hükmü yer almaktadır. Bununla birlikte 9.15.3. maddenin ikinci par agrafında ( .TİCARİ SIR ..) . denilmektedir. Sözleşmenin Tarifeler başlıklı 9.16. bölümünde yer alan 9.16.1. maddesinde ( .TİCARİ SIR ..) ve 9.16.4. maddesinde ( .TİCARİ SIR ..) ifadeleri yer almaktadır. Sözleşme nin TCDD nin Denetim Yetk isi ve Görevi başlıklı 11. bölümünde yer alan 11.3. maddesinde ( .TİCARİ SIR ..). hükmü yer almaktadır. 380 H.5. Değerlendirme H.5.1. İşlemin Niteliği ve Kapsamı Bildirim konusu işlem, - TCDD tarafından işletilmekte olan Bandırma Limanı nda sunulabilecek barınma, yükleme, boşaltma, shifting, limbo, terminal, ardiye, kılavuzluk (pilotaj), römorkaj, palamar, gemilere su verme, atık alma, yolcu salonu işletmeciliği ve bakım -onarım, iaşe vb. diğer hizmetlerin sunulması da dahil genel amaçlı limanlarda sağlana n her türlü hizmetlerin, - taşınmazlar ve bunların altyapı tesisleri, yerüstü yapıları ve bütünleyici parçalarının, 08-39/517-191 14- Bandırma Limanı nın kullanımında bulunan makine, ekipman, teçhizat, alet, edevat 390 ve yedek parçaları ile Bandırma Limanı nda pilotaj, römorkaj ve barınma hizmetlerine bağlı olarak bulunan deniz vasıtaları ve kara taşıtlarının 30.12.2004 tarih, 2004/128 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı na istinaden, 36 yıl süreyle işletme hakkının devri suretiyle özelleştirilmesini kapsamaktadır. Anılan işlemin gerçekleşmesi neticesinde ilgili teşebbüs, TCDD Bandırma Limanını 36 Yıl Süreli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi uyarınca, sözleşme tarihi itibarıyla Bandırma Limanı nın işletme hakkına sahip olacaktır. H.5.2. İşlemin Niteliği ve 1998/4 sayılı Tebl iğ Açısından Değerlendirilmesi Özelleştirme işlemine konu olan Bandırma Limanı nın; ayrıcalıklı coğrafi konumu, diğer limanlardan farklı olarak hem kara hem de demir yolu ile doğrudan bağlantılı 400 olması, sahip olduğu alt ve üst yapı yatırım büyüklüğü ve ol dukça geniş geri sahaya sahip olması hususları, limanı diğer TCDD limanları gibi fiili olarak imtiyazlı konuma getirmektedir. TCDD limanlarının işletme haklarının, hukuki bir imtiyaz olarak da değerlendirilmesi mümkündür. 4046 sayılı Özelleştirme Uygulam alarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un Kamu Hizmetlerinin Gördürülmesinin Özelleştirilmesi başlıklı 15. maddesinin üçüncü fıkrasında; Genel ve katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner serma yeli kuruluşların sadece tekel niteliğindeki mal ve hizmet üretim faaliyetleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının temel kuruluş amaçlarına uygun mal ve hizmet üretim faaliyetleri imtiyaz 410 addolunur. Bu madde gereğince imtiyaz sayılan faaliyetlerle ilgili olar ak yapılacak anlaşma ve sözleşmeler imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri niteliğinde olup, diğer kanunların bu hususları düzenleyen özel hükümleri saklıdır. hükmü yer almaktadır. Buna göre, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında kanun Hükmünde Karar name kapsamında bir kamu iktisadi teşebbüsü statüsünde olan TCDD nin sunduğu liman işletmeciliği hizmetleri, hukuki bir imtiyaz niteliğindedir. Nitekim TCDD limanlarının ÖİB tarafından özelleştirilmesi kapsamında işletme hakkının devrine ilişkin olarak ilgili taraflarca akdedilen sözleşmeler, imtiyaz sözleşmesi olarak kabul edilmekte ve dolayısıyla Danıştay görüşüne sunulmaktadır. Bandırma Limanı nın sahip olduğu komşu limanlara kılavuz kaptan ve römorkaj 420 hizmetlerini sunma imtiyazı da bir hukuki imti yaz olarak değerlendirilmektedir. Bandırma Limanı nın yukarıda aktarılan sebeplerle hem hukuki hem fiili imtiyaza sahip olması dolayısıyla inceleme konusu işlem, 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri için Reka bet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ in 3. maddesi kapsamında ön bildirime tabi bir işlemdir. Nitekim Tebliğ in anılan maddesinde öngörüldüğü üzere ÖİB, Kurumumuz kayıtlarına 10. 2.200 5 tarih, 922 sayı ile intikal eden bildirimi ile Rekabet Kurumu ndan ihale şartlarına esas olacak görüş talep etmiş; aynı Tebliğ in 4. maddesi çerçevesinde hazır lanan Rekabet Kurulu Görüşü, ÖİB ye bildirilmiştir. 430 08-39/517-191 15Bu çerçevede, 1998/4 sayılı Tebliğ in İzin Başvurusuna Tabi Özelleştirme Yolu ile Devralmalar başlıklı 5. maddesi uyarınca, Rekabet Kurumu na ön bildirimde bulunulması zorunlu olan özelleştirme yoluyla devralma işlemleri için izin alınması da zorunlu olduğundan, dosya konusu işlemin izne tabi bir özelleştirme işlemi olduğu kanaatine varılmıştır. H.5.3. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi 1997/1 sayılı Tebliğ in Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi başlıklı 6. maddesinde, hakim durum yaratmayan veya bir hakim durumu g üçlendirmeyen ve bunun sonucu olarak ülkede veya bir bölümünde etkin rekabeti önemli ölçüde engellemeyen birleşme ve devralmalara izin verileceği hükme bağlanmıştır. 440 Dosya konusu özelleştirme işlemi neticesinde Bandırma Limanı nın işletme hakkı, tüm fiili ve hukuki imtiyazlarıyla birlikte, TCDD Bandırma Limanının 36 yıl süre ile İşletme Hakkının Devrine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde ihaleyi alacak olan teşebbüs(ler)e devredilecektir. Bandırma Limanı nın işletme hakkının devrine iliş in olarak yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Çelebi Grubu nun limanı devralması halinde Bandırma Limanı, Çelebi Grubu nun kontrolüne geçecektir. Halihazırda Çelebi Grubu nun Türkiye de liman işletmeciliği sektöründeki tek faaliyeti, Antalya Limanı nı işleten şirket olan Ortadoğu Liman İşletmeleri A.Ş. de sahip olduğu ortak kontrolden ibarettir. Ancak raporun önceki bölümlerinde de belirtildiği üzere Antalya Limanı, Bandırma Limanı ndan farklı 450 bir coğrafi pazarda bulunmaktadır . Ayrıca, Or tadoğu Liman İş letmeleri A.Ş. bir ortak girişim şirketi olduğu için, bu şirketin Çelebi grubundan bağımsız bir iktisadi varlık olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, Bandırma Limanı nın işletme hakkının Çelebi Grubu tarafından devralınması halinde, ilgili paz arlarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesin söz konusu olmayaca ktır. İhalede en yüksek ikinci teklifi veren Global -Torunlar Ortak Girişim Grubu nun ana taraflarından Torunlar Grubu nun Türkiye de liman işletmeciliği alan ında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Global Grubu ise; Türkiye de Kuşadası Limanı nın işletmecisi Ege Liman İşletmeciliği A.Ş. de ve Antalya Limanı nın işletmecisi olan 460 Ortadoğu Liman İşletmeleri A.Ş. de ortak kontrole sahiptir. Halihazırda yürütül mekte olan nihai inceleme sonucunda Rekabet Kurulu tarafından izin verilmesi halinde Global Liman, Bodrum Limanı nın da tek başına kontrolüne sahip olacaktır. Anılan limanlardan Kuşadası ve Bodrum Limanları; kurvaziyer limanları oldukları için, Bandırma Li manı ndan farklı bir ürün pazarı teşkil etmektedirler. Antalya limanı ise, Bandırma Limanı ndan farklı bir coğrafi pazarda bulunmaktadır. Dolayısıyla, Global in Bodrum, Kuşadası ve Antalya Limanları nın kontrolünde söz sahibi olması, inceleme konusu devral ma bakımından yapılacak değerlendirmeyi etkilememektedir. Global Grubu nun İzmir Limanı ndaki konumu ise hukuki açıdan belirsizliğini korumaktadır. Esasen İzmir Limanı ile Bandırma Limanı, özellikle konvansiyonel yük 470 elleçleme hizmetleri ve konteyner e lleçleme hizmetleri nde aynı coğrafi pazarda yer almaktadırlar. İzmir Limanı nın işletme hakkını Global -Hutchison Ortak Girişim Grubu 08-39/517-191 16tarafından devralınması halinde, Global Grubu Bandırma ve İzmir Limanlarının kontrolünde söz sahibi olabilecektir. Ancak b u durumun ilgili pazarlardaki rekabeti olumsuz etkilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Şöyle ki , Global -Torunlar Ortak Girişim Grubu ile Global -Hutchison Ortak Girişim Grubu, Global dışındaki ana şirketlerin farklı olduğu dolayısıyla ortak girişim anlamında şirket menfaatlerinin ve iradesinin farklı tezahür edeceği iki bağımsız teşebbüstür. Dolayısıyla iki teşebbüsün ekonomik bütünlük oluşturmak yoluyla ya da koordinasyon yoluyla ilgili pazarlarda yoğunlaşma yaratmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, iki limanın 480 coğrafi pazarlarının çakıştığı konvansiyonel yük elleçleme hizmetleri ve konteyner elleçleme hizmetleri ndeki mevcut pazar payları ve kapasiteleri birlikte değerlendirildiğinde de hakim durum yaratılmasına yol açacak bir paz ar gücünün elde edilmesi mümkün gözükmemektedir. Zira konteyner elleçlemesi yapılamadığı için Bandırma Limanı nda ön plana çıkan konvansiyonel yük elleçleme hizmetleri esasında pek çok limanda verilebilecek bir hizmet türüdür. Marmara Denizi kıyısındaki limanlarda halihazırda bu elleçlemenin yaygın olmamasının sebebi, limanların bu kapasiteye sahip olmaması değil, daha karlı olduğu için limanlar tarafından konteyner elleçlemesinin kuru yük elleçlemesine tercih edilmesidir. Örneğin 2006 verilerine göre Bandırma ve İzmir Limanları nın toplam kuru yük elleçleme miktarı, 4.778.133 tondur. 490 Buna karşılık Bandırma Limanı nın yakınında bulunan Borusan Limanı nın tek başına yıllık kuru yük elleçleme kapasitesi 2.027.000 tondur. Yine, Bandırma Limanı ve İzmir Limanı nın kuru yük elleçleme hizmetlerindeki toplam kapasitesi ise yaklaşık 13.000 ton olmakla birlikte sadece Marmara Denizi kıyısında yaklaşık 80 tane liman ve iskelenin bulunduğu ve kapasite olarak bu limanların hemen hemen tamamında kuru yük elleçlemesinin yapılmasının mümkün olduğu dikkate alındığında, Bandırma ve İzmir Limanları nın tek başına kontrolüne sahip bir teşebbüsün Marmara, Kuzey Ege ve İç Anadolu nun batısı konvansiyonel elleçleme hizmetleri pazarında hakim duruma gelmesi olası bulunmamaktadır . İzmir Limanı, konteyner elleçleme hizmetleri konusunda önemli bir liman ol makla 500 birlikte, Bandırma Limanı bu alanda ihmal edilebilir düzeydedir. Ayrıca ülkemizde konteyner elleçlemesinin yaklaşık yarısının Marmara Denizi kıyısındaki Marlim Limanları n da gerçekleştirildiği, yine sadece ilgili coğrafi pazar kapsamındaki limanlardan birisi olan Haydarpaşa Limanı nın konteyner elleçleme hizmetleri ndeki pazar payının yaklaşık olarak İzmir Limanı nın yarısı düzeyinde olduğu dikkate alındığında, Bandırma ve İzmir Limanları nın birlikte Marmara, Kuzey Ege ve İç Anadolu nun batısı konvansiyonel elleçleme hizmetleri pazarında da hakim duruma gelmesinin mümkün olmadığı görülmektedir. İhalede en yüksek üçüncü teklifi veren Varyap Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve T urizm Yatırımları Ticaret A.Ş. nin ilgili coğrafi pazarlarda liman işletmeciliği alanında herhangi 510 bir faaliyeti bulunmadığından, söz konusu teşebbüsün Bandırma Limanı nın işletme hakkını devralması durumunda ilgili coğrafi pazarların mevcut yapısında, işl eticinin değişmesi dışında herhangi bir değişiklik meydana gelmeyecek, dosya konusu işlem neticesinde yeni bir hakim durum yaratılması söz konusu olmayacaktır. 08-39/517-191 17I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. T.C. Devlet Demiryolları İşl etmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) ne ait Bandırma Limanı nın işletme hakkının 36 yıl süre ile Çelebi Ortak Girişim Grubu, Global Liman - Torunlar Ortak Girişim Grubu veya Varyap Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm 520 Yatırımları Ticaret A.Ş. ye devri işleminin 4054 s ayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu'na yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, 2. Adı geçen teklif sahiplerinden herhangi biri tarafından gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendi rilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 530