Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -2-79 (İlk İnceleme) Karar Sayısı : 05-55/833 -226 Karar Tarihi : 8.9.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tunc ay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN. B. RAPORTÖRLER : Ali DEMİRÖZ, Ayşe Özlem UZUN C. ŞİKAYET EDEN : Süperonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hi zmetleri A.Ş. Yıldız Caddesi No: 34 Polat
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -2-79 (İlk İnceleme) Karar Sayısı : 05-55/833 -226 Karar Tarihi : 8.9.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tunc ay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN. B. RAPORTÖRLER : Ali DEMİRÖZ, Ayşe Özlem UZUN C. ŞİKAYET EDEN : Süperonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hi zmetleri A.Ş. Yıldız Caddesi No: 34 Polat İş Merkezi Beşiktaş 20 34353 -İSTANBUL D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : Türk Telekomünikasyon A.Ş. Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler -ANKARA E. DOSYA KONUSU : Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin öğretmen, öğretim üyeleri ve öğrencilere yönelik düzenlediği ADSL kampanyasının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun u ihlal ettikleri iddiası. 30 F. İDDİALARIN ÖZETİ : Süperonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. (Süperonline) yetkilileri tarafından gönderilen şikayet dilekçesinde özetle; - Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin (Türk Telekom), internet hizmeti ve altyapı sağlama pazarı da dahil olmak üzere telekomünikasyon pazarında hakim durumda olan bir teşebbüs olduğu ve internet altyapısı sağlama pazarında tekel durumunda olduğu, - İnternet servis sağlayıcılarının (İSS) ADSL teknolojisini kullanarak internet erişimi sağlama hizmetini Türk Telekom dan altyapı alarak 40 verebildikleri, - Süperonline il e Türk Telekom arasında 31.3.2005 tarihinde 100.000 adet ADSL portunun yeniden satış (resell) modeliyle satışını kapsayan İnternet Servis Sağlayıcılığı Sözleşmesi ( Sözleşme ) imzalanmış olduğu, Süperonline ın bu Sözleşme çerçevesinde Türk 05-55/833 -226 2 Telekom dan yü rürlükte olan toptan ADSL port tarifesi uyarınca son kullanıcı fiyatı üzerinden %18 indirim ile ADSL port almakta ve son kullanıcıya satmakta olduğu, - Türk Telekom un ADSL satışlarında 21.6.2005 -15.10.2005 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ilk ve orta öğretim ile yüksek öğretim 50 kurumlarında okuyan öğrenciler, bu kurumlarda çalışan öğretmenler ve diğer çalışanlar ile bu kurumlardan emekli olanların ve bunların birinci derecede yakınlarının faydalanabileceği bir kampanya başlatmış olduğu, bu kampanyada h edef kitlenin Türkiye Cumhuriyeti nüfusunun %25 i olduğu, - Söz konusu kampanya kapsamında Türk Telekom un 256 Kbps limitli veya limitsiz ADSL abonelik başvurusu yapanlardan ADSL bağlantı ücreti olan 59 YTL yi, bir aylık kullanım bedelini (49 YTL (limitsiz) ya da 29 YTL (limitli)) ve 256 Kbps limitli aboneliklerde 1 aylık kota aşım ücretini (MB başına 1 Ykr) almadığı; bunun da vergiler dahil son 60 kullanıcıya yaklaşık olarak 108 YTL lik bir indirim anlamına geldiği, yıllık bazda bakıldığında indirim oranının % 17,35 e tekabül ettiği, - Türk Telekom un bu kampanyayı Süperonline dan ADSL satın alan kullanıcılara uygulamadığı ve Süperonline a %18 indirim ile sattığı ADSL portlarını bu kampanya kapsamında son kullanıcıya da aynı indirim oranıyla satarak Süperonline ı n ADSL teknolojisini kullanarak internet hizmeti sağlama pazarına girmesini engellediği, faaliyetlerini zorlaştırdığı, ayrımcılık yaptığı ve böylece hakim durumunu kötüye kullandığı ifade edilmekte ve 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiği iddia ed ilen Türk 70 Telekom hakkında soruşturma açılması; Süperonline ın söz konusu ihlaller neticesinde mevcut durumda uğramakta olduğu ve uğrayabileceği ciddi ve telafisi imkansız zararlara karşı 4054 sayılı Kanun un 9. maddesi uyarınca koruyucu nitelikte geçici t edbir alınması ve 4054 sayılı Kanun un 16. maddesi uyarınca para cezası ile tecyizine karar verilmesi talep edilmektedir. Şikayet konusuyla ilgili olarak, Raportörlerce Süperonline Pazarlama ve İş Geliştirme Direktörü ile 15.8.2005 tarihinde yapılan telef on görüşmesinde dile getirilen hususlara istinaden Kuruma gönderilen ek bilgi yazısında, - Türk Telekom un İnternet Servis Sağlayıcılığı Sözleşmesi (Sözleşme) 80 şartlarını diğer İSS lere de aynen uygulamakta olduğu, ancak, Türk Telekom un son kullanıcılara u yguladığı indirimlerin Süperonline a veya diğer İSS lere uygulanmadığı, - Türk Telekom un uyguladığı kampanyanın detayları incelendiğinde son kullanıcıya senelik olarak: Limitsiz 256 Kbps internet erişiminde %16,69 (vergiler hariç 81.20 YTL) 05-55/833 -226 3 Limitli 256 Kb ps internet erişiminde %21,62 (vergiler hariç 66.17 YTL ve kota aşımına tekabül eden ücretin de ilk ay tahsil etmemesi suretiyle daha yüksek olabilir) oranlarında indirim uygulandığı, 90 - Türk Telekom un toptan tarife olarak resell modelinde İSS lere sağladı ğı indirim oranı, son kullanıcı fiyatı üzerinden %18 iken, son kullanıcıya kampanya adı altında kota aşımı ile birlikte %21.62 oranından daha fazla indirim yaptığı; - Ayrıca Türk Telekom un, çözüm ortaklarına elektronik ortamda sağlamakta olduğu gerçek zama nlı port kontrolü, satışı, sipariş geçme vb. imkanlarını İSS lere sağlamamasının İSS lerin işletme maliyetleri yükselttiği, - Sözleşme şartlarının, Telekomünikasyon Kurumu tarafından belirlenmediği ve bu konuda Kurum un bir referans sözleşmesinin de 100 bulunmad ığı, - Süperonline ın, Türk Telekom kampanyasının başlangıç tarihi olan Haziran ayında 14.561 adet abone kaybettiği , - Türk Telekom un yayımladığı veri akış erişim (bit -stream access) tarifelerinin, İSS ler ve Tüm İnternet Derneği tarafından yüksek bulunduğu, bu tarifelerin maliyet esası hesabına dayanmadığı, - İSS lerin bu tarifeleri baz alarak veri akış erişim modeliyle satışa geçtiği takdirde de omurga ve internet erişimi vb. ilave maliyetlere katlanmak zorunda kalacakları, bu nedenle İSS ler açısından son kul lanıcıya internet erişim hizmeti vermenin yine de mümkün olmayacağı; 110 - Özellikle en çok satılan limitli 256 Kbps ve 512 Kbps erişimler için herhangi bir fiyat duyurulmamasının bireysel pazarda İSS lerin Türk Telekom ile rekabetini imkansız kıldığı ifade edil mektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.8.2005 tarih ve 5627 sayı ile intikal eden şikayet dilekçesi üzerine talep edilen ek bilgi ve belgeler 22.8.2005 tarih ve 5893 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Süperonline Uluslararası Elektroni k Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. nin ADSL kampanyalarına ilişkin şikayetinin telekomünikasyon sektörüne ilişkin olması nedeniyle 15.8.2005 tarih ve 3109 sayı ile Telekomünikasyon 120 Kurumu ndan görüş istenmiştir. İlgili cevap yaz ısı 22.8.2005 tarih ve 5866 sayı ile Kurumumuza intikal etmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde düzenlenen 5.9.2005 tarih ve 2005 -2-79/İİ-05-AD sayılı Bilgi Notu Rekabet Kurulu nun 8.9.2005 tarihli ve 05 -55 sayılı toplantısında görüşülerek karar bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili İlk İnceleme Raporu'nda; şikayet konusu iddialara yönelik olarak ele alınması gereken iki pazarın bulunduğu, bunlardan ilkinin kullanıcılara internet erişim hizmetlerinin sağlanması 05-55/833 -226 4 (perakende hizmetler), ikincisinin ise pera kende hizmetlerin sağlanabilmesi için gerekli olan altyapı ya da şebeke erişim hizmetleri (toptan hizmetler) olduğu, perakende hizmetler bakımından, daha önceki Kurul kararlarında, yerel telefon 130 şebekesi (ADSL) ve Kablo TV şebekesi üzerinden verilen geniş bant internet hizmetlerinin dar bant (dial -up) internet hizmetlerinden ayrı bir ürün pazarını oluşturduğunun tespit edilmiş olduğu, söz konusu pazarda Türk Telekom un başka bir dosya kapsamında Kurumumuza verdiği bilgilere göre, halihazırda Türk Telekom un ADSL abone sayısının ..olduğu, Türk Telekom un en yakın rakibi olan şikayetçi Süperonline ın abone sayısının ise . olduğu, Kablo TV üzerinden geniş bant internet abonesi olan abonelerin, Kablo TV nin Türk Telekom bünyesinden ayrılması nedeniyle, Türk Te lekom un pazar payının hesaplanmasında dikkate alınmaması durumunda bile Türk Telekom un bu pazardaki payının in üzerinde bulunduğu, toptan hizmetler bakımından ise 140 Kablo TV şebekesi ve ADSL geniş bant hizmetlerin verilmesi için gerekli şebekeler olduğu, ADSL şebekesi ve Kablo TV şebekesinin yakın bir zamana kadar Türk Telekom un sahipliğinde olduğu, dolayısıyla toptan hizmetler bakımından İSS ler için başka bir alternatifin ortaya çıkmadığı, halihazırda İSS ler bakımından geniş bant internet için şebeke erişim hizmetleri pazarında Türk Telekom un fiili tekel konumunda bulunduğu, dolayısıyla her iki pazarda da Türk Telekom un kontrolünün bulunduğu, perakende hizmetler açısından İSS lere şebekeye erişim için farklı modeller yaratılamaması nedeniyle, yeni b ir pazar olan bu pazarda yeterli rekabetin ortaya çıkarılamadığı kanaatine ulaşılmakta olduğu, rekabetçi şartların bu şekilde olduğu pazarda, sınırlı da olsa yeniden satış 150 yöntemiyle pazarda faaliyet gösteren İSS ler den Süperonline ın dosya konusu şikayet ile Türk Telekom un uyguladığı promosyonla birlikte toptan fiyatlarla perakende fiyatlar arasındaki marjın azalması ya da yok olması nedeniyle rekabetin bozulduğunu iddia ettiği, Süperonline tarafından yıllık bazda yapılan hesaplamalara göre, kampanya ile ortaya çıkan fiyatların, limitsiz 256 Kbps internet erişiminde %16,69 (vergiler hariç 81.20 YTL), Limitli 256 Kbps internet erişiminde %21,62 (vergiler hariç 66.17 YTL ve kota aşımına tekabül eden ücretin de ilk ay tahsil edilmemesi nedeniyle daha yükse k) indirime tekabül ettiği, söz konusu hızların bireysel kullanıcıların en çok talep ettiği hızlar olup, talepleri bu hizmetlere yüksek olan bir gruba yönelik olarak kampanya yapılmakta olduğu, 160 söz konusu indirim oranlarıyla, Türk Telekom un perakende fiy atlarının İSS lerin limitsiz 256 Kbps hızdaki toptan tarifelerinin biraz üstünde, limitlide ise toptan tarifelerin altında kaldığı, bu kampanya ile oluşan fiyatların rekabet hukukunda genellikle dikey bütünleşik firmaların faaliyet gösterdiği pazarlarda or taya çıkan fiyat ya da marj sıkıştırması (Price/margin squeezing) olarak adlandırılan bir kötüye kullanma şeklini gündeme getirdiği ve fiyat ya da marj sıkıştırması şeklinde bir ihlal için aşağıda belirtilen şartların gerçekleşmesi gereğinin belirtilmekte1 olduğu: 1 Geradin, D. ve O Donoghue, R.(2004), The Concurrent Application of Competitio n Law and Regulation: The Case of Margin Squeeze Abuses in the Telecommunication Sector , The Global Competition Law Centre Working Papers Series, GCLC Working Paper 04/05, s.6-8 05-55/833 -226 5 1- Dikey bütünleşmiş bir firmanın belli bir girdi pazarında (üst pazar) hakim durumda olması ve bu girdiler kullanılarak hizmet üretilen alt pazarda 170 hakim durumda firma ile ondan girdi alan rakiplerin varlığı, 2- Üst pazardaki girdinin alt pazarda faa liyet göstermek için zorunlu bir unsur niteliğinde bulunması, 3- Üst pazarda sağlanan girdinin alt pazardaki firmanın maliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturması, 4- Üst pazarda hakim olan firmanın alt ve üst pazardaki fiyatlama yoluyla alt pazardaki rakipleri nin makul bir kar elde etmesini engellemesi, 5- Söz konusu davranışın dışlayıcı etki ve amacın dışında haklı bir gerekçesinin olmaması, 6- Söz konusu davranışın alt pazardaki rekabet üzerinde görülebilir etkilerinin 180 olması. Yukarıdaki şartların değerlendiril mesinde henüz bir görüş birliğinin oluşmamasıyla birlikte dosya konusu olayda; 1- Genişbant erişim hizmetleri pazarında Türk Telekom un hakim durumda bulunduğu ve aynı zamanda alt pazar olan perakende hizmetler pazarında faaliyet gösterdiği, 2- Üst pazardaki gir di dışında İSS lerin alternatifleri bulunmadığı, bir başka ifadeyle söz konusu girdinin zorunlu unsur niteliğinde olduğu, 3- Girdi maliyetlerinin alt pazardaki İSS lerin maliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturduğu, 190 4- Kampanya sonucunda sağlanan indirimlerle 256 Kbps limitsiz ADSL erişiminde İSS lere diğer maliyetleri hariç yaklaşık %1,5 marj kaldığı, 256 Kbps limitli hizmette ise hiç marj kalmadığı; Bu noktada Telekomünikasyon Kurumu nun konuyla ilgili görüşleri ve düzenlemelerinin de değerlendirilmesi gerek tiği, ancak, Telekomünikasyon Kurumu nun kampanyayı hangi gerekçeyle onayladığının Kurum Görüşü nde yer almadığı, ayrıca veri akış erişim modelinin fiili olarak devreye girmediği mevcut durumda Telekomünikasyon Kurumu nun düzenleme ya da kararlarının mevcu t kampanya çerçe vesinde iddia edilen rekabeti bozucu ya da engelleyici durumu ortadan kaldıracak bir çözüm üretemediğinin görülmüş olduğu, ayrıca söz konusu 200 kampanyanın Türk Telekom un kendi isteğiyle uyguladığının ve Telekomünikasyon Kurumu nun herhangi bir düzenlemesini n Türk Telekom un bu konudaki iradesini etkilemediğinin görülmekte olduğu, dolayısıyla, ilgili raporda, şikayet konusu uygulamayı Telekomünikasyon Kurumu nun kendi mevzuatı çerçevesinde onayladığı ancak teşebbüsün kendi ihtiyarı ile belirlediği bir davranı şın ya da uygulamanın 4054 sayılı Kanun hükümlerinin uygulamasından bağışıklığı olamayacağının düşünüldüğü, mevcut mevzuat da (406 sayılı Kanun Md. 4 (ı)) 4054 sayılı Kanun hükümlerinin uygulaması saklı kalmak kaydıyla telekomünikasyon sektöründe serbest r ekabetin sağlanması ve korunması ilkesine yer verildiği, bu nedenle dosya konusu ihlal iddialarının 4054 sayılı 210 05-55/833 -226 6 Kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilebileceği düşünüldüğü, bu bilgiler çerçevesinde fiyat ya da marj sıkıştırması olabilecek önemli unsurl ar taşıdığı anlaşılan söz konusu kampanya yoluyla, 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin ve soruşturma açılmasına gerek bulunup bulunmadığının tespiti ve bu çerçevede geçici tedbir talebinin değerlendirilebilmesi için, Türk Telekom hakkında önaraştırma açılmasının gerektiği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1.1. Telekomünikasyon Kurumu Görüşü 2813 sayılı Telsiz Kanunu nun 4502 sayılı Kanunla değişik 7. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca; Rekabet Kurulu nun, tele komünikasyon sektörünü içeren 220 dosyalara ilişkin olarak vereceği nihai kararlar öncesinde Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşünü ve yapmış olduğu düzenleyici işlemleri dikkate alması gerekmektedir. Bu çerçevede, 15.8.2005 tarih ve 3109 sayılı yazı ile Telekom ünikasyon Kurumu nun konuyla ilgili görüşleri istenilmiş ve 22.8.2005 tarih ve 5866 sayı ile bu görüşü Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İlgili yazıda, - aynı konulu şikayetin Süperonline tarafından 8.8.2005 tarihli yazıyla Telekomünikasyon Kurumu na da yapılmış olduğu, Telekomünikasyon Kurulu nun 7.6.2005 tarih ve 2005/365 sayılı kararıyla Türk Telekom un ilk ve orta öğretim kurumları ile üniversitelerde okuyan öğrenciler ile öğretmenler, öğretim görevlileri ve bu kurumlarda 230 çalışanlar ile emeklilerine yönelik olmak üzere, 15.6.2005 -15.10.2005 tarihleri arasında, bağlantı ve bir aylık kullanım ücreti alınmaksızın 256 Kbps hızında ADSL internet erişim hizmetinin önceden belirlenmiş kapsam ve şartlarda sunulmasını uygun bulmuş olduğu; - diğer taraftan, ADSL hizmeti vermek isteyen internet servis sağlayıcılarının PSTN şebekesine tek bir yöntemle bağlanmalarının zorunlu tutulmaması amacıyla Telekomünikasyon Kurumu tarafından gerekli düzenlemelerin yapılmakta olduğu, gerek yeniden satış (resale) yönteminin gerek se de veri akış erişimi yönteminin kendi içinde olumlu özelliklere sahip olduğu, yeniden satış yönteminin pazara yeni giren ve 240 yeterli finansal güce sahip olmayan internet servis sağlayıcıları için çözüm sunarken veri akış erişimi yönteminin daha güçlü fin ansal altyapıya sahip olan internet servis sağlayıcılarını yatırım yapmaya yöneltmekte ve sektördeki rekabeti arttırmaya teşvik etmekte olduğu, bu çerçevede konuyla ilgili olarak alınan diğer kararların yanı sıra Telekomünikasyon Kurulu nun 25.7.2005 tarih ve 2005/475 sayılı kararıyla onaylanan Türk Telekom un ADSL Veri Akış Erişimi Tarifeleri nin anılan işletmeciye tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içinde kamuoyuna duyurulması gerektiği hususunun karara bağlanmış olduğu, bu tarifelere göre internet servis s ağlayıcılara ilgili kategorilerde 250 perakende fiyatlara göre %30 -35 indirim sağlanmış olduğu, - bu Kararla yeniden satış yöntemi dışında sunulan hizmeti farklılaştırma imkanının olduğu veri akış erişimi yönteminin yaygınlaştırılmasının hedeflendiği, 05-55/833 -226 7 - ADSL dahi l olmak üzere genişbant internet erişim hizmetlerine ilişkin düzenlemelerin Kurumca yapılmakta olduğu ifade edilmektedir. I.1.2. Şikayete Konu ADSL Kampanyası Şikayete konu olan ve Türk Telekom tarafından uygulanan kampanyanın kapsamı ve koşulları Türk Te lekom un internet sitesinde duyurulmuştur. 260 Buna göre; kampanya ilk ve orta öğretim ile yüksek öğretim kurumlarında okuyan öğrenciler, öğretmenler, diğer çalışanlar ve bu kurumlardan emekli olanlar tarafından 21.06.2005 -15.10.2005 tarihleri arasında yapıla n 256 Kbps hızındaki limitli veya limitsiz ADSL abonelik başvurularında uygulanmaktadır. Kampanya süresinde kampanya kapsamındaki kişiler ile bunların birinci derece yakınlarının yaptığı 256 Kbps Limitli veya Limitsiz ADSL abonelik başvurularında ADSL bağlantı ücreti, 1 aylık kullanım bedeli ve 256 Kbps Limitli aboneliklerde 1 aylık kota aşım ücreti alınmayacaktır. Kampanya kapsamında, ADSL altyapısının mevcut olduğu yerlerde promosyon dönemi içerisinde başvurmasına rağmen port yetersizliği nedeniyle ADSL hizmeti 270 verilemeyen müşterilerin, gerekli başvuruları kampanya dönemi içerisinde yapmaları şartıyla, promosyondan yararlanma hakları saklı kalacak ve port geldiğinde bu müşterilerin promosyondan yararlanması sağlanacaktır. Ayrıca diğer hızlardaki ADSL abo nelikleri için promosyon uygulanmamakla birlikte, 256 Kbps hızında ADSL abonesi olarak promosyondan yararlanıp, 1 ay sonra hız yükseltmek için başvuru yapılabileceğinin mümkün olduğu görülmektedir. I.1.3. Toptan ve Perakende ADSL İnternet Hizmetleri ve Tar ifeleri Hakkında Bilgi Son yıllarda yüksek hızlarda internete erişim ihtiyacının ortaya çıkmasıyla birlikte, 280 geniş bant internet erişimi ile bu erişim hizmeti yoluyla sağlanan hizmetler, telekomünikasyon sektöründeki en önemli yatırım alanlarından birisi olmuştur. Genişbant internet erişimi, geleneksel olarak telefon şebekesi üzerinden darbant olarak sağlanan ve belli bir sürede daha düşük miktarda veri iletimine olanak sağlayan çevirmeli (dial -up) internet erişimine kıyasla, daha yüksek hızlarda internet erişiminin sağlandığı erişim türüdür. Bir kullanıcının genişbant internet erişimine sahip olabilmesi için bir İSS şebekesine bağlanması gerekmektedir. Bunun için halihazırda üç altyapı bulunmaktadır. Bunlar; i -ADSL ii -Kablo TV iii - Kiralık hat. Kiralık hatlar yüksek kapasitelerde hız sağlamakla birlikte, özellikle bireysel 290 kullanıcılar için maliyetli olduğundan genellikle kurumsal kullanıcılar tarafından tercih edilmektedir Kablo TV şebekesi ise genişbant internet hizmetlerinin üzerinden verildiği önemli bir mecradır. Ancak Türkiye de yeterince yaygınlaşamaması tüm kullanıcıların bu şebekeyi kullanamamasının önündeki engeldir. 05-55/833 -226 8 ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line - Asimetrik Sayısal Abone Hattı), geleneksel telefon şebekesinin yüksek hızlarda veri ilet imine uygun hale getirilmesi sonucu ortaya çıkan bir teknolojidir. Bu teknoloji sayesinde sabit telefon hattına sahip aboneler, hem yüksek hızda internet hem de telefon hizmetlerini aynı anda alabilmektedir. Sabit telefon şebekesine yerleşik 300 operatörler sa hip olduğundan, geniş bant internet hizmeti vermek isteyen İSS ler sabit telefon şebekesine erişmek zorundadır. Şebeke ve santrallere kimin yatırım yaptığı ve erişimin hangi düzeyde sağlandığına bağlı olarak İSS lerin yerel şebekeye erişimleri farklı model lerle sağlanabilmektedir. Bunlar; yeniden satış yöntemi, veri akış yöntemi, yerel ağın paylaşımlı kullanılması ve tam ayrıştırılmasıdır. Halihazırda, İSSler yeniden satış yöntemiyle ADSL üzerinden internet erişim hizmeti verebilmektedir. Yine yakın bir zamanda veri akış sistemi toptan tarifeleri açıklanmıştır. Yerel ağın ayrıştırılmasına yönelik yöntemler ise fiilen henüz uygulamaya geçmiş değildir. Yeniden satış modelinde, internete erişimin tüm aşamaları yerleşik operatör 310 tarafından sağlanmakta ve İSS ler tarafından yeniden satış yapılmakta iken, veri akışı modelinde İSS ler hizmetleri farklılaştırabilme ve farklı altyapıları kullanma imkanı bulabilmektedir. Yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde, Türk Telekom tarafından ADSL için uygulanan toptan ve perak ende tarifelere aşağıda yer verilmektedir: Tablo 1: Sınırsız ADSL İnternet Erişim Tarifesi Hızı (Kbps) Bağlantı Ücreti Aylık Ücret 256/64 52.345.865 TL 52,35 YTL 43.473.684 TL 43,47 YTL 512/128 52.345.865 TL 52,35 YTL 87.834.586 TL 87,83 YTL 1024/ 256 52.345.865 TL 52,35 YTL 149.939.850 TL 149,94 YTL 2048/512 52.345.865 TL 52,35 YTL 238.661.654 TL 238,66 YTL Tablo 2: Sınırlı ADSL İnternet Erişim Tarifesi Hızı (Kbps) Bağlantı Ücreti Aylık Ücret Aylık Ücrete Dahil Download Miktarı (Kota) GB Limitin Üzerindeki Her MB için Ücret 256/64 52.345.865 TL 52,35 YTL 25.729.323 TL 25,73 YTL 3 8.872 TL 0,008872 YTL 512/128 52.345.865 TL 52,35 YTL 43.473.684 TL 43,47 YTL 5 8.872 TL 0,008872 YTL Yeniden satış yönteminde yukarıda belirtilen perakende tarifeler üzerinden İSS lere %18 indirim uygulanmaktadır. Veri Akış Siteminde uygulanacak olan toptan tarifeler ise aşağıdaki gibidir: 320 05-55/833 -226 9 Tablo 3: ADSL Veri Akış Erişimi Tarifeleri (YTL ) Hız Bağlantı Ücreti Aylık Ücret 256/64 59 34,61 512/128 59 70,04 1024/256 59 116,30 2048/512 59 176,03 Telekomünikasyon Kurumu Görüşü nde yukarıdaki tarifelerde perakende tarifelere göre %30 -35 oranında indirim sağlandığı ifade edilmektedir. I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Söz konusu kampanyanın Telekomünikasyon K urumu izin ve onayıyla yürütüldüğü tespit edildiğinden konunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği ve önaraştırma açılmasına gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya k apsamına göre; 330 Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin şikayete konu uygulamasının telekomünikasyon Kurulu nun izni ve onayı ile gerçekleştirilmesi nedeniyle önaraştırma yapılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 05-55/833 -226 1008.09.2005 tarih ve 05 -55/833 -226 Sayılı Kurul Kararına KARŞI OY GEREKÇESİ İlgili dosya, İnternet altyapısı sağlama pazarı ında tekel durumunda olan Türk Telekom A.Ş.nin, ihlal teşkil ettiği iddia edilen uygulamaları ile ilgili dir. Kurul aldığı karar ile, şikayete mebni veya re sen üzerinde durulacak bir ihlal durumunun olmadığı gerekçesiyle ön araştırma açılmaması şeklinde karar vermiştir. Halbuki ; 1.Tekel halindeki veya hakim durumdaki bir teşebbüsün, faaliyette bulunduğu piyasalardaki davranışlarını, rekabetin korunması ve sürdürülmesi amacıyla sınırlayan birtakım rekabet ilkeleri; uyulması gereken kurallar, üstlenilmesi gereken sorumluluklar vardır. 2.İnternet altyapısını, Telekomdan almak gibi, zorunlu unsur denebilecek türden tedarikleri dolayısıyla, piyasadaki varlık ve faaliyetleri; ayakta durma, varlığını sürdürme ve karlılık hedeflerine ulaşmaları, tamamiyle, tekel konumundaki teşebbüsün, iyi niyetli ya da rekabet düzenine uygun davranışlarıyla mümkün olacak da ha küçük teşebbüslerin var olduğu bir piyasada, Telekom un rekabete imkan vermeyecek derecede bir pazarlama ve fiyat politikası belirlemesi mümkün ise de, bu uygulamaya müsaade etmek yanlış olacaktır! 3.Son kullanıcılara yaptığı indirimi, kendisine m ecburen bağlı İSS lere uygulamayan Telekom, mevcut İSS teşebbüsler açısından butün işletmecilik hesaplarını boşa çıkaracak, onları piyasa dışına itecek bir tavır sergilemektedir. 4.Telekomünikasyon Kurumu nun varlığı, yetkileri ve faaliyetleri, gerekti ğinde , Rekabet Kurulu nun , görev alanını kısıtlayan bir unsur ve gerekçe olsa da, prensip olarak Kurul un devre dışı kalmasına yol açacak bir faktör değildir. 5.4054 sayılı kanun hükümleri ve dolayısıyla Rekabet Kurulu nun yetkileri bütün piyasalar ve Kamu veya Özel sektöre ait bütün teşebbüsler için, yani ekonominin bütünü için gerekli ve geçerlidir. Sonuç olarak: Uygulamanın durdurulması ve doğuracağı olumsuzlukların azaltılmasına yönelik, bir tedbir talebi de varken, ön araştırma açılmaması gibi bir karara varılması, tarafımca kabul edilecek bir husus değildir; Bu sebeplerle Kurul kararına katılamıyorum. Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI Kurul Üyesi