Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -3-35 (Devralma) Karar Sayısı : 11-15/266 -90 Karar Tarihi : 10.3.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa AT EŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Nilgün KOCADAĞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Cargill, Incorporated 15407 McGinty Road, Wayzata. Minnesota 55391 , ABD 20 D.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -3-35 (Devralma) Karar Sayısı : 11-15/266 -90 Karar Tarihi : 10.3.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa AT EŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Nilgün KOCADAĞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Cargill, Incorporated 15407 McGinty Road, Wayzata. Minnesota 55391 , ABD 20 D. TARAFLAR : - Cargill, Incorporated - Agrium, Inc. 13131 Lake Fraser Drive SE Calgary, Alberta T2J 7E8, KANADA E. DOSYA KONUSU: AWB Limited in tahıl emtia ticareti işletmesinin Cargill Incorporated tarafından Agrium, Inc. den devralınmas ı işlemine izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.2.2011 tarih ve 993 sayı ile giren ve en son 18.2.2011 tarih ve 1314 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddes i ile 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 28.2.2011 tarih ve 2011 -3-35/Öİ -11-376.NV sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 7.3.2011 tarih ve REK.0.07.00.00 -120.01.05 /71 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11 -15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; AWB Limited in tahıl emtia ticareti işletmesinin Cargill Incorpora ted tarafından Agrium, Inc. den devralınması işleminin, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında bir hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütün ü yahut bir kısmında ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı, dolayısıyla bildirime konu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir. 50 11-15/266 -90 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1.Taraflar H.1.1. Devralan: Cargill Incorporated (Cargill) Cargill, uluslararası çapta yiyecek ürünleri, tarımsal, finansal ve endüstriyel ürünler ve hizmetler üretmekte ve pazarlamaktadır. Cargill in Türkiye de bulunan iştirakleri, Cargill Tarım ve Gıda Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, Cargill Gıda Hizmet ve Ticaret Ltd. Şti. ile Black River Hizmet Ticaret Ltd. Şti. dir. Cargill ayrıca PNS Pendik Nişasta 60 Sanayi A.Ş. nin %50 hissesine sahiptir. Cargill Tarım ve Gıda Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile Cargill Gıda Hizmet ve Ticaret Ltd. Şti. ( kararın devamında iki şirket birlikte Cargill Türkiye olarak anılacaktır), Cargill in Türkiye de kurulu ve Türkiye deki etkilenen pazarda faaliyet gösteren tek iştirakidir. Black River Hizmet Ticaret Ltd. Şti. nin etkilen en pazardaki ürünlere yönelik hiçbir ticari faaliyeti yoktu r. Bu şirket yalnızca Türkiye dışındaki Black River fonlarına ve kuruluşlarına mali konularda danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Aynı şekilde, Cargill in Ülker Grubu ile bir ortak girişimi olan PN S Pendik Nişasta Sanayi A.Ş. de yalnızca nişasta üretimi ve satışıyla iştigal etmektedir ve etkilenen pazarda hiçbir 70 faaliyeti bulunmamaktadır. Cargill Türkiye nin faaliyeti yiyecek ve tahıl ünitelerini kapsamaktadır. Cargill Türkiye tarafından ticarete k onu edilen tahıllar mısır, buğday, soya fasulyesi ve soya küspesi, arpa, ay çekirdeği, yağ ve yağlık tohum, don yağı ve linter pamuğundan ibarettir. Ayrıca, Cargill Türkiye, Toprak Mahsülleri Ofisinin (TMO) mısır, buğday ve arpa ihalelerine de katılmaktadı r. Cargill Türkiye nin yanı sıra, Cargill in Cargill International SA (İsviçre) ve Cargill Agricultura SRL (Romanya) unvanlı iştirakleri de Türkiye de tahıl faaliyetleri ile iştigal etmektedirler. Bu iştirakler doğrudan Türkiye ye satış yapabildikleri gibi , Cargill Türkiye aracılığıyla da satış yapılmaktadır. 80 Cargill bunlara ek olarak İzmir - Yarımca da modern bir tahıl limanı işletmektedir. Cargill, malların etkili ve ekonomik dağıtımını temin edebilmek açısından Türkiye de hem kendi tesislerini kullanma kta hem de üçüncü kişilerden tesisler ve depolar kiralamaktadır. Cargill in hissedarlık yapısı incelendiğinde hiçbir hissedarının şirketi kontrol etmeye yetecek miktarda hisseyi elinde bulundurmadığı anlaşılmaktadır. H.1.2. Devredilen: AWB Limited (AWB ) 90 AWB, Avustralya Menkul Kıymetler ve Yatırımlar Komisyonu nezdinde ( Australian Securities and Investments Commision - "ASIC") kayıtlı olan bir tarım yönetimi şirketi dir. AWB yakın bir zamanda Agrium Inc. Tarafından devralınmıştır. Şirket Avustralya ve Yen i Zelanda da tarımsal üretim ve ürünlerle ilgili çeşitli iş kollarında faaliyet göstermenin yanı sıra, AWB Cenevre ve AWB Hindistan markalı işletmeleri vasıtasıyla, uluslararası menşeli ürünlere ilişkin olarak ürün yönetimi hizmetleri sunmaktadır. 11-15/266 -90 3 Türkiye de AWB nin herhangi bir Türk şirketinde doğrudan veya dolaylı hissedarlığı 100 yoktu r. AWB nin Türkiye deki faaliyeti buğday ve kırmızı mercimek satışlarından ibarettir. Agrium, AWB nin tamamına sahiptir. Devralma İşlemi nin tamamlanmasından sonra, AWB nin t ahıl ticareti işi AWB den ayrılacak ve Cargill tarafından devralınacaktır. Bildirime konu devralma işlemi, AWB nin çeşitli şirketlerini ve varlıklarını içeren tahıl emtiaları işletmesinin devralınmasından ibarettir. Hedef İşletme nin faaliyetleri, diğer uluslararası işlemlerinin yanında, tahıl ticareti, Avusturalya da bulunan çeşitli tahıl ticareti havuzlarına ilişkin yönetim hizmetleri, Avusturalya da ülke içi nakliyat ve 110 depolama ve tutma, dökme deniz taşıması, muhafaza ve ticaret finansmanı faaliyetler ini içermektedir. Devre konu işletme Türkiye de AWB (Cenevre) S.A., AWB (Avusturalya) Limited ve AWB Havest Finance Limited şirketleri aracılığıyla ihracat yoluyla kırmızı mercimek ve buğday satmaktadır. Türkiye deki pazarlara ilişkin olarak, devre konu işletmenin herhangi bir Türk şirketinde doğrudan veya dolaylı hissedarlığı bulunmamaktadır. H.1.3. Devreden: Agrium Inc. (Agrium) 120 Agrium, Kanada merkezli ve hisselerinin tamamı Toronto Menkul Kıymetler Borsası ve New York Menkul Kıymetler Borsası na kote edilmiş halka açık bir şirkettir. Agrium, Kuzey ve Güney Amerika da tarım ürün ve hizmetlerinin perakende satışına ilişkin önemli tedarikçilerindendir. Teşebbüs aynı zamanda tarımsal besin ve endüstriyel ürünlerin küresel çapta önde gelen bir üreticisi ve pazarlamacısıdır. Agrium un herhangi bir Türk şirketinde doğrudan veya dolaylı hissedarlığı yoktu r. Agrium, grup şirketlerinden Türkiye de faaliyeti bulunan tek şirket olan Agrium Europe S.A. yı 1 Temmuz 2010 da devralmıştır1. 130 Şu anda Agrium un hisselerinin %5 inden fazlasına sahip olan bir hissedar bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Agrium hiçbir kişi ya da kuruluş tarafından kontrol edilmemektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Hisseleri devre konu olan AWB nin tahı l işletmesinin Türkiye de herhangi bir şirkette hissesi veya yönetiminde payı ve bir mal varlığı da yoktur. Bununla birlikte teşebbüs, 140 Türkiye ye ithalat yoluyla kırmızı mercimek ve buğday satışı yapmaktadır. Devralan teşebbüs Cargill ise ; Türkiye de mıs ır, buğday, soya fasulyesi ve soya küspesi, arpa, ay çekirdeği, yağ ve yağlık tohum, don yağı ve linter pamuğu ticareti yapmaktadır. 1 Eski unvanı Common Market Fertilisers S.A.olan Agrium Europe S.A. nın %70 hissesi 2008 yılında ve %30 hissesi ise 1 Temmuz 2010 tarihinde A grium tarafından devralınmıştır. Söz konusu işleme 4.11.2010 tarihli, 10 - 69/1452 -552 sayılı Kurul kararında yer verilmiştir. 11-15/266 -90 4 Tarafların Türkiye deki faaliyetleri değerlendirildiğinde sadece buğday ticaretine ilişkin faaliyetlerinin çakıştığı gör ülmektedir. Kuru l tahıl ürünlerine ilişkin önceki kararlarında ; pazarı tohumdan çıkan ürüne göre ayrı ayrı tanımla mıştır. Buna karşılık, tarafların faaliyetleri değerlendirildiğinde, işlem neticesinde mercimek pazarında herhangi bir 150 yoğunlaşmanın yaşanmaya cağı dikkate alınarak bu alana ilişkin ilgili ürün pazarı tanımı yapılmayarak ilgili ürün pazarı , iki tarafın faaliyetlerinin çakıştığı buğday pazarı olarak belirlenm iştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Dosya konusu işlem taraflarının faaliyetlerinin paz ara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermemesi nedeni ile ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tespit edilmiştir. 160 H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. Bildirime Kon u İşlemin Niteliği Dosya konusu işlem, Agrium un kontrolünde olan AWB nin tahıl işletmesinin Cargill tarafından devralınmasından ibarettir. Devralma işlemi, 15 Aralık 2010 tarihinde imzalanan bir Emtia Satım ve Yönetimi Anlaşması çerçevesinde düzenlenmekt edir. Agrium, anlaşmanın hüküm ve şartları uyarınca AWB nin tahıl ürünleri ticari işletmesini satın alacaktır. H.3.2. Hukuki Değerlendirme 170 Bildirime konu işlemin gerçekleştirilmesiyle, mevcut durumda Agrium un kontrolünde olan AWB tahıl ürünleri ticari işletmesinin kontrolü Cargill e geçecektir. Dosya konusu devralma işlemi neticesinde anılan şirketin kontrol yapısında değişiklik meydana geleceği anlaşıldığından anılan işlem , 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ'in 5. maddesi anlamında bir devralmadır. 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesi; Bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL yi ve işlem taraflarından en az ikis inin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz 180 milyon TL yi veya b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL yi, aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur. hükmünü amirdir. İşlem taraflarının 2010 yılı ciroları na Tablo 1 de yer verilmiştir. Tablo 1: İşlem Taraflarının 2010 Yılı Ciroları (TL) Cargill (Haziran 2009 -Haziran 2010) AWB Dünya Cirosu .. . Türkiye Cirosu .. Kaynak: Bildirim Formu Cargill in Haziran 2009 - Haziran 2010 döneminde Dünya çapında elde ettiği ciro 190 TL, AWB nin 2010 yılı Dünya cirosu ise . TL dir. İşlem taraflarından Cargill in Haziran 2009 - Haziran 2010 dönemi Türkiye cirosu TL, AWB nin 2010 yılı Türkiye cirosu .. TL dir. Dolayısıyla , 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. 11-15/266 -90 5 maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde öngörülmüş olan eşikler aşıldığı ndan işlem izne tabi dir. Öte yandan Tebliğ in 7(1,b) maddesi ile getirilen bildirim yükümlülüğünün tek istisnası Tebliğ in 7(2). maddesine göre, eşikler aşılsa dahi, ortak girişmler hariç olmak üzere, herhangi bir etkilenen pazarın bulunmaması halidir. 200 Bildirime konu işlem, AWB üzerinde Cargill in mutlak kontrol oluşturmasını sağlayacak bir devralma olduğundan, devralmanın bildirime tabi olup olmadığının tespitinde etkilenen pazarın varlığı önem arz etmektedir. 2010/4 sayılı Tebliğ in ekinde yer alan bildirim formunda; Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve a) Tar aflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üstpazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey iliş ki), ilgili ürün pazarları, etkilenen pazarları oluşturmaktadır. 210 ifadelerine yer verilerek etkilenen pazarın nasıl tespit edileceği ortaya konulmaktadır. İşlem tarafı olan teşebbüslerin her ikisinin de faaliyet gösterdiği tek pazarın buğday pazarı olmas ından dolayı devralma işlemi sadece bu pazarda yatay bir örtüşmeye yol açacaktır . Tablo 2 de tarafların Türkiye buğday pazarındaki ciro ve pazar paylarına yer verilmektedir. Tablo 2: Etkilenen Pazarda Tarafların Pazar Payları ve Ciroları (2008 -2010) 2008 2009 2010 Ciro (TL) Cargill Pazar Payı (%) Ciro (TL) Agrium (AWB) Pazar Payı (%) Kaynak: Bildirim Formu 220 Tarafların buğday pazarındaki toplam pazar payları % ... gibi düşük bir orandır. Bunun yanı sıra pazarda faaliyet gösteren diğe r teşebbüslerin pazar paylarının % ... i aşmadığı , ancak taraf teşebbüslerin toplam pazar paylarından daha yüksek pazar payları ile faaliyet gösteren teşebbüslerin de bulunduğu anlaşılmaktadır. Tablo 3: Etkilenen Pazarda Rakip Teşebbüslerin Pazar Payları (2008 -2010, %) Buğday 2008 2009 2010 Eriş Un Beşler Doruk Un Ankara Un TMO Kaynak: Bildirim Formu Yukarıda sayılan nedenlerle bildirime konu devralma işleminin , etkilenen pazarda mevcut bir hakim durumu kuvvetlendirmeyeceği ya da yen i bir hakim durum 230 yaratmayacağı kanaatine varılmıştır. 11-15/266 -90 6 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Al ınması Gereken Birleşme ve 240 Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.