TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR MEHMET DOGANAY BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/15505) Karar Tarihi: 12/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15505 : 12/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Hasan Tahsin GOKCAN Yusuf Sevki HAKYEMEZ : Ceren Sedef EREN : Mehmet DOGAN A Y : Av. Hayrettin K-0 ;-0KSOY I. BASVURU KONUSU 1. Ba vuru, dini bir tarikatla ili kili olundugu ve daha once yabanc
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR MEHMET DOGANAY BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/15505) Karar Tarihi: 12/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15505 : 12/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Hasan Tahsin GOKCAN Yusuf Sevki HAKYEMEZ : Ceren Sedef EREN : Mehmet DOGAN A Y : Av. Hayrettin K-0 ;-0KSOY I. BASVURU KONUSU 1. Ba vuru, dini bir tarikatla ili kili olundugu ve daha once yabanc1 bir kadmla evlenildigi i9in smavm kazamlmasma ragmen polis okuluna kaydm yap1lmamas1 nedeniyle din ve vicdan hiirriyeti ile ozel hayata sayg1 hakkmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 3/9/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boliim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucu, yapilan yaz1h ve sozlii smavlan kazanarak 1999 y1lmda polis okuluna kay1t yaptirmaya hak kazanm1 tlr. Buna ragmen ba vurucunun dini bir tarikatla ili kili bulundugu, daha once Romanya uyruklu bir kadmla evlenerek ondan bo and1g1 ve saghgmm polislige uygun olmad1g1 sebepleri gerek9e gosterilerek polis okuluna kayd1 yap1lmam1 tir. 7. Ba vurucu, polis okuluna kaydmm yapilmamasma ili kin i leme kar 1 idare mahkemesinde iptal davas1 a9m1 tlr. Ankara 4. idare Mahkemesi (Mahkeme) 4/5/2000 tarihinde, dava konusu i lemin hukuka uygun oldugu gerek9esiyle davay1 reddetmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15505 : 12/12/2018 8. Ba vurucu amlan karan temyiz etmi tir. Dam tay Sekizinci Dairesi 15/11/2001 tarihinde soz konusu ret karanm onam1 tlr. Onama karan, davah idareye teblig edilmesine ragmen avukatmm adres degi tirmi olmas1 nedeniyle ba vurucuya teblig edilememi tir. 9. Ba vurucu 15/8/2014 tarihli dilek9esiyle soz konusu dava dosyasmdan fotokopi almak amac1yla Mahkemeye ba vurmu tur. Mahkeme Yaz1 i leri Mtidtirltigti tarafmdan tanzim edilen 31/10/2014 tarihli tutanaga gore avukatmm adres degi tirmi olmas1 nedeniyle ba vurucuya 91kanlan 15/11/2001 tarihli onama karannm bulundugu tebligat, teblig edilmeden iade edilmi ve adres ara tlrmas1 yapiimaks1zm sehven ar ive kaldmld1gmdan tutanak tarihine kadar tebligatm ba vurucuya teblig edilemedigi anla ilm1 tir . Bunun tizerine dosyanm tekemmtiltintin saglanmas1 amac1yla ba vurucu vekiline yeniden tebligat 91kanlm1 tir. 10. Onama karan ba vurucuya 6/11/2014 tarihinde teblig edilmi tir. Ba vurucu onama karanna kar 1 karar dtizeltme yoluna ba vurmu tur. Dam tay Sekizinci Dairesi 8/5/2015 tarihinde, ba vurucunun polis okuluna kaydmm yap1lmamasma dair i lemde hukuka aykmhk bulunmad1gmdan bahisle karar dtizeltme talebini reddetmi tir . Bu karar ba vurucuya 5/8/2015 tarihinde teblig edilmi tir. 11. Ba vurucu 3/9/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iNCELEME VE GEREK(:E 12. Mahkemenin 12/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: 13. Ba vurucu yukanda yer verilen gerek9elerle polis okuluna kaydmm yapilmamas1 ve bu i leme kar 1 a9t1g1 davanm da reddedilmesi nedenleriyle din ve vicdan htirriyeti ile ozel hayata sayg1 ve adil yarg1lanma haklannm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. 14. 6/1/1982 tarihli ve 2577 say1h idari Yargilama Usulti Kanunu'nun 8. maddesinin (1) numarah fikrasma gore idari yarg1da tum stireler teblig, yaym veya ilan tarihini izleyen gtinden itibaren i lemeye ba lar. Buna gore Dam tay 8. Dairesi de aradan yakla 1k on ti ; yil ge9mi olmasma ragmen tebligden itibaren stiresinde yap1lan karar dtizeltme talebini incelemi ve reddetmi tir. 15. Bununla birlikte somut ba vurunun -Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuru yolunun amac1 ve ilkeleri dogrultusunda- Mahkemenin zaman bak1mmdan yetkisi kapsammda kahp kalmad1gmm degerlendirilmesi gerekmektedir . 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un ge9ici 1. maddesinin (8) numarah fikras1 uyannca Anayasa Mahkemesinin zaman bak1mmdan yetkisinin ba lang1c1 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinle en nihai i lem ve kararlar aleyhine yap1lan bireysel ba vurular incelenebilir (Zafer Oztiirk, B. No: 2012/51, 25/12/2012, 17). 17. Karar dtizeltme yolu, usul htiktimleri uyannca olagan bir kanun yolu olarak kabul edilmektedir. Buna kar m ba vurucu, ikayetini ozti itibanyla ilk derece mahkemesi ve temyiz mahkemesi ontinde ileri stirdtikten sonra etkili gormeyerek karar dtizeltme kanun 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15505 : 12/12/2018 yoluna ba vurmam1 ise Anayasa Mahkemesi temyiz onama karanyla ba vuru yollanmn tiiketilmi olacagm1 kabul etmi tir. (Taner Kurban, B. No: 2013/1582, 7/11/2013 , 23). Buna gore idari yarg1 yolunda a91lan bir davayla ilgili olarak temyiz onama karannm ogrenilmesinden itibaren stiresinde yap1lmak artiyla bireysel ba vuruda bulunulmas1 mtimkiindtir. Bu baglamda karar dtizeltme yolu a91k olan bir yarg1 yolunda verilen karar; ba vurulmamas1 halinde karar dtizeltme stiresi sonunda, ba vurulmas1 halinde ise karar dtizeltme tale bi hakkmda verilen karar tarihinde kesinle ir. 18. Somut olayda, ba vurucu ikayet konusu i leme kar 1 a9tig1 davanm reddedilmesi tizerine temyiz yoluna ba vurmu ve karar onanm1 ; onama karan ise ba vurucuya yakla 1k 13 y1l boyunca teblig edilememi tir. Her ne kadar amlan karar on ti ; y1l boyunca teblig edilememi se de soz konusu sure teblig edilmesinden once temyiz ba vurusunun onamayla sonu9land1gmdan ba vurucunun haberdar oldugunu varsaymaya yetecek kadar uzundur. Bu dogrultuda ba vurucunun amlan sure ; i9inde karar dtizeltme yoluna ba vurma niyetinin bulunmad1g1 kabul edilmelidir. Aksi halde olduk9a uzun bir sure olan on ti ; y1l i9inde onama karannm kendisine tebligini saglayarak karar dtizeltme yoluna ba vurmasmm mtimktin oldugu gortilmektedir. Nitekim soz konusu onama karannm ba vurucuya teblig edilmediginin yakla 1k on ti ; yil sonra dava dosyasmdan fotokopi almak amac1yla ba vurucunun ilgili mahkemeye gittigi esnada tesadtifen fark edilmesi de bu kabulti destekler niteliktedir. 19. Anayasa Mahkemesi , ikincil niteligi geregi bireysel ba vuruda bulunabilmek i9in ba vuru konusu ikayetin oncelikle ve stiresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usultine uygun olarak iletilmesi, bu konuda sahip olunan bilgi ve delillerin zamanmda bu makamlara sunulmas1, bu stire9te dava ve ba vuruyu takip etmek i9in gerekli ozenin gosterilmi olmas1 gerektigini ifade etmi tir Usmail Bugra j /ek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 17). Dolay1s1yla ba vurucunun bireysel ba vuruda bulunmadan once ikayet ettigi durumdan kurtulmak i9in gerekli ozeni gosterme ytiktimltiltigtinti yerine getirip getirmediginin de denetlenmesi gerekir. 20. Somut olayda ba vurucunun -stirenin uzunlugu dikkate almd1gmda- soz konusu onama karannm makul bir sure i9erisinde kendisine tebligini saglamasmm -neden yapilamad1gma dair hi9bir a91klamada bulunulmad1g1 da dikkate almd1gmda- mtimktin oldugu gortilmektedir. Dolay1s1yla onama karannm teblig edilmediginin tesadtifen fark edildigi zamana kadar ge9en stirenin ba vurucunun ozen ytiktimltiltigtinti yerine getirmedigi sonucuna ula 1lmasm1 saglayacak derecede uzun oldugu anla 1lmaktad1r. 21. Bu baglamda imkam bulunmasma ragmen on ti ; y1l gibi makul olmayan bir sure boyunca davasmm ak1betini sormayan ve soz konusu stirenin uzunlugu dikkate almd1gmda bu sure i9inde karar dtizeltme yoluna ba vurma niyeti de bulunmad1g1 anla ilan ba vurucunun bireysel ba vuruda bulunmadan once ikayet ettigi durumdan kurtulmak i9in gerekli ozeni gosterme ytiktimltiltigtinti yerine getirmedigi degerlendirilmi tir. Bu dogrultuda ba vurucunun soz konusu ikayetinin bireysel ba vuru yolunun zaman bakimmdan yetkisi kapsammda kald1gm1 kabul etmenin bireysel ba vuru yolunun amac1 ve ilkelerine uygun dti medigi, dolay1s1yla ba vuru konusu ikayetin Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuru yolunun zaman bakimmdan yetkisi d1 mda kald1g1 degerlendirilmi tir. 22. Ote yandan Anayasa Mahkemesince bu ba vuruya ili kin olarak yap1lan degerlendirmelerin bireysel ba vuru kabul edilebilirlik kriterlerinin somut olayda saglamp saglanmad1g1 ile sm1rh oldugunun altI 9izilmelidir. Karar dtizeltme isteminin esasmm 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15505 : 12/12/2018 incelenebilirligine ili kin ko ullan degerlendirmek ve bu kapsamda ozellikle istemin stiresinde yap1hp yap1lmad1gm1 incelemek ise Dam taym gorev alanma girmektedir. Bu baglamda karar dtizeltme isteminin, tebligat hukukuna ili kin mevzuat htiktimleri degerlendirilerek stiresinde gortilmesinin Dam taym takdirinde oldugu vurgulanmahd1r. 23. A91klanan gerek9elerle ba vurunun diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin zaman bak1mmdan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. V. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Ba vurunun zaman bak1mmdan yetkisizlik nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu tizerinde BIRAKILMASINA 12/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Dye Dye Ba kan Burhan USTUN Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Dye Dye Hasan Tahsin GOKCAN YusufSevki HAKYEMEZ 5