TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR FERAMUZ BEKKA YA BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/1165) Karar Tarihi: 10/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/1165 : 10/1/2019 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Serruh KALELi Hicabi DURSUN Kadir OZKA YA : Volkan C::AKMAK : Feramuz BEKKA YA : Av. Dogan ERKAN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tam yarg1 davasmm sure a 1m1 yontinden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri im hakkmm
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR FERAMUZ BEKKA YA BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/1165) Karar Tarihi: 10/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/1165 : 10/1/2019 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Serruh KALELi Hicabi DURSUN Kadir OZKA YA : Volkan C::AKMAK : Feramuz BEKKA YA : Av. Dogan ERKAN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tam yarg1 davasmm sure a 1m1 yontinden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri im hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 16/1/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucu, Hacettepe -Oniversitesi Tip Faktiltesi -Oroloji Ana Bilim Dali btinyesinde 2006 y1h itibanyla tedavi gormeye ba lam1 ve ba vurucunun son muayenesi 22/4/2011 tarihinde gen;ekle tirilmi tir. 7. Ba vurucu, tedavi stirecinde hata yapilmas1 sonucu tireme yetenegini kaybettigini ileri stirerek Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde Hacettepe -Oniversitesi ve tedavisini ytirtiten Doktor K.i. aleyhine 28/12/2011 tarihinde tazminat davas1 a9m1 t1r. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1165 : 10/1/2019 8. Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesi 4/6/2012 tarihli karan ile davay1 usul hiikiimleri yoniinden reddetmi tir. Gerek9ede Hacettepe -Oniversitesi yoniinden uyu mazhgm idari yarg1 kolunun gorev alanma girdigi ifade edilmi , Doktor K.i. yoniinden de pasif husumet yoklugu bulundugu belirtilmWir. 9. 4/6/2012 tarihli karar temyiz edilmeksizin 26/9/2012 tarihinde kesinle mi tir. 10. Ba vurucu, tedavi surecinde gerekli ozeni gostermeyerek hizmet kusuru i ledigini ileri surdugu Hacettepe -Oniversitesi aleyhine 18/11/2012 tarihinde Ankara 14. idare Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde tam yarg1 davas1 a9m1 tlf. 11. Mahkeme 9/1/2013 tarihli karanyla davay1 sure a 1m1 yonunden reddetmi tir. 12. Ret gerek9esinde oncelikle 6/1/1982 tarihli ve 2577 say1h idari Yarg1lama Usulu Kanunu'nun 9. maddesinde, uyu mazhk idari yargmm gorev alanma girdigi halde adli yarg1 yerinde dava a91lmas1 halinde verilen gorevsizlik karannm kesinle mesini takiben otuz gun i9inde gorevli idari yarg1 yerinde dava a91lmas1 gerektigi hususunun kurala bagland1g1 hatirlat1lm1 t1r. Hacettepe Universitesi aleyhine adli yarg1 yerinde a91lan tazminat davasmda verilen gorevsizlik karannm 26/9/2012 tarihinde kesinle tiginin alti 9izilmi tir. Bu baglamda 2577 say1h Kanun'un 9. maddesi uyannca 26/9/2012 tarihinden itibaren otuz gun i9inde dava a9ilmas1 gerekirken bu sure a 1larak 18/11/2012 tarihinde a91lan davanm sure a 1mma ugrad1g1 ifade edilmi ve ret gerek9esi olu turulmu tur. 13. Ret hukmu Dam tay Onbe inci Dairesinin 5/2/2014 tarihli karanyla onanm1 t1r. 14. Karar duzeltme istemi aym Dairenin 16/10/2014 tarihli karanyla reddedilmi tir. 15. Karar duzeltme isteminin reddi karan oy9oklugu ile almm1 tir. Azmhkta kalan uyelerin kar 10y gerek9esinde ozetle Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 4/6/2012 tarihli gorevsizlik karannda Anayasa'nm 40. maddesine aykm olarak idari yarg1 yerinde a9ilacak davaya ili kin bilgi verilmediginden 2577 say1h Kanun'da belirtilen surenin 26/9/2012 tarihi itibanyla ba lamayacag1 ve davanm sure a 1m1 yonunden reddi karannda hukuk uyarhk bulunmad1g1 belirtilmi tir . 16. Ba vurucu nihai karan 17/12/2014 tarihinde tebellug etmesinin ardmdan 16/1/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 17. 2577 say1h Kanun'un 9. maddesinin birinci fikras1 oyledir: 11 ;ozumlenmesi Danz$fayzn, idare ve vergi mahkemelerinin gorevlerine girdigi halde, adli yargz yerlerine m;zlmz$ bulunan davalarzn gorev noktaszndan reddi halinde, bu husustaki kararlarzn kesinle$mesini izleyen gunden itibaren otuz gun ir;inde gorevli mahkemede dava ar;zlabilir. Gorevsiz yargz merciine ba$vurma tarihi, Danz$faya, idare ve vergi mahkemelerine ba$vurma tarihi olarak kabul edilir. 11 V. iNCELEME VE GEREK(:E 18. Mahkemenin 10/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi du unuldu: 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1165 : 10/1/2019 A. Ba vurucunun iddialan 19. Ba vurucu; 2577 say1h Kanun'un 9. maddesinin geregi gibi uygulanmad1gm1, Anayasa'nm 40. maddesine aykm bir bi9imde Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 4/6/2012 tarihli gorevsizlik karannda ba vurulacak yarg1 yennm ve siiresmm gosterilmedigini belirterek mahkemeye eri im hakkmm ihlal edildigini ileri siirmektedir. B. Degerlendirme 20. Anayasa'nm "Hak arama hurriyeti" kenar ba hkh 36. maddesinin birinci f1kras1 oyledir: "Herkes, mqru vaszta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargz mercileri onunde davacz veya davalz olarak iddia ve savunma ile adil yargzlanma hakkzna sahiptir. " 21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 48. maddesinin (2) numarah fikrasmda a91k9a dayanaktan yoksun ba vurulann Anayasa Mahkemesince kabul edilemezligine karar verilebilecegi belirtilmi tir. Bu baglamda ba vurucunun ihlal iddialanm kamtlayamad1g1, temel haklara yonelik bir miidahalenin olmad1g1 veya miidahalenin me ru oldugu a91k olan ba vurular ile karma 1k veya zorlama ikayetlerden ibaret ba vurular a91k9a dayanaktan yoksun kabul edilebilir (Hikmet Balabanoglu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 24). 22. Anayasa'nm 36. maddesinin birinci fikrasmda, herkesin yarg1 mercileri oniinde davac1 veya davah olarak iddiada bulunma ve savunma hakkma sahip oldugu belirtilmi tir. Dolay1s1yla mahkemeye eri im hakk1, Anayasa'nm 36. maddesinde giivence altma alman hak arama ozgiirliigiiniin bir unsurudur. Diger yandan Anayasa'nm 36. maddesine " ... adil yargilanma" ibaresinin eklenmesine ili kin gerek9ede, Tiirkiye'nin taraf oldugu uluslararas1 sozle melerce de giivence altma alman adil yargilanma hakkmm madde metnine dahil edildigi vurgulanm1 tu . A vrupa insan Haklan Sozle mesi'ni (Sozle me) yorumlayan A vrupa insan Haklan Mahkemesi, Sozle me'nin 6. maddesinin (1) numarah fikrasmm mahkemeye eri im hakkm1 i9erdigini belirtmektedir ( Ozbakim Ozel Saglik Hiz. jn . Tur. San. ve Tic. Ltd. $ti., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, 34). 23. Adil yarg1lanma hakkmm en temel unsurlanndan biri olan mahkemeye eri im hakk1, bir uyu mazhg1 mahkeme oniine ta 1yabilmek ve uyu mazhgm etkili bir ekilde karara baglanmasm1 isteyebilmek anlamma gelir (Ozkan $en, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 52). Dava a9mak isteyen ki inin mahkemeye eri im hakkmm oziine zarar verecek seviyeye ula mad1g1 miiddet9e dava a9ma ko ullanna smulamalar getirilebilir (Aktif Elektrik Muh. jn . San. ve Tic. Ltd. $ti., B. No: 2012/855, 26/6/2014, 36). 24. Dava a9may1 imkans1z kilacak ol9iide kisa olmad1k9a dava a9ma ya da kanun yollanna ba vuru i9in belli siirelerin ongoriilmesi, hukuki belirlilik ilkesinin bir geregidir ve tek ba ma bu durum mahkemeye eri im hakkma aykmhk olu turmaz (Remzi Durmaz, B. No: 2013/1718 , 2/10/2013, 27). Bu nedenle mahkemelerin usul kurallanm uygularken yarg1lamanm hakkaniyetine zarar getirecek ol9iide kati ekilcilikten ka9mmalan gerektigi gibi kanunla ongoriilmii usul artlannm ortadan kalkmasma neden olacak ol9iide a m esneklikten de ka9mmalan gerekir (Kami! Kor;, B. No: 2012/660, 7/11/2013, 65). 25. Diger taraftan Sozle me'nin adil yargilanma hakkm1 diizenleyen 6. maddesinde ve etkili ba vuru hakkm1 diizenleyen 13. maddesinde, Anayasa'nm 40. maddesinin ikinci fikrasmda yer alan "Devlet, i lemlerinde , ilgili ki ilerin hangi kanun yollan ve mercilere 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1165 : 10/1/2019 ba vuracagznz ve surelerini belirtmek zorundadzr. " eklinde bir guvence ongortilmemi tir. Amlan huktimle devlete, i lemlerinde ilgili ki ilerin hangi kanun yollanna ve mercilere ba vuracagm1 ve surelerini belirtme ytikumlugu ytiklenmi tir. Bu itibarla Anayasa ve Sozle me'nin ortak koruma alanmm d1 mda kalan soz konusu guvencenin bireysel ba vuru kapsammda incelenemeyecegi anla 1lmaktadir ( Ozbakzm Ozel Saglzk Hiz. jn . Tur. San. ve Tic. Ltd. $ti., 32). 26. Somut olayda ba vurucu, ugrad1gm1 ileri surdugu zararla ilgili olarak ilk once adli yarg1 yerinde tazminat davas1 a9m1 ; bu davanm gorev yonunden reddi uzerine idari yarg1 yerinde a9t1g1 dava ise 2577 say1h Kanun'un 9. maddesi uyannca gorevsizlik karannm kesinle mesinin ardmdan otuz gun i9inde a9ilmad1g1 gerek9esiyle sure a 1m1 yonunden reddedilmi tir. 27. Bireysel ba vuruya konu kararda mahkemenin gorevsiz yarg1 yerine ba vurulmasmm ardmdan a91lacak davalar i9in ayn bir duzenleme i9eren sarih, anla 1labilir ve ula ilabilir nitelikteki yasa hukmunu somut olaya uygulayarak sonuca ula tig1 gortilmektedir. Mahkemenin yorumunun bariz takdir hatas1 ya da a91k bir keyfilik i9erdiginden bahsedilemeyecegi gibi ongortilemez nitelikte de olmad1g1 anla 1lmaktadir. 28. Ba vurucunun gorevsizlik karannm kesinle me tarihine yonelik bir itiraz1 da bulunmad1g1 dikkate almd1gmda 26/9/2012 itibaren yeni bir dava a9mak i9in yeterli sure ve imkana sahip oldugu, sure ko ulunun gozetilen me ru ama9 ile korunmak istenen hak a91smdan orantih oldugu anla 1ld1gmdan mahkemeye eri im hakkma yonelik bir ihlal olmad1gmm apk oldugu anla 1lmaktad1r. 29. A91klanan gerek9elerle ba vurunun diger kabul edilebilirlik ko ullan yonunden incelenmeksizin ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Ba vurunun ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Y arg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 10/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Burhan USTUN -Oye Hicabi DURSUN -Oye Serdar OZGULDUR -Oye -Oye Serruh KALELi Kadir OZKA YA 5